Wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach, II Ka 466/26

Sygn. akt II Ka 466/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 sierpnia 2026r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Dariusz Półtorak Protokolant: st.sekr.sądowy Agnieszka Walerczak przy udziale prokuratora Anny Celoch po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2026 r. sprawy U. S. oskarżonej z art. 157 § 2 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej H. K. od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 22 kwietnia 2026 r. sygn. akt II K 210/25 I. utrzymuje wyrok w mocy; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. E. kwotę 1033,20 zł (w tym 193,20 zł podatku VAT) tytułem wynagrodzenia za wykonywanie zastępstwa procesowego z urzędu w postępowaniu odwoławczym w stosunku do oskarżycielki posiłkowej H. K. ; III. zwalnia oskarżycielkę posiłkową od opłaty za II instancję oraz wydatków postępowania odwoławczego stwierdzając, że ponosi je Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 466/26 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 22 kwietnia 2026r., sygn. akt. II K 210/25 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☒ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒uchylenie ☐zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 25 § 1 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2 k.k. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że oskarżona podjęła działanie w ramach obrony koniecznej, co skutkowało uniewinnieniem od zarzucanego jej czynu, w sytuacji gdy niezbędnym elementem podmiotowym obrony koniecznej jest, aby akcja broniącego się wynikała ze świadomości, iż odpiera on zamach, i była podyktowana wolą obrony, nie zaś wolą odwetu, oceny bezpośredniości zamachu nie należy dokonywać z punktu widzenia subiektywnego wrażenia osoby zaatakowanej, w przedmiotowej sprawie nie sposób przypisać pokrzywdzonej działania będącego jakimkolwiek bezprawnym zamachem, pokrzywdzona zachowywała się spokojnie, osobą inicjującą całe zdarzenie i atakującą była oskarżona, mimo wieloletniego doświadczenia w pracy z osobami umieszczonymi w Domu Pomocy Społecznej nie skorzystała z żadnej ze znanych jej metod postępowania z mieszkańcami, nie poprosiła także o pomoc nikogo z pozostałego personelu - mimo iż w budynku było obecnych kilkanaście osób, nawet jeśli oskarżona twierdzi iż w jej ocenie znalazła się w sytuacji zagrażające nie opuściła niezwłocznie pomieszczenia dalej eskalując konflikt, ponadto użyła wobec osoby upośledzonej przedmiotu w postaci drewnianej laski, mimo realnej możliwości skorzystania z pomocy innych pracowników, wezwania ich, należy mieć na uwadze także fakt iż to na oskarżonej ciążył obowiązek opieki nad pensjonariuszami, od lat znała ona ich zachowania i wiedziała w jaki sposób powinna reagować, nawet przy dysproporcji wzrostu i postury należy brać pod uwagę stan intelektualny obu ze stron, biorąc pod uwagę również zeznania świadków nie sposób uznać, że zajście miało charakter „wzajemny", przy czym spostrzeżenia biegłych co do funkcjonowania pokrzywdzonej nie przesądzają o całkowitym pozbawieniu waloru wiarygodności zeznań pokrzywdzonej, obrażenia ciała doznane przez pokrzywdzoną są dużo większe i bardziej widoczne niż obrażenia powoływane przez oskarżoną. II. Naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 170 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. art. 4 k.p.k. , mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie wniosku pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej o zwrócenie się do DPS-u w B. o przedłożenie notatek z rozmów prowadzonych przez psychologa z P. R. (1) i U. R. oraz o dopuszczenie