Test niezawisłości sędziego: ile wniosków dostały sądy

Ile wniosków podały sądy

• 2022 (od 15 lipca), co najmniej330suma z 253 sądów, które podały liczbę za ten rok
• 2023, co najmniej1 135suma z 257 sądów, które podały liczbę za ten rok
• 2024, co najmniej1 491suma z 260 sądów, które podały liczbę za ten rok

Piszemy „co najmniej”, bo część sądów nie podała liczby: nie zbiera danych, odpowiedziała bez liczb albo nie odpowiedziała wcale. Suma to wnioski, które sądy same policzyły i nam podały. Za 2022 rok to tylko pięć i pół miesiąca, od 15 lipca.

Najwięcej wniosków za 2024 rok podały: Sąd Apelacyjny w Warszawie (271), Sąd Rejonowy dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie (122), Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w Warszawie (53), Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie (49), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (47). Liczba w nawiasie prowadzi do odpowiedzi sądu.

„z 12” oznacza, że suma pochodzi z 12 sądów, które podały liczbę za ten rok. Sądy administracyjne rozpatrują podobne wnioski na podstawie art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych.

Kto odpowiedział

Wnioski wysłano 25 listopada 2025 r. do 394 sądów i do Ministerstwa Sprawiedliwości. Odpowiedziało 358 z 395 instytucji.

• Podały liczby za poszczególne lata264
• Podały tylko sumę za cały okres19
• Napisały, że nie zbierają takich danych, i nie podały liczb40
• Odpowiedziały, ale bez liczby wniosków28
• Podały liczby w tabeli, której tekstu nie da się odczytać7
• Nie odpowiedziały do 17.10.202637

Wiele sądów pisze, że zbierało te dane na polecenie Ministerstwa Sprawiedliwości od lipca 2022 r. do jesieni 2024 r., a potem obowiązek zniesiono. Samo ministerstwo odpowiedziało, że nie ma danych statystycznych o teście. Co o zbieraniu danych napisały sądy, które odpowiedziały:

• zbierają dane127
• nie zbierają80
• zbierają tylko w części wydziałów albo zbierały tylko przez część okresu51
• nie napisały o tym99

Część sądów, które nie zbierają danych, i tak podała liczby, bo policzyła wnioski w wydziałach.

Co to jest test niezawisłości

Strona albo uczestnik postępowania może złożyć wniosek o zbadanie, czy sędzia wyznaczony do sprawy spełnia wymogi niezawisłości i bezstronności. Sąd bierze pod uwagę okoliczności powołania sędziego i to, jak sędzia postępował po powołaniu. Wniosek dotyczy sędziego w pierwszej instancji albo w apelacji. Trzeba go złożyć w ciągu 7 dni od zawiadomienia o składzie sądu. Gdy sąd uwzględni wniosek, wyłącza sędziego ze sprawy.

Ten tryb dodała do Prawa o ustroju sądów powszechnych (art. 42a § 3–14) ustawa z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022 poz. 1259), która weszła w życie 15 lipca 2022. Tekst jednolity ustawy o ustroju sądów powszechnych w ISAP.

Wszystkie sądy

Kliknij nagłówek kolumny, żeby posortować. „—” znaczy, że sąd nie podał liczby za ten rok. To nie jest zero. Link „odpowiedź” prowadzi do listów w Fedrowaniu.

Pobierz CSV (ta tabela)

Dane: Sieć Obywatelska – Watchdog Polska, Fedrowanie (fedrowanie.siecobywatelska.pl), wnioski o informację publiczną, stan na 17.10.2026.

Jak liczyliśmy

• Przeczytaliśmy wszystkie odpowiedzi: treść maili i tekst załączników (pisma prezesów sądów). Liczbę wpisujemy tylko wtedy, gdy podał ją sąd. Zero wpisujemy tylko wtedy, gdy sąd napisał, że wniosków nie było.
• Gdy sąd podał liczby osobno dla wydziałów, dodaliśmy je. Gdy podał tylko sumę za cały okres, pokazujemy ją w kolumnie „Razem”. Wnioski z 2025 r. pomijamy.
• Gdy sąd napisał tylko, że „nie stosował testu”, nie wpisujemy zera: z takiej odpowiedzi nie wiadomo, czy wnioski wpłynęły.
• Fedrowanie przypisuje odpowiedziom kategorie modelem językowym. Nie korzystamy z nich. Porównaliśmy je z naszym odczytem: w 89 z 355 spraw liczby modelu różnią się od tego, co napisał sąd (25%). Najczęściej model pisał „nie wiadomo”, choć sąd podał liczbę.
• Drugi raz przeczytaliśmy 30 losowo wybranych odpowiedzi. Nie znaleźliśmy w nich błędów odczytu. Odczyt każdej odpowiedzi jest w pliku sady/data_fedrowanie/niezawislosc_odczyt.tsv w repozytorium.