wokanda

Orzeczenie z SAOS

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi, I ACa 1046/20

Data orzeczenia: 25 maja 2023.

To orzeczenie opublikowano w SAOS. Tekst pochodzi z SAOS, dane osobowe zakrył sąd. SAOS ma tylko część orzeczeń, więc nie zawsze znajdziesz tu całą sprawę.

Sąd
Sąd Apelacyjny w Łodzi
Wydział
I Wydział Cywilny
Data
25.05.2023
Rodzaj
wyrok
Sygnatura
I ACa 1046/20
I — numer wydziału, ACa — rodzaj sprawy: apelacje cywilne (sąd apelacyjny), 1046 — numer kolejny sprawy w tym roku, 20 — rok, w którym sprawa wpłynęła (2020).
Repertorium
ACa: Apelacje cywilne (sąd apelacyjny)
Czas sprawy
34,7 mies. to nasz szacunek: od roku 2020 z sygnatury do daty tego orzeczenia
Skład
Źródło
orzeczenie w SAOS

Apelacja lub zażalenie

Sąd wyższy rozpoznał w tym orzeczeniu apelację albo zażalenie od orzeczenia: Sąd Okręgowy w Płocku, I C 1782/18 z 2020-07-21. Nie mamy go w SAOS. Wynik dla zaskarżonego orzeczenia: zmienione.

Zmiana albo uchylenie orzeczenia nie dowodzi błędu sądu. Brak wpisu nie znaczy, że orzeczenia nie zaskarżono: SAOS ma tylko część orzeczeń. Jak to liczymy

Przepisy przywołane w orzeczeniu

SAOS wylicza przepisy, które sąd przywołał w orzeczeniu. To nie musi być zarzut ani podstawa skazania.

Tekst orzeczenia

Pokaż pełny tekst (51 848 znaków)
I ACa 1046/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2023 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący Sędzia SA Krzysztof Depczyński (spr.) Sędziowie: Sędzia SA Dariusz Limiera Sędzia SA Dorota Ochalska – Gola Protokolant Bartosz Kędziora porozpoznaniuwdniu 17 maja 2023 r. w Łodzi na rozprawie sprawyzpowództwa (...) Banku Spółdzielczego z siedzibą w P. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. , Syndykowi masy upadłości M. J. (1) i G. J. o zapłatę na skutekapelacji pozwanych M. J. (1) i G. J. odwyroku Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 21 lipca 2020 r. sygn. akt I C 1782/18 I. zmienia zaskarżony wyrok na następujący: 1. uchyla nakaz zapłaty, wydany w dniu 25 maja 2018 r. przez Sąd Okręgowy w Płocku w sprawie o sygn. akt I Nc 116/18, w całości w stosunku do M. J. (1) i G. J. i oddala powództwo, 2. oddala powództwo w stosunku do (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. , 3. zasądza od (...) Banku Spółdzielczego z siedzibą w P. na rzecz Syndyka masy upadłości M. J. (1) kwotę 15 500 (piętnaście tysięcy pięćset) zł tytułem kosztów procesu, 4. zasądza od (...) Banku Spółdzielczego z siedzibą w P. na rzecz G. J. kwotę 15 400 (piętnaście tysięcy czterysta) zł tytułem kosztów procesu.; II. zasądza od (...) Banku Spółdzielczego z siedzibą w P. na rzecz Syndyka masy upadłości M. J. (1) kwotę 11 750 (jedenaście tysięcy siedemset pięćdziesiąt) zł tytułem kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym; III. zasądza od (...) Banku Spółdzielczego z siedzibą w P. na rzecz G. J. kwotę 11 750 (jedenaście tysięcy siedemset pięćdziesiąt) zł tytułem kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym. I ACa 1046/20 UZASADNIENIE Wyrokiem z 21 lipca 2020 r. w sprawie z powództwa (...) Banku Spółdzielczego w C. przeciwko M. J. (1) , (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. , o zapłatę, Sąd Okręgowy w Płocku: 1/ utrzymał w całości w mocy wobec pozwanych M. J. (1) i G. J. nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym z weksla przez Sąd Okręgowy w Płocku, w dniu 25 maja 2018 roku sygn. akt I Nc 116/18; 2/ zasądził solidarnie od pozwanych M. J. (1) i G. J. na rzecz powoda (...) Banku Spółdzielczego w C. odsetki ustawowe za opóźnienie od kwoty 4.103.228,55 zł, liczone za okres od dnia 14 października 2017 roku do dnia zapłaty; 3/ zasądził od pozwanego (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na rzecz powoda (...) Banku Spółdzielczego w C. kwotę 4.103.228,55 zł, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14 października 2017 roku do dnia zapłaty; 4/ ustalił, że pozwani M. J. (1) , (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. odpowiadają solidarnie wobec powoda, także wraz z J. J. (1) i W. J. ; 5/ nie obciążył stron brakującą częścią opłaty od zarzutów, od której pozwani byli tymczasowo zwolnieni; 6/ zasądził solidarnie od pozwanych M. J. (1) i G. J. na rzecz powoda (...) Banku Spółdzielczego w C. kwotę 7.