Orzeczenie z SAOS
Zarządzenie Sądu Okręgowego w Szczecinie, II Ca 1010/24
Data orzeczenia: 16 grudnia 2024.
To orzeczenie opublikowano w SAOS. Tekst pochodzi z SAOS, dane osobowe zakrył sąd. SAOS ma tylko część orzeczeń, więc nie zawsze znajdziesz tu całą sprawę.
- Sąd
- Sąd Okręgowy w Szczecinie
- Wydział
- II Wydział Cywilny Odwoławczy
- Data
- 16.12.2024
- Rodzaj
- zarządzenie
- Sygnatura
- II Ca 1010/24
II — numer wydziału, Ca — rodzaj sprawy: apelacje cywilne, 1010 — numer kolejny sprawy w tym roku, 24 — rok, w którym sprawa wpłynęła (2024). - Repertorium
- Ca: Apelacje cywilne
- Czas sprawy
- Tego orzeczenia nie liczymy do czasu trwania. Liczymy tylko pierwszy wyrok albo postanowienie w sprawie.
- Skład
- Dariusz Jastrzębski (członek składu)
- Źródło
- orzeczenie w SAOS
Przepisy przywołane w orzeczeniu
SAOS wylicza przepisy, które sąd przywołał w orzeczeniu. To nie musi być zarzut ani podstawa skazania.
- Kodeks cywilny, art. 3581
- Kodeks cywilny, art. 3581
- Kodeks cywilny, art. 359
- Kodeks cywilny, art. 361
- Kodeks cywilny, art. 3851
- Kodeks cywilny, art. 405
- Kodeks cywilny, art. 410
- Kodeks cywilny, art. 481
- Kodeks cywilny, art. 551
- Kodeks cywilny, art. 6
- Kodeks cywilny, art. 7
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 108
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 2352
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 378
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 385
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 386
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 391
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 98
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 99
Tekst orzeczenia
Pokaż pełny tekst (23 561 znaków)
Sygnatura akt II Ca 1010/24 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie, po rozpoznaniu sprawy z powództwa (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko I. G. i M. G. o zapłatę (sygn. akt I C 1249/23), wyrokiem z dnia 22 maja 2024 r.: I. oddalił powództwo, II. zasądził od powoda (...) Bank (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz pozwanych solidarnych kwotę 5.434 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sąd Rejonowy oparł powyższe rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych i prawnych, przedstawionych w pisemnym uzasadnieniu (karty 124-129 akt sprawy). Apelację od powyższego wyroku wywiódł powód (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. , zaskarżając ten wyrok w całości oraz zarzucając: 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci: 1) art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Powodowi nie przysługuje roszczenie zwrotu korzyści majątkowej z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia na skutek skorzystania z kapitału udostępnionego przez Bank (dalej jako "Korzyść Kredytobiorcy"), podczas gdy art. 405 k.c. , do którego odsyła art. 410 k.c. , nakazuje zwrot wartości świadczenia (tu korzyści osiągniętej przez Pozwanego), a więc w wypadku nieważności Umowy kredytu, Pozwany ma zwrócić Powodowi wartość jego świadczenia, tj. zwrócić kapitał wypłaconego kredytu w PLN, a także wartość Korzyści Kredytobiorcy; 2) art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. w zw. z art. 385 1 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5.04.1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (dalej: „Dyrektywa 93/13”), poprzez dokonanie ich błędnej wykładni, polegającej na przyjęciu, że cel ww. przepisów Dyrektywy 93/13 uniemożliwia uznanie, że Powodowi przysługuje roszczenie o zwrot Korzyści Kredytobiorcy; 3) art. 358 1 § 3 i § 4 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Powodowi nie przysługuje roszczenie o zapłatę urealnionej kwoty kredytu w związku ze zmianą wartości pieniądza w czasie, podczas gdy doszło do istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza a roszczenie to nie jest świadczeniem związanym z prowadzeniem przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 358 1 § 4 k.c. ; 2. Naruszenie przepisów postępowania cywilnego mające istoty wpływ na wynik