dowodu z zeznań P. S. w zakresie objętym jej tajemnicą zawodową psychologa odnośnie rozmów z P. R. (1) i U. R. , w sytuacji gdy dowody te mają kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozpoznania sprawy i wyjaśnienia pojawiających się rozbieżności, w żaden sposób przeprowadzenie tych dowodów nie wpłynęłoby na przedłużenie postępowania, a ich oddalenie przez Sąd doprowadziło do braku prawidłowego ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń i w konsekwencji uznania, iż oskarżona działała w ramach obrony koniecznej. III. Naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez dokonanie wybiórczej i błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, sprzecznej z zasadami logiki oraz wskazaniami wiedzy, skutkującej błędem w ustaleniach faktycznych, wobec uznania, iż to pokrzywdzona wstała z fotela i zaczęła bić oskarżoną, po wyjściu I. R. pokrzywdzona ponownie podeszła do U. S. , chwyciła stojącą w pomieszczeniu drewnianą laskę a oskarżona próbowała ją jedynie wyrwać, w sytuacji gdy: a) wyjaśnienia oskarżonej stanowią jedynie przyjętą przez nią linię obrony, są one rozbieżne z zeznaniami pozostałych świadków, zdjęcia obrażeń doznanych przez pokrzywdzoną pozwalają na stwierdzenie, iż nie zostały one zadane w sposób przypadkowy, jedynie w celu obrony własnej, oskarżona miała co najmniej dwukrotnie możliwość opuszczenia miejsca zdarzenia, w tym po przyjściu I. R. , nie skorzystała jednak z tej możliwości dalej eskalując konflikt, b) nie sposób całkowicie pozbawić waloru wiarygodności zeznań H. K. , U. R. i P. R. (1) , ich zeznania złożone bezpośrednio po zdarzeniu najpełniej odzwierciedlały przebieg zdarzenia pomiędzy oskarżoną a pokrzywdzoną, tym bardziej iż zeznania P. R. (1) mogą stanowić pełnowartościowy materiał dowodowy, H. K. wskazała, iż pierwsza została zaatakowana przez oskarżoną a sama podjęła czynności w obronie własnej, czego nie ukrywała, c) fakt, iż pokrzywdzona jest postrzegana jako osobna dominująca wśród mieszkańców Domu Pomocy Społecznej czy też, że zdarzały jej się sytuacje konfliktowe, co jest powszechne wśród osób zamieszkujących w tego typu placówka, które są upośledzone umysłowo nie przesądza o tym, że to ona z całą pewnością była osobą inicjującą zdarzenia i atakującą, d) zmiana postawy P. R. (1) podczas rozprawy wynikać mogła z działań jakie podejmowane były wobec niej tuż po zajściu przez W. K. - byłego partnera oskarżonej, materiał dowodowy potwierdzający podejmowanie przez niego działań zmierzających do wywarcia wpływu na świadkach został przedłożony do akt sprawy, e) w związku z rozbieżnościami w treści zeznań I. R. i I. W. oraz przeprowadzoną konfrontacją świadków poważne wątpliwości budzi twierdzenie, że I. W. była na miejscu zdarzenia na jakimkolwiek jego etapie, jej zeznania pozostają niespójne, jak zauważył Sąd I instancji I. W. była niewątpliwie przychylna oskarżonej, przy czym świadek zeznała, że rzekomo widziała jak pokrzywdzona uderzyła oskarżoną, nie wspomina jednak aby podjęła w związku z tym jakiekolwiek działania aby to przerwać, ponadto jak wynika z zeznań I. R. „Poza mną nikt z personelu nie był obecny w tym pokoju, ani nie zbliżał się do tego pokoju, wtedy nie widziałam, aby przechodził tam pani W. ." f) jak zeznała P. B. będąc bezpośrednio uczestnikiem rozmów z pokrzywdzoną po zdarzeniu - „W gabinecie pani K. powtarzała te same informacje, te same zdania, wtedy pan dyrektor zażądał aby wezwać pana K. , panią H. J. i panią R. . Pani K. obsunęła spodnie i pokazała pręgę na nodze i zadrapania i opowiadała, że pani S. jak ona piła kawę i siedziała na fotelu złapała ją za bluzkę, za włosy, pani S. miała się przewrócić bo została popchnięta przez panią K. w obronie własnej", ponadto jak wskazał świadek „przyszła pani I. R. i zgłosiła, że P. R. (2) płacze i skarży się jej na to, że pan K. rozmawiał z nią na temat tego zdarzenia i że jak będzie źle zeznawać w sądzie przeciwko pani U. to ją coś złego spotka, coś w tym sensie, została sporządzana notatka na tę okoliczność". ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej H. K. nie zasługiwała na uwzględnienie. Żaden z podniesionych w niej zarzutów nie dostarczył podstaw do zakwestionowania prawidłowości zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie. W konsekwencji wyrok ten należało utrzymać w mocy. Sąd Rejonowy prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, ujawnił na rozprawie wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia dowody, a następnie dokonał ich oceny z uwzględnieniem zasad określonych w art. 7 k.p.k. Poczynione ustalenia faktyczne są wynikiem analizy całokształtu materiału dowodowego, a nie – jak sugeruje skarżąca – wybiórczego potraktowania poszczególnych dowodów. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia pozwala również na odtworzenie toku rozumowania Sądu pierwszej instancji i ocenę, z jakich przyczyn określonym dowodom dano wiarę, a innym odmówiono wiarygodności w całości bądź w części. Istota rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego sprowadzała się do ustalenia, że wprawdzie U. S. podjęła wobec H. K. zachowania odpowiadające opisowi zawartemu w zarzucie, w wyniku których pokrzywdzona doznała obrażeń ciała w postaci otarć, zadrapań i zasinień, jednakże rozstrzygnięcia wymagało czy zachowanie oskarżonej było bezprawne i wyczerpywało znamiona występku z art. 157 § 2 k.k. , czy też nastąpiło w warunkach wyłączających bezprawność czynu, tj. w ramach obrony koniecznej określonej w art. 25 § 1 k.k. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił, że zachowanie oskarżonej stanowiło reakcję na bezpośredni, bezprawny zamach ze strony pokrzywdzonej. Z poczynionych ustaleń wynika bowiem, że to H. K. podjęła wobec oskarżonej działania o charakterze fizycznym, a zachowanie U. S. było reakcją obronną na ten atak. Ustalenie to znajduje oparcie w całokształcie materiału dowodowego i nie może zostać uznane za dowolne. Zarzut apelacji, dotyczący naruszenia prawa materialnego, jest niezasadny. Zgodnie z art. 25 § 1 k.k. nie popełnia przestępstwa ten, kto w obronie koniecznej odpiera bezpośredni, bezprawny zamach na jakiekolwiek dobro chronione prawem. Dla przyjęcia działania w warunkach obrony koniecznej konieczne jest ustalenie istnienia zamachu, jego bezprawności i bezpośredniości, a także tego, że działanie osoby odpierającej zamach pozostawało w związku z jego odparciem. Nie sposób zaakceptować argumentacji, zgodnie z którą zachowanie H. K. nie mogło stanowić zamachu tylko z tego powodu, że była ona mieszkanką Domu Pomocy Społecznej, osobą z niepełnosprawnością intelektualną, a oskarżona była pracownikiem tej placówki i miała wobec niej obowiązki opiekuńcze. Okoliczności te mogą mieć znaczenie dla oceny całego zdarzenia, nie eliminują bowiem możliwości wystąpienia bezprawnego zamachu w rozumieniu art. 25 § 1 k.k. Nie ma również podstaw do przyjęcia, że osoba wykonująca obowiązki pracownika Domu Pomocy Społecznej jest zobowiązana do biernego znoszenia fizycznej agresji mieszkańca placówki. Obowiązek opieki nad podopiecznym nie oznacza pozbawienia pracownika prawa do ochrony własnego zdrowia i nietykalności cielesnej. Nie można także podzielić argumentacji apelacji, że oskarżona zobowiązana była w pierwszej kolejności opuścić pomieszczenie, wezwać innych pracowników albo zastosować inne znane jej zawodowo metody postępowania. Obrona konieczna nie