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; 7/ zasądził od pozwanego (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na rzecz powoda (...) Banku Spółdzielczego w C. kwotę 15.000 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, ustalając, że pozwany odpowiada solidarnie wobec powoda wraz z pozwanymi M. J. (1) i G. J. oraz J. J. (1) i W. J. . Powyższy wyrok został oparty na następujących ustaleniach faktycznych: W dniu 29 czerwca 2015 r. pomiędzy powodem Polskim Bankiem Spółdzielczym w C. a pozwanym – (...) sp. z o.o. z siedzibą w C. została zawarta umowa kredytu w ramach rachunku bieżącego. Spółka od szeregu lat korzystała z usług i produktów bankowych powodowego banku. Początkowo spółką zarządzał ojciec pozwanych G. J. i W. S. J. . Już wtedy, w ramach rachunku spółka korzystała z limitu kredytowego. Umowy te były systematycznie kontynuowane – nowe umowy zawierane były po upływie okresu, na który zawierano poprzednią umowę. Pozwany G. J. był zatrudniony w pozwanej spółce od wielu lat, w zasadzie po ukończeniu nauki nie pracował w innych jednostkach. Po śmierci ojca obaj pozwani tj. W. J. i G. J. , oraz ich matka M. J. (2) odziedziczyli udziały w spółce i kontynuowali prowadzoną przez spółkę działalność gospodarczą, nadal współpracując z powodowym Bankiem. Członkowie rodziny pełnili też funkcje zarządcze w spółce. Zarząd składał się z trzech osób, a do reprezentowania spółki wymagane było łączne współdziałanie dwóch członków zarządu, lub jednego członka zarządu wspólnie z prokurentem. Funkcję prezesa i wiceprezesa naprzemiennie sprawowali bracia W. i G. , zaś M. J. (2) była prokurentem. Umowę z dnia 29 czerwca 2015 roku z powodowym Bankiem w imieniu spółki podpisał pozwany G. J. jako prezes oraz wiceprezes W. J. . Na mocy umowy bank udzielił spółce kredytu obrotowego komercyjnego w kwocie 3.940.000 zł na pięcioletni okres tj. do dnia 26.06.2020 roku. Kredytobiorca zobowiązał się do spłaty kredytu w 20 ratach, których wysokość i termin płatności wskazany został w § 4 umowy. Umowa przewidywała również możliwość odnowienia kredytu, a jednocześnie sama stanowiła odnowienie poprzedniej umowy kredytowej, zawartej przez spółkę (...) z Polskim Bankiem Spółdzielczym w C. – również kredytu obrotowego w rachunku bieżącym przyznanego na podstawie wniosku z dnia 29.05.2011 r. Jednym z zabezpieczeń umowy był weksel. Pozwany (...) sp. z o.o. jako wystawca, wystawił i wydał powodowi w dniu 29.06.2015 roku weksel in blanco, na którym, w miejscu przeznaczonym dla wystawcy został zamieszczony własnoręczny podpis G. J. pełniącego funkcję Prezesa Zarządu Spółki (...) Sp. z o.o. oraz W. J. pełniącego funkcję Wiceprezesa Zarządu Spółki, umocowanych do reprezentowania pozwanego, jako działający organ spółki (...) . W ramach nawiązanego stosunku wekslowego, nastąpiło również ustanowienie poręczenia wekslowego, które zostało udzielone przez poręczycieli wekslowych: J. J. (1) , W. J. , M. J. (1) i G. J. . Poręczenie to zostało umieszczone na odwrotnej stronie weksla in blanco: umieszczono na nim słowo poręczam, a każda z osób wymienionych z imienia i nazwiska złożyła na odwrotnej stronie weksla własnoręczny podpis. Wystawca weksla złożył również pisemne oświadczenie – deklarację wekslową w dniu 29 czerwca 2015 roku, z której wynika, że złożył do dyspozycji powoda weksle in blanco, które to powód ma prawo wypełnić w każdym czasie na sumę odpowiadającą zadłużeniu spółki u powoda z tytułu udzielonego kredytu w ramach rachunku bieżącego. Pozwana spółka jednocześnie potwierdziła, że treść umowy kredytu jest jej znana, a suma zadłużenia odpowiada kapitałowi głównemu, odsetkom, prowizjom i kosztom. Wystawca upoważnił również powoda do opatrzenia weksla in blanco datą płatności według własnego uznania, wskazując, iż zawiadomienie o wypełnieniu weksla powinno zostać przesłane wystawcy listem poleconym na adres wskazany w deklaracji wekslowej. Zgodnie z treścią