wokanda

Orzeczenie z SAOS

Wyrok Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, II C 1129/25

Data orzeczenia: 7 lipca 2026.

To orzeczenie opublikowano w SAOS. Tekst pochodzi z SAOS, dane osobowe zakrył sąd. SAOS ma tylko część orzeczeń, więc nie zawsze znajdziesz tu całą sprawę.

Sąd
Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie
Wydział
II Wydział Cywilny
Data
07.07.2026
Rodzaj
wyrok
Sygnatura
II C 1129/25
II — numer wydziału, C — rodzaj sprawy: sprawy cywilne, 1129 — numer kolejny sprawy w tym roku, 25 — rok, w którym sprawa wpłynęła (2025).
Repertorium
C: Sprawy cywilne (repertorium C)
Czas sprawy
12,2 mies. to nasz szacunek: od roku 2025 z sygnatury do daty tego orzeczenia
Skład
Źródło
orzeczenie w SAOS

Przepisy przywołane w orzeczeniu

SAOS wylicza przepisy, które sąd przywołał w orzeczeniu. To nie musi być zarzut ani podstawa skazania.

Tekst orzeczenia

Pokaż pełny tekst (24 014 znaków)
Sygnatura akt II C 1129/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 19 czerwca 2026 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie II Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Krzysztof Zalewski Protokolant: Monika Łaźniowska-Szymaszek po rozpoznaniu na rozprawie 19 czerwca 2026 r. w R. sprawy z powództwa H. G. (1) przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w U. o zapłatę I. zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w U. na rzecz powoda H. G. (1) kwotę 10 000 zł (dziesięć tysięcy złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 września 2025 r. do dnia zapłaty; II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2 317 zł (dwa tysiące trzysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w przedmiocie kosztów do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Pozwem z 27 października 2025 r. skierowanym przeciwko pozwanemu Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w U. , powód H. G. (1) wniósł o: 1. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 10 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami z tytułu opóźnienia w zapłacie licząc od dnia 20 września 2025 r. do dnia zapłaty; 2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty 17 zł tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. W uzasadnieniu wskazano, że 26 maja 2023 r. w miejscowości Ł. powód nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa i przepisy ruchu drogowego, doprowadzając do zderzenia w wyniku czego kierujący motocyklem doznał obrażeń ciała przekraczających 7 dni w rozumieniu art. 157 § 1 k.k. , tj. popełnił czyn z art. 177 § 1 k.k. Dalej powód wskazał, że Sąd Rejonowy Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie VII Zamiejscowy Wydział Karny w K. w dniu 26 czerwca 2025 t. wyda wyrok nakazowy (VII K 487/23), w którym orzekł wobec H. G. (1) nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego - O. I. (1) w wysokości 10 000 zł, a powód wykonał nałożony obowiązek. Dodatkowo powód wskazał, że w chwili zdarzenia poruszał się pojazdem osobowym marki I. (...) o nr rej. (...) , który to posiadła wówczas aktywną polisę OC nr (...) u pozwanego ubezpieczyciela. Powód pismem z 22 sierpnia 2025 r. zwrócił się do pozwanego o zwrot uiszczonej na rzecz pokrzywdzonego nawiązki, jednakże pozwany odmówił wskazując, iż zgodnie z prawem nawiązka jest formą kary, co oznacza, że jest częścią konsekwencji popełnienia przez sprawcę czynu zabronionego, przez co sprawca winien samodzielnie zapłacić nawiązki, a nie być z niej zwolniony dzięki ubezpieczeniu OC. Nakazem zapłaty z 4 listopada 2025 r. orzeczono zgodnie z żądaniem pozwu (k. 36). Pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o: 1. oddalenie powództwa w całości; 2. zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pozwany zakwestionował obowiązek zwrotu powodowi kwoty wypłaconej z tytułu nałożonego na sprawcę wypadku środka karnego w postaci nawiązki, wskazując, że jest ona środkiem karnym i nie można jej przypisać cech świadczenia cywilnoprawnego. Pozwany podkreślił, że celem nawiązki jest oddziaływanie na sprawcę zdarzenia, stanowiąc