Wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Sączu, V GC 240/25

Sygn. akt V GC 240/25 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 13 października 2025 roku Sąd Rejonowy w Nowym Sączu V Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: asesor sądowy Adam Horowski Protokolant: Karol Jędryka po rozpoznaniu 13 października 2025 roku w Nowym Sączu na rozprawie w postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych w sprawie z powództwa: (...) Funduszu (...) Spółki Akcyjnej w N. przeciwko: D. D. o zapłatę I / oddala powództwo; II / oddala wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt V GC 240/25 UZASADNIENIE Wyroku z dnia 13 października 2025 roku Pozwem z dnia 8 sierpnia 2024 roku (...) Fundusz (...) Spółka Akcyjna w N. (dalej: (...) ) wniósł zasądzenie od pozwanego D. D. kwoty 3750,32 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 19 grudnia 2023 do dnia zapłaty wraz z kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że pozwany był komornikiem sądowym i, nie spełniając warunków przyznania subwencji finansowej z programu „ (...) Funduszu (...) dla Małych i Średnich Firm” (dalej: T. ), wskazał we wniosku, że ma status przedsiębiorcy. Została mu wypłacona kwota 48000 zł, którą następnie pozwany po wezwaniu zwrócił, jednak z opóźnieniem, zaś żądana kwota stanowi niezapłacone odsetki. Dnia 18 kwietnia 2025 roku wydany został nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. W sprzeciwie od nakazu zapłaty i dalszych pismach D. D. wniósł o oddalenie powództwa w całości względnie odrzucenie pozwu. W uzasadnieniu wskazał, że w momencie składania przez niego wniosku stosowana była przez (...) funkcjonalna, a nie ścisła wykładnia pojęcia przedsiębiorcy, nadto że środki uzyskane z dotacji zwrócił w całości. Powołał się także na działanie powoda w sposób naruszający zasady współżycia społecznego i nadużywający prawa podmiotowego. Sąd ustalił w sprawie następujący stan faktyczny: D. D. w dniu 24 czerwca 2020 roku był Komornikiem sądowym przy Sądzie Rejonowym w Nowym Sączu, posiadającym nr NIP (...) oraz REGON (...) . Jest wpisany do rejestru REGON jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Dowód: fakty bezsporne; nadto umowa subwencji finansowej (k. 15-22); wypis z rejestru REGON (k. 142). Komornik sądowy D. D. wiedział w czerwcu 2020 roku o możliwości złożenia wniosku o subwencję finansową z T. do (...) . Wiedzę tą miał od innych komorników, którzy samodzielnie bądź za pośrednictwem Krajowej rady Komorniczej kierowali pisma do (...) bądź rządu w celu uzyskania informacji, czy komornicy sądowi mogą skutecznie wnioskować o dofinansowanie z T. . Dowiadywał się od nich ustnie bądź za pośrednictwem forów dyskusyjnych o możliwości skutecznego złożenia wniosku. Zasięgał także informacji autorytetów z dziedziny prawa. Wśród komorników panował wówczas umiarkowany optymizm co do możliwości otrzymania subwencji, wzmacniany informacjami o tym, że wielu z nich otrzymało już subwencje. Pismem z dnia 19 czerwca 2020 r. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości R. E. w nawiązaniu do pisma Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji z dnia 18 maja 2020 r. zawierającego stanowisko w sprawie podnoszonych w piśmie Krajowej Rady Komorniczej z dnia 8 maja 2020 r. zagadnień dotyczących sytuacji komorników sądowych w trakcie epidemii COVID-19 wskazał, że „Minister Sprawiedliwości popiera działania samorządu komorniczego zmierzające do poprawy sytuacji finansowej kancelarii komorniczych” oraz że „pomimo tego, że komornicy sądowi, zgodnie z art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych nie zostali zaliczeni do kategorii przedsiębiorców w rozumieniu przepisów regulujących podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej i nie mogą prowadzić działalności gospodarczej, to jednocześnie w praktyce wpisywani są do rejestru REGON. Nadto, na podstawie odesłania zawartego w art. 33 u.k.s., znajdują do nich zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych , ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych od osób fizycznych, ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych , dotyczące osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Nadto komornicy sądowi organizują i prowadzą kancelarię komorniczą (art. 7 ust. 1 u.k.s.), zatrudniają pracowników na podstawie umowy o pracę, zlecenie, o dzieło lub umowy o świadczenie usług (art. 153 ust. 1 u.k.s.), a koszty działalności egzekucyjnej takie jak koszty osobowe i rzeczowe pokrywają z uzyskanej przez siebie prowizji z opłat egzekucyjnych (art. 152 u.k.s.). Dlatego też, w ocenie Ministra Sprawiedliwości, dzięki zrównaniu przez ustawodawcę komorników sądowych z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą, w aspekcie pracowniczego stosunku łączącego komornika z jego pracownikami, powinni oni korzystać z pomocy podobnej do tej, którą otrzymują inni pracodawcy w okresie pandemii koronawirusa. Wspomniane natomiast przez Pana Prezesa wyłączenie komorników sądowych z możliwości skorzystania z niektórych form pomocy przewidzianej w tarczach antykryzysowych oraz brak objęcia wszystkimi unormowaniami tarcz antykryzysowych komorników sądowych" jak się wydaje, nie wynika z brzmienia obecnie obowiązujących przepisów, a z ewentualnego niewłaściwego ich stosowania przez organy wypłacające środki pomocowe”. Pismo to było znane D. D. w momencie składania przez niego wniosku. Dowód: przesłuchanie D. D. (k. 192); (pismo Sekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości z 19 czerwca 2020 r., k. 182). W dniu 24 czerwca 2020 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Nowym Sączu (...) zawarł z (...) umowę subwencji finansowej nr (...) (dalej: Umowa). W § 1 ust. 1 Umowy oświadczył, że jest uprawniony do zawarcia umowy o subwencję finansową oraz dokonywania wszelkich innych czynności związanych z jej zawarciem i wykonaniem. Ponadto potwierdził, że wszystkie przedstawione informacje oraz złożone oświadczenia są zgodne z prawdą i jest świadomy odpowiedzialności