deklaracji, weksel mógł być opatrzony klauzulą „bez protestu” i klauzulą waluty w postaci numeru umowy kredytu. Jako miejsce płatności weksla wskazano Polski Bank Spółdzielczy w C. . Deklaracja wekslowa zawierała także oświadczenia poręczycieli wekslowych, że poręczyli oni za wystawcę weksla in blanco, wyrazili zgodę na treść deklaracji wekslowej, a ponadto złożyli czytelne podpisy identyfikujące ich na deklaracjach. Zarówno spółka jak i poręczyciele wekslowi złożyli też oświadczenia o dobrowolnym poddaniu się egzekucji. Pozwany (...) sp. z o.o. dokonał jedynie częściowej spłaty kredytu, to jest częściowej spłaty kapitału w łącznej kwocie 100 000,00 zł oraz częściowej spłaty odsetek od kapitału głównego w łącznej kwocie 262 340,76 zł. Spółka zaprzestała spłacać kolejnych rat kredytu w terminach określonych umową kredytową. Powód skorzystał z uprawnienia przewidzianego umową kredytową w postaci ustanowionego mocą tej umowy zabezpieczenia spłaty kredytu i uzupełnił weksel in blanco zgodnie z deklaracją wekslową z dnia 29 czerwca 2015 r. W dniu 28.03.2017 r. powód wysłał pozwanej spółce wezwanie do zapłaty jednocześnie przekazując wezwanie do wiadomości poręczycielom wekslowym oraz wzywając pozwanych do dokonania spłaty wymagalnego zadłużenia, które wobec powoda według stanu na dzień 28 marca 2017 r. wynosiło 168 417,22 zł tym 60.000 zł – kapitał wymagalny, 10.973.38 zł – odsetki wymagalne na dzień 28.03.2017 r. i 443,84 zł – odsetki karne. Wobec dalszego nie wywiązywania się z umowy powód złożył pozwanemu- spółce (...) oświadczenie o wypowiedzeniu umowy kredytu i także poinformował o tym poręczycieli wekslowych, wzywając jednocześnie do spłaty całego zadłużenia, które na dzień 18 lipca 2017 roku wynosiło 4.028 893,06 zł. Następnie, w dniu 03 października 2017 roku powód uzupełnił weksel in blanco poprzez wpisanie daty płatności – 13 października 2017 roku oraz sumy 4.103.228,55 zł odpowiadającej wysokości zadłużenia z tytułu niespłaconego kredytu i klauzulą „bez protestu”, a także wskazał w treści weksla miejsce płatności – Bank Spółdzielczy w C. . P. z dnia 03 października 2017 roku zawiadomił wystawcę weksla i poręczycieli wekslowych o uzupełnieniu weksla i wezwał ich do stawienia się w siedzibie banku celem zapoznania się z oryginałem weksla oraz do wykupienia weksla. Pozwani nie spłacili zadłużenia w postaci zapłaty długu wekslowego i nie dokonali spłaty wierzytelności z tytułu umowy kredytu. W dniu 18.04.2018 roku powód wystawił również dokument – wyciąg z ksiąg Banku, w którym wskazał, że wymagalne zadłużenie pozwanej spółki (...) wynosi łącznie 4.301.014,85 zł, na które składa się należność główna w kwocie 3.840.000 zł, odsetki zapadłe i karne w wysokości 460 974,85 zł i niespłacone prowizje w wysokości 40 zł. Pomimo upływu terminu płatności weksla ani spółka, ani poręczyciele wekslowi nie zaspokoili należności wobec Banku, dlatego wystąpił on do Sądu z pozwem w niniejszej sprawie. Po wytoczeniu powództwa pozwani M. J. (1) (w dniu 21 czerwca 2018 roku) i G. J. (w dniu 27 czerwca 2018 roku) złożyli powodowi oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych swoich oświadczeń woli w postaci poręczenia za wystawcę weksla in blanco, jak złożonych pod wpływem podstępu. W chwili udzielania poręczenia wekslowego pozwana M. J. (1) była zatrudniona w spółce (...) na stanowisku informatyka, a jej mąż i jednocześnie pozwany G. J. pełnił funkcję prezesa Spółki E. . W 2015 roku spółka korzystała także z gwarancji bankowych, udzielanych przez Polski Bank Spółdzielczy w C. . W ciągu dwóch miesięcy, zarówno władze spółki, jak i małżonki prezesa i wiceprezesa spółki podpisywały czterokrotnie dokumenty i oświadczenia niezbędne bankowi do uruchomienia produktów – zarówno gwarancji, jak i kredytu obrotowego w ramach rachunku bieżącego. Za każdym razem pracownica banku (...) , dokładnie wyjaśniała treść podpisywanych dokumentów, tak, aby osoby je podpisujące miały możliwość zrozumienia ich treści i aby nie miały wątpliwości, co podpisują. Poręczyciele wekslowi mieli możliwość zapoznania się z dokumentami także