dodatkową sankcję wymierzoną wobec jego osoby, a możliwość rekompensaty wypłaconej kwoty przez ubezpieczyciela w zakresie ubezpieczenia OC powodowałoby utratę penalnego charakteru tego świadczenia. Pozwany zwrócił również uwagę, że umowa ubezpieczenia OC odnosi się jedynie do odpowiedzialności odszkodowawczej sprawcy szkody. Nie wiąże się ona z odpowiedzialnością karną. W dalszym toku postępowania strony podtrzymały stanowiska w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: 26 maja 2023 r. H. G. (2) w miejscowości Ł. , na skrzyżowaniu ul. (...) a ul. (...) nieumyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa i przepisy ruchu drogowego poprzez kierowanie pojazdem osobowym marki I. o nr rej. (...) i nie ustąpienie pierwszeństwa przejazdu kierującemu motocyklem marki I. o nr rej. (...) doprowadzając do zdarzenia w wyniku czego kierujący motocyklem doznał obrażeń ciała w postaci otarcia naskórka lewego pośladka, otarcia naskórka pleców, otwartego zwichnięcia stawu W. podudzia lewego ( (...) wg G-A), całkowitego uszkodzenia prostownika krótkiego lewego palucha, wielofragmentowego złamania pierwszej kości śródstopia lewego oraz paliczka bliższego lewego palucha, złamania wyrostków poprzecznych prawych kręgów lędźwiowych L3 i L4, wskutek czego doszło u pokrzywdzonego do naruszenia narządów ciała jakimi są lewa kończyna dolna oraz kręgosłup na okres przekraczający dni 7 w rozumieniu art. 157 § 1 k.k. W pkt I wyroku karnego sąd karny uznał H. G. (1) za winnego popełnienia zarzucanego czynu kwalifikowanego z art. 177 §1 k.k. i za to przestępstwo na podstawie art. 177 §1 k.k. , przy zastosowaniu 37a § 1 k.k. wymierzył H. G. karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych po 25 zł każda (łącznie 5 000 zł). Z kolei w pkt II na podstawie art. 46 § 2 k.k. sąd karny orzekł wobec oskarżonego H. G. (2) nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego O. I. (1) w wysokości 10 000 zł. Bezsporne a nadto dowód: - wyrok Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie z 26 czerwca 2025 r. w sprawie VII K 487/23 (k. 25). W dacie wypadku (tj. 26 czerwca 2025 r.) pojazd marki I. o nr rej. (...) użytkowany przez powoda posiadał ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w ruchu krajowym (nr polisy (...) ) u pozwanego ubezpieczyciela. Bezsporne a nadto dowód: - wniosek-polisa nr (...) (k. 23-24v.) 21 sierpnia 2025 r. H. G. (1) przelał na rachunek bankowy poszkodowanego O. I. (2) kwotę 10 000 zł tytułem zapłaty nawiązki zgodnie z pkt II wyroku karnego. W tytule przelewu wskazał: „sprawa VII K 487/23 SR Szczecin”. Bezsporne a nadto dowód: - potwierdzenie przelewu (k. 26). Pismem datowanym na 22 sierpnia 2025 r. powód wezwał ubezpieczyciela do zwrotu kwoty 10 000 zł tytułem uiszczonej przez H. G. (1) nawiązki na rzecz pokrzywdzonego O. I. (1) w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia utrzymania pisma. Pismem z 16 września 2025 r. ubezpieczyciel odmówił uznania roszczenia wskazując, że zgodnie z prawem nawiązka jest formą kary i sprawca powinien ją osobiście zapłacić, a nie być z niej zwolniony dzięki ubezpieczeniu OC. Bezsporne a nadto dowód: - wezwanie do zapłaty z 22 sierpnia 2025 r. wraz z potwierdzeniem nadania (k. 27-32), - decyzja (...) S.A. z 16 września 2025 r. (k. 33-33v.). Powyższy stan faktyczny, który był bezsporny pomiędzy stronami, sąd ustalił w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dokumenty, których autentyczność i wiarygodność, w świetle wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, nie nasuwała wątpliwości sądu. Wskazać trzeba, iż strony nie kwestionowały wiarygodności oraz prawdziwości tych dokumentów. Nadto sąd nie znalazł innych podstaw, aby danym wynikającym z tych dokumentów odmówić mocy dowodowej. Postanowieniem z 19 czerwca 2026 r. (k. 79) sąd działając na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c. pominął dowód z przesłuchania stron, z ograniczeniem do przesłuchania powoda H. G. (1) jako zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania. Należy wskazać, iż powód został wezwany na rozprawę pod rygorem pominięcia dowodu z jego przesłuchania (zarządzenie, k. 75), a skoro się na nią nie stawił i stan faktyczny był w istocie bezsporny pomiędzy stronami, to przeprowadzenie dowodu z jego zeznań prowadziłoby jedynie do przedłużenia postępowania. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. W przedmiotowej sprawie powód H. G. (1) domagał się od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. zapłaty na swoją rzecz kwoty 10 000 zł wskazując, iż ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych pokrywa odpowiedzialność sprawcy wypadku z tytułu wypłaconej na rzecz pokrzywdzonego nawiązki. Powód podniósł, że nawiązka nie jest środkiem karnym gdyż na pierwszy plan wysuwa się jego kompensacyjna funkcja, a do środka tego stosuje się bezpośrednie odesłanie do przepisów prawa cywilnego przy jego orzekaniu. Z kolei pozwany stał na stanowisku, iż nawiązka jest środkiem karny i jako taka stanowi element kary wymierzonej sprawcy, co wyklucza odpowiedzialność ubezpieczyciela na gruncie ubezpieczenia OC. Spór w sprawie miał więc stricte charakter prawny i sprowadzała się do rozstrzygnięcia zagadnienia czy ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych pokrywa nawiązkę orzeczoną przez sąd karny (na podstawie art. 46 §2 k.k. ) względem sprawcy wypadku drogowego na rzecz pokrzywdzonego celem rekompensaty szkody/krzywdy odniesionej przez pokrzywdzonego w wyniku wypadku drogowego. Zgodnie z treścią art. 34 ust. 1, art. 35 i art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu. Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Zgodnie natomiast z treścią art. 436 § 1 k.c. w zw. z art. 435 k.c. odpowiedzialność sprawcy wypadku komunikacyjnego oparta jest na zasadzie ryzyka. Za szkodę na osobie lub mieniu, wyrządzoną przez ruch mechanicznego środka komunikacji, odpowiedzialność ponosi samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji napędzanego za pomocą sił przyrody. Wyłączenie tej odpowiedzialności następuje tylko w przypadku, jeśli szkoda powstała w wyniku siły wyższej, winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą samoistny posiadacz środka komunikacji odpowiedzialności nie ponosi. Z kolei na podstawie art. 46 § 1 i 2 k.k. w razie skazania za przestępstwo sąd karny może orzec, a na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej orzeka, stosując przepisy prawa cywilnego, obowiązek naprawienia, w całości albo w części, wyrządzonej przestępstwem szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; przepisów prawa cywilnego o możliwości zasądzenia renty nie stosuje się. Jeżeli orzeczenie obowiązku określonego w § 1 jest znacznie utrudnione, sąd może orzec zamiast tego obowiązku nawiązkę w wysokości do 200 000 zł na rzecz pokrzywdzonego, a w razie jego śmierci w wyniku popełnionego przez skazanego przestępstwa nawiązkę na rzecz osoby najbliższej, której sytuacja życiowa wskutek śmierci pokrzywdzonego uległa znacznemu pogorszeniu. W ocenie sądu, orzeczenie przez sąd karny, w realiach sprawy, nawiązki na podstawie art. 46 § 2 k.k. od powoda na rzecz pokrzywdzonego O. I. (2) stanowi tzw. „surogat” rozstrzygnięcia o odszkodowaniu lub zadośćuczynieniu. Wynika to bezpośrednio z redakcji art. 46 k.k. w którym wskazano, iż zasadą jest orzeczenie odszkodowania lub zadośćuczynienia ( § 1 ). Dopiero jeżeli orzeczenie ww. obowiązków jest utrudnione sąd karny może zamiast tych obowiązków orzec nawiązkę ( § 2 ). Orzeczenie odszkodowania lub zadośćuczynienia na podstawie §1 albo nawiązki na podstawie § 2 nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu niezaspokojonej części roszczenia w drodze postępowania cywilnego ( § 3 ). Zdaniem sądu fraza „zamiast tego obowiązku” użyta w § 2 (a odnosząca się do obowiązku z § 1 ) oraz fakt, iż poszkodowany w razie orzeczenia nawiązki może dochodzić niezaspokojonej części roszczenia na drodze postępowania cywilnego jednoznacznie wskazuje na kompensacyjny (cywilnoprawny charakter) nawiązki. Skoro bowiem nawiązka jest orzekana „zamiast” odszkodowania lub zadośćuczynienia (które stanowią