01
Bierze dane z rejestru, nie z ankiety
Serwis źródłowy opiera się na danych, które państwo już zebrało: sprawozdaniach, rejestrach, umowach, budżetach. Nie pyta ludzi o opinię — pokazuje, co wynika z dokumentów.
Pomysły na serwisy
Masz pomysł na serwis, który weźmie dane publiczne na warsztat?
Czym jest serwis źródłowy, co musi mieć, zanim ruszy, i jak zgłosić pomysł na nowy. Przykładem są serwisy, które już z nami współpracują.
Cztery cechy
Czym jest serwis źródłowy
02
Podaje źródło przy każdej liczbie
Czytelnik musi móc sprawdzić liczbę u źródła i dojść do tej samej wartości. Bez adresu zbioru, okresu i metody liczenia zostaje wiara, a nie kontrola.
03
Schodzi do pojedynczego przypadku
Średnia krajowa nie zmienia niczyjej decyzji. Zmienia ją konkretna gmina, konkretny szpital i konkretne głosowanie. Serwis, który zatrzymuje się na agregacie, nie daje się użyć.
04
Oddaje dane dalej
Wykres to nie koniec pracy, tylko jej wynik. Serwis, który udostępnia dane maszynowo — plikami, API albo serwerem MCP — pozwala innym zadać pytania, na które sam nie wpadł.
Wzór
Serwisy, które już to robią
Każdy z nich zaczął od jednego zbioru i jednego pytania, na które nikt nie odpowiadał publicznie. Nie szukaj tematu, którego nikt nie ruszał — szukaj zbioru, którego nikt nie otworzył.
-
PSOZ
Bezstronny serwis publikujący dane NFZ o placówkach medycznych oraz stanowiska polityków i ekspertów w sprawie reformy ochrony zdrowia.
psoz.pl -
Z Dykty
Dane o finansach publicznych i samorządach z ponad 70 rejestrów: zadłużenie i wydatki gmin, głosowania i majątki posłów, ceny nieruchomości z aktów notarialnych oraz przetargi publiczne.
z-dykty.pl -
Open Books
Niezależna platforma obywatelska pokazująca rzeczywiste wydatki gmin, powiatów i województw na podstawie sprawozdań Ministerstwa Finansów — gdzie naprawdę poszły podatki.
openbooks.pl -
Leniwy Poseł
Niezależny serwis monitorujący pracę Sejmu: frekwencję, nieobecności i aktywność posłów, głosowania oraz odpowiedzi rządu na interpelacje, na podstawie danych z oficjalnego API Sejmu.
leniwyposel.pl
Zanim ruszysz
Czego taki serwis potrzebuje
- Zbiór, który istnieje
- Zanim napiszesz kod, sprawdź, czy dane w ogóle są i w jakiej formie. Jeśli ich nie ma, to nie jest pomysł na serwis — to obszar do zgłoszenia.
- Metoda opisana po ludzku
- Jedna strona, która mówi, co liczysz, czego nie liczysz i gdzie liczba może kłamać. Bez niej pierwsza kontrowersja kończy się zarzutem manipulacji.
- Weryfikacja wobec czegoś zewnętrznego
- Sumy, które da się porównać z oficjalnym raportem. Rozjazd wyjdzie kiedyś tak czy inaczej — lepiej, żeby wyszedł tobie, zanim wyjdzie komuś innemu.
- Kanał, którym trafisz do ludzi
- Dziennikarze potrzebują materiału przed publikacją, posłowie gotowego pytania, mieszkańcy swojej gminy. To jest miejsce, w którym pomaga centrum prasowe.
- Plan na utrzymanie
- Rejestry zmieniają format, znikają i wracają pod innym adresem. Serwis bez planu aktualizacji staje się archiwum w kilka miesięcy.
Nie zostajesz z tym sam
Co daje centrum
Najtrudniejsze w takim serwisie nie jest policzenie danych, tylko dotarcie z wynikiem do osób, które mogą coś zmienić. CPDP zrzesza serwisy źródłowe i tę część bierze na siebie.
Zrzeszamy serwisy w jednym miejscu
Twój serwis staje obok pozostałych: z własną podstroną, opisem i logo w stopce każdej strony centrum. Czytelnik, który trafił tu przez jeden temat, widzi, że są też inne.
Rozsyłamy materiały do dziennikarzy
Redakcje zapisują się u nas po materiały i dostają je dziennym podsumowaniem. Możesz udostępnić materiał wcześniej, pod embargiem, żeby dziennikarz zdążył go sprawdzić przed publikacją.
Docieramy do polityków i samorządowców
Prowadzimy kurs dla posłów, posłanek i biur poselskich: jak podłączyć serwery MCP z danymi publicznymi i zadawać im pytania. Twój serwer trafia do tego katalogu, a wraz z nim twoje dane.
Bierzemy na siebie technikę wysyłki
Materiały wysyłasz do nas przez API, a dalej dzieje się to samo. Nie musisz budować własnej listy mailingowej, panelu dla dziennikarzy ani obsługi embarga.
Zgłoś pomysł
Napisz do nas, co chcesz policzyć i z jakiego zbioru. Przydadzą się cztery rzeczy: jakie dane, skąd pochodzą, na jakie pytanie mają odpowiedzieć i kto z odpowiedzi skorzysta. Nie musisz mieć gotowego serwisu ani kodu — pomysł opisany w pięciu zdaniach wystarczy, żeby zacząć rozmowę.