wcześniej, przed wizytą w banku. W przeszłości Spółka nie miała żadnych zaległości w płatnościach, nie były wystawiane żadne tytuły egzekucyjne, współpraca z Bankiem układała się dobrze. Spółka przedstawiła również zestawienie robót w toku i wycenę ich wartości. Pozwany G. J. nie miał dostatecznego rozeznania w zakresie zobowiązań spółki wobec powodowego Banku. Wynikało to jednak z podziału obowiązków w firmie. G. J. nadzorował w terenie wykonanie prac objętych umowami z kontrahentami, zaś sprawami finansowymi zajmował się jego brat W. . W pewnym momencie sytuacja firmy drastycznie pogorszyła się, gdy spółka nie otrzymała wszystkich należności wynikających z podwykonawstwa, z powodu rzekomego przekroczenia terminu wykonania robót. Wtedy sytuacji nie dało się opanować. Doszło też do rozdźwięku pomiędzy W. J. i G. J. , co z kolei doprowadziło do odwołania całego zarządu. W swych rozważaniach prawnych Sąd Okręgowy uznał, że zgłoszone przez powodowy bank roszczenia wynikające z weksla in blanco oraz poręczeń wekslowych udzielonych przez pozwanych M. J. (1) i G. J. zasługują na uwzględnienie w całości. Sąd ten doszedł do przekonania, że pomiędzy powodem a pozwanymi doszło do powstania ważnego zobowiązania wekslowego. Załączony przez powoda do pozwu oryginał weksla zawierał wszystkie elementy, które wymagane są przepisami prawa wekslowego , w szczególności został podpisany przez osoby umocowane do działania w imieniu spółki (...) , jako wystawcy weksla oraz poręczycieli wekslowych, w tym M. J. (1) i G. J. (podpisy są czytelne). W ocenie Sądu a quo pozwana Spółka (...) , jako wystawca weksla oraz poręczyciele nie przedstawili żadnych wiarygodnych dowodów na to, że Spółka wykonała ciążące na niej zobowiązanie w tytułu spłaty kredytu w większym zakresie, niż wynika to z wyciągu z ksiąg banku oraz kwot wymienionych najpierw w wezwaniach do zapłaty, a następnie w wypowiedzeniu umowy kredytowej. Pozwany G. J. zresztą przyznał, że spółka po prostu zaprzestała spłaty swoich zobowiązań z uwagi na załamanie jej płynności finansowej. Jako jedyny wnioskowany dowód (ale bardziej na okoliczność sprawdzenia wartości przedmiotu sporu) pozwani M. J. (1) i G. J. w swoich zarzutach wnioskowali o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości bankowej. Sąd Okręgowy jednak doszedł do przekonania, że wobec braku jakichkolwiek dowodów dokonywania spłat kredytu po jego wypowiedzeniu, dopuszczenie tego dowodu byłoby całkowicie nieprzydatne do dokonywania wiążących ustaleń Sądu. W ocenie Sądu I instancji taki wniosek nie mógł być skutecznie zgłoszony li tylko celem sprawdzenia wartości sumy wekslowej, skoro wynikała ona wprost z dokumentów ( o prawda prywatnych) ale niekwestionowanych przez strony co do ich prawdziwości i autentyczności. Pozwani nie złożyli nawet jednego dowodu uiszczenia na przez powoda jakichkolwiek należności z tytułu rzeczonego kredytu. Same „wątpliwości, co do prawidłowości wyliczenia sumy wekslowej” nie uzasadniały dopuszczenia dowodu z opinii, bowiem, obiektywnie rzecz ujmując – takich wątpliwości nie można było mieć. Odnosząc się do podniesionego przez pozwaną spółkę (...) zarzutu, że nie doszło do skutecznego wypowiedzenia spółce umowy kredytu, bowiem dokument zawierający jednostronne oświadczenie banku został wystawiony i doręczony w takim momencie, gdy spółka nie posiadała organów upoważnionych do jej reprezentowania, Sąd Okręgowy uznał, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Sąd ten podkreślił, że wypowiedzenie umowy doręczone zostało na adres Spółki i pokwitowane w siedzibie przedsiębiorstwa przez M. J. (2) . Doszło zatem do widomości osoby prawnej w sposób przewidziany prawem, a także umową stron. Okoliczność, że tym okresie Spółka nie posiadała organu upoważniającego do działania, bowiem zarząd został odwołany uchwałami z dnia 02 lutego 2017 r. natomiast wspólnicy nie powołali ani nowego prezesa ani wiceprezesa czy prokurenta, była niezawiniona i niezależna od działań strony powodowej. Dlatego, zdaniem Sądu a quo, spółka z tego faktu nie może wyciągać korzystnych dla siebie skutków prawnych. Sąd