Postanowienie Sądu Okręgowego w Kielcach, II Ca 505/19

Sygn. akt II Ca 505/19 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2019 r. Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Cezary Klepacz (spr.) Sędziowie: SSO Małgorzata Klesyk SSO Teresa Strojnowska Protokolant: stażysta Marta Siadul po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy z wniosku H. Z. z udziałem S. M. , J. M. (1) , D. W. (1) , D. W. (2) o stwierdzenie nabycia spadku na skutek apelacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt I Ns 2668/16 postanawia: 1.oddalić apelację; 2.przyznać od Skarbu Państwa-Sądu Rejonowego w Kielcach na rzecz radcy prawnego M. A. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora uczestników D. W. (1) i D. W. (2) w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt II Ca 505/19 UZASADNIENIE H. Z. wnosiła o wydanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku na podstawie ustawy po swojej matce J. M. (2) , zmarłej 1 lipca 2015 roku w K. i tu ostatnio zamieszkałej, wskazując jako uczestników postępowania S. M. i J. M. (1) . Na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 roku S. M. przyłączył się do wniosku, a w wyniku odbierania zapewnienia spadkowego ustalono, że do kręgu spadkobierców ustawowych J. M. (2) wchodzą także D. W. (2) i D. W. (1) – synowie W. M. , który zmarł przed swoją matką. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2018 r., sygn. akt I Ns 2668/16, Sąd Rejonowy w Kielcach stwierdził, że spadek po J. M. (2) , z domu M. , córce M. i E. , zmarłej 1 lipca 2015 roku w K. i tam mającej miejsce ostatniego pobytu, na podstawie ustawy nabyły dzieci: H. Z. , z domu M. , córka S. i J. , J. M. (1) , syn S. i J. , po 1 /3 części oraz wnuki: S. M. , syn W. i K. , D. W. (1) , syn W. i K. , D. W. (2) , syn W. i K. , po 1 /9 części (pkt I); orzekł, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (pkt II); zwolnił radcę prawnego M. A. z funkcji kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu uczestników D. W. (1) i D. W. (2) (pkt III); przyznał kuratorowi wynagrodzenie za udział w sprawie w kwocie 147,60 zł, które nakazał wypłacić z sum budżetowych Skarbu Państwa (pkt IV). Sąd ten dokonał następujących ustaleń: J. M. (2) zmarła jako wdowa w dniu 1 lipca 2015 roku w K. , gdzie miała miejsce ostatniego pobytu. Miała troje dzieci: H. Z. , J. M. (1) i W. M. . Ten ostatni zmarł 14 maja 2014 roku, pozostawiając synów: S. M. , D. W. (2) i D. W. (1) . Spadkodawczyni nie miała innych dzieci, w tym pozamałżeńskich i przysposobionych. Nie sporządziła testamentu. Żaden ze spadkobierców nie został wydziedziczony, nie odrzucił spadku ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. Wnioskodawczyni nie znała aktualnego miejsca pobytu D. W. (2) i D. W. (1) , ponieważ nie utrzymywała kontaktu z nimi ani z ich matką. Ponadto wiadomo było, że jej bratankowie popadli w konflikt z prawem i również z tego powodu nie utrzymywali kontaktu z rodziną. Postanowieniem z 26 stycznia 2018 roku, na wniosek H. Z. , ustanowiono dla tych uczestników, nieznanych z miejsca pobytu, kuratora w osobie radcy prawnego M. A. , by umożliwić wnioskodawczyni uzyskanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Pomimo działań kuratora, nie udało się ustalić miejsca pobytu D. W. (1) i D. W. (2) . J. M. (2) nie pozostawiła testamentu, zatem na podstawie art. 931 k.c. spadek po niej dziedziczą dzieci H. Z. i J. M. (1) po 1 /3 części, a ponieważ syn spadkodawczyni W. M. zmarł przed nią, pozostawiając trzech synów, to oni w równych częściach dziedziczą jego udział w spadku po matce, czyli dochodzą do dziedziczenia po 1 /9 części. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 520 k.p.c. Sąd zwolnił kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu D. W. (1) i D. W. (2) z pełnionej funkcji, z uwagi na zakończenie czynności procesowych względem tych uczestników, przyznając dla niego kuratorowi wynagrodzenie. Apelację od tego orzeczenia wywiodła wnioskodawczyni, zaskarżając je w całości i zarzucając mający wpływ na treść postanowienia błąd w ustaleniach poprzez uznanie, że spadek po J. M. (2) nabyły wnuki: S. M. , D. W. (3) i D. W. (4) . Wskazując na to, wniesiono o uchylenie orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że skoro wymienione osoby są nieznane z miejsca pobytu, to Sąd miał obowiązek wezwać spadkobierców przez ogłoszenie, wzywając te osoby, ażeby w terminie trzech miesięcy zgłosiły się i udowodniły swoje prawa do spadku. Jak wynika z najnowszego orzeczenia Sądu Najwyższego, w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku wnioskodawca nie musi wyręczać sądu i wskazywać osób, które mogą dziedziczyć razem z nim. Być może S. M. , P. W. i D. W. (2) nie żyją, a wówczas nie mogą dziedziczyć spadku po zmarłej. Na rozprawie apelacyjnej kurator ustanowiony dla uczestników D. W. (1) i D. W. (2) wniósł o oddalenie apelacji i przyznanie wynagrodzenia, podając że nie udało się jemu ustalić miejsca zamieszkania tych osób. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. Zgodnie z art. 670 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. , sąd spadku bada z urzędu, kto jest spadkobiercą. Za dowód, że nie ma innych spadkobierców, może być przyjęte zapewnienie złożone przez zgłaszającego się spadkobiercę ( art. 671 § 1 k.p.c. ), w którym powinien on złożyć oświadczenie co do wszystkiego, co mu jest wiadome o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi i o testamentach spadkodawcy ( art. 671 § 2 k.p.c. ). W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni, pouczona o treści art. 671 § 3 k.p.c. , który stanowi, że pod względem skutków karnych zapewnienie jest równoznaczne ze złożeniem zeznań pod przyrzeczeniem, złożyła zapewnienie spadkowe, w którym podała (k.23), że J. M. (2) zmarła jako wdowa w dniu 1 lipca 2015 roku w K. , gdzie zamieszkiwała przed śmiercią. Miała troje dzieci: H. Z. , J. M. (1) i W. M. . Ten ostatni zmarł 14 maja 2014 roku, pozostawiając synów: S. M. , D. W. (2) i D. W. (1) . Spadkodawczyni nie miała innych dzieci, w tym pozamałżeńskich i przysposobionych. Nie sporządziła testamentu. Żaden ze spadkobierców nie został wydziedziczony, nie odrzucił spadku ani nie został uznany za niegodnego dziedziczenia. W takiej sytuacji, dysponując skróconymi odpisami aktów stanu cywilnego – zgonu W. M. (k.9), małżeństwa H. Z. (k.10), zgonu J. M. (2) (k.11) oraz urodzenia: J. M. (1) (k.12), S. M. (k.13), D. W. (2) (k.30) i D. W. (1) (k.31), Sąd Rejonowy prawidłowo stwierdził nabycie spadku po zmarłej na podstawie ustawy ( art. 931 k.c. ). Wbrew twierdzeniom apelacji, nie zachodziła potrzeba wezwania spadkobierców przez ogłoszenie, albowiem, jak stanowi art. 672 k.p.c. , następuje to wówczas, gdy zapewnienie nie było złożone albo jeżeli zapewnienie lub inne dowody nie będą uznane przez sąd za wystarczające, a żadna z tych okoliczności nie wystąpiła. Niewątpliwie zainteresowanymi w sprawie są D. W. (2) i D. W. (1) , którzy w trybie art. 931 § 2 k.c. dziedziczą spadek po zmarłej w ramach udziału przysługującego ich ojcu, wobec czego brali oni udział w sprawie w charakterze uczestników ( art. 510 § 1 k.p.c. ), po ich wezwaniu przez Sąd Rejonowy w trybie art. 510 § 2 zdanie pierwsze i drugie k.p.c. (k.35), a ponieważ nieznane jest miejsce pobytu tych osób, to zgodnie z art. 510 § 2 zdanie trzecie k.p.c. Sąd pierwszej instancji wyznaczył dla nich z urzędu kuratora (k.66). Zawarta w apelacji sugestia, że być może S. M. , P. W. i D. W. (2) nie żyją jest zupełnie bezpodstawna wobec pierwszej z wymienionych osób, która odbierała zawiadomienia w sprawie (k.21, 63, 95, 117, 125) i stawiała się na rozprawach przed Sądem Rejonowym (k.22, 65, 96), a niczym nieuzasadniona w odniesieniu do pozostałych. Skrócone odpisy aktów urodzenia tych uczestników zostały nadesłane przez Urząd Stanu Cywilnego w K. przy piśmie z dnia 13 czerwca 2017 r. (k.29), a z dokumentów tych nie wynika, że osoby te zmarły. Ich wiek także nie uprawnia do uznania tego za prawdopodobne. D. W. (2) i D. W. (1) byli zatem reprezentowani przez kuratora – radcę prawnego M. A. , którego Sąd Rejonowy zwolnił, co prawda, z tej funkcji, ale nieprawomocnie, gdyż orzeczenie w tym zakresie (pkt III) zostało zaskarżone apelacją, która objęła całe postanowienie z dnia 5 grudnia 2018 r., zatem kurator ten mógł skutecznie działać w postępowaniu apelacyjnym, od doręczenia jemu odpisu apelacji (k.117). Mając to na względzie, oddalono apelację na podstawie art. 385 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z 2018 roku, poz. 536) w zw. z § 6 pkt 2) i § 10 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 roku, poz. 265) przyznano od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kielcach na rzecz radcy prawnego M. A. kwotę 120 złotych tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora uczestników D. W. (1) i D. W. (2) w postępowaniu apelacyjnym. SSO Teresa Strojnowska SSO Cezary Klepacz SSO Małgorzata Klesyk