Dla programistów

Dane publiczne przez MCP

MCP (Model Context Protocol) to otwarty standard, który pozwala dużym modelom języka pracować z danymi i narzędziami przez znormalizowane interfejsy. Podłącz serwery MCP do Claude i innych klientów, żeby szukać anomalii w danych publicznych wprost z terminala.

Zobacz, jak to działa

Dwie minuty: podłączenie, pierwsze pytanie i sprawdzenie odpowiedzi w źródle. Film ma napisy i działa bez dźwięku. Pełny tekst i źródła →

Najprostsza droga: podłącz wszystkie naraz

Nie musisz dodawać serwerów po kolei ani edytować niczego ręcznie. Wklej jedno zdanie albo jeden blok konfiguracji, a dostaniesz komplet 8 serwerów z tej strony.

Jedno zdanie do asystenta (Claude Code, Cursor, Windsurf)

Asystent, który ma dostęp do twojej konfiguracji, doda je sam. Prompt każe mu pominąć to, czego nie da się dodać, i powiedzieć wprost, czego zabrakło — zamiast udawać, że wszystko wyszło.

prompt

Podłącz wszystkie serwery MCP z katalogu cpdp.media:
- leniwyposel — serwer zdalny, transport HTTP, adres https://mcp.leniwyposel.pl/mcp
- ochrona-zdrowia-dane — serwer zdalny, transport HTTP, adres https://psoz.pl/api/mcp
- dane-gmin-mcp — serwer zdalny, transport HTTP, adres https://z-dykty.pl/api/mcp
- openbooks — serwer zdalny, transport HTTP, adres https://mcp.openbooks.pl/mcp
- centrum-prasowe-danych-publicznych — serwer zdalny, transport HTTP, adres https://cpdp.media/api/mcp
- edukacja — serwer zdalny, transport HTTP, adres https://cpdp.media/api/mcp/edukacja
- sady — serwer zdalny, transport HTTP, adres https://cpdp.media/api/mcp/sady
- przestepczosc — serwer zdalny, transport HTTP, adres https://cpdp.media/api/mcp/przestepczosc

Dodaj każdy z nich do mojej konfiguracji MCP, nie ruszając wpisów, które już tam są. Jeżeli któregoś nie da się dodać albo nie odpowiada, pomiń go i napisz wprost, którego i dlaczego. Na koniec wypisz narzędzia tych serwerów, które faktycznie odpowiedziały.

Jeden blok konfiguracji (wszystkie serwery)

Gdy wolisz zrobić to ręcznie: to jest komplet wpisów do sekcji "mcpServers", zamiast kopiowania kart jedna po drugiej.

json

{
    "mcpServers": {
        "leniwyposel": {
            "type": "http",
            "url": "https://mcp.leniwyposel.pl/mcp"
        },
        "ochrona-zdrowia-dane": {
            "type": "http",
            "url": "https://psoz.pl/api/mcp"
        },
        "dane-gmin-mcp": {
            "type": "http",
            "url": "https://z-dykty.pl/api/mcp"
        },
        "openbooks": {
            "type": "http",
            "url": "https://mcp.openbooks.pl/mcp"
        },
        "centrum-prasowe-danych-publicznych": {
            "type": "http",
            "url": "https://cpdp.media/api/mcp"
        },
        "edukacja": {
            "type": "http",
            "url": "https://cpdp.media/api/mcp/edukacja"
        },
        "sady": {
            "type": "http",
            "url": "https://cpdp.media/api/mcp/sady"
        },
        "przestepczosc": {
            "type": "http",
            "url": "https://cpdp.media/api/mcp/przestepczosc"
        }
    }
}

Claude w przeglądarce i Claude Desktop

Tu asystent nie doda serwera sam. Ustawienia → Konektory → dodaj własny konektor i wklej adres. Tą drogą podłączysz serwery zdalne; te uruchamiane lokalnie wymagają konfiguracji powyżej.