karnej za przedstawianie fałszywych informacji oraz złożenia fałszywych oświadczeń. W § 1 ust. 2 Umowy oświadczył, że na dzień 31 grudnia 2019 r. jest mikroprzedsiębiorcą . W § 1 ust. 9 Umowy wnioskował o subwencję finansową w kwocie 48.000 zł. W § 1 ust. 10 Umowy oświadczył, że: (a) na dzień złożenia wniosku prowadzi działalność gospodarczą; (b) na dzień złożenia wniosku nie otworzył likwidacji na podstawie ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych ; (c) na dzień złożenia wniosku nie zostało w stosunku do niego otwarte postępowanie upadłościowe na podstawie ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe; (d) na dzień złożenia wniosku nie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne na podstawie ustawy z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne; (e) na dzień 31 grudnia 2019 r. prowadził działalność gospodarczą; (f) zatrudniał na dzień 31 grudnia 2019 r. co najmniej 1 pracownika, z wyłączeniem właściciela, oraz nie więcej niż 9 Pracowników, z wyłączeniem właściciela, oraz jego roczny obrót lub suma bilansowa nie przekracza kwoty 2 mln EUR; (g) na dzień 31 grudnia 2019 r. lub na dzień złożenia wniosku nie zalegał z płatnościami podatków; (h) na dzień 31 grudnia 2019 r. lub na dzień złożenia wniosku nie zalegał z płatnościami składek na ubezpieczenia społeczne; (i) nie prowadzi działalności w zakresie: - produktów lub usług, które mogą skutkować ograniczeniem bądź naruszeniem wolności indywidualnych lub/oraz praw człowieka; - działalności prowadzonej przez instytucje kredytowe, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, firmy inwestycyjne, instytucje pożyczkowe, zakłady ubezpieczeń, zakłady reasekuracji, fundusze emerytalne, fundusze inwestycyjne i inne przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania oraz podmioty zarządzające aktywami, dostawców usług płatniczych oraz inne instytucje finansowe, a także agencje ratingowe; - obszarów wątpliwych z powodów etyczno-moralnych. W § 1 ust. 12 Umowy oświadczył, że na dzień złożenia wniosku przeważającym rodzajem prowadzonej przez niego działalności, w ramach której wnioskuje o subwencję finansową jest działalność sklasyfikowana w klasie PKD: (...) – Działalność (...) . W § 2 ust. 7 Umowy (...) podał, że zweryfikuje na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów dane przedstawione przez Przedsiębiorcę i złożone oświadczenia i podejmie decyzję o (i) wypłacie subwencji finansowej w wysokości wnioskowanej, (ii) wypłacie subwencji finansowej w wysokości mniejszej niż wnioskowana lub (iii) odmowie wypłaty subwencji finansowej. Przedsiębiorca akceptuje, że w wyniku zweryfikowania danych i oświadczeń (...) może (i) wypłacić subwencję finansową w wysokości wnioskowanej kwoty, (ii) w kwocie mniejszej niż wnioskowana lub (iii) odmówić wypłaty subwencji finansowej. Decyzja wskazana w niniejszym ustępie udostępniana jest w bankowości elektronicznej Banku lub innych bezpiecznych kanałach zweryfikowanych przez Bank i wykorzystywanych do komunikacji ze swoimi klientami (wiadomość e-mail, SMS) lub w inny sposób pozwalający Przedsiębiorcy zapoznać się z decyzją. W myśl § 2 ust. 8 Umowy (...) miał podjąć decyzję o wypłacie subwencji finansowej w wysokości wnioskowanej, jeśli przedstawione przez Przedsiębiorcę dane przy zawieraniu niniejszej Umowy znajdą potwierdzenie w informacjach uzyskanych przez (...) z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Ministerstwa Finansów, a Przedsiębiorca będzie spełniał warunki wypłaty subwencji finansowej określone w niniejszej Umowie oraz oświadczenia złożone przez Przedsiębiorcę lub osobę go reprezentującą w związku z zawarciem niniejszej Umowy będą prawdziwe. (...) miał natomiast podjąć decyzję o odmowie wypłaty subwencji finansowej, jeśli na podstawie uzyskanych informacji stwierdził, że Przedsiębiorca nie spełnia warunków wypłaty subwencji finansowej lub oświadczenia złożone w związku zawarciem niniejszej Umowy będą nieprawdziwe (§ 2 ust. 10 Umowy). Zgodnie z § 2 ust. 15 Umowy, przedsiębiorca był świadomy weryfikacji oświadczenia przedsiębiorcy o klasie PKD w publicznych bazach, do których dostęp posiadał (...) . Umowa stanowiła także, że otrzymana przez Przedsiębiorcę będącego mikroprzedsiębiorcą subwencja finansowa podlega zwrotowi w przypadku: (a) zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej (w tym zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej) przez Przedsiębiorcę lub (ii) otwarcia likwidacji Przedsiębiorcy, w jakimkolwiek czasie w ciągu 12 miesięcy od dnia przyznania subwencji finansowej - w kwocie stanowiącej 100% wartości subwencji finansowej; (b) prowadzenia działalności gospodarczej przez Przedsiębiorcę w całym okresie 12 miesięcy od dnia przyznania subwencji finansowej: (i) w kwocie stanowiącej 25% wartości subwencji finansowej bezwarunkowo; (ii) w przypadku utrzymania średniej liczby pracowników (średnie zatrudnienie) w okresie 12 pełnych miesięcy kalendarzowych w stosunku do stanu zatrudnienia na koniec miesiąca kalendarzowego poprzedzającego datę zawarcia niniejszej Umowy, na poziomie: (A) wyższym niż 100% - w wysokości dodatkowo 0% kwoty subwencji finansowej; (B) od 50% do 100% - w wysokości dodatkowo od 0% do 50% kwoty subwencji finansowej – proporcjonalnie do skali redukcji zatrudnienia zgodnie ze wzorem (zamieszczonym w Umowie); (C) niższym niż 50% - w wysokości dodatkowo 50% wartości subwencji finansowej (§ 3 ust. 1 Umowy). Stosownie do § 11 ust. 5 Umowy, Regulamin stanowił integralną część Umowy, o ile strony w Umowie nie ustalą odmiennie swoich praw i obowiązków. Zgodnie z ust. 2 Regulaminu Beneficjent miał oznaczać przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy – Prawo przedsiębiorców. Zgodnie natomiast z § 11 ust. 13 Regulaminu w przypadku, gdy Beneficjent otrzymał subwencję finansową na podstawie nieprawdziwych oświadczeń, od których uzależnione było m.in. udzielenie subwencji finansowej, Beneficjent był zobowiązany do zwrotu nie później niż w terminie 14 dni zwrotu subwencji finansowej. Dowód: umowa