Z danych publicznych porównasz każdą z blisko 2,5 tys. gmin: ludność, budżet, dług, wyniki wyborów i granice. Zacznij od kodu TERYT gminy, bo łączy on prawie wszystkie zbiory w tej dziedzinie.
Główny Urząd Statystyczny
Rejestr TERYT
Urzędowy wykaz województw, powiatów i gmin z kodami (katalog TERC), miejscowości (SIMC) i ulic (ULIC). Pobierzesz pełne pliki według stanu na wybrany dzień albo pliki ze zmianami z danego okresu. Usługa sieciowa TERYT ws1 udostępnia te same dane w XML.
Pytanie na start: Połączysz tabele z różnych instytucji po kodzie gminy i sprawdzisz, które gminy zmieniły status, nazwę albo granice.
- Przekrój
- województwo, powiat, gmina, miejscowość, ulica
- Aktualizacja
- na bieżąco (stan na wybrany dzień)
Uwaga: Kod TERYT gminy ma siedem cyfr, a ostatnia oznacza rodzaj gminy, więc ta sama miejscowość może mieć dwa kody: gminy miejskiej i wiejskiej.
Główny Urząd Geodezji i Kartografii
Państwowy Rejestr Granic (PRG)
Granice i powierzchnie gmin, powiatów i województw, jednostek i obrębów ewidencyjnych oraz punkty adresowe. Każda jednostka ma kod TERYT. Pobierzesz paczki danych, a granice archiwalne znajdziesz od stanu z 2005 r.
Pytanie na start: Narysujesz mapę gmin z dowolnym wskaźnikiem i porównasz, jak zmieniały się granice miast po przyłączeniu sołectw.
- Przekrój
- gmina, powiat, województwo, obręb ewidencyjny, punkt adresowy
- Aktualizacja
- rocznie (granice według stanu na 1 stycznia)
- Od
- 2005
Uwaga: Paczka z granicami jednostek administracyjnych waży ok. 380 MB; do mapy gmin wystarczy jedna warstwa z archiwum.
Główny Urząd Statystyczny
Bank Danych Lokalnych (BDL)
Największa baza GUS o ludności, rynku pracy, edukacji, mieszkaniach, środowisku i finansach gmin. Tysiące wskaźników masz dla gmin, powiatów, województw i całej Polski, pierwsze dane pochodzą z 1995 r. Te same dane pobierzesz przez API REST w JSON i XML.
Pytanie na start: Policzysz, w których gminach od 2010 r. najszybciej ubywa mieszkańców, i zestawisz to z liczbą zamkniętych szkół.
- Przekrój
- gmina, powiat, województwo, Polska
- Aktualizacja
- rocznie (część danych krótkookresowo)
- Od
- 1995
Uwaga: Wskaźniki zmieniają definicje i znikają z bazy, więc zanim porównasz lata, przeczytaj metadane zmiennej.
Krajowe Biuro Wyborcze / Państwowa Komisja Wyborcza
Dane Wyborcze — wybory samorządowe i referenda lokalne
Repozytorium arkuszy z wyborów od 1990 r., w tym z wyborów do rad gmin od 1994 r. i wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów od 2002 r. Dla 2024 r. pobierzesz w CSV i XLSX okręgi, komitety, kandydatów, obwody i protokoły komisji. Osobno opisano wybory w toku kadencji i referenda lokalne.
Pytanie na start: Sprawdzisz, w ilu gminach wójt wygrał bez kontrkandydata i jaka była tam frekwencja.
- Przekrój
- obwód głosowania, gmina, powiat, województwo
- Aktualizacja
- po każdych wyborach
- Od
- 1994
Uwaga: Struktura plików zmienia się między wyborami, więc łącz lata po kodzie TERYT, a nie po nazwie gminy.
Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych
Sprawozdania z działalności RIO i wykonania budżetu przez JST
Roczny raport o tym, jak samorządy wykonały budżety i co znalazły regionalne izby obrachunkowe w nadzorze i kontrolach. Zawiera tabele z rozstrzygnięciami nadzorczymi, opiniami o długu i wynikami kontroli. Na stronie są raporty od 2012 r.
Pytanie na start: Policzysz, ile uchwał budżetowych izby unieważniły w danym województwie i jakie błędy powtarzają się najczęściej.
- Przekrój
- województwo (izba), Polska, rok
- Aktualizacja
- rocznie
- Od
- 2012
Uwaga: Raport ma postać PDF i rzadko podaje nazwy gmin; szczegóły jednej gminy znajdziesz w BIP właściwej izby.
Ministerstwo Finansów
Kwoty i wskaźniki: subwencje i udziały JST w podatkach
Kwoty subwencji, udziałów w PIT i CIT oraz wskaźniki dochodów podatkowych dla każdej gminy, powiatu i województwa. Osobno MF publikuje kwartalnie, ile każdy samorząd dostał z udziału w PIT. Na gov.pl dane są od 2018 r.
Pytanie na start: Porównasz, ile na mieszkańca dostaje z PIT gmina podmiejska, a ile gmina wiejska z tego samego powiatu.
- Przekrój
- gmina, powiat, województwo, rok (udziały w PIT: kwartał narastająco)
- Aktualizacja
- rocznie (kwoty), kwartalnie (udziały w PIT)
- Od
- 2018
Uwaga: Od 2025 r. obowiązuje nowa ustawa o dochodach JST, więc kwot sprzed 2025 r. i po nim nie porównasz wprost.
Ministerstwo Finansów
Wieloletnie prognozy finansowe JST (WPF)
Plany każdego samorządu na kolejne lata: dochody, wydatki, spłata długu i wskaźnik zadłużenia. MF publikuje zbiorczy plik XLSX z projektami WPF i stany na koniec kolejnych kwartałów. Dane są na gov.pl od 2019 r.
Pytanie na start: Sprawdzisz, które miasta zaplanowały spłatę długu dopiero po 2035 r. i ile mają nowych kredytów w planie.
- Przekrój
- jednostka samorządu terytorialnego, rok prognozy
- Aktualizacja
- kwartalnie
- Od
- 2019
Uwaga: To plan, nie wykonanie: samorządy zmieniają WPF wiele razy w roku, a pliki mają po ok. 35 MB.
Ministerstwo Finansów
Bilanse skonsolidowane jednostek samorządu terytorialnego
Aktywa i pasywa każdej gminy, powiatu i województwa z bilansu skonsolidowanego: majątek trwały, należności, zobowiązania, fundusze. Jeden plik XLS na rok, dane od 2006 do 2025 r.
Pytanie na start: Które gminy mają najwięcej zobowiązań wobec dostawców w porównaniu z majątkiem i jak to się zmieniało od 2006 r.?
- Przekrój
- JST (gmina, powiat, województwo)
- Aktualizacja
- rocznie
- Od
- 2006
Uwaga: Bilans łączy urząd z jednostkami budżetowymi, ale nie obejmuje spółek komunalnych, więc część długu gminy zostaje poza nim; pliki mają po ok. 60 MB.
Ministerstwo Finansów
Dane z rozliczenia PIT w układzie terytorialnym
Liczba podatników, przychód, dochód i podatek należny z zeznań PIT w każdej gminie, osobno dla każdego formularza (PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39 i innych). Pliki obejmują lata podatkowe 2022–2024.
Pytanie na start: W których gminach mieszka najwięcej przedsiębiorców na podatku liniowym i ile przeciętnie zarabiają w porównaniu z sąsiadami?
- Przekrój
- gmina, powiat, województwo; rodzaj zeznania
- Aktualizacja
- rocznie
- Od
- 2022
Uwaga: MF ukrywa (znak „x”) dane z małych grup podatników ze względu na tajemnicę skarbową, więc w małych gminach część komórek jest pusta.