leniwyposel

text

https://mcp.leniwyposel.pl/mcp

ochrona-zdrowia-dane

text

https://psoz.pl/api/mcp

dane-gmin-mcp

text

https://z-dykty.pl/api/mcp

openbooks

text

https://mcp.openbooks.pl/mcp

centrum-prasowe-danych-publicznych

text

https://cpdp.media/api/mcp

edukacja

text

https://cpdp.media/api/mcp/edukacja

sady

text

https://cpdp.media/api/mcp/sady

przestepczosc

text

https://cpdp.media/api/mcp/przestepczosc

Sprawdź, co faktycznie działa

Po podłączeniu warto oddzielić serwery, które odpowiadają, od tych, które tylko są w konfiguracji.

prompt

Wypisz wszystkie podłączone serwery MCP i ich narzędzia. Przy każdym serwerze napisz, czy odpowiedział, czy nie. Potem zaproponuj trzy pytania, na które te działające serwery potrafią odpowiedzieć z podaniem źródła i okresu danych.

Serwery MCP

Zakres danych, przykładowe pytania i źródła każdego serwera. Każda liczba z tych serwerów wraca z okresem i źródłem.

leniwyposel

Serwer MCP serwisu Leniwy Poseł: rejestr Sejmu z tymi samymi liczbami co strony serwisu. Posłowie, głosowania, nieobecności, interpelacje, procesy legislacyjne, komisje i kluby. Każda odpowiedź podaje dzień danych i źródło. Nie potrzeba konta ani klucza.

Zakres danych

Posłowie, głosowania i nieobecności, interpelacje i zapytania, posiedzenia, procesy legislacyjne, komisje, kluby

O co możesz zapytać

Nieobecności posła

Głosy, nieobecności i usprawiedliwienia według Sejmu, te same liczby co na profilu posła.

prompt

Ile nieobecności na głosowaniach ma poseł [imię i nazwisko] i ile z nich usprawiedliwił?

Interpelacje i odpowiedzi

Pisma posła z liczbą odpowiedzi.

prompt

Ile interpelacji złożył poseł [imię i nazwisko] i na ile dostał odpowiedź?

Ostatnie posiedzenie Sejmu

Głosowania jednego posiedzenia po kolei, z wynikiem.

prompt

Nad czym Sejm głosował na ostatnim posiedzeniu i jaki był wynik każdego głosowania?

Droga ustawy

Proces legislacyjny od druku do publikacji.

prompt

Na jakim etapie jest projekt ustawy o [temat]? Pokaż etapy, druki i akt w Dzienniku Ustaw, jeśli już jest.

Skąd te dane

API Kancelarii Sejmu RP (api.sejm.gov.pl), Dziennik Ustaw. Baza ładuje się co noc; głosowań z bieżącego dnia może jeszcze nie być.

Adres serwera

text

https://mcp.leniwyposel.pl/mcp

Więcej o serwerze

ochrona-zdrowia-dane

Serwer MCP serwisu psoz.pl: dane NFZ o placówkach i świadczeniach, grupy rozliczeniowe JGP, wskaźniki jakości, stanowiska nazwanych osób wobec tez o reformie i rejestr tego, czego państwo nie publikuje. Każda liczba wraca z okresem, źródłem i zdaniem o tym, czego nie mierzy.

Zakres danych

Szpitale, POZ, AOS, SOR, porodówki, kolejki, grupy JGP, wskaźniki jakości NFZ, stanowiska osób, rejestr jawności

O co możesz zapytać

Profil szpitala z brakami

Wskaźniki placówki wobec kraju plus lista danych, których do oceny nie ma.

prompt

Jak szpital w Nowej Soli wypada w leczeniu zawałów wobec kraju i czego brakuje, żeby ocenić to uczciwie?

Grupa rozliczeniowa i tańszy odpowiednik

Skala grupy, szpitale i grupy pokrewne tańsze od niej.

prompt

Pokaż grupę JGP zaćmy: ile hospitalizacji, w których szpitalach i czy istnieje tańsza grupa pokrewna opisująca to samo.