subwencji finansowej nr (k. 15-22); Regulamin (k. 25-62); przesłuchanie D. D. (k. 192). D. D. jako komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Nowym Sączu otrzymał w dniu 25 czerwca 2020 roku decyzję w sprawie subwencji finansowej, w której wskazano, że (...) dokonał pozytywnej weryfikacji spełnienia warunków otrzymania przez niego subwencji finansowej w kwocie 48 000 zł, będącej całkowitą wnioskowana kwotą subwencji finansowej. W decyzji D. D. został określony jako „przedsiębiorca”. A. 26 czerwca 2020 roku D. D. otrzymał przelewem na rachunek bankowy od (...) kwotę 48 000 zł. Dowód: decyzja w sprawie subwencji finansowej (k. 23); potwierdzenie przelewu (k. 24); przesłuchanie D. D. (k. 192). W dniu 9 grudnia 2020 r. (...) wystosował do D. D. wezwanie do zwrotu całej otrzymanej kwoty subwencji finansowej wraz z odsetkami. W wezwaniu wskazano, że (...) ustalił, iż beneficjent będący komornikiem sądowym, nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów regulujących podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej (art. 33 ust. 1 u.k.s.), tj. w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców. Natomiast w świetle dokumentów regulujących udzielanie wsparcia w ramach Programu, beneficjentami subwencji finansowych mogą być wyłącznie przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 u.p.p. W związku z powyższym komornicy sądowi nie mogą być Beneficjentami Programu i nie są uprawnieni do otrzymania subwencji finansowych. Ponadto podniesiono, że oświadczenia beneficjenta będącego komornikiem sądowym, dotyczące posiadania przez niego statusu przedsiębiorcy oraz prowadzenia działalności gospodarczej, zawarte w szczególności w § 1 ust. 2, § 1 ust. 10 lit. a oraz § 10 ust. 10 lit. e umowy subwencji należy uznać za nieprawdziwe. Zgodnie z § 3 ust. 6 Umowy subwencji, w przypadku stwierdzenia nieprawdziwości informacji lub oświadczeń zawartych w Umowie subwencji, (...) może podjąć decyzję o zwrocie przez beneficjenta całości lub części subwencji finansowej. Obowiązek zwrotu subwencji finansowej w takim przypadku wynika również z § 11 ust. 13 Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym T. oraz z punktu 3.1 uchwały Rady Ministrów nr 50/2020 z dnia 27 kwietnia 2020 r. w sprawie programu rządowego T. , wyciąg z której stanowi załącznik do Regulaminu. Na podstawie powyższego (...) wezwał do zwrotu całej otrzymanej subwencji finansowej wraz z odsetkami. (...) wskazał także, że od wezwania nie przysługuje odwołanie. Dowód: wezwanie (...) do zwrotu subwencji wraz z potwierdzeniem odbioru (k. 63-65); przesłuchanie D. D. (k. 192). D. D. był także wzywany telefonicznie w ramach windykacji do zwrotu pieniędzy z dotacji. Podczas wielokrotnych rozmów telefonicznych był ostrzegany, iż jego sprawa zostanie zgłoszona do prokuratury. W dniu 25 sierpnia 2021 roku D. D. przelewem dokonał na rachunek bankowy (...) zwrotu części subwencji w kwocie 12 000 zł, zaś w dniu 13 września 2021 roku zwrotu dalszej kwoty 36 000 zł. W korespondencji z R. Bankiem (...) dowiedział się dnia 14 września 2021 roku, iż musi zapłacić odsetki w kwocie 121,44 zł. W dniu 14 września 2021 roku wykonał na rachunek bankowy (...) przelewu kwoty 121,44 zł tytułem odsetek. W dniach 21 czerwca do 2 sierpnia 2023 roku D. D. prowadził korespondencję w przedmiocie zwrotu subwencji z (...) sp. z o.o., wskazując, że spłacił całość zadłużenia. Dnia 14 lipca 2023 roku (...) wezwał D. D. do zapłaty zadłużenia z tytułu Umowy w kwocie 3 599,15 zł, na które składała się kwota 3 019,58 zł z tytułu wymagalnego kapitału i 579,57 zł z tytułu przeterminowanych odsetek, w terminie 14 dni pod rygorem wypowiedzenia Umowy. Dnia 26 września 2023 roku (...) wypowiedział D. D. Umowę ze skutkiem natychmiastowym, wzywając go do zapłaty kwoty 3672,91 zł. Dowód: ostateczne wezwanie do zapłaty przed wypowiedzeniem umowy (k. 66); oświadczenie w przedmiocie wypowiedzenia Umowy (k. 68-72); potwierdzenia przelewów zwrotu subwencji (k. 146-148); korespondencja D. D. z R. Bankiem (k. 149-150); korespondencja D. D. z (...) sp. z o.o. (k. 151-153); przesłuchanie D. D. (k. 192). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił przede wszystkim na podstawie złożonych do akt sprawy dokumentów. Sąd w całości dał wiarę dokumentom stanowiącym podstawę ustaleń stanu faktycznego, bowiem żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności, a Sąd nie miał podstaw do podważenia ich wiarygodności bądź zawartej w nich treści z urzędu. Sąd oparł się również na zeznaniach pozwanego D. D. , uznając je w pełni za wiarygodne. Zeznania pozwanego były spójne z dowodami z dokumentów załączonych do akt sprawy, szczere, logiczne i przekonujące, obrazowały w klarowny sposób motywy, jakimi kierował się pozwany zawierając Umowę, w szczególności zaś stan jego świadomości odnośnie możliwości skutecznego wnioskowania o subwencję. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie i podlegało oddaleniu w całości. Po pierwsze należy wskazać dla porządku, że nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek pozwanego o odrzucenie pozwu. O ile powód wskazywał, że pozew był wniesiony po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia, o tyle powoływane przez niego przepisy mają znaczenie tylko pod względem określenia terminu wniesienia pozwu – należy przy tym przypomnieć, iż nie był podnoszony zarzut przedawnienia roszczenia – oraz pod względem istnienia bądź nie możliwości zarachowania uiszczonej w elektronicznym postępowaniu upominawczym opłaty od pozwu na poczet opłaty od pozwu w przedmiotowym postępowaniu. Nie jest to okoliczność mogąca mieć wpływ na odrzucenie pozwu, ponadto należy wskazać, że w ocenie Sądu powód zmieścił się w terminie trzymiesięcznym zakreślonym przez art. 505 § 2(37) k.p.c. Przechodząc do rozważań merytorycznych należy w pierwszym rzędzie wskazać, że zgodnie z art. 21a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju (Dz.U. 2019 poz. 1572 ze zm.) (dalej: u.s.i.r.), Rada Ministrów może powierzyć (...) realizację rządowego programu