środki cywilnoprawne i wchodzą w zakres ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych) to sama nawiązka ma również wyraźny cywilnoprawny charakter. Trudno bowiem wyobrazić sobie sytuację gdy środek orzekany przez sąd karny w miejsce środka cywilnego (odszkodowania lub zadośćuczynienia przy których zasądzaniu wprost odesłano do przepisów cywilnoprawnych) ma nagle karnoprawny charakter, stanowią element szeroko pojętej reakcji penalnej na popełnione przez sprawcę przestępstwo (tj. element kary). Takiej interpretacji stoi również na przeszkodzie treść art. 46 § 3 k.k. , która wyraźnie odsyła pokrzywdzonego z dochodzeniem uzupełniającej części roszczenia, w przypadku orzeczenia nawiązki, na drogę postępowania cywilnego. Z tych względów należy przyjąć iż, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje zakresem ochrony rekompensatę z tytułu wypłaconej pokrzywdzonemu określonej kwoty tytułem środka kompensacyjnego w postaci nawiązki ( art. 46 § 2 k.k. ) przez sprawcę wypadku komunikacyjnego. Jak podkreślono mimo karnoprawnego pochodzenia tych instytucji odpowiedzialność odszkodowawcza nie ustaje, a spełnienie tych obowiązków jest co do zasady tożsame ze spełnieniem tego obowiązku, który wynika z odpowiedzialności cywilnej. Kolejno należy uznać za bezzasadną argumentację pozwanego w myśl której nawiązka stanowi środek karny, a więc element sankcji karnej, co wyklucza odpowiedzialność ubezpieczyciela na gruncie umowy OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Prezentowany przez pozwanego charakter nawiązki jako środka karnego ma charakter historyczny i nie znajduje oparcia w obecnie obowiązujących przepisach k.k. Wskazać należy, iż nowelizacja kodeksu karnego z 2015 r. (art. 1 pkt 10 lit. c ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw) nadała nawiązce charakter środka kompensacyjnego, usuwając go tym samym z katalogu środków karnych wskazanych w art. 39 k.k. (uchylony pkt 6). Wobec tego za nieaktualne należy uznać orzeczenia (zaprezentowane przez pozwanego) zapadłe na gruncie poprzedniego stanu prawnego traktującego nawiązkę jako środek karny, przede wszystkim realizujący funkcję penalną. Nowelizacja k.k. z 2015 r. zmieniła usytuowanie nawiązki, lokując ją wyłącznie, podobnie jak obowiązek naprawienia szkody i zadośćuczynienie, w rozdziale Va zatytułowanym „Przepadek i środki kompensacyjne” . Jak podkreślono w obecnym stanie prawnym nawiązka nie jest już wymieniona w katalogu środków karnych w art. 39 k.k. , co stanowi wyraz akceptacji ustawodawcy dla zmienionego w ostatnich latach stanowiska judykatury i doktryny, o głównie kompensacyjnym charakterze tego obowiązku (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 30 kwietnia 2021 r., I ACa 216/21). Ponadto w dodanym art. 46 §3 k.k. , który znajduje się w rozdziale Va wyraźnie wskazano, że orzeczenie odszkodowania lub zadośćuczynienia na podstawie §1 albo nawiązki na podstawie §2, nie stoi na przeszkodzie dochodzeniu niezaspokojonej części roszczenia w drodze postępowania cywilnego. Z obowiązujących przepisów nie wynika więc by odpowiedzialność karna i stwierdzony wyrokiem karnym obowiązek rekompensaty dla pokrzywdzonego na podstawie nawiązki wyłączały uprawnienia wynikające z dysponowania ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej (wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Sączu z 25 lipca 2024 r., I C 290/24). Wskazać również należy, iż obecnie doktryna podkreśla kompensacyjną rolę nawiązki karnej, uznawanej za ryczałt odszkodowawczy za odniesioną szkodę lub krzywdę, orzekany zamiast obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia przez sprawcę przestępstwa, a pogląd ten należy uznać za ugruntowany (por. M. Mozgawa (red.): Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, LEX/2023). Sąd podziela również stanowisko, że nawiązka z art. 46 §2 k.k. ma charakter cywilistyczny i została wprowadzona do procesu karnego w celu umożliwienia pokrzywdzonym przestępstwem łatwe i szybkie otrzymanie substratu odszkodowania lub zadośćuczynienia za doznane negatywne