ma charakteru subsydiarnego. Prawo nie nakłada na osobę zaatakowaną obowiązku ucieczki ani obowiązku uprzedniego poszukiwania pomocy osób trzecich. Ocena zachowania osoby broniącej się musi być dokonywana w realiach konkretnego, dynamicznego zdarzenia, a nie wyłącznie z perspektywy czasu i możliwości, jakie można wskazać po jego zakończeniu. Samo wskazanie, że w budynku znajdowali się inni pracownicy, nie prowadzi zatem do wniosku, że oskarżona utraciła możliwość podjęcia skutecznej obrony koniecznej. Nie można bowiem wymagać od osoby zaatakowanej, aby przed podjęciem jakiejkolwiek reakcji ustalała, czy istnieje możliwość wezwania pomocy. Bez znaczenia dla zastosowania art. 25 § 1 k.k. pozostaje również okoliczność, że oskarżona użyła drewnianej laski. Przedmiot ten był elementem zdarzenia, ale nie może być oceniany w oderwaniu od całokształtu sytuacji. Sam fakt użycia określonego przedmiotu nie przesądza ani o braku zamiaru obronnego, ani o przekroczeniu granic obrony koniecznej. W tym zakresie istotne jest również, że apelująca w znacznej mierze opiera swój zarzut na założeniu, iż zachowanie oskarżonej miało charakter odwetowy. Założenie to nie znajduje jednak wystarczającego oparcia w materiale dowodowym. Nie wykazano, aby po stronie oskarżonej występowała wola rewanżu za wcześniejsze zachowanie pokrzywdzonej. Przeciwnie, ustalenia Sądu Rejonowego wskazują na obronny charakter jej reakcji. Nie jest również trafny argument apelacji odwołujący się do rozmiaru obrażeń pokrzywdzonej. Fakt, że H. K. doznała bardziej widocznych obrażeń niż obrażenia, na które wskazywała oskarżona, nie przesądza o bezprawności zachowania U. S. . W warunkach dynamicznego starcia rozmiar obrażeń poszczególnych uczestników może być różny i sam w sobie nie pozwala na ustalenie, kto był inicjatorem zamachu ani czy reakcja drugiej osoby miała charakter obronny. Nie zasługuje na uwzględnienie również twierdzenie, że Sąd Rejonowy bezpodstawnie odmówił wiarygodności zeznaniom H. K. . Jak słusznie zauważa Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z 30.07.2025 roku o sygnaturze II AKa 206/25 (LEX nr 4029624.) „Przekonanie sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną zawartą w treści przepisu art. 7 k.p.k. wówczas gdy jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy całokształtu okoliczności sprawy i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy, stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i niekorzyść oskarżonego, jest wyczerpujące i logiczne z uwzględnieniem wskazań wiedzy i zasad doświadczenia życiowego.” Sąd pierwszej instancji nie przyjął niedopuszczalnego założenia, że zeznania pokrzywdzonej są niewiarygodne wyłącznie z uwagi na jej stan intelektualny. Taka ocena byłaby oczywiście nieuprawniona. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika natomiast, że Sąd uwzględnił całokształt okoliczności dotyczących zdolności pokrzywdzonej do prawidłowego postrzegania, zapamiętywania i odtwarzania zdarzeń, zestawiając jej relację z pozostałym materiałem dowodowym oraz opiniami biegłych. Sąd nie miał obowiązku przyjęcia zeznań pokrzywdzonej w całości tylko dlatego, że stanowiły one relację osoby bezpośrednio uczestniczącej w zdarzeniu. Zeznania takiej osoby, podobnie jak każdy inny dowód, podlegają ocenie na zasadach określonych w art. 7 k.p.k. Podkreślić przy tym należy, że ocena wiarygodności świadka nie może być dokonywana w oderwaniu od innych dowodów. Jeżeli określona relacja pozostaje w sprzeczności z innymi dowodami lub zawiera istotne niespójności, sąd ma prawo, a nawet obowiązek, poddać ją szczególnie wnikliwej ocenie. Odnosząc się do zeznań P. i U. R. , stwierdzić należy, że Sąd Rejonowy