udzielania wsparcia finansowego, w szczególności w formach, o których mowa w art. 13 ust. 1, lub w formach bezzwrotnych: przedsiębiorcom - w związku ze skutkami COVID-19. Program rządowy miał określać w szczególności warunki i okres udzielania przedsiębiorcom lub innym podmiotom wsparcia finansowego, o którym mowa w ust. 1, sposób przygotowania i elementy rocznych planów udzielania tego finansowania oraz sprawozdawczości z ich realizacji (art. 21a ust. 2 u.s.i.r.). Na mocy ww. przepisu utworzono program T. Finansowa, przyjęty na mocy uchwały Rady Ministrów nr 50/2020 z dnia 27 kwietnia 2020 r. w sprawie programu rządowego T. , stanowiący załącznik do tej uchwały. Zgodnie z warunkami Programu, Programem objęci mieli zostać przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 Ustawy – Prawo przedsiębiorców (dalej jako ,,Prawo przedsiębiorców”) będący mikro-, małymi lub średnimi przedsiębiorcami, którzy spełniają określone w Programie warunki. W celu realizacji Programu, (...) przyjął regulamin ubiegania się o udział w Programie (,,Regulamin"), który obowiązywał od dnia 29 kwietnia 2020 r., zaś wersja zmieniona Regulaminu została przyjęta w dniu 13 maja 2020 r. z datą wejścia w życie w dniu 28 maja 2020 r. Zasadniczym celem Programu była realizacja podstawowego interesu ekonomicznego Rzeczypospolitej Polskiej w postaci zapewnienia stabilności przedsiębiorstw i gospodarki oraz zapewnienie bezpieczeństwa i dobrobytu jej obywateli. T. Finansowa kierowana jest do mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, które wytwarzają istotną część polskiego PKB. Program miał na celu zapobiegnięcie ryzyka masowej upadłości przedsiębiorstw oraz zwolnień pracowników na skutek znaczących zakłóceń w funkcjonowaniu gospodarki w związku z epidemią COVID-19. Celami szczegółowymi Programu były: 1. udostępnienie małym i średnim przedsiębiorcom finansowania na warunkach preferencyjnych, w istotnej części bezzwrotnego, dla zapewnienia płynności i stabilności finansowej w okresie poważnych zakłóceń w gospodarce w związku ze skutkami pandemii COVID-19; 2. przekazanie rekompensat finansowych dla przedsiębiorców w związku ze szkodami w postaci utraconych dochodów lub dodatkowych kosztów poniesionych w wyniku pandemii COVID-19; 3. przeciwdziałanie zakłóceniom w funkcjonowaniu gospodarki w okresie kryzysu gospodarczego, wywołanego pandemią COVID-19; 4. stabilizacja finansowa małych i średnich przedsiębiorstw celem ochrony miejsc pracy i bezpieczeństwa finansowego obywateli; 5. zapewnienie pomocy finansowej dla sektorów szczególnie silnie dotkniętych skutkami pandemii COVID-19. Program stanowił realizację T. Antykryzysowej, mającej na celu przeciwdziałanie gospodarczym skutkom epidemii COVID-19, i był szeroko promowany w mediach publicznych. Wiedza o nim była powszechna i jest to faktem notoryjnym. W przedmiotowym postępowaniu powód dochodził od pozwanego zapłaty kwoty będącej kapitałem subwencji wypłaconej na podstawie Umowy, która to kwota została po jej wpłaceniu dokonanym niewątpliwie ze znacznym przekroczeniem terminu wskazanego w wezwaniu do zwrotu zgodnie z postanowieniami Umowy zarachowana na poczet odsetek, w związku z czym w ocenie powoda kapitał subwencji nie został całkowicie spłacony i pozostawał długiem pozwanego, od którego to zadłużenia nadal naliczane były odsetki. W świetle dokumentów znajdujących się w aktach jest to oczywiste i nie wymaga szerszego ustosunkowania się, zwłaszcza, że nie było przedmiotem zarzutu powoda samo prawo powoda do naliczania odsetek co do zasady od niezwróconej subwencji. Przedmiotem zarzutu powoda była natomiast sprzeczność z zasadami współżycia społecznego naliczania odsetek od kwoty wypłaconej subwencji w ogóle, a także nadużycie prawa przez powoda poprzez żądanie odsetek i doliczanie ich do sumy dłużnej. Akceptacja zarzutów pozwanego prowadzić musiałaby do przyjęcia, że powód nie miał prawa doliczać odsetek do sumy żądanego kapitału subwencji, a w związku z tym że zapłata kwoty 48 000 zł przez powoda stanowiła zapłatę całości subwencji. Oznaczałoby to nieistnienie żadnego dalszego roszczenia powoda względem pozwanego. W ocenie Sądu rozumowanie pozwanego jest słuszne. Zgodnie z wezwaniem z dnia 9 grudnia 2020 r. subwencja podlegała zwrotowi z uwagi na złożenie przez pozwanego nieprawdziwych oświadczeń dotyczących posiadania przez niego statusu przedsiębiorcy oraz prowadzenia działalności gospodarczej, zawartych w szczególności w § 1 ust. 2, § 1 ust. 10 lit. a oraz § 10 ust. 10 lit. e umowy subwencji. Niewątpliwie zgodnie z definicjami zawartymi w ust. 2 Regulaminu Beneficjentem T. mógł być wyłącznie przedsiębiorca w rozumieniu art. 4 ust. 1 Prawa przedsiębiorców, tj. osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niebędące osobą prawną, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonujące działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. W § 1 ust. 10 Umowy powód wskazywał także, że prowadzi działalność gospodarczą. Status prawny komorników reguluje ustawa o komornikach sądowych z dnia 22 marca 2018 r. (dalej: „u.k.s."), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2019 roku (art. 306 u.k.s.). Zgodnie z ww. ustawą, komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym (art. 2 ust. 1 u.k.s.) oraz organem władzy publicznej w zakresie wykonywanych czynności w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (art. 3 ust. 1 u.k.s). W ustawie wskazano, że komornik nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów regulujących podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej (art. 33 ust. 1 u.k.s.), tj. w rozumieniu Prawa przedsiębiorców. Komornik nie może prowadzić działalności gospodarczej (art. 33 ust. 2 u.k.s.) Przepisy przejściowe u.k.s. przewidywały roczny termin na dostosowanie się do zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez komorników sądowych (art. 301 ust. 3 u.k.s.). Termin ten upłynął w dniu 1 stycznia 2020 r. Ustawa od dnia 1 stycznia 2019 r. pozbawiła więc komorników sądowych statusu przedsiębiorcy. Z