Postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, II S 42/25

Sygn. akt II S 42/25 POSTANOWIENIE Dnia 19 stycznia 2026 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: sędzia Maciej Skórniak Sędziowie: Artur Tomaszewski Bogusław Tocicki po rozpoznaniu w sprawie w sprawie Prokuratury (...) , sygn. sprawy (...) skargi J. Ł. na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym bez nieuzasadnionej zwłoki na podstawie art. 9 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U.2023.1725 t.j. z dnia 2023.08.29) p o s t a n o w i ł odrzucić skargę. UZASADNIENIE J. Ł. w piśmie z 4 stycznia 2024 r. skierował do Ministerstwa Sprawiedliwości zawiadomienie dotyczące naruszenia przez Ministra Zdrowia praworządności, polegającego na kwalifikowaniu ,,do programów lekowych produktów, które powinny znajdować się w kategorii refundacji aptecznej”. Zawiadomienie dotyczyło zatem obrotu lekami na rynku polskim, w tym okoliczności związanych z procederem legalnego oraz nielegalnego wywozu leków z Polski, tzw. ,,odwróconego łańcucha dostaw leków”. Korespondencja ta została przesłana według właściwości do Prokuratury (...) i nadano jej sygn. (...) . Pismem z 15 października 2025 r. J. Ł. złożył do Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu za pośrednictwem Prokuratury (...) na naruszenie prawa do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki postępowania wywołanego jego pismem – zawiadomieniem dotyczącym obrotu lekami na rynku polskim, w tym okoliczności związanych z procederem legalnego oraz nielegalnego wywozu leków z Polski, tzw. odwróconego łańcucha dostaw leków. W uzasadnieniu skargi wskazał, że przez okres ok. 20 miesięcy od wniesienia przez niego zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa nie wszczęto postepowania przygotowawczego. Skarga została przekazana Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu przez Prokuraturę (...) w dniu 29 grudnia 2025 roku z wnioskiem o jej odrzucenie. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Według skarżącego przewlekłość postępowania wyraża się w niewszczęciu przez okres ok. 20 miesięcy postępowania przygotowawczego, nie podjęcia żadnych czynności procesowych w związku ze złożonym przez wnioskodawcę zawiadomieniem o możliwości popełnienia przestępstwa przez Ministra Zdrowia. Zważyć należy, że stosownie do przepisu art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, uprawnionym do wniesienia skargi w postępowaniu karnym jest strona oraz pokrzywdzony, nawet jeśli nie jest stroną. W realiach niniejszej sprawy skarżący swój interes prawny w złożeniu skargi wywodzi z twierdzenia o posiadaniu statusu pokrzywdzonego w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.k. wskazując, że jest ,,pacjentem i boryka się z problemem dostępu do drogich leków, które są mu niezbędnie potrzebne”. Tymczasem wbrew twierdzeniom skarżącego, nie spełnia on przesłanki bezpośredniości pokrzywdzenia (naruszenia lub zagrożenia jego dóbr prawnych przestępstwem), która determinuje status pokrzywdzonego. Wyrażony w art. 49 § 1 k.p.k. warunek bezpośredniości naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego określonej osoby oznacza, że pomiędzy czynem zawierającym znamiona przestępstwa a naruszonym lub zagrożonym dobrem danego podmiotu nie ma ogniw pośrednich a więc że dobro prawne osoby zostało działaniem przestępnym naruszone wprost, a nie poprzez godzenie w inne dobro (tak: Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w orzeczeniu z dnia 21 sierpnia 2024 r. II S 20/24). Natomiast z treści zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa wynika, że opisane w nim zachowania godzą w dobro o charakterze ogólnym, a nie w indywidualne dobro prawne skarżącego. W szczególności wskazywane naruszenia dotyczą interesu publicznego, w tym prawidłowego funkcjonowania instytucji państwowych oraz ochrony majątku publicznego. Tym samym, o ile w ogóle możliwe jest wskazanie podmiotu pokrzywdzonego, status ten mógłby przysługiwać wyłącznie Skarbowi Państwa, jako dysponentowi dobra prawnego objętego ochroną normy karnej. Sam fakt subiektywnego przekonania skarżącego o doznaniu uszczerbku lub negatywnych konsekwencji określonych działań nie jest wystarczający do przyjęcia, iż doszło do bezpośredniego naruszenia jego dóbr prawnych w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania karnego . Ewentualne oddziaływanie czynu zabronionego na sytuację skarżącego ma charakter wyłącznie pośredni, co wyklucza możliwość nadania mu statusu pokrzywdzonego. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie posiada zatem przymiotu strony w rozumieniu ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż nawet przy przyjęciu, że skarżący mógłby wywodzić jakikolwiek interes prawny w toku postępowania przygotowawczego, to ustawodawca przewidział dla takiej sytuacji odrębny środek zaskarżenia, z którego skarżący mógł skorzystać. Zgodnie bowiem z art. 306 § 3 k.p.k. , osobie, która złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa i nie została w ciągu 6 tygodni powiadomiona o wszczęciu albo odmowie wszczęcia śledztwa, przysługuje zażalenie do prokuratora nadrzędnego albo powołanego do nadzoru nad organem. W konsekwencji należy uznać, iż skarżący dysponował innym, skutecznym środkiem prawnym umożliwiającym ochronę jego interesów procesowych, co dodatkowo przemawia za niedopuszczalnością wniesionej skargi na przewlekłość postępowania. Zgodnie z art. 9 ust. 2 wymienionej ustawy, skargę wniesioną przez nieuprawniony podmiot należy odrzucić. Mając na względzie powyższe okoliczności, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu orzekł, jak na wstępie. Artur Tomaszewski Maciej Skórniak Bogusław Tocicki