nie pominął ich treści, lecz poddał je ocenie w zestawieniu z pozostałym materiałem dowodowym. Nie można przy tym podzielić stanowiska apelującej, że sam fakt złożenia określonych zeznań bezpośrednio po zdarzeniu nadaje im automatycznie walor pełnej i bezwzględnej wiarygodności. Także pierwsza relacja świadka może być niepełna, błędna albo pozostawać pod wpływem określonych okoliczności. Z podobnych względów nie można przyjąć, że ewentualne późniejsze zmiany w zeznaniach P. R. (1) muszą być wynikiem wywierania na nią wpływu przez W. K. . Okoliczność ta mogła być przedmiotem rozważań Sądu, jednak nie sposób z niej wyprowadzić pewnego wniosku o prawdziwości jednej z wersji świadka. Wymagałoby to bowiem uprzedniego założenia, że świadek była poddawana wpływom w określonym kierunku, a następnie przyjęcia, że właśnie jej wcześniejsza wersja odpowiada rzeczywistości. Takie rozumowanie miałoby charakter hipotetyczny. Nie podważają prawidłowości wyroku również zeznania I. R. i I. W. . Sąd Rejonowy dostrzegł istniejące między nimi rozbieżności i uwzględnił je przy ocenie wartości dowodowej tych relacji. Przeprowadzenie konfrontacji świadków dodatkowo potwierdza, że Sąd nie pominął pojawiających się w tym zakresie wątpliwości. W szczególności nie można z faktu, że I. W. była – według oceny Sądu – przychylna oskarżonej, wyprowadzić automatycznie wniosku, że jej zeznania są nieprawdziwe. Okoliczność ta mogła wpływać na ostrożność przy ich ocenie, ale nie przesądzała o ich całkowitym wyeliminowaniu z materiału dowodowego. Nie sposób także nadać rozstrzygającego znaczenia zeznaniom P. B. , na które szeroko powołuje się apelująca. Zeznania tego świadka dotyczą przede wszystkim informacji przekazywanych przez uczestników zdarzenia już po jego zakończeniu. W tym zakresie stanowią dowód na okoliczność tego, co H. K. relacjonowała po zdarzeniu, nie zaś bezpośredni dowód na to, jaki rzeczywiście był przebieg zajścia. Okoliczność, że pokrzywdzona bezpośrednio po zdarzeniu wskazywała, iż została zaatakowana przez oskarżoną, nie wyklucza możliwości, że jej relacja była niepełna albo że określone elementy zdarzenia przedstawiała z własnej perspektywy. Nie można utożsamiać konsekwencji w powtarzaniu określonej wersji z jej obiektywną prawdziwością. Nie zasługuje na uwzględnienie również drugi zarzut apelacji, dotyczący oddalenia wniosku dowodowego o zwrócenie się do Domu Pomocy Społecznej w B. o przedłożenie notatek z rozmów psychologa z P. R. (1) i U. R. oraz o przesłuchanie psychologa P. S. w zakresie objętym tajemnicą zawodową. Przede wszystkim wskazać należy, że samo przekonanie strony o potencjalnej przydatności określonego dowodu nie oznacza obowiązku jego przeprowadzenia. Ocena zasadności wniosku dowodowego należy do sądu, który powinien uwzględnić jego znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz przesłanki określone w art. 170 k.p.k. Dla skuteczności zarzutu dotyczącego oddalenia wniosku dowodowego nie jest wystarczające wskazanie, że dowód mógłby dostarczyć dodatkowych informacji. Konieczne jest wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Tego zaś apelująca nie wykazała. Nie wiadomo bowiem, jaka konkretnie treść znajdowała się w notatkach psychologa ani jakie informacje miałaby przekazać P. S. . Twierdzenie, że dowody te potwierdziłyby wersję prezentowaną przez oskarżycielkę posiłkową, pozostaje jedynie przypuszczeniem. Nie można również pomijać kwestii tajemnicy zawodowej psychologa. W tym zakresie możliwość wykorzystania określonych informacji w procesie karnym podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa. Sam interes strony w uzyskaniu dowodu nie może być utożsamiany z istnieniem bezwzględnego