sprawy, w postaci: 1) art. 235 2 § 1 pkt. 2 k.p.c. , poprzez bezpodstawne pominięcie wniosku dowodowego Powoda o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych, który to dowód dotyczył faktów (okoliczności) mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. wniósł o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości oraz zasadzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, za obie instancje, a ewentualnie w razie uznania, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach procesu za wszystkie instancje, w tym kosztach zastępstwa procesowego za wszystkie instancje. W piśmie z dnia 25 lipca 2024 r. powód sprecyzował, iż w złożonej apelacji wnioskuje o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości oraz o zasadzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, za obie instancje, ewentualnie w razie uznania, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, wnosi o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z rozstrzygnięciem o kosztach procesu za wszystkie instancje, w tym kosztach zastępstwa procesowego za wszystkie instancje. Sprecyzował, iż zmiana zaskarżanego rozstrzygnięcia ma polegać na: a) zasądzeniu solidarnie od pozwanego M. G. oraz pozwanej I. G. kwoty 72 034,89 zł tytułem zwrotu korzyści majątkowej z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia na skutek skorzystania z kapitału udostępnionego przez Bank (dalej jako "Korzyść Kredytobiorcy"), wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 16.09.2022 r. do dnia zapłaty ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia żądania zgłoszonego w pkt a: b) zmianie wysokości świadczenia powoda w postaci wypłaconego pozwanemu na podstawie zawartej umowy kredytu kapitału kredytu w związku z istotną zmianą siły nabywczej pieniądza w czasie i ukształtowanie go na poziomie 414 480,35 zł oraz zasądzenie solidarnie od pozwanego M. G. oraz pozwanej I. G. na rzecz powoda kwoty 55 480,35 zł tytułem zwrotu kwoty należnej powodowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następującego po dniu doręczenia odpisu pozwu stronie pozwanej do dnia zapłaty - na podstawie przepisów o waloryzacji sądowej ( art. 358 1 § 3 k.c. ), ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia żądania zgłoszonego w pkt a i b: c) zasądzeniu od pozwanego na rzecz powoda kwoty 55 480,35 zł tytułem zwrotu kwoty należnej powodowi ponad nominalną kwotę kapitału kredytu wypłaconego na podstawie zawartej przez strony umowy kredytu w związku ze zmianą wartości pieniądza w czasie i tym samym zmianą wysokości świadczenia banku wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następującego po dniu doręczenia odpisu pozwu stronie pozwanej do dnia zapłaty - na podstawie art. 410 w zw. z art. 405 k.c. lub innych powszechnie obowiązujących przepisów prawa. W odpowiedzi na apelację pozwani wnieśli o oddalenie apelacji powoda w całości oraz o zasądzenie od strony powodowej solidarnie na ich rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępnie wskazać należy, iż realizując obowiązek ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy oraz mając na względzie, że z obowiązku przyjętego w art. 378 § 1 k.p.c. nie wynika konieczność odrębnego omówienia w uzasadnieniu orzeczenia każdego argumentu podniesionego w apelacji, ale wystarczające jest odniesienie się doń w sposób wskazujący, że zostały przez sąd drugiej instancji rozważone (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 marca 2010 r., V CSK 296/09, z dnia 26 kwietnia 2012 r., III CSK 300/11, z dnia 4 września 2014 r., II CSK 478/13 i dnia 22 sierpnia 2018 r., III UK 119/17), sąd odwoławczy dla usystematyzowania wywodów w pierwszym rzędzie wskazuje, iż sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy zgromadził materiał dowodowy i w aspekcie istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dokonał jego niewadliwej oceny ustalając stan faktyczny odpowiadający treści tych dowodów. W konsekwencji te ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy przyjął za własne, czyniąc podstawą swego rozstrzygnięcia, bowiem