literalnej wykładni wskazanych przepisów wynikałoby tym samym, że skoro program stosuje się tylko do przedsiębiorców w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 u.p.p. (§ 1 ust. 2 regulaminu), a komornik sądowy nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów tej ustawy (art. 33 ust. 1 u.k.s.), to komornicy sądowi nie mogli skorzystać z tego Programu. Tak też swoje stanowisko argumentował (...) na etapie wnoszenia pozwu i popierał taką interpretację w toku postępowania wskazując, iż oświadczenia beneficjenta będącego komornikiem sądowym, dotyczące posiadania przez niego statusu przedsiębiorcy oraz prowadzenia działalności gospodarczej, zawarte w szczególności w § 1 ust. 2, § 1 ust. 10 lit. a oraz § 10 ust. 10 lit. e umowy subwencji, należy uznać za nieprawdziwe. Tym samym zgodnie z § 3 ust. 6 Umowy subwencji, w przypadku stwierdzenia nieprawdziwości informacji lub oświadczeń zawartych w Umowie subwencji, (...) podjął decyzję o zwrocie przez beneficjenta całości subwencji finansowej. Sąd wskazuje, że mimo iż działalność komornika niewątpliwie w rozumieniu funkcjonalnym, okiem zewnętrznego obserwatora niebędącego prawnikiem ma cechy przedmiotowe i funkcjonalne działalności gospodarczej (na co w swych pismach zwracał uwagę również Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości), to jednak nie pozwala to na uznanie komornika za przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, bowiem jako funkcjonariusz publiczny podejmuje on czynności z zakresu imperium państwowego. W ocenie Sądu, zaakceptować należy pogląd, że komornicy sądowi – biorąc pod uwagę dosłowne i jasne brzmienie przepisów – nie byli uprawnieni do skorzystania ze wsparcia finansowego zapewnianego w ramach programu T. realizowanego przez (...) . Zapisy Umowy oraz Regulaminu były jednoznaczne, wyraźne i niepozostawiające wątpliwości, zaś komornik sądowy będąc z konieczności prawnikiem musiał zdawać sobie sprawę, że jego status nie odpowiada wymogom stawianym przez Regulamin, a oświadczenie zawarte w Umowie nie jest zgodne z prawdą. Z drugiej strony nie do przeoczenia jest fakt, że przez Ministerstwo Sprawiedliwości przed złożeniem przez powoda wniosku o zawarcie Umowy promowana była wprost i oficjalnie wykładnia funkcjonalna zasad dotyczących przyznawania pomocy przewidzianej w tarczach antykryzysowych, zaś argumenty za jej przyjęciem przedstawione zostały przez Sekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości w piśmie z dnia 19 czerwca 2020 roku . Koncepcja przyjęcia wykładni funkcjonalnej początkowo była również uwzględniana przez (...) , który grupę komorników sądowych zakwalifikował do przyznania świadczeń, o czym świadczy chociażby fakt podpisania przez powoda i pozwanego, będącego komornikiem sądowym, przedmiotowej Umowy. Fakty te są kluczowe dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Wymaga podkreślenia, że w § 12 Regulaminu określono zasady rozpatrywania Wniosków. W § 12 ust. 1 Regulaminu wskazano, że (...) będzie rozpatrywać Wnioski w celu weryfikacji spełnienia przez Beneficjenta Warunków Programowych. Decyzja miała mieć charakter potwierdzenia (i) w całości (ii) w części albo (iii) zaprzeczenia przez (...) okoliczności spełniania przez Beneficjenta Warunków Programowych na podstawie oświadczeń wiedzy Beneficjenta zawartych w Umowie Subwencji Finansowej i danych oraz informacji, o których mowa w ust. 4 poniżej (§ 12 ust. 3 Regulaminu). (...) miał prawo zasięgania informacji od podmiotów trzeciech w celu weryfikacji informacji zawartych we wnioskach. (...) podejmował nastepnie jedną z następujących Decyzji, której treść zostanie udostępniania Beneficjentowi w Bankowości Elektronicznej, w innym kanale komunikacji Banku z Beneficjentem lub w inny sposób: a) Decyzję pozytywną o przyznaniu Beneficjentowi całej kwoty Subwencji Finansowej wnioskowanej przez Beneficjenta, przy czym w takim wypadku (...) wypłaci całą kwotę Subwencji Finansowej na rachunek bankowy Beneficjenta wskazany we Wniosku; b) Decyzję pozytywną o przyznaniu Subwencji Finansowej w kwocie niższej niż wnioskowana przez Beneficjenta, przy czym w takim wypadku (...) wypłaci przyznaną kwotę Subwencji Finansowej na rachunek bankowy Beneficjenta wskazany we Wniosku; lub c) Decyzję negatywną o odmowie przyznania Beneficjentowi Subwencji Finansowej w całości (§ 12 ust. 5 Regulaminu). Stwierdzenie przez Fundusz, że Beneficjent nie spełnia wymogów przewidzianych Regulaminem, miała zgodnie z Regulaminem skutkować decyzją negatywną. Zapisy te wskazują, że w przypadku niespełnienia przez wnioskującego warunków określonych Regulaminem (...) nie tyle mógł, co musiał wydać decyzję negatywną. Decyzja pozytywna zgodnie z Regulaminem miała być poprzedzona pozytywną weryfikacją wnioskodawcy pod kątem zgodności z Regulaminem. Tymczasem z samych twierdzeń powoda wynika, że powód w istocie nie dokonywał żadnej realnej weryfikacji wnioskodawców, na pewno zaś nie dokonał jej w przypadku pozwanego. Pozwany jednoznacznie określił się bowiem we wniosku, a także określony został w Umowie jako komornik sądowy. Nie może się ostać argumentacja, iż weryfikacja miała charakter automatyczny, gdyż w istocie powód przyznaje w sposób pośredni, że nie czytał zawieranej przez siebie umowy, a dysponował przecież środkami państwowymi w okresie szczególnie ciężkim dla finansów państwa, co jest faktem notoryjnym. Zachowanie powoda nie dość, że było przejawem rażącej niegospodarności, to jeszcze rodziło u pozwanego usprawiedliwione przekonanie, że spełnił jednak warunki przyznania mu subwencji. Należy wskazać, że pozwany pobrał zatem subwencję w dobrej wierze. Powód był zobowiązany do weryfikowania oświadczeń składanych przez pozwanego już na etapie ich wpłynięcia za pośrednictwem systemu bankowego. Procedura składania wniosku o subwencje finansowe odbywała się drogą elektroniczną z pośrednictwem Bankowości Elektronicznej, gdzie wnioskodawca wypełniał formularz aplikacyjny. Pozwany nie miał też innej możliwości złożenia wniosku niż poprzez zaznaczenie oświadczeń