obowiązku jego ujawnienia. Nie doszło przy tym do naruszenia zasady obiektywizmu określonej w art. 4 k.p.k. Zasada ta nie oznacza obowiązku uwzględnienia każdego wniosku dowodowego strony ani prowadzenia postępowania dowodowego w sposób zmierzający do wyczerpania wszystkich hipotetycznych możliwości ustalenia określonej wersji zdarzenia. Sąd ma obowiązek uwzględniać zarówno okoliczności przemawiające na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonej, co w niniejszej sprawie zostało zrealizowane. „Skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia art. 7 k.p.k. wymaga wykazania, że ocena dokonana przez Sąd jest sprzeczna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, że nie została poprzedzona ujawnieniem w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy, bądź, że argumentacja zaprezentowana przez Sąd za tak dokonanym wyborem pozostaje w sprzeczności z zasadami logiki. Elementami, które decydują o zachowaniu zasady swobodnej oceny dowodów są m.in.: ujawnienie w toku rozprawy głównej całokształtu okoliczności sprawy zgodnie z regułami wskazanymi w art. 2 § 2 k.p.k. ; rozważenie wszystkich okoliczności, przemawiających zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, argumentacja wyczerpująca i logiczna, z jednoczesnym uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, zawarta w uzasadnieniu orzeczenia. Z uwagi na fakt, że ustawodawca przyjął zasadę swobodnej oceny dowodów, a nie oceny dowolnej, musiał wprowadzić instrument kontrolny, którym jest uzasadnienie. To właśnie ta część orzeczenia pozwala dokonać oceny czy ustalenia i wyciągnięte przez organy wnioski są zgodne z zasadami wskazanymi w komentowanym przepisie, a zatem czy spełnione są wymienione przesłanki.”(tak: Sąd Najwyższy w wyroku z 2.07.2025 r., II ZOW 2/25, LEX nr 3944015). Skarżąca takich uchybień jednak nie wykazała. Jej argumentacja sprowadza się przede wszystkim do przeciwstawienia ocenie Sądu Rejonowego własnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające dla podważenia prawidłowości orzeczenia wykazanie, że z określonych dowodów można wyprowadzić również inne wnioski. Dopóki ocena dokonana przez Sąd mieści się w granicach logicznego rozumowania i znajduje oparcie w całokształcie materiału dowodowego, pozostaje ona pod ochroną art. 7 k.p.k. Sąd Rejonowy miał podstawy do przyjęcia, że to pokrzywdzona rozpoczęła fizyczne atakowanie oskarżonej, a następnie doszło do dalszej eskalacji konfliktu. Ustalenie to nie wynikało wyłącznie z wyjaśnień U. S. . Zostało ono dokonane w następstwie oceny wszystkich dostępnych dowodów, w tym relacji świadków oraz okoliczności dotyczących zachowania obu uczestniczek. Wbrew twierdzeniom apelacji nie można także przyjąć, że sama możliwość opuszczenia przez oskarżoną pomieszczenia wykluczała zastosowanie obrony koniecznej. Jak już wskazano, osoba odpierająca bezprawny zamach nie ma obowiązku ucieczki. Tym samym fakt, że oskarżona mogła hipotetycznie wycofać się z miejsca zdarzenia, nie przesądza o bezprawności jej zachowania. Nie ma również podstaw do przyjęcia, że pojawienie się I. R. automatycznie powodowało ustanie zamachu. Z materiału dowodowego wynika, że zdarzenie miało charakter dynamiczny, a samo pojawienie się osoby trzeciej nie pozwalało jeszcze na jednoznaczne stwierdzenie, że wszelkie zachowania agresywne natychmiast ustały. Odnosząc się natomiast do wskazanej przez skarżącą rozbieżności pomiędzy zeznaniami I. R. i I. W. , należy podkreślić, że Sąd Rejonowy miał ją na uwadze. Okoliczność ta została wykorzystana przy ocenie wiarygodności świadków. Nie można jednak oczekiwać, aby każda rozbieżność pomiędzy zeznaniami świadków prowadziła do niemożności dokonania