następstwa czynu zabronionego popełnionego przez sprawcę, bez konieczności udziału w kolejnym procesie cywilnym. W tym miejscu należy podkreślić, iż orzeczenie nawiązki umożliwia sądom karnym pokrycie szkody lub zadośćuczynienie krzywdzie poszkodowanego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność rozmiaru szkody lub krzywdy (jak to miało miejsce w realiach sprawy na gruncie wyroku Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie VII Zamiejscowego Wydziału Karnego w K. , sygn. akt VII K 487/23). W praktyce więc sądy karne często sięgają po nawiązkę z art. 46 §2 k.k. zamiast odszkodowania lub zadośćuczynienia z art. 46 §1 k.k. argumentując, iż głównym celem postępowania karnego nie jest ustalanie zakresu szkody lub krzywdy poszkodowanego (celem jest ocena czy oskarżony popełnił zarzucany czyn, a jeżeli tak, to jaka kara winna go spotkać). W związku z tym sądy karne (o czym niniejszy sąd ma wiedzę z urzędu) przechodzą często na orzeczenie nawiązki argumentacją, iż jej wymiar mogą ustalić na podstawie uznania sędziowskiego, bez wchodzenia w szczegółowe wykazywanie szkody lub krzywdy, co sprzyja ekonomice procesu karnego. Równocześnie sądy karne wskazują, iż z punktu widzenia pokrzywdzonego nie ma znaczenia czy zostanie orzeczono na jego rzecz odszkodowanie/ zadośćuczynienie czy nawiązka bo i tak będzie mógł dochodzić uzupełniająco roszczeń w procesie cywilnym ( art. 46 §3 k.k. ). Zdaniem niniejszego sądu ww. praktyka sądów karnych nie może oddziaływać negatywnie na sytuację ubezpieczonego (powoda) na gruncie ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych (posiadanego u pozwanego), który to powód doprowadził do wypadku gdzie szkoda/krzywda pokrzywdzonego O. I. (2) odniesiona w skutek wypadku została przez niego zaspokojona na podstawie nawiązki zamiast bezpośrednio odszkodowania lub zadośćuczynienia. Z tych względów należy uznać, że ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych pokrywa nawiązkę uiszczoną przez sprawcę wypadku na rzecz pokrzywdzonego, który odniósł szkodę lub krzywdę w wypadku drogowym spowodowanym przez sprawcę (jak to miało miejsce w realiach sprawy). Ocenę sądu ww. przedmiocie potwierdził również wprost Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z 30 kwietnia 2021 r. (I ACa 216/21) w którym wskazano: „Skoro […] zapłata nawiązki w istocie służy w sferze stosunku cywilnoprawnego zaspokojeniu roszczenia o odszkodowanie (zadośćuczynienie), to o ile mieści się w granicach odpowiedzialności, o której mowa w art. 34 w zw. z art. 36 ustawy z 2003 o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych , ubezpieczyciel zobowiązany jest do zwrotu świadczenia ubezpieczonemu”. Dodatkowo wskazać należy, iż przepis art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych wymienia przypadki obowiązku zwrotu przez ubezpieczonego wypłaconego przez ubezpieczyciela świadczenia. Brak jest wśród nich przesłanki, w której ubezpieczyciel spełnił świadczenie, pomimo orzeczonego wobec sprawcy wypadku komunikacyjnego środka kompensacyjnego (nawiązki). Wobec tego wykonanie przez sprawcę wypadku komunikacyjnego środka w postaci nawiązki nie wyłącza jego uprawnienia do wystąpienia przeciwko ubezpieczycielowi z roszczeniem regresowym na podstawie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Nie ma bowiem znaczenia, czy sprawca spełnił świadczenie wobec poszkodowanego dobrowolnie, czy też był zobowiązany do tego wyrokiem karnym. Wskazać zatem trzeba, iż skoro sprawca wypadku naprawił szkodę/zadośćuczynił krzywdzie poprzez zapłatę nawiązki stanowiącej substrat odszkodowania/zadośćuczynienia, to może domagać się zwrotu spełnionego świadczenia. Zaspokojenie poszkodowanego przez ubezpieczonego oznacza wykonanie przez niego cywilnoprawnego obowiązku odszkodowawczego. Ubezpieczyciel nie może natomiast uchylać się w takiej sytuacji od wykonania obowiązku umownego wobec ubezpieczonego - mając na uwadze tylko podstawę prawną sądowego orzeczenia o obowiązku kompensacji szkody na rzecz poszkodowanego. Nie można pomijać także tego, że istota obowiązkowych ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej sprawcy polega na tym, aby ostatecznie koszt naprawienia szkody - w granicach określonych przez ustawę i umowę - pokrył ubezpieczyciel w zamian za składkę zapłaconą przez sprawcę (wyrok Sądu Rejonowego w Kwidzynie z 17 kwietnia 2025 r., I C 890/24). Przyjmując, iż wypłacona przez sprawcę nawiązką pokrzywdzonemu podlega refinansowaniu przez ubezpieczyciela w ramach ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych sad wziął również pod uwagę praktykę ubezpieczycieli, którzy wskutek zapłacenia przez sprawcę zdarzenia nawiązki pomniejszają kwotę wypłaconego poszkodowanemu zadośćuczynienia lub odszkodowania o tę zapłaconą kwotę. Takie działanie, w wyniku którego świadczenie uzyskane poprzez nawiązkę należy zaliczyć na poczet wierzytelności o naprawienie szkody lub krzywdy jest w ocenie sądu przystaniem po stronie ubezpieczycieli na cywilistyczny charakter tego kompensacyjnego świadczenia. Z wiedzy urzędowej sądu wynika bowiem, iż ubezpieczyciele każdorazowo w sprawie z powództwa pokrzywdzonego w wypadku komunikacyjnym przeciwko ubezpieczycielowi sprawcy podnoszą zarzut pomniejszenia roszczenie poszkodowanego z tytułu szkody lub krzywdy o zaspokojoną bezpośrednio przez sprawcę nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego. Takie stanowisko ubezpieczycieli nie zasługuję na aprobatę sądu. Za niedopuszczalną należy uznać sytuację gdy ubezpieczyciel wobec sprawcy dochodzącego regresu wobec ubezpieczyciela za zapłaconą pokrzywdzonemu nawiązkę twierdzi, że jej nie pokryje bo ma charakter penalny (tj. stanowi środek karny itp.) natomiast względem poszkodowanego dochodzącego uzupełniającego odszkodowania/zadośćuczynienia ten sam ubezpieczyciel twierdzi, że należy pomniejszyć mu wypłacone odszkodowanie/zadośćuczynienie, bo przecież nawiązka ma kompensacyjny (cywilnoprawny) charakter stanowiąc substrat odszkodowania/zadośćuczynienia. Na marginesie należy podkreślić, iż takie samo stanowisko zostało zaprezentowane przez tut. Sąd w prawomocnym wyroku z 16 stycznia 2026 r. w sprawie II C 524/25 (publ.: orzeczenia. (...) -pz.sr.gov.pl), który został wydany w analogicznym stanie faktycznym i prawnym (gdzie pozwanym był ten sam ubezpieczyciel). W niniejszej sprawie nie zmaterializowały się żadne okoliczności, których wystąpienie mogłoby doprowadzić do dezaktualizacji poczynionych tam wywodów. Mając na uwadze powyższe, sąd uwzględnił żądanie pozwu w całości. Z tych względów w pkt I wyroku zasądzono od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w U. na rzecz powoda H. G. (1) kwotę 10 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 września 2025 r. do dnia zapłaty. Datę początkową naliczania odsetek o których mowa w art. 481 §1 i 2 k.c. (wymagalność roszczenia) ustalono na 20 września 2025 r. tj. dzień po upływie siedmiodniowego terminu do dobrowolnego spełnienia świadczenia przez pozwanego zakreślonego przez powoda w wezwaniu do zapłaty. O kosztach procesu sąd orzekł w pkt II wyroku, na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na koszty procesu po stronie powoda w łącznej wysokości 2 317 zł złożyły się opłata sądowa od pozwu w wysokości 500 zł (k. 8), opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł (k. 7) oraz kwota 1 800 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego (§2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie). Od zasądzonych kosztów procesu na rzecz powoda od pozwanego przyznano odsetki ustawowe za opóźnienie od daty uprawomocnienia się orzeczenia w przedmiocie kosztów do dnia zapłaty ( art. 98 §1 1 k.p.c. ).

Szukaj innego orzeczenia

Cytuj tę stronę

Gotowy przypis do strony „Wyrok Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, II C 1129/25”:

Źródło: sady (cpdp.media/sady), na podstawie orzeczeń opublikowanych w SAOS i danych MS; stan danych na 13.10.2026. Strona: Wyrok Sądu Rejonowego Szczecin-Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, II C 1129/25.

Stały link:

https://cpdp.media/sady/orzeczenie/552419

Poprawki zapisujemy w dzienniku korekt.