przygotowanych w formularzu. Nie ulega jednak wątpliwości, że powód już w dacie wnioskowania miał wiedzę, iż pozwany jest komornikiem. Tym samym za całkowicie niezasadny uznać należy stawiany przez (...) zarzut pod adresem wnioskodawcy jakoby oświadczenia złożone przez pozwanego na etapie wypełniania wniosku o subwencję finansową oraz zawarte w umowie subwencji były nieprawdziwe. Były bowiem zgodne z ówczesną oceną statusu komorników sądowych stosowaną również przez sam (...) . Nie sposób przychylić się przy tym do argumentów, iż przedmiotowa Umowa została zawarta z pozwanym w wyniku „zautomatyzowanej pozytywnej weryfikacji formalnej poprawności wniosku”, zaś w celu zapewnienia szybkości przyznania wniosków (...) nie dokonywał indywidualnej analizy poszczególnych wniosków o udzielenie subwencji, nie dokonywał weryfikacji prawdziwości lub zgodności z prawem złożonych oświadczeń. Twierdzenia te stoją bowiem w sprzeczności z treścią Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym T. , w szczególności § 12 ww. Regulaminu, w którym określono zasady rozpatrywania wniosków . (...) na etapie złożenia wniosków miał obowiązek weryfikacji złożonych wniosków pod kątem ich spełnienia przez Beneficjenta Warunków Programowych (§ 12 ust. 1 Regulaminu), w celu weryfikacji prawdziwości oświadczeń złożonych przez Beneficjentów we wniosku (...) mógł pozyskiwać informacje od osób trzecich i organów administracji, w tym między innymi od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Ministra Finansów oraz Krajowej Administracji Skarbowej (§ 12 ust. 4 Regulaminu), co też czynił. Należy wskazać, że w istocie powód powołuje się na własne rażące niedbalstwo jako na okoliczność, która miałaby działać na jego korzyść, co nie może być przez Sąd zaakceptowane. Przeciwnie, nie sposób nie powołać w tym miejscu zasady nemo turpitudinem suam allegans auditur, której powód swoim działaniem zdaje się w sposób jaskrawy zaprzeczać. Zgodnie z § 11 ust. 13 Regulaminu, w przypadku, gdy Beneficjent otrzymał Subwencję Finansową na podstawie nieprawdziwych oświadczeń, od których uzależnione było udzielenie Subwencji Finansowej lub wysokość Subwencji Finansowej, Beneficjent zobowiązany jest do niezwłocznego, nie później niż w terminie 14 Dni Roboczych od dnia otrzymania Subwencji Finansowej, zwrotu Subwencji Finansowej lub jej części na wyodrębniony rachunek techniczny Banku. O ile pod względem czysto językowym pozwany niewątpliwie złożył zatem nieprawdziwe oświadczenie w rozumieniu ustawowym, o tyle w ocenie Sądu nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ na ocenę, czy jego oświadczenie pozwany miał prawo uznać za nieprawdziwe, musi wpłynąć niewątpliwe zgodne przyjęcie przez powoda i pozwanego w dacie zawarcia Umowy, że oświadczenie pozwanego było prawdziwe. Pozwany bowiem w pełni zasadnie w tym zakresie podniósł zarzut nadużycia prawa przez powoda. Zgodnie z art. 5 k.c. nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Zasady współżycia społecznego w rozumieniu art. 5 k.c. są pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kierunki jej rozstrzygnięcia w wyjątkowych sytuacjach, które przepis ten ma na względzie. Dlatego dla zastosowania art. 5 k.c. konieczna jest ocena całokształtu szczególnych okoliczności danego wypadku w ścisłym powiązaniu nadużycia prawa z konkretnym stanem faktycznym, na co słusznie wskazują postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 grudnia 2021 r., sygn. IV CSK 578/21; z 28 stycznia 2022 r., sygn. I CSK 551/22; z 23 sierpnia 2022 r., sygn. I CSK 2966/22. Wyrażona zaś w art. 5 k.c. klauzula generalna niedopuszczalności czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego ma na celu zapobieganie stosowania prawa w sposób prowadzący do skutków nieetycznych lub rozmijających się w sposób zasadniczy z celem danej regulacji prawnej. Jeśli uwzględnienie powództwa, zgodnego z literą prawa, powodowałoby skutki rażąco niesprawiedliwe i krzywdzące, niedające się zaakceptować z punktu widzenia norm moralnych i wartości powszechnie uznawanych w społeczeństwie, art. 5 k.c. zezwala na jego oddalenie. Niewątpliwie – na co wskazał sam powód – wniosku nie składał on z zamiarem wyłudzenia pieniędzy od państwa, lecz znajdował się jak wielu pracodawców zatrudniających pracowników w ciężkiej sytuacji finansowej spowodowanej spadkiem obrotów, na co wskazywał w Umowie. Zarazem impulsem dla komorników sądowych do masowego składania wniosków o wypłatę subwencji z Programu T. 1.0 było przywołane już przez Sąd stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości z dnia 19 czerwca 2020 r., zgodnie z którym „ w ocenie Ministra Sprawiedliwości dzięki zrównaniu w wielu aspektach przez ustawodawcę Komorników Sądowych z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą, powinni oni korzystać z pomocy podobnej do tej, którą otrzymują inni pracodawcy w okresie pandemii koronawirusa, a wspomniane wyłączenie Komorników Sądowych z możliwości skorzystania z niektórych form pomocy przewidzianych w tarczach antykryzysowych, jak się wydaje, nie wynika z brzmienia obecnie obowiązujących przepisów, a z ewentualnego niewłaściwego ich stosowania przez organy wypłacające środki” . W ocenie Sądu należy uwzględnić okoliczności szczególne, które spowodowały, że pozwany złożył wniosek o przyznanie subwencji finansowej. Wynikało to z uzasadnionego mającymi wówczas miejsce okolicznościami przeświadczenia komorników sądowych, że zostali oni objęci Programem, a dla objęcia tym Programem nie jest ważna dosłowna treść art. 33 ust. 1 i 2 u.k.s., a faktyczne wypełnianie cech prowadzenia działalności gospodarczej, a więc wykładnia funkcjonalna, na co wskazywało przywołane tu stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości wyrażone w piśmie z 19 czerwca 2020 r. przez Sekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, przy czym wymaga podkreślenia, że było to oficjalne pismo skierowane do samorządu zawodowego komorników, co niewątpliwie wskazuje, że intencją rządzących państwem było, by stanowisko to wpłynęło na