Kolejka i jej granice

Mediana i percentyle oczekiwania z ostrzeżeniami: to statystyka kolejki, nie termin dla nowego pacjenta.

prompt

Ile się czeka na endoprotezoplastykę stawu biodrowego, jak to wygląda w województwach i czego te dane nie mówią?

Kto co powiedział, z cytatem

Stanowiska nazwanych osób, każde z cytatem i linkiem do źródła.

prompt

Kto popiera jawność rozliczeń NFZ, a kto jest przeciw? Podaj cytaty z datami i adresami źródeł.

Od braku danych do wniosku

Rejestr jawności mówi, że państwo te dane zbiera i nie publikuje — serwer składa na tym pismo.

prompt

Czy wynagrodzenia w szpitalach z wyodrębnionymi dyżurami są jawne? Jeśli nie, napisz wniosek o informację publiczną do właściwego organu.

Skąd te dane

NFZ: Biuletyn Informacji Publicznej, api.nfz.gov.pl (statystyka JGP, terminy leczenia) i zbiory na dane.gov.pl; CeZ (Zdrowe Dane); GUS Bank Danych Lokalnych; AOTMiT; rejestry podmiotów leczniczych. Stanowiska osób pochodzą z publicznych wypowiedzi — każda z datą i adresem źródła.

Adres serwera

text

https://psoz.pl/api/mcp

Więcej o serwerze

dane-gmin-mcp

Serwer MCP serwisu z-dykty.pl: finanse gmin, umowy z Centralnego Rejestru Umów i przetargi z Biuletynu Zamówień Publicznych. Każda liczba w odpowiedzi ma rok i odnośnik do źródła. Nie potrzeba konta ani klucza.

Zakres danych

Budżety i zadłużenie gmin, rankingi gmin, umowy urzędów, przetargi, umowy wykonawcy po NIP, znaleziska statystyczne i analizy

O co możesz zapytać

Zadłużenie gminy na tle podobnych

Karta finansowa gminy z miejscem w rankingu kraju, województwa i gmin tego samego rodzaju.

prompt

Jakie zadłużenie ma gmina Kartuzy i jak wypada na tle podobnych gmin?

Umowy gminy z jedną firmą

Umowy z Centralnego Rejestru Umów, filtrowane po gminie, roku i NIP wykonawcy.

prompt

Jakie umowy zawarła gmina Kartuzy w 2025 roku z firmą o NIP [NIP firmy]?

Duże przetargi w województwie

Ogłoszenia z Biuletynu Zamówień Publicznych z filtrem kwoty i regionu.

prompt

Pokaż przetargi na odbiór odpadów w województwie pomorskim powyżej 5 mln zł.

Nietypowe wydatki gminy

Opublikowane znaleziska statystyczne: zestawienie liczb, nie zarzut.

prompt

Czy w mojej gminie wykryto coś nietypowego w wydatkach?

Skąd te dane

Ministerstwo Finansów (sprawozdania budżetowe JST), GUS, Biuletyn Zamówień Publicznych, Centralny Rejestr Umów. Rejestr umów obejmuje część urzędów, więc lista umów gminy nie jest kompletna.

Adres serwera

text

https://z-dykty.pl/api/mcp

Więcej o serwerze

openbooks

Serwer MCP serwisu Open Books: budżety gmin, powiatów i województw, budżet państwa, dług publiczny i Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. Liczby z tych samych sprawozdań co openbooks.pl. Wszystkie dane są roczne. Nie potrzeba konta ani klucza.

Zakres danych

Budżety samorządów (szczegółowo 2025, sumy 2001–2025), dług samorządów, budżet państwa, dług publiczny, wydatki FUS, emerytury

O co możesz zapytać

Oświata na mieszkańca

Wydatki samorządu według celu, w złotych i na mieszkańca.

prompt

Ile Kraków wydał na oświatę w 2025 i jak to wygląda na mieszkańca?

