Sprawdzamy się

Zniesławienie w mediach (art. 212 § 2 kk): ile wyroków sądy podały same, a ile jest w SAOS

Sieć Obywatelska Watchdog Polska zapytała wszystkie sądy rejonowe, ile wyroków z art. 212 § 2 kk (zniesławienie za pomocą środków masowego komunikowania) wydały w danym roku. Odczytaliśmy odpowiedzi z treści pism i zestawiliśmy je z wyrokami, które te same sądy opublikowały w SAOS.

Sądy rejonowe podały, że w 2024 r. wydały 433 wyroków z art. 212 § 2 kk (odpowiedziało 287 z 319, liczbę lub zero podało 277). W SAOS jest ich 30 (7%).

2024: liczbę większą od zera podało 171 sądów, zero wyroków 106, odmówiło 1, nie odpowiedziało 35, odpowiedzi niejasnych 6.

Sądy rejonowe podały, że w 2025 r. wydały 319 wyroków z art. 212 § 2 kk (odpowiedziało 282 z 319, liczbę lub zero podało 243). W SAOS jest ich 5 (2%).

2025: liczbę większą od zera podało 143 sądy, zero wyroków 100, odmówiło 0, nie odpowiedziało 71, odpowiedzi niejasnych 5. Wszystkie sądy rejonowe razem mają w SAOS 7 takich wyroków z 2025 r. Wnioski o 2025 r. Watchdog wysłał w sierpniu 2026 r.; część sądów pisze, że pierwszy wniosek do nich nie dotarł, i odpowiada dopiero na ponowiony z 5 października 2026 r. Liczby za 2025 r. będą rosnąć.

Jak liczyliśmy

• Liczba „według sądu” to odpowiedź na pytanie 1 wniosku: „łączna liczba wyroków w sprawach z art. 212 § 2 k.k. wydanych w roku …”. Odczytał ją program z treści pism i załączników (tekst po OCR), a 41 odpowiedzi odczytaliśmy ręcznie (w tabeli „(r)”). Kategorii odpowiedzi nadanych przez model językowy na platformie Fedrowanie nie używamy. Próbę 44 losowych odczytów programu sprawdziliśmy ręcznie: 43 były poprawne, jeden błąd (klauzulę RODO wziął za odmowę) poprawiliśmy w programie.
• „Zero wyroków” to tylko odpowiedź wprost (np. „nie wydano wyroków”). Brak odpowiedzi, odmowa i pisma, z których nie da się odczytać liczby, nie wchodzą do sumy.
• W SAOS liczymy wyroki (nie postanowienia ani same uzasadnienia) sądu rejonowego z datą w danym roku, które powołują art. 212 § 2 kk. Przepis powołany to nie zawsze zarzut, więc liczba z SAOS może zawierać wyroki w innych sprawach. Odsetek liczymy tylko dla sądów, które podały liczbę.
• Sądy liczą różnie: jedne podają wyroki, inne sprawy; część dolicza postanowienia, część pisze o „orzeczeniach”. Cytat z pisma (po najechaniu na liczbę i w pliku CSV) pokazuje, co dokładnie sąd napisał.

Dane: Sieć Obywatelska – Watchdog Polska, Fedrowanie, wnioski o informację publiczną (monitoring za 2024 r., monitoring za 2025 r.), stan na 2026-10-17. SAOS (saos.org.pl), orzeczenia od 2018 r.