ten wywodził, że gdyby uznać za słuszne stanowisko pozwanego, to należałoby przyjąć, że w zasadzie w tej sytuacja każda osoba prawna mogłaby skutecznie uniemożliwić podejmowanie w stosunku do niej jakichkolwiek czynności faktycznych i prawnych, w szczególności zmierzających do wykonania zobowiązań, odwołując swój zarząd i pozostając przez długi czas bez organu uprawnionego do składania w jej imieniu oświadczeń woli. Nie bez znaczenia pozostaje też fakt, że oświadczenie o wypowiedzeniu umowy doręczone zostało M. J. (2) , która była wspólnikiem spółki i przed odwołaniem zarządu pełniła funkcję prokurenta. Co więcej, była w późniejszym okresie (uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 23 marca 2019 roku) powołana na stanowisko prezesa i reprezentowała spółkę w toczących się przed Sądem Rejonowym w Płocku postępowaniach upadłościowych. Co prawda, skuteczność powołania jej na funkcję prezesa spółki została zakwestionowana przez sąd rejestrowy jednak w ocenie Sądu Okręgowego nie zmienia to faktu, że doręczenie do jej rąk, w siedzibie przedsiębiorstwa wypowiedzenia umowy, należało uznać za skuteczne. Z tych powodów Sąd I instancji uznał, że zarzut wypełnienia weksla niezgodnie z porozumieniem (deklaracją wekslową) nie zasługuje na uwzględnienie. Dlatego w całości uwzględnił powództwo wobec wystawcy weksla E. sp. o.o. w C. . W stosunku do tego pozwanego nakaz został uchylony, z uwagi na brak w organach spółki, który nie został uzupełniony w zakreślonym terminie. Po podjęciu postępowania spółkę reprezentował kurator, ustanowiony w trybie art. 69 k.p.c. dlatego w tym zakresie Sąd Okręgowy w wyroku zasądził dochodzoną pozwem kwotę wraz z odsetkami i kosztami, uwzględniając powództwo w całości. W zakresie zarzutów wniesionych przez pozwanych M. J. (1) i G. J. Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że ich odpowiedzialność z tytułu poręczenia znajduje swoje oparcie w ustalonym w sprawie stanie faktycznym oraz obowiązujących przepisach prawa. Oboje pozwani umieścili własnoręcznie na wekslu słowo poręczam oraz złożyli własnoręczne, czytelne podpisy zatem należy uznać, że zaciągnęli ważne zobowiązanie wobec Banku. Sąd Okręgowy podkreślił, że odpowiedzialność poręczyciela nie jest uzależniona od tego, czy z materialnoprawnego punktu widzenia istniało ważne zobowiązanie wekslowe dłużnika głównego. Ma zatem charakter samodzielny. Ta samodzielność przejawia się także w tym, że poręczyciel odpowiada według treści dokumentu. O zarzutach przysługujących poręczycielowi wekslowemu rozstrzyga przepis art. 17 prawa wekslowego , który w istotny sposób ogranicza ich zakres. Zawsze można powołać się na to, że weksel jest nieważny, ale dopuszczalne są także zarzuty wynikające ze stosunków z danym wierzycielem wekslowym. Jeżeli poręczyciel złożył swój podpis na wekslu in blanco, przepis art. 10 rozstrzyga o zakresie przysługujących mu zarzutów. Poręczyciel wekslowy nie może jednak bronić się zarzutami opartymi na swych stosunkach z osobą, za którą poręczył. W ocenie Sądu Okręgowego szczegółowa analiza zeznań pozwanych G. J. i M. J. (1) sprowadza się właśnie do twierdzenia, iż udzielając poręczenia działali pod wpływem błędu co do kondycji (...) spółki (...) , za którą poręczyli. Co więcej błąd ten miał zostać wywołany podstępnie zarówno przez powodowy bank jak i przedstawicieli spółki. Pozwani złożyli powodowi już po wytoczeniu powództwa oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych swojego oświadczenia woli złożonego w wyniku podstępu. Oceniając skuteczność tych oświadczeń Sąd Okręgowy podkreślił, że pozwani w zasadzie nie wskazywali na czym miałby polegać podstępne działania ze strony powodowego banku i które z działań Banku można byłoby zakwalifikować jako zmierzające do wywołania u pozwanych błędu kwalifikowanego (podstępu). Spółka (...) od długiego czasu korzystała z usług (...) Banku Spółdzielczego w C. , nie tylko w zakresie kredytowania swojej działalności, ale także poprzez udzielanie jej gwarancji bankowych. Przy tym decyzje banku były dla spółki zazwyczaj korzystne. Limit zadłużenia z tytułu