w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zgromadzonego przed sądem pierwszej instancji, nie musi powtarzać dokonanych ustaleń faktycznych. Wystarczy stwierdzenie, że przyjmuje je za własne (tak Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 19 października 2017 r., II PK 292/16 i dnia 16 lutego 2017 r., I CSK 212/16, nadto postanowienia z dnia 23 lipca 2015 r., I CSK 654/14 i dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 18/07). Zauważenia wymaga, że apelujący zasadniczo nie kwestionował ustaleń faktycznych, które legły u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sformułowany zarzut procesowy naruszenia art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. dotyczył rozstrzygnięcia o żądaniu pozwu z pominięciem zgłoszonego wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu bankowości. Postanowienie Sądu Rejonowego w tym przedmiocie zapadłe na rozprawie dnia 15 maja 2024 r. (k. 105 akt) należało jednak uznać za prawidłowe, w świetle koncepcji rozstrzygnięcia sporu w niniejszej sprawie, przyjętej przez sąd pierwszej instancji i zaaprobowanej przez sąd odwoławczy. Skoro bowiem Sąd doszedł do przekonania, że roszczenie powoda nie znajduje podstawy prawnej co do zasady, z czym należy się zgodzić, to oczywiście zbędne było przeprowadzanie dowodu mającego wykazać wysokość nieprzysługującej powodowi wierzytelności. Z tego również względu na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. na rozprawie apelacyjnej sąd odwoławczy pominął wnioski dowodowe powoda o uzupełnienie postępowania dowodowego o opinię biegłego sądowego z zakresu bankowości. W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy oddalił powództwo, a zatem w zakresie żądania głównego jak i żądań ewentualnych. Sposób formułowania sentencji wyroku (choć w orzecznictwie sądów powszechnych niejednolity w tym zakresie) nie budzi wątpliwości sądu odwoławczego. W tym miejscu wskazać należy, że w uzasadnieniu wyroku, aby możliwym była jego merytoryczna kontrola, musi znaleźć odzwierciedlenie dokonany wybór dowodów, które stanowiły podstawę zrekonstruowanych faktów (podstawę faktyczną rozstrzygnięcia), a także wybór określonych przepisów, będących jego podstawą prawną, ustalenie w drodze wykładni ich znaczenia i zastosowanie norm prawnych w związku z poczynionymi ustaleniami faktycznymi (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2016 r., II PK 96/15). Wywody zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego są jasne, logiczne, nadto w sposób wyczerpujący przedstawione zostały motywy wydanego rozstrzygnięcia wraz z przywołaniem zastosowanych właściwych przepisów prawa materialnego. Co ważne, wywody te, w tym poczynione ustalenia faktyczne, znajdują podstawę w zgromadzonym w toku tego postępowania materiale dowodowym. W zaistniałej sytuacji brak uzasadnionych podstaw, aby uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Dalej w apelacji powód podniósł zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów prawa materialnego. W ramach ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy podzielił w całości dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę prawną roszczenia głównego, w zakresie w jakim przyjął, iż bankowi nie przysługiwało wobec pozwanych dochodzone żądanie oparte na przepisach art. 405 k.c. i art. 410 k.c. , albowiem wynika z nich jedynie obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia dokonanego na podstawie nieważnej czynności prawnej a świadczeniem banku w okolicznościach rozpoznawanej sprawy była wyłącznie wypłata kredytu. Umożliwienie zaś kredytobiorcy korzystania z kapitału kredytu nie miało cech odrębnego świadczenia, lecz było w ocenie Sądu Okręgowego prostą konsekwencją udostępnienia kwoty kapitału zgodnie z umową, który to kapitał stał się nienależnym świadczeniem. Okoliczność ta jest jednak wbrew zapatrywaniu powoda obojętna dla oceny zasadności zgłoszonego roszczenia. Warto jedynie zauważyć, iż bezpodstawne wzbogacenie zawsze winno stanowić odpowiednik elementu bezpodstawnego zubożenia, czyli faktycznego transferu wartości