postawę komorników. Z pisma wynika wręcz, że Minister Sprawiedliwości pochwala i popiera wnioskowanie komorników sądowych o subwencje. Strona powodowa wykazała więc w toku niniejszego postępowanie, że (...) zmieniał swoje stanowisko w zakresie rozumienia pojęcia beneficjenta. Mimo, iż (...) nie jest jednostką organizacyjną Skarbu Państwa, to jednak powierzenie mu realizacji rządowego programu udzielania przedsiębiorcom wsparcia finansowego w związku ze skutkami COVID-19, a więc istotnego ze względu na bezpieczeństwo ekonomiczne Państwa, co słusznie mogło rodzić przekonanie zależności pomiędzy komunikatami rządowymi a działaniem (...) . Zaznaczyć bowiem trzeba, że to Rada Ministrów określiła ogólne ramy Programu, a sam Regulamin sporządzony został przez (...) w oparciu o ten dokument. W ocenie Sądu pozwany wykazał się należytą starannością, czekając na złożenie wniosków o wypłatę dofinansowania do czasu potwierdzenia takiej możliwości przez organy władzy państwowej, uznające że Program posługuje się pojęciem „przedsiębiorcy” w znaczeniu funkcjonalnym, a nie literalnym. Nie sposób również pominąć okoliczności w jakich doszło do powierzenia realizacji Programu Funduszowi, ani w jakich doszło do zwiększonej potrzeby uzyskania państwowego wsparcia finansowego – a więc pandemii koronawirusa. Rok 2020 rozpoczął jeden z największych kryzysów w zakresie prowadzenia działalności. Tzw. „lockdowny”, chaos informacyjny i legislacyjny niewątpliwie miał negatywny wpływ na każdy sektor gospodarki. W okresie pandemii COVID-19 faktyczne skutki wprowadzenia ustawowych ograniczeń w prowadzeniu działalności dotknęły komorników sądowych w analogiczny sposób jak przedsiębiorców. Komornicy sądowi prowadzili bieżącą działalność związaną z funkcjonowaniem kancelarii, w tym w szczególności zatrudnieniem pracowników. Oczywistym jest, iż zakazy i ograniczenia związane z pandemią nie dotyczy jedynie przedsiębiorców sensu stricte , w rozumieniu przepisów ustawy. Ograniczenia związane z COVID-19 dotknęły komorników sądowych co najmniej w takim zakresie jak każdego innego przedsiębiorcę, a zważywszy na ograniczenia wprowadzone w zakresie egzekucji świadczeń (m.in. ograniczenia w prowadzeniu egzekucji z nieruchomości, wstrzymanie eksmisji, brak możliwości uzyskiwania opłat egzekucyjnych) niewątpliwie ta grupa zawodowa znacząco te ograniczenia odczuła. Nieostrości tworzonych aktów prawnych – gdyż tak należy kwalifikować problem jaki w związku z uruchomieniem Programu pojawił się w zakresie grupy zawodowej komorników sądowych (i nie tylko) skutkujące zmianą w toku wykonywania umowy interpretacji przepisów – nie mogą obciążać pozwanego. Pozwany jako obywatel działał bowiem w zaufaniu do państwa, sugerując się oficjalnym, aktualnym na datę złożenia wniosku o subwencję komunikatem z Ministerstwa Sprawiedliwości o możności kwalifikowania komorników jako spełniających warunek przyznania im statusu beneficjenta w rządowym Programie. Zarazem pozwany wiedział, że na skutek pozytywnej decyzji wydanej po zawarciu umowy, powód wypłacił środki pozwanemu, co dalej wzmocniło przeświadczenie pozwanego o słuszności swojego stanowiska w zakresie spełniania definicji przedsiębiorcy. Podsumowując, strona powodowa domagała się od pozwanego zwrotu subwencji finansowej z uwagi na złożenie przez pozwanego nieprawdziwych, zdaniem strony powodowej, oświadczeń dotyczących posiadania przez niego statusu przedsiębiorcy oraz prowadzenia działalności gospodarczej, zawarte w szczególności w § 1 ust. 2, § 1 ust. 10 lit. a oraz § 10 ust. 10 lit. e Umowy subwencji. Jednakże w ocenie Sądu jeżeli sam powód zweryfikował oświadczenie pozwanego jako prawdziwe, to powoływanie się przez niego na późniejszą zmianę swojej własnej decyzji bez jakiegokolwiek wpływu na to pozwanego nie może korzystać z ochrony prawnej. Podkreślić należy, że państwo w stosunku do obywatela nie może zastawiać pułapek legislacyjnych, a następnie korzystać z nich, obciążając uprawnionych, którzy w zaufaniu do państwa podjęli określone decyzje w zakresie prowadzonej działalności. Obywatele nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji tego, że ta sama władza państwowa, która tworzyła przepisy i intepretowała w konkretny sposób, zmieniła nagle zdanie. W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy uwzględnienie powództwa naruszałoby zasadę zaufania obywatela do państwa, naruszałaby bezpieczeństwo prawne jednostki, dawałoby przywilej władzy w związku z naruszeniem zasady jednoznaczności prawa, a faktycznie prowadziłoby do pozbawienia pozwanego uprawnień nabytych. Wszystkie powyższe zasady wywodzone są z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącym, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym. Zasada ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa, nazywana także zasadą lojalności państwa względem obywateli, ściśle wiąże się z bezpieczeństwem prawnym jednostki. Wyraża się ona w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, "by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, iż nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań oraz w przekonaniu, iż jego działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane przez porządek prawny", na co wskazuje słusznie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 7 lutego 2001 r., sygn. K 27/00. Opiera się zatem na pewności prawa, czyli takim zespole cech przysługujących prawu, które gwarantuje jednostce bezpieczeństwo prawne, umożliwiając jej decydować o swoim postępowaniu na podstawie pełnej znajomości przesłanek działania organów państwa, a zarazem znajomości konsekwencji prawnych, jakie postępowanie to może za sobą pociągnąć. Warto tutaj przywołać kolejne niewątpliwie słuszne wyroki Trybunału Konstytucyjnego z: 14 czerwca 2000 r., P 3/00, OTK 2000, Nr 5, poz. 138; 19 listopada 2008 r., KP 2/08, OTK-A 2008, Nr 9, poz. 157; 20 stycznia 2009 r., P 40/07, OTK-A 2009, Nr 1, poz. 4; 24 lutego 2010 r., K 6/09, OTK-A 2010, Nr 2, poz. 15. Koniecznym wymogiem realizacji zasady zaufania jest zagwarantowanie bezpieczeństwa prawnego. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań organów państwa, a także prognozowanie działań własnych, o czy mówi słusznie wyrok Trybunału K z 14 czerwca 2000 r., P 3/00, OTK 2000, Nr 5, poz. 138 . Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podejmował rozważania na temat wymagań, jakie Konstytucja RP narzuca wprowadzaniu w życie nowych przepisów, zwłaszcza w zakresie, w jakim zawierają one rozwiązania mniej korzystne dla adresatów. Skoro więc takie ograniczenia wprowadzane są dla zmiany przepisów, tym bardziej niedopuszczalna jest sytuacja pogarszania sytuacji obywatela bez ich zmiany, jedynie na podstawie zmiany interpretacji ustanowionego prawa. Wiąże się to z zasadą jednoznaczności prawa, która wynika z zasady zaufania i rozumiana jest jako dyrektywa poprawnej legislacji. Odnośnie do nakazu respektowania przez ustawodawcę zasad przyzwoitej legislacji, stanowiących element zasady demokratycznego państwa prawnego, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zasady te obejmują m.in. "wymaganie określoności przepisów, które muszą być formułowane w sposób poprawny, precyzyjny i jasny", a "standard ten wymagany jest zwłaszcza, gdy chodzi o ochronę praw i wolności", na co wskazał słusznie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 stycznia 2000 r., sygn. K 7/99, OTK 2000, Nr 1, poz. 2. Z tak ujętej zasady określoności wynika, że każdy przepis prawny powinien być skonstruowany poprawnie z punktu widzenia językowego i logicznego – dopiero spełnienie tego warunku podstawowego pozwala na jego ocenę w aspekcie pozostałych kryteriów. Wymóg jasności oznacza nakaz tworzenia przepisów klarownych i zrozumiałych dla ich adresatów, którzy od racjonalnego ustawodawcy oczekiwać mogą stanowienia norm prawnych niebudzących wątpliwości co do treści nakładanych obowiązków i przyznawanych praw. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że zasady przyzwoitej legislacji są przejawem ogólnej zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, a w konsekwencji jedną z cech państwa prawnego. Brak precyzji przepisów powoduje bowiem stworzenie nazbyt szerokich ram dla organów stosujących prawo, które muszą zastępować ustawodawcę w zakresie tych zagadnień, które uregulował on w sposób nieprecyzyjny. Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny, „ustawodawca nie może poprzez niejasne formułowanie tekstu przepisów pozostawiać organom mającym je stosować nadmiernej swobody przy ustalaniu w praktyce zakresu podmiotowego i przedmiotowego ograniczeń konstytucyjnych wolności i praw jednostki", na co słusznie wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 maja 2002 r., K 6/02, OTK-A 2002, Nr 3, poz. 33 (patrz także: Komentarz do art. 2 Konstytucji RP, red. Safjan/Bosek 2016, wyd. 1/Tuleja, Legalis). W analizowanej sprawie, z całą pewnością zasada jednoznaczności prawa, związana z jasnością i precyzją przepisu została naruszona. Szczególny okres pandemii COVID-19 w 2020 r. i konieczność niezwłocznego przyjmowania przepisów chroniących obywateli przed skutkami wprowadzanych ograniczeń powodował, że obywatele, w tym pozwany, podejmowali decyzje w zaufaniu do państwa mimo niedoskonałości przepisów; niestety należy stwierdzić, że w przypadku pozwanego państwo zawiodło jego zaufanie w sposób, który – w ocenie Sądu – nie zasługuje na pochwałę, tym bardziej zaś na ochronę prawną. O ile zatem niewątpliwie pozwany zgodnie z literalnym brzmieniem Regulaminu nie był uprawniony do otrzymania subwencji, a zgodnie z literalnym brzmieniem Umowy złożył oświadczenie niepolegające na prawdzie, o tyle w związku z tym w ocenie Sądu mógł być zobowiązany wyłącznie do zwrotu kwoty wypłaconej mu subwencji, czego zresztą pozwany dokonał w całości. W związku z niewątpliwym faktem poniesienia poważnych strat finansowych w związku z pandemią COVID-19 pozwany miał trudności finansowe, co czyniło zobowiązywanie go do niemal natychmiastowego zwrotu szczególnie trudnym do wykonania i niesprawiedliwym. Powód nie może zatem wywodzić negatywnych dla pozwanego skutków z faktu, że postawiony przecież w sytuacji przymusowej i złapany w pułapkę prawną pozwany spłacił swoje zadłużenie z opóźnieniem; w ocenie Sądu na uwzględnienie zasługuje sam fakt, że zadłużenie to spłacił. O ile więc zgodnie z art. 481 § 1 k.c. „jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi”, o tyle w realiach przedmiotowej sprawy naliczanie przez powoda pozwanemu odsetek za opóźnienie od niezwróconej w terminie subwencji było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jak i stanowiło nadużycie prawa wierzyciela do naliczania odsetek. Opóźnienie pozwanego, a także sam fakt powstania zadłużenia po jego stronie, wynikało bowiem w zasadzie wyłącznie z rażącego niedbalstwa powoda. Po stronie pozwanego nie sposób dopatrzyć się winy w złożeniu niezasadnego wniosku; jeżeli wniosek jego był bowiem niezasadny, powód miał zgodnie z Regulaminem obowiązek rozpatrzyć go negatywnie, a obowiązkowi temu rażąco uchybił. W realiach przedmiotowej sprawy powód nie miał zatem prawa naliczać pozwanemu odsetek, co oznacza, że uiszczając kwotę 48 000 zł równą wypłaconej subwencji pozwany spełnił w całości swoje świadczenie i nie pozostała żadna kwota, której powód mógłby od niego dochodzić. Zarazem Sąd wskazuje, że pozwany nie był w istocie również obowiązany do wpłaty na rzecz powoda odsetek w kwocie 121,44 zł, jak również nie zaistniały – wobec braku zadłużenia z powodów wskazanych we wcześniejszych akapitach – przesłanki do wypowiedzenia mu umowy subwencyjnej. Okoliczności te nie mogą już jednak mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z tych wszystkich względów Sąd oddalił powództwo w całości, o czym orzekł w pkt I wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. , zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Składający wniosek o zasądzenie kosztów powód przegrał jednak sprawę w całości, zatem wniosek jego musiał zostać oddalony. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w wyroku.