kredytu obrotowego w rachunku bieżącym był systematycznie zwiększany. Wspólnicy podejmowali uchwały w przedmiocie zaciągania zobowiązań kredytowych, a bankowi przedstawiali rzetelne informacje dotyczące kondycji finansowej spółki. Większość z tych dokumentów była również sygnowana przez samego pozwanego G. J. , który w tym czasie pełnił funkcję Prezesa Spółki. W ocenie Sądu Okręgowego trudno w tym zakresie dać wiarę pozwanemu, że został podstępnie wprowadzony w błąd co do sytuacji finansowej spółki, której był prezesem, zwłaszcza przez pracowników powodowego Banku. Stosunki wewnętrzne pomiędzy wspólnikami i sposób zarzadzania spółką przez drugiego z członków zarządu nie powinny i nie mogą mieć wpływu na stosunki zewnętrzne, w tym na prawa wierzycieli spółki. Okoliczności o których pozwany zeznał, nie mogły mieć wpływu na ocenę prawną podniesionego zarzutu – złożenia oświadczenia woli pod wpływem podstępu. W ocenie tego Sądu zarówno pozwany G. J. , jak i jego małżonka – pozwana M. J. (1) , składając na wekslu in blanco swoje podpisy nie działali pod wpływem żadnego błędu, a tym bardziej wywołanego podstępnie przez powoda i Spółkę reprezentowaną w tym czasie przez samego pozwanego G. J. jako jej prezesa. Nawet jeśli rzeczywiście oboje małżonkowie nie posiadali odpowiednich wiadomości na temat wypłacalności spółki, to z łatwością mogli o tym stanie finansów się dowiedzieć. Zaniechanie sprawdzenia tego stanu finansowego wynikać mogło tylko ze zwykłego niedbalstwa. Jednocześnie Sąd I instancji podzielił stanowisko strony powodowej, niezależnie od powyższych wywodów, że pozwani nie dochowali rocznego terminu do złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli. O kondycji finansowej spółki dowiedzieli się bowiem co najmniej w momencie, kiedy spółka zaprzestała regulowania swoich zobowiązań. Wezwanie do zapłaty zostało im doręczone na początku kwietnia 2017 roku. Swoje oświadczenia złożyli natomiast 21 i 27 czerwca 2018 roku, a więc po upływie rocznego terminu określonego w treści przepisu art. 88 k.c. w związku z tym ich uprawnienie wygasło. Ostatni z zarzutów podniesionych przez pozwaną M. J. (1) opierał się na założeniu, że pozwana, jako osoba nieprowadząca działalności gospodarczej w chwili udzielania poręczenia wekslowego, powinna zostać uznana za konsumentkę. Z kolei treść podpisywanych przez nią dokumentów, jak i treść umowy nr (...) , którą to pozwana M. J. (1) poręczała nie zostały jej doręczone przed dniem podpisania, ani tym bardziej z nią indywidualnie uzgodnione. W związku z tym, doszło do naruszenia art. 358 1 § 1 k.c. co w konsekwencji powinno prowadzić do oddalenia powództwa względem M. J. (1) . W ocenie Sądu a quo stanowisko to jest niezasadne. Po pierwsze M. J. (1) nie udzielała poręczenia w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego . Nie poręczała zatem spłaty kredytu. Jej oświadczenie było poręczeniem wekslowym. Powód nie był więc zobligowany do uzgadniania z pozwaną jakichkolwiek zapisów umownych. Po drugie, Sąd Okręgowy zgodził się z powodem, że pozwana, będąc w chwili udzielania poręczenia wekslowego zatrudniona w spółce (...) , była powiązana ze spółką pod względem zawodowym, a to oznacza, że nie może zostać uznana za konsumenta. Ponadto pozwana nie wykazała, co tak naprawdę miałoby „nie wiązać pozwanej” jako sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz naruszające jej interesy. Sąd ten przypomniał, że pozwana udzieliła poręczenia wekslowego za zobowiązanie wystawcy weksla, a żaden przepis nie zabrania konsumentowi przyjmować na siebie takiego zobowiązania. Wynika to wyłącznie z woli samego poręczyciela i jest dobrowolnym oświadczeniem poręczyciela. Samo poręczenie wekslowe, z uwagi na jego niezależny i abstrakcyjny charakter nie może być uznane za sprzeczne z dobrymi obyczajami czy interesem strony. Zatem i ten zarzut był niezasadny. Odnosząc się do wniosku pozwanych o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa na okoliczność, że pod umowa kredytową z 2011 roku pozwany G. J. nie złożył własnego podpisu, co oznacza, że nie miał on wiedzy na temat