Wyrok Sądu Rejonowego w Świdnicy, IV U 500/25

Sygnatura akt IV U 500/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ dnia 19 sierpnia 2026 r. Sąd Rejonowy w Świdnicy , IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w osobie Sędzi Magdaleny Piątkowskiej protokolant : O. W. po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2026 r. na rozprawie sprawy z odwołania J. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w E. z dnia 11 lipca 2025 r., znak : (...) - (...) o świadczenie rehabilitacyjne oddala odwołanie. UZASADNIENIE Powódka J. L. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w E. z dnia 11 lipca 2024 roku, znak: (...) , którą zmieniono decyzję: z dnia 12.05.2020r. (...) , z dnia 27.08.2020r. (...) , z dnia 11.12.2020r. (...) w ten sposób, że - odmówiono powódce prawa do wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego za okres od (...) - zobowiązano powódkę do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 14.176,10 zł, na którą składa się: należność główna w kwocie 10.208,26 zł z funduszu chorobowego za okres od 1.07.2020r. do 31.10.2020r., od 1.12.2020r. do 31.12.2020r., od 1.02.2021r. do 26.02.2021r., a także odsetki w kwocie 3.967,84 zł z funduszu chorobowego. Powódka wniosła w odwołaniu o umorzenie w całości pobranych świadczeń rehabilitacyjnych. W uzasadnieniu wskazała, że w spornych latach podjęła pracę, ponieważ została wprowadzona w błąd przez organ rentowy, który poinformował ją, iż może podjąć zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia. Podkreśliła również, że pozostaje w bardzo trudnej sytuacji (nie posiada pracy, ani dochodów z żadnego innego źródła, nie ma oszczędności, a jedynie długi po byłym mężu), leczy się z powodu przewlekłej depresji, stanów lękowych oraz zaburzeń snu, a w codziennym funkcjonowaniu pomagają jej dzieci. Wskazała, że jej stan zdrowia nie uległ poprawie i nadal pozostaje w trakcie leczenia. W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. wniósł o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu powołano podstawę prawną decyzji, a to art. 17 ust. 1, art. 66 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa , art. 84 ust 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Wskazano, że organ rentowy w wyniku przeprowadzonego postępowania z urzędu, o którym skarżąca była zawiadomiona pismem z dnia 26.03.2025r. po weryfikacji uprawnień ustalił nieprawidłowości związane z wykorzystywaniem zwolnienia od pracy mając orzeczoną niezdolność do jej wykonywania. Przeprowadzone postępowanie pozwoliło przyjąć, że w czasie niezdolności do pracy skarżąca wykonywała czynności związane z zawartą umową na rzecz innego płatnika oraz wykorzystywała zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem. W związku z powyższym organ ustalił, że powódka nie ma prawa do świadczenia rehabilitacyjnego za okresy wskazane w zaskarżonej decyzji, a z uwagi na to, że świadczenie rehabilitacyjne zostało wypłacone, świadczenie to jako nienależnie pobrane podlegało zwrotowi. W toku postępowania Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Zakład Ubezpieczeń Oddział w E. wszczął dnia 26.03.2025r. z urzędu postępowanie w sprawie weryfikacji uprawnień powódki do świadczenia rehabilitacyjnego z tytułu zatrudniania w (...) SP. Z.O.O. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w okresie zatrudniania w (...) SP. Z.O.O. powódka była niezdolna do pracy z powodu choroby. W związku z powyższym, przyznano powódce prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na okres od (...) (...) składek (...) SP. Z O.O. na podstawie decyzji ustaliła uprawnienia i wypłaciła świadczenie rehabilitacyjne za powyższy okres. W czasie orzeczonej niezdolności do pracy powódka podlegała ubezpieczeniu zdrowotnemu u innych płatników w ramach zawartej umowy zlecenia. (...) składek (...) SP. Z O.O. SP.K. poinformowała Zakład Ubezpieczeń Społecznych, że w okresie od 14.07.2020r. do (...) powódka wykonywała pracę w ramach zawartej umowy oraz pomiędzy tymi okresami u innego płatnika. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zwrócił się do płatnik składek z prośbą o udzielnie informacji odnośnie świadczenia przez powódkę pracy w okresach od (...) z tytułu zawartych umów. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie otrzymał informacji od pozostałych płatników składek. W związku z powyższym, dnia 7.05.2025r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wystąpił do powódki z pisemną prośbą o dostarczenie stosownego zaświadczenia w sprawie świadczenia przez powódkę w powyższych okresach lub złożenia na tą okoliczność oświadczenia. Powódka nie złożyła odpowiedzi. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalił, że za miesiące (...) zostały odprowadzone przez płatników składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu zawartych umów zlecenia. Za miesiące 11/2020, 01/2021 składka nie została odprowadzona. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uznał, że w miesiącu 08/2020, 09/2020, 10/2020, 12/2020, 02/2021 powódka wykonywała pracę w ramach zawartej umowy z dodatkowego ubezpieczenia w ramach umowy zlecenia. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. decyzją z dnia 11 lipca 2024 roku, znak: (...) zmienił decyzję: z dnia 12.05.2020r. (...) , z dnia 27.08.2020r. (...) , z dnia 11.12.2020r. (...) w ten sposób, że: - odmówiono powódce prawa do wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego za okres od (...) - zobowiązano powódkę do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 14.176,10 zł, na którą składa się: należność główna 10.208,26 zł z funduszu chorobowego za okres od (...) od (...) Ustaleń stanu faktycznego sąd dokonał w oparciu o dokumenty zgromadzone w sprawie skorelowane z okolicznościami wskazanymi przez powódkę w odwołaniu, gdzie nie przeczyła ona wykonywaniu pracy zarobkowej w spornym okresie. Odnosząc się do kwestii procesowych, Sąd zawiadomił powódkę o nieuwzględnieniu jej wniosku o zmianę terminu rozprawy i konieczności stawienia się celem przesłuchania. Wobec jej niestawiennictwa na rozprawie sąd pominął dowód z jej przesłuchania. Ponadto Sąd na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 k.p.c. pominął dowód stanowiący wniosek powódki o zwrócenie się o kartę lekarską zawarty w piśmie z dnia 14.08.2026 r. albowiem dowód ten był nieprzydatny do wykazania faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczności dotyczące stanu zdrowia powódki oraz kontynuowania przez nią leczenia pozostawały bez znaczenia a w odniesieniu do świadczenia pracy zarobkowej w spornych okresach orzeczonej niezdolności do pracy, a kwestia stanu zdrowia powódki nie była przedmiotem niniejszej sprawy. Przy tak ustalonym stanie faktycznym Sąd zważył: Odwołanie było niezasadne. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie zasadności odmowy powódce prawa do wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego za okresy od (...) oraz zobowiązanie powódki do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rehabilitacyjnego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 14.176,10 zł, na którą składa się należność główna 10.208,26 zł z funduszu chorobowego za wskazane okresy oraz odsetki w kwocie 3.967,84 zł z funduszu chorobowego. Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 854 z późn. zm.); zwanej dalej ustawą zasiłkową, ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia od pracy, w przypadku, gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy: 1) wykonuje pracę zarobkową lub 2) podejmuje aktywność niezgodną z celem tego zwolnienia. W myśl art. 66 ust. 1a ustawy zasiłkowej wypłatę zasiłku wstrzymuje się, jeżeli: 1) powstaną okoliczności uzasadniające ustanie prawa do zasiłku; 2) okaże się, że prawo do zasiłku nie istniało; 3) zasiłek nie może być doręczony z przyczyn niezależnych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Stosownie do ust. 2 powyższego art., jeżeli świadczenie zostało pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego lub wskutek okoliczności, o których mowa w art. 15-17 i art. 59 ust. 6 i 7, wypłacone kwoty podlegają potrąceniu z należnych ubezpieczonemu zasiłków bieżących oraz z innych świadczeń z ubezpieczeń społecznych lub ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej. Z kolei zgodnie z art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 199 z późn. zm.) osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust. 11 . Odsetki, z zastrzeżeniem ust. 1a , są naliczane od dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia do dnia spłaty. W razie zwrotu należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń, w terminie wskazanym w decyzji zobowiązującej do zwrotu tych należności, nie nalicza się odsetek od spłaconych należności za okres od dnia przypadającego po dniu wydania decyzji do dnia spłaty ( ust. 1a ) Za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się: 1) świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania; 2) świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia; 3) świadczenia z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, co do których stwierdzono, że w okresie ich pobierania świadczeniobiorca wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia ( ust.2 ). Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał odwołanie powódki za całkowicie niezasadne. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, opartego na aktach organu rentowego oraz oświadczeniach złożonych w odwołaniu jednoznacznie wynika, że powódka w okresach pobierania świadczenia rehabilitacyjnego z tytułu niezdolności do pracy w ramach zatrudnienia w (...) SP. Z.O.O. wykonywała pracę zarobkową na podstawie umów zlecenia zawartych z innymi płatnikami składek, co potwierdzają odprowadzone za miesiące 08/2020, 09/2020, 10/2020, 12/2020 oraz 02/2021 składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu zawartych umów zlecenia. Wykonywanie pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy stanowi bezwzględną przesłankę utraty prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej, niezależnie od motywów podjęcia zatrudnienia czy podnoszonego przez powódkę subiektywnego przekonania o wprowadzeniu jej w błąd przez pracowników organu rentowego oraz niezależnie od kontynuowania leczenia schorzeń natury psychicznej. Podjęcie pracy w tym okresie powoduje, że wypłacone świadczenie rehabilitacyjne stało się świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 66 ust. 2 ustawy zasiłkowej w związku z art. 84 ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , co uzasadniało wstrzymanie jego wypłaty oraz obowiązek zwrotu pobranych kwot należności głównej w wysokości 10.208,26 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w kwocie 3.967,84 zł obliczonymi na podstawie art. 84 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji wyroku, oddalając odwołanie.