Dług dwóch miast

Historia zadłużenia samorządów rok po roku.

prompt

Porównaj dług Krakowa i Wrocławia od 2015 roku.

Wydatki państwa na zdrowie

Budżet państwa w podziale na tematy, od 2015 roku.

prompt

Jak zmieniały się wydatki państwa na zdrowie od 2015 roku?

Emerytury kobiet i mężczyzn

Dane ZUS o emerytach, stan na grudzień.

prompt

Jaka jest średnia emerytura kobiet i mężczyzn?

Skąd te dane

Ministerstwo Finansów (sprawozdania Rb-28S, BeSTi@), Eurostat (dług publiczny), ZUS (FUS i emerytury), GUS BDL. Serwer nie mówi, kto dostał pieniądze, ani ile Polska dostaje z UE.

Adres serwera

text

https://mcp.openbooks.pl/mcp

Więcej o serwerze

centrum-prasowe-danych-publicznych

Serwer MCP Centrum Prasowego Danych Publicznych: jeden adres zamiast siedmiu. Daje dostęp do narzędzi wszystkich serwerów z tej strony, sam podpowiada, który serwer ma dane, a pytania bez rzetelnej odpowiedzi zapisuje jako luki. Z tych luk wybieramy następne serwery do zbudowania. Serwer zapisuje treść pytań i wywołań, bez adresu IP, numerów PESEL, e-maili i telefonów.

Zakres danych

Wszystko, co mają serwery Leniwy Poseł, psoz.pl, z-dykty.pl, Open Books i serwisy cpdp.media (edukacja, sądy, przestępczość), plus katalog serwerów i zgłaszanie brakujących danych

O co możesz zapytać

Gmina z dwóch stron

Jedno pytanie, dwa serwery: Open Books i z-dykty.pl. Serwer CPDP sam rozdziela wywołania.

prompt

Jakie zadłużenie ma gmina Kartuzy, ile wydaje na oświatę na mieszkańca i jakie umowy zawarła w 2025 roku?

Poseł i jego okręg

Sejm i finanse miasta w jednej rozmowie.

prompt

Ile nieobecności na głosowaniach mają posłowie z okręgu gdyńskiego (nr 26) i jaki dług na mieszkańca ma Gdynia?

Czego nie ma w żadnym serwerze

Żaden serwer nie zna liczby uczniów. Asystent powinien to powiedzieć wprost, a serwer zapisze pytanie jako lukę.

prompt

Ilu uczniów chodzi do szkół podstawowych w gminach powiatu kartuskiego?

Skąd te dane

Pośrednik: liczby pochodzą z serwerów powyżej, każda z ich źródłem. Własne dane serwera to tylko rejestr pytań i luk.

Adres serwera

text

https://cpdp.media/api/mcp

edukacja

Serwer MCP serwisu „Wyniki szkół” (cpdp.media/edukacja): wyniki matury i egzaminu ósmoklasisty w każdej szkole, gminie, powiecie i województwie. Karta szkoły na tle powiatu i kraju, zestawienia i rozkłady wszystkich szkół naraz, rozkłady wyników uczniów i wnioski o informację publiczną do szkół. Każda liczba wraca z rokiem, stanem danych i uwagą, czego nie mierzy. Nie potrzeba konta ani klucza.

Zakres danych

Wyniki matury (formuła 2023, 2023–2026) i egzaminu ósmoklasisty (2022–2026) w szkołach, gminach, powiatach i województwach; rozkłady wyników uczniów; wnioski o informację publiczną do szkół (Fedrowanie)

O co możesz zapytać

Powiaty z najlepszą maturą

Wszystkie powiaty naraz, z miejscem, liczbą zdających i różnicą do kraju.

prompt

Które powiaty miały w 2026 roku najwyższy średni wynik matury z matematyki na poziomie podstawowym?