stanu finansowego spółki oraz, że gdyby wiedział o istnieniu umowy z 2011 roku i braku spłaty należności z niej wynikającej, nie doszłoby w ogóle do zawarcia kolejnej umowy, Sąd Okręgowy stwierdził, że dowodzenie tych okoliczności w toku niniejszego postępowania, toczącego się na skutek zarzutów od nakazu zapłaty w postepowaniu nakazowym z weksla było nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sporu. Sąd dysponował wystarczającym materiałem dowodowym, który wskazywał na ważność zobowiązania wekslowego pod względem formalnym, a pozwany G. J. , jako poręczyciel wekslowy jedynie takie zarzuty mógł podnieść w toku procesu. Ponadto zarzut nieistnienia umowy z 2011 roku i tak pozostawał bez wpływu na ważność zobowiązania poręczycieli wekslowych. Ostatecznie Sąd ten uznał, iż wniesione przez pozwanych G. J. i M. J. (1) zarzuty od nakazu zapłaty, wydanego w postępowaniu nakazowym z weksla nie zasługują na uwzględnienie. Dlatego też utrzymał w całości w stosunku do pozwanych M. J. (1) i G. J. w mocy nakaz zapłaty z dnia 25 maja 2018 roku, wydany w sprawie I Nc 116/18. Dodatkowo Sąd uwzględnił żądanie powoda o zasądzenie odsetek od kwoty głównej liczonych od dnia 14 października do dnia zapłaty, które omyłkowo zostało w nakazie zapłaty pominięte, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku. W orzeczeniu Sąd ustalił także, iż wszyscy pozwani, zarówno wystawca weksla jak i poręczyciele odpowiadają solidarnie – także ci spośród nich, którzy nie wnieśli zarzutów. O kosztach postępowania Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o art. 98 k.c. Nadto Sąd ten nie obciążył stron brakującą częścią opłaty od zarzutów, od której pozwani M. J. (1) i G. J. byli tymczasowo zwolnieni wskazując, że sytuacja majątkowa i osobista pozwanych, która była podstawą zwolnienia ich tymczasowo od obowiązku ponoszenia tych kosztów, nie uległa zmianie. Apelacje od powyższego wyroku wywiedli pozwani M. J. (1) i G. J. . Pozwany G. J. zaskarżył omawiany wyrok w zakresie punktów 1. 2, 4 i 6, zarzucając: 1/ naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. polegające na dokonaniu oceny materiału dowodowego z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia wynikiem czego było między innymi wydanie zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie, że: - pozwany G. J. posiadał wiedzę, iż pozwany (...) sp. z o.o. zaciągnął w dniu 30 czerwca 2011 r. kredyt w rachunku bieżącym; - umowa kredytowa z dnia 29 czerwca 2015 r. została prawidłowo wypowiedziana podczas gdy w dniu wypowiedzenia umowy kredytowej z dnia 29 czerwca 2015 pozwany (...) sp. z o.o. nie posiadał organu – zarządu; - weksel stanowiący zabezpieczenie do umowy kredytowej z dnia 29 czerwca 2015 r. został okazany pozwany; - weksel in blanco został uzupełniony zgodnie z wolą poręczycieli, gdy wolą stron było uzupełnienie weksla zgodnie ze stosunkiem podstawowym; - pozwany G. J. pełniąc funkcję członka zarządu (...) sp. z o.o. posiadał wiedzę o stanie finansowym spółki; - (...) sp. z o.o. spełnił przesłanki z umowy kredytowej z dnia 29 czerwca 2015 r. do jej wypowiedzenia; - pozwany G. J. przy podpisaniu umowy w ramach rachunku bieżącego z dnia 29 czerwca 2015 r. został poinformowany przez pracownika powoda, że jest on przeznaczony na spłatę umowy z dnia 30 czerwca 2011 r. która została zawarta z naruszeniem reprezentacji pozwanego; - oświadczenie G. J. o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli jest bezskuteczne; - powód powiadomił pozwanego G. J. o opóźnieniach w spłacie kredytu przez pozwanego (...) sp. z o.o. ; - pozwany G. J. dziedziczył po S. J. udziały w spółce (...) sp. z o.o. gdy udział po śmierci dziedziczyła M. J. (2) ; - pozwany G. J. po ukończeniu studiów pracował w (...) sp. z o.o. 2/ naruszenie art. 227 k.p.c. w związku z art. 278 k.p.c. przez zaniechanie powołania: - biegłego z zakresu rachunkowości do ustalenia zadłużenia pozwanego (...) sp. z o.o. na dzień wezwania do zapłaty i na dzień wypowiedzenia umowy kredytowej; - biegłego grafologa na okoliczność, czy podpis złożony na umowie z dnia 30 czerwca 2011 r. został nakreślony przez pozwanego G. J. ; 3/ naruszenie prawa materialnego tj. art. 38 prawa wekslowego , art. 10 pr. w., art. 17 pr. w. i art. 47 pr. w. przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że weksel został uzupełniony zgodnie z deklaracją wekslową, że okazano skarżącemu weksel i skarżący odpowiada wobec posiadacza weksla za odsetki i koszty po dniu płatności. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego G. J. kosztów procesu za I i II instancję, ewentualnie uchylenie skarżonego wyroku w zakresie zaskarżonym i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania z orzeczeniu o kosztach sądowych. Pozwana M. J. (1) zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego tj.: I/ W zakresie błędnego ustalenia przez sąd, że pozwana nie jest konsumentką: 1/ Naruszenie art. 22 1 k.c. poprzez jego błędną subsumpcję polegającą na odmówieniu pozwanej statusu konsumenta, a tym samym na stwierdzeniu przez sąd, że fakt pracy pozwanej w pozwanej spółce oraz poręczenie przez nią weksla przemawia za tym, że dokonała ona tego w tamach swojej działalności zawodowej; 2/ Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodowej przez sąd, polegającej na przyjęciu, że pozwana przy podpisywaniu poręczenia wekslowego oraz że jej czynność prawna, której była stroną powiązana była bezpośrednio z jej działalnością zawodową, a tym samym odmówieniu pozwanej przez sąd przyznania jej statusu konsumenta w przedmiotowej sprawie; 3/ Naruszenie art. 385 1 § 1 k.c. poprzez jego niezastosowanie, gdy ma on w sprawie zastosowanie z tego względu, że z pozwaną jako konsumentem, w sposób indywidulany nie zostały ustalone postanowienia umowy, a jej zapisy sprzeczne były z dobrymi obyczajami. II/ W zakresie braków w składzie organu osoby prawnej: 1/ Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że umowa kredytowa z dnia 29 czerwca 2015 r. została prawidłowo wypowiedziana podczas gdy w dniu wypowiedzenia umowy kredytu z dnia 18 lipca 2017 r. pozwana (...) sp. z o.o. nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentacji; 2/ Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty zostało skutecznie złożone pozwanej (...) spółce z o.o. podczas gdy w dniu złożenia powyższego oświadczenia z 21 lutego 2018 r. pozwana (...) sp. z o.o. nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentowania; III/ W zakresie powołania biegłych: 1/ naruszenie art. 227 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c. poprzez niepowołanie biegłego z zakresu rachunkowości celem ustalenia zadłużenia pozwanej (...) sp. z o.o. na dzień wypowiedzenia umowy kredytu oraz na dzień wezwania do zapłaty; 2/ naruszenie art. 227 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c. poprzez niepowołanie biegłego z zakresu grafologii na okoliczność, czy podpis złożony na umowie z 30 czerwca 2011 r. został sporządzony przez pozwanego G. J. ; IV/ W zakresie przyjęcia, iż weksel został uzupełniony zgodnie z deklaracją wekslową, że pozwanej okazano weksel, że pozwana odpowiada wobec posiadacza weksla za odsetki i koszty po dniu płatności: 1/ naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że weksel stanowiący zabezpieczenie do umowy kredytowej z dnia 29 czerwca 2015 r. został okazany pozwanej, 2/ naruszenie art 233 § 1 k.p.c. poprzez przyjęcie, że weksel in blanco został uzupełniony zgodnie z wolą poręczycieli, gdy wolą stron było uzupełnianie weksla zgodnie ze stosunkiem podstawowym, 3/ naruszenie prawa materialnego tj. art. 38 prawa wekslowego , art. 10 pr. w., art. 17 pr. w. i art. 47 pr. w. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że weksel został uzupełniony zgodnie z deklaracją wekslową, że okazano pozwanej weksel, że pozwana odpowiada wobec posiadacza weksla za odsetki i koszty następujące po dniu płatności. W konkluzji skarżąca wniosła o oddalenie powództwa w stosunku do niej w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za I i II instancję ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach. Powód w odpowiedzi na apelacje pozwanych wniósł o ich oddalenie jako bezzasadnych oraz zasądzenie od G. J. i M. J