majątkowej z majątku zubożonego do majątku bezpodstawnie wzbogaconego. W niniejszej sprawie zaś powód w istocie domaga się nie tego co z jego majątku wyszło, lecz tego co mogłoby hipotetycznie wejść, gdyby przez odpowiedni okres sam dysponował kwotą udostępnionego kapitału, zgodnie z podstawowym profilem swej działalności. Pozostaje to zaś irrelewantne przy ocenie zasadności zgłoszonego roszczenia ewentualnego, ponieważ reżim odpowiedzialności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, nie przewiduje obowiązku zapłaty lucrum cessans - w przeciwieństwie do reżimu odpowiedzialności odszkodowawczej ( art. 361 § 2 k.c. ). Jedynym zaś przewidzianym przez prawo cywilne świadczeniem związanym z korzystaniem z cudzego kapitału są odsetki, które mogą mieć postać odsetek umownych albo ustawowych ( art. 359 k.c. , art. 481 k.c. ). Jakakolwiek przy tym interpretacja prawa krajowego w sposób wskazany przez powoda pozostawałby przy tym sprzeczna z celem prawa unijnego - art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13/EWG, która statuuje odstraszający skutek wywierany na przedsiębiorców, którzy winni być zniechęcani do stosowania niedozwolonych klauzul umownych. Zaakceptowanie takiego stanu rzeczy w konsekwencji w dalszym ciągu mogłoby stymulować przedsiębiorców do wprowadzania abuzywnych postanowień w kolejnych, proponowanych przez siebie konsumentom umowach. Nadto, bezwzględna nieważność umowy, jako sankcja naruszenia norm uznawanych przez ustawodawcę unijnego za podstawowe, nie może być niwelowana przez poszukiwanie w innych normach podstawy do ustalenia praw i obowiązków stron w sposób odpowiadający treści nieważnego stosunku prawnego, w szczególności w zakresie wykraczającym poza świadczenia o charakterze restytucyjnym, zmierzające do zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy. Skoro w niniejszej sprawie uznanie umowy kredytu hipotecznego za nieważną było skutkiem stosowania nieuczciwych warunków przez bank, to nie może on uzyskać odszkodowania za utratę zysku analogicznego do tego, jaki zamierzał osiągnąć ze wspomnianej umowy. Działanie powodowego banku stanowi zatem próbę obejścia tych regulacji oraz zniweczenia prewencyjnego i penalizującego skutku stosowania dyrektywy, co potwierdza orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Kierunek orzeczniczy został wytyczony w wyroku TSUE z dnia 15 czerwca 2023 r. w sprawie C-520/21, w którym jednoznacznie wskazano, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą bank ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania nieważnej umowy kredytu oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty. Podkreślono tamże, iż zgodność z prawem Unii przepisów krajowych regulujących praktyczne skutki nieważności umowy kredytu hipotecznego z powodu istnienia nieuczciwych warunków zależy od tego, czy te przepisy realizują następujące cele po pierwsze, pozwalają na przywrócenie pod względem prawnym i faktycznym sytuacji konsumenta, w której znajdowałby się on w braku tej umowy, a po drugie, nie zagrażają realizacji odstraszającego skutku zamierzonego w dyrektywie 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (teza 68). Nietrafne jest zatem stanowisko powoda zawarte w apelacji, iż kwestia rozliczeń pozaumownych nie podlega ocenie przez pryzmat Dyrektywy 93/13, lecz prawa krajowego, gdyż w tezie 85, TSUE wskazuje, że niemożność formułowania takich roszczeń, wynika z celów dyrektywy. Trybunał podkreślił przy tym (tezy 80-83), iż rozumowania tego nie może podważyć argumentacja banku, zgodnie z którą w braku możliwości żądania przez przedsiębiorców rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę, w danym przypadku, odsetek za zwłokę, konsumenci uzyskaliby „darmowy” kredyt. Nie może go również podważyć argumentacja, zgodnie z którą stabilność rynków finansowych byłaby zagrożona, gdyby banki nie mogły żądać od konsumentów takiej rekompensaty. W tym względzie, po pierwsze, zgodnie z zasadą nemo auditur propriam turpitudinem allegans ( powołujący się na własny występek nie będzie wysłuchany) nie można