ustaleń faktycznych. Zadaniem sądu jest właśnie dokonanie oceny, którym dowodom i w jakim zakresie należy dać wiarę. Jakkolwiek rozbieżności te występują, to jednak słusznie sąd meriti uznał, że nie mogą one dyskredytować wartości dowodowej zeznań świadka, zaś logicznym ich wytłumaczeniem jest to, że świadek mógł zwyczajnie się mylić czy nie pamiętać szczegółów”(wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 10.07.2017 r., IV Ka 87/17, LEX nr 2362591). Ocena dokonana przez Sąd I instancji mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów i została należycie uzasadniona. Sąd odwoławczy nie podziela również sugestii, jakoby Sąd Rejonowy uznał, że stan intelektualny H. K. pozbawia jej zeznań waloru dowodowego. Osoba z niepełnosprawnością intelektualną może być pełnowartościowym źródłem dowodowym, a jej zeznania podlegają ocenie na takich samych zasadach jak zeznania innych osób. Jednocześnie stan psychofizyczny świadka jest okolicznością, którą sąd powinien uwzględnić przy ocenie jego zdolności do postrzegania, zapamiętywania i odtwarzania zdarzeń. Tak właśnie uczynił Sąd pierwszej instancji. W sprawie nie można zatem mówić o automatycznym zdyskredytowaniu pokrzywdzonej. Jej relacja została skonfrontowana z pozostałymi dowodami, a Sąd Rejonowy dokonał oceny jej poszczególnych elementów. W rezultacie Sąd Rejonowy zasadnie przyjął, że zachowanie oskarżonej, zostało podjęte w warunkach obrony koniecznej. W tym miejscu należy zaakcentować, że w przypadku ustalenia działania w obronie koniecznej nie dochodzi do uniewinnienia z powodu braku znamion czynu zabronionego w sensie faktycznym, lecz z uwagi na brak bezprawności zachowania. Obrona konieczna jest bowiem kontratypem, który wyłącza bezprawność czynu. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji, przyjmując działanie oskarżonej w warunkach art. 25 § 1 k.k. , zastosował art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 414 § 1 k.p.k. i uniewinnił U. S. od popełnienia zarzucanego jej czynu. Nie zachodziły również podstawy do uznania, że oskarżona przekroczyła granice obrony koniecznej w sposób uzasadniający przypisanie jej odpowiedzialności karnej. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie, aby po stronie oskarżonej nastąpiło wyraźne oderwanie jej zachowania od konieczności odparcia zamachu i przejście do działań o charakterze odwetowym. Sąd odwoławczy nie znalazł zatem podstaw do zakwestionowania ustaleń faktycznych ani prawnej oceny zachowania oskarżonej dokonanej przez Sąd Rejonowy. W konsekwencji apelację należało uznać za niezasadną, a zaskarżony wyrok, jako odpowiadający prawu, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. utrzymać w mocy. Wniosek Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wniósł: - o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Łukowie, ponadto - o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu według norm prawem przepisanych. Oświadczam iż koszty te nie zostały pokryte w całości ani w żadnej części. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec niezasadności zarzutów podniesionych przez obrońcę, wniosek apelacyjny nie zasługiwał na uwzględnienie, co szczegółowo zostało rozważone we wcześniejszej części uzasadnienia. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok w całości utrzymano w mocy. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wniesiona apelacja nie była zasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Oskarżyciel posiłkowy Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego w Łukowie 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐co do winy ☐co do kary ☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒uchylenie ☐zmiana