Szkoła na tle powiatu i kraju

Karta szkoły: wynik, zmiana od poprzedniego roku i miejsce wśród podobnych szkół.

prompt

Jak IX LO im. Hoffmanowej w Warszawie wypada z matematyki na tle powiatu, kraju i podobnych liceów?

Miasto czy wieś

Wyniki wszystkich gmin i średnia ważona według rodzaju gminy.

prompt

O ile gminy miejskie wyprzedzają wiejskie na egzaminie ósmoklasisty z angielskiego w 2026 roku?

Zdawalność 100% i jej granice

Rozkład wyników szkół z uwagami serwisu o tym, czego zestawienie nie mierzy.

prompt

Ile szkół ma 100% zdawalności matury z matematyki i czego ta liczba nie mówi o jakości szkoły?

Skąd te dane

Centralna Komisja Egzaminacyjna: Mapa Egzaminów, skale centylowe i sprawozdania z egzaminów. Wyniki gmin z matury i wynik krajowy liczy serwis. Wnioski do szkół: Sieć Obywatelska – Watchdog Polska, platforma Fedrowanie (monitoringi 2024–2025). Położenie szkół: geokoder GUGiK.

Adres serwera

text

https://cpdp.media/api/mcp/edukacja

Więcej o serwerze

sady

Serwer MCP serwisu Wokanda (cpdp.media/sady): ile trwają sprawy w każdym sądzie i w kraju, co sąd drugiej instancji robi z zaskarżonymi orzeczeniami, jak w sądach wypadają ZUS i inne instytucje, sędziowie, wpłaty zasądzone w wyrokach karnych i właściwość sądów. Każda liczba wraca ze źródłem i zastrzeżeniami z metodologii serwisu. Nie potrzeba konta ani klucza.

Zakres danych

Czas trwania spraw (MS: kraj 2011–2025, każdy sąd 2024–2025; szacunek z SAOS według rodzaju spraw), ruch spraw, wyniki apelacji, instytucje publiczne w sądach, sędziowie, wpłaty zasądzone, właściwość sądów

O co możesz zapytać

Proces cywilny coraz dłużej

Średni czas od wpisania sprawy do uprawomocnienia, rok po roku, z danych MS.

prompt

Ile trwa proces cywilny w sądach rejonowych i okręgowych od 2012 roku według Ministerstwa Sprawiedliwości?

ZUS w sądzie: MS a SAOS

Oficjalne odsetki MS i ZUS obok wyroków z internetu, z wyjaśnieniem, skąd różnica.

prompt

Jak często sąd zmienia zaskarżoną decyzję ZUS według danych MS, a jak w wyrokach opublikowanych w SAOS?

Co robi sąd drugiej instancji

Utrzymane, zmienione w części, w całości i uchylone według rodzaju spraw.

prompt

Jak często sąd drugiej instancji zmienia albo uchyla orzeczenia w sprawach karnych, a jak w cywilnych?

Najwolniejsze sądy rejonowe

Wszystkie sądy rejonowe naraz, ze średnią krajową i zastrzeżeniem, że to nie jest ocena sądu.

prompt

Które sądy rejonowe miały w 2025 roku najdłuższy średni czas trwania spraw według MS?

Skąd te dane

Ministerstwo Sprawiedliwości (isws.ms.gov.pl: czas trwania postępowań, ruch spraw, ZUS w sądach), System Analizy Orzeczeń Sądowych (SAOS), arkusz MS „Właściwość sądów powszechnych” i TERYT GUS. SAOS to nielosowa część wyroków, więc liczby z niego nie opisują wszystkich spraw.

Adres serwera

text

https://cpdp.media/api/mcp/sady

Więcej o serwerze

przestepczosc

Serwer MCP serwisu Mapa przestępczości: przestępstwa stwierdzone przez Policję w 380 powiatach w latach 2013–2024, te same liczby co na stronach serwisu. Karta powiatu, ranking wszystkich powiatów, porównanie, rozkład, województwa, skoki i analizy. Nie potrzeba konta ani klucza.

Zakres danych

Przestępstwa w powiatach: liczba, wskaźnik na 1000 mieszkańców i wykrywalność w ośmiu kategoriach, mediany kraju i województw, skoki, budżety gmin i powiatów, analizy redakcji

O co możesz zapytać

Najbezpieczniejsze powiaty

Ranking wszystkich 380 powiatów jednym wywołaniem, z medianą i znacznikiem małych liczb.

prompt

Które powiaty miały w 2024 roku najmniej przestępstw na 1000 mieszkańców i ile wynosi mediana kraju?

Karta powiatu

Wskaźnik, miejsce w kraju i województwie, mediany i trend 2013–2024 z karty powiatu.

prompt

Jak powiat rzeszowski wypada na tle województwa i kraju i jak to się zmieniało od 2013 roku?

Miasto razem z powiatem

Porównanie jednostek i wynik łączny: suma przestępstw przez sumę ludności.

prompt

Ile przestępstw na 1000 mieszkańców ma Rzeszów, a ile Rzeszów razem z powiatem rzeszowskim?

Skoki w statystyce

Skoki ponad 2 razy powyżej mediany innych lat we wszystkich powiatach, z wyjaśnieniem z analiz serwisu.

prompt

W których powiatach przestępstw gospodarczych nagle przybyło w 2024 roku i skąd biorą się takie skoki?

Skąd te dane

GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P2290 (przestępstwa stwierdzone przez Policję w zakończonych postępowaniach przygotowawczych, dane Komendy Głównej Policji). Budżety: sprawozdania Ministerstwa Finansów przez openbooks.pl. GUS nie publikuje tych danych dla gmin, a dane za 2025 rok są w innym układzie.

Adres serwera

text

https://cpdp.media/api/mcp/przestepczosc

Więcej o serwerze

Tak wyglądają odpowiedzi

Prawdziwe odpowiedzi serwerów na gotowe prompty. Zamień nawiasy kwadratowe na konkretne nazwy. Przy każdej liczbie stoi źródło, okres i to, czego liczba nie mówi.

Frekwencja i głosowania w okręgu

Czego się dowiesz: Jak często dany poseł głosuje i w których głosowaniach go zabrakło.

prompt

Pokaż frekwencję głosowań posła [imię i nazwisko] w Sejmie w bieżącej kadencji i wypisz głosowania, w których był lub była nieobecny/nieobecna.

Tak wygląda odpowiedź

Pytanie z przykładu: „Pokaż frekwencję głosowań posła Ryszarda Petru w Sejmie w bieżącej kadencji…”

Głosowania, w których mógł wziąć udział	4 723
Oddane głosy	3 989
Udział w głosowaniach	84,5 proc.
Nieobecności	734
w tym usprawiedliwione według Sejmu	362

Źródło: serwer Leniwy Poseł, za API Sejmu RP (api.sejm.gov.pl) · X kadencja Sejmu, stan na 1 października 2026 · sprawdź na stronie serwisu

Czego te liczby nie mówią: Nieobecność to także obecność bez oddania głosu; apele o kworum nie są liczone. Liczba nie mówi, dlaczego posła nie było. Listę głosowań z nieobecnością asystent pobiera osobnym narzędziem, tu jej nie powtarzamy.

Zadłużenie gmin na tle województwa

Czego się dowiesz: Które gminy w twoim okręgu mają zadłużenie wyższe niż przeciętne w województwie.

prompt

Porównaj zadłużenie gmin w powiecie [nazwa] z medianą zadłużenia gmin w województwie [nazwa] za ostatni dostępny rok.

Tak wygląda odpowiedź

Pytanie z przykładu: „Porównaj zadłużenie gmin w powiecie kartuskim z medianą zadłużenia gmin w województwie pomorskim…”

Mediana gmin województwa pomorskiego (123 gminy)	1 970 zł na mieszk.
Stężyca (115. miejsce w województwie)	4 904 zł na mieszk.
Kartuzy (74.)	2 433 zł na mieszk.
Przodkowo (70.)	2 292 zł na mieszk.
Chmielno (63.)	2 021 zł na mieszk.
Sierakowice (59.)	1 896 zł na mieszk.
Somonino (52.)	1 596 zł na mieszk.
Sulęczyno (28.)	642 zł na mieszk.
Żukowo (24.)	424 zł na mieszk.

Źródło: serwery z-dykty.pl i Open Books, sprawozdania Rb-Z Ministerstwa Finansów · dług na koniec 2025 r., odczyt z 1 października 2026 · sprawdź na stronie serwisu

Czego te liczby nie mówią: Miejsce 1 to najniższy dług na mieszkańca. Medianę asystent liczy sam z rankingu gmin województwa; w tych 123 gminach są też cztery miasta na prawach powiatu. Wysoki dług może wynikać z inwestycji, więc ta tabela nie ocenia gospodarności gminy.

Kolejki NFZ na wybrane świadczenie

Czego się dowiesz: Jak długa jest kolejka do konkretnego zabiegu i gdzie ta liczba wprowadza w błąd.

prompt

Ile się czeka na endoprotezoplastykę stawu biodrowego? Podaj medianę, tryb pilny i liczbę oczekujących, a potem powiedz, czego te dane nie mówią.

Tak wygląda odpowiedź

Mediana oczekiwania (przypadek stabilny)	240 dni
Najdłuższe 10 proc. kolejek	655 dni
Mediana oczekiwania (przypadek pilny)	108 dni
Oczekujący w kraju	51 866 osób
Najdłuższa pojedyncza kolejka	2 090 dni

Źródło: NFZ, API „Terminy leczenia” (api.nfz.gov.pl) · dane NFZ za sierpień 2026, odczyt z 30 września 2026 · sprawdź na stronie serwisu

Czego te liczby nie mówią: To statystyka kolejki, nie termin dla nowego pacjenta: pierwszego wolnego terminu NFZ w tych danych nie podaje. Oczekujących nie wolno też sumować między świadczeniami — jedna osoba stoi w kilku kolejkach naraz.

Wydatki budżetu państwa na wybraną część

Czego się dowiesz: Kierunek zmian wydatków w interesującej cię części budżetu państwa.

prompt

Pokaż, jak zmieniały się wydatki z części budżetowej [numer lub nazwa części] w ostatnich pięciu latach.

Tak wygląda odpowiedź

Pytanie z przykładu: „Pokaż, jak zmieniały się wydatki z części budżetowej 46 Zdrowie w ostatnich pięciu latach.”

2021	15,98 mld zł
2022	15,52 mld zł
2023	15,24 mld zł
2024	29,84 mld zł
2025	46,13 mld zł

Źródło: serwer Open Books, sprawozdania Rb-28 z API Trezor Ministerstwa Finansów · wykonanie 2021–2025, odczyt z 1 października 2026 · sprawdź na stronie serwisu

Czego te liczby nie mówią: Kwoty nominalne, bez korekty o inflację. Z 46,13 mld zł w 2025 r. aż 34,79 mld zł to rozdział 85136 „Narodowy Fundusz Zdrowia”, czyli pieniądze przekazane do NFZ, a nie koszt pracy ministerstwa. Trendów nie licz po działach: w 2017 i 2019 r. część wydatków przeniesiono między działami.

Wydatki gmin na oświatę

Czego się dowiesz: Które gminy w okręgu wydają na oświatę na mieszkańca więcej, a które mniej.

prompt

Zestaw wydatki na oświatę w przeliczeniu na mieszkańca dla gmin w powiecie [nazwa] za ostatni dostępny rok.

Tak wygląda odpowiedź

Pytanie z przykładu: „Zestaw wydatki na oświatę w przeliczeniu na mieszkańca dla gmin w powiecie kartuskim za ostatni dostępny rok.”

Sulęczyno	6 043 zł na mieszk.
Stężyca	5 329 zł na mieszk.
Kartuzy	4 114 zł na mieszk.
Sierakowice	3 987 zł na mieszk.
Somonino	3 941 zł na mieszk.
Chmielno	3 838 zł na mieszk.
Przodkowo	3 323 zł na mieszk.
Żukowo	3 294 zł na mieszk.

Źródło: serwer Open Books, dział 801 „Oświata i wychowanie” ze sprawozdań Rb-28S · wykonanie 2025, odczyt z 1 października 2026 · sprawdź na stronie serwisu

Czego te liczby nie mówią: To kwota na mieszkańca, nie na ucznia: żaden z podłączonych serwerów nie zna liczby uczniów. Gmina z większym udziałem dzieci wyda więcej na mieszkańca przy tej samej szkole. Dział obejmuje też inwestycje, więc budowa jednej szkoły potrafi podbić wynik całego roku.

Ilu lekarzy przypada na mieszkańców

Czego się dowiesz: Jak wygląda dostęp do lekarzy w twoim regionie na tle reszty kraju.

prompt

Ilu lekarzy na 10 tysięcy mieszkańców przypada w województwie [nazwa]? Podaj miejsce w kraju, wartość dla Polski i województwa skrajne. Powiedz też, czego ta liczba nie mierzy.

Tak wygląda odpowiedź

Polska	37,7 na 10 tys.
Mediana województw	36,1 na 10 tys.
1. mazowieckie (najwięcej)	46,9 na 10 tys.
15. opolskie	27,4 na 10 tys.
16. lubuskie (najmniej)	26,2 na 10 tys.

Źródło: GUS, zasoby kadrowe w wybranych zawodach medycznych · GUS 2024, odczyt z 30 września 2026 · sprawdź na stronie serwisu

Czego te liczby nie mówią: To liczba lekarzy pracujących z pacjentem według miejsca pracy, nie według miejsca zamieszkania pacjenta. Lekarz zatrudniony w kilku podmiotach liczy się raz, a region z dużym szpitalem klinicznym obsługuje także mieszkańców sąsiednich województw. Liczba nie mówi nic o specjalizacjach ani o czasie oczekiwania.

Sprawdź odpowiedź w źródle

Asystent AI potrafi się mylić — dobrze dobiera słowa nawet wtedy, gdy liczba jest błędna. Zanim użyjesz liczby w publikacji albo w aplikacji, sprawdź ją w czterech krokach.

1
Poproś o źródło i datę danych. Zapytaj wprost: „Podaj źródło i datę tych danych”. Rzetelna odpowiedź wskazuje konkretny rejestr i dzień lub rok.
2
Otwórz oficjalne źródło. Wejdź na stronę rejestru lub urzędu, który podał asystent, i odszukaj tę samą daną.
3
Porównaj liczby. Sprawdź, czy liczba ze źródła zgadza się z odpowiedzią asystenta co do wartości, jednostki i okresu.
4
Przy rozbieżności ufaj źródłu. Jeśli liczby się różnią, w piśmie, komunikacie albo kodzie użyj tej ze źródła pierwotnego, nie z odpowiedzi asystenta.

Bezpieczeństwo

Nie wklejaj do rozmowy z asystentem danych osobowych, np. imion i nazwisk razem z adresem czy numerem PESEL.
Nie wklejaj kluczy API, haseł ani dokumentów wewnętrznych — serwer MCP i asystent nie są do tego kanałem.
Serwer centrum-prasowe-danych-publicznych zapisuje treść pytań, żeby wiedzieć, jakich danych brakuje. Pytaj tak, jakby pytanie mógł przeczytać ktoś inny.
Opisuj dane rzetelnie, niezależnie od tego, kogo dotyczą. Liczba to nie zarzut.

Wkrótce: hackathon otwartych danych

Pracuj z danymi publicznymi za pomocą serwerów MCP. Zostaw e-mail, a napiszemy, gdy ogłosimy termin.

Zapisz się na listę Dowiedz się więcej