dopuścić ani do tego, by strona czerpała korzyści gospodarcze ze swojego niezgodnego z prawem zachowania, ani do tego, by otrzymała odszkodowanie za niedogodności nim wywołane. Po drugie, argument dotyczący stabilności rynków finansowych nie ma znaczenia w ramach wykładni dyrektywy 93/13, która ma na celu ochronę konsumentów. Ponadto nie można dopuścić, by przedsiębiorcy mogli obejść cele realizowane przez dyrektywę 93/13 ze względu na zachowanie stabilności rynków finansowych. Do instytucji bankowych należy bowiem organizacja działalności w sposób zgodny z tą dyrektywą. Także w postanowieniu z dnia 11 grudnia 2023 r. (sygnatura C-756/22) TSUE wskazał, że bank ma prawo żądać od kredytobiorców wyłącznie zwrotu kapitału oraz ewentualnych odsetek ustawowych za opóźnienie, gdyby kredytobiorca nie rozliczył się z udostępnionego mu kapitału (teza 84). Orzeczenie to stanowi w zasadzie powtórzenie stanowiska, jakie zostało zawarte w wyroku z 15 czerwca 2023 roku w sprawie sygnaturze C-520/21. Również w postanowieniu TSUE z dnia 12 stycznia 2024 r., C-488/23, na pytanie prejudycjalne Sądu Okręgowego w Warszawie „Czy w kontekście uznania umowy kredytu hipotecznego za nieważną w całości ze względu na to, że nie może ona dalej obowiązywać po usunięciu z niej nieuczciwych warunków, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 oraz zasady skuteczności, równoważności i proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą bank poza zwrotem kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatą ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty ma prawo żądać od konsumenta także rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po wypłaceniu kapitału kredytu [konsumentowi]?”, ponowienie odwołując się do wyroku C – 520/21, wskazano że artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że w kontekście uznania za nieważną w całości umowy kredytu hipotecznego zawartej z konsumentem przez instytucję kredytową, a to ze względu na to, że umowa ta zawierała nieuczciwe warunki, bez których nie mogła dalej obowiązywać, przepisy te stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja ta ma prawo żądać od tego konsumenta, poza zwrotem kwot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty, rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej danego pieniądza po wypłaceniu tego kapitału rzeczonemu konsumentowi. Powyższe stanowisko zostało ostatecznie powielone przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22), gdzie wskazano, że „jeżeli umowa kredytu nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, nie ma podstawy prawnej do żądania przez którąkolwiek ze stron odsetek lub innego wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych w okresie od spełnienia nienależnego świadczenia do chwili popadnięcia w opóźnienie co do zwrotu tego świadczenia”. Zgodzić należało się także ze stanowiskiem Sądu Rejonowego, wbrew zarzutom strony apelującej, że wobec powyższej argumentacji jako niezasadne jawić musiało się jednocześnie roszczenie ewentualne powoda oparte na instytucji waloryzacji sądowej uregulowanej w art. 358 ( 1) § 1–4 k.c. W jej kontekście wypada jedynie podkreślić, że z przytoczonych wyżej orzeczeń TSUE wynika jednoznacznie, że powód nie ma prawa domagać się jakiejkolwiek „rekompensaty” wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty. Oznacza to więc, że również roszczenie ewentualne banku, oparte o przepisy art. 3581 § 1–4 k.c. , uznać należało za niezasadne. Do tych przepisów odniósł się zresztą wprost także TSUE w cytowanym powyżej postanowieniu z dnia 12 stycznia 20204 r., C-488/23. W przywołanym postanowieniu TSUE wskazał też, że charakter rekompensaty z art. 358 ( 1 ) § 3 k.c. powoduje, iż jej przyznanie oznaczałoby przyznanie przedsiębiorcy świadczenia wykraczającego poza zwykłą spłatę kapitału wypłaconego z tytułu wykonania danej umowy kredytu hipotecznego i zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę (teza 24). Dodatkowo więc jedynie sąd odwoławczy wskazuje, że zgodnie z § 4 art. 358 ( 1) k.c. z żądaniem zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego nie może wystąpić strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. Niewątpliwie powód jest przedsiębiorcą, a świadczenie którego się domaga pozostaje w związku z prowadzeniem przez niego przedsiębiorstwa. Sąd okręgowy uznał za pozbawioną podstaw argumentację skarżącego, jakoby dochodzone w niniejszej sprawie roszczenie nie było związane z prowadzeniem przez powoda przedsiębiorstwa. Jest oczywiste, że świadczenia których powód dochodzi w niniejszej sprawie (zarówno główne, jak i ewentualne) wywodzi on z tego, że na podstawie zawartej z pozwanymi umowy kredytu udostępnił pozwanymi środki finansowe, umowa ta okazała się być nieważna, a powód usiłuje uzyskać także kwoty wykraczające poza nominalną wartość wypłaconego kapitału. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że powód tak skonstruował umowę kredytu, że okazała się ona nieważna. Niewątpliwie bowiem do wypłaty świadczenia na rzecz kredytobiorców doszło w oparciu o postanowienia tej umowy, a jedynie rozliczenie pomiędzy stronami nastąpiło w oparciu o przepisy o nienależnym świadczeniu. Nie ulega wątpliwości, iż sama umowa, która okazała się być czynnością nieważną, stanowiła przejaw działalności gospodarczej powoda. Jeśli więc czynność została podjęta w ramach prowadzonej działalności gospodarczej to następnie zwrot świadczenia z takiej czynności, w konsekwencji ustalenia, iż jest ona nieważna uznać należy za pozostające w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, albowiem także to świadczenie (wierzytelność) wchodzi w skład przedsiębiorstwa - jako składnik niematerialny przedsiębiorstwa przeznaczony do realizacji zadań gospodarczych - art. 55 ( 1) k.c. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 20 sierpnia 2008 r. V ACa 283/08, SIP Legalis, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 14 grudnia 2017r., I ACa 447/17 SIP Lex). Tak więc w ocenie Sądu Okręgowego stosowanie tego przepisu jest a priori wyłączone w przypadku wszelkich roszczeń banku wynikających z nieważnych umów kredytowych. Mając na uwadze wszystko powyższe, Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego, iż brak jest podstaw prawnych do przyznania stronie powodowej prawa do żądania od pozwanych zwrotu korzyści z tytułu udzielonego kapitału, czy też waloryzacji podlegającego zwrotowi świadczenia, stąd wszelkie zarzuty apelacyjne zmierzające do odmiennej wykładni dyrektywy 93/13 oraz przepisów prawa krajowego tj. art. 410 k.c. zw. z art. 405 k.c. , czy też art. 358 1 § 1-4 k.c. , nie zasługiwały na uwzględnienie. W konsekwencji Sąd Rejonowy trafnie oddalił powództwo zarówno co do roszczenia głównego, jak i ewentualnych. Tak argumentując i nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, sąd okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. apelację powodowego banku oddalił, o czym orzeczono w punkcie 1. wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego znajduje oparcie w przepisach art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. oraz art. 108 § 1 k.p.c. Powód przegrał w instancji odwoławczej, zatem powinien zwrócić pozwanym poniesione przez nich na tym etapie koszty postępowania. Mając na uwadze, że pozwani byli reprezentowani przez tego samego radcę prawnego oraz uwzględniając nakład pracy pełnomocnika w postępowaniu odwoławczym, w tym podjęte przez niego czynności i charakter sprawy, Sąd Okręgowy zasądził na rzecz pozwanych koszty odpowiadające wysokości wynagrodzenia jednego pełnomocnika, tj. kwotę 2.700 zł, ustaloną stosownie do przepisów § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. Sędzia Dariusz Jastrzębski (...) (...) ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) (...)
Cytuj tę stronę
Gotowy przypis do strony „Zarządzenie Sądu Okręgowego w Szczecinie, II Ca 1010/24”:
Źródło: sady (cpdp.media/sady), na podstawie orzeczeń opublikowanych w SAOS i danych MS; stan danych na 13.10.2026. Strona: Zarządzenie Sądu Okręgowego w Szczecinie, II Ca 1010/24.
Stały link:
https://cpdp.media/sady/orzeczenie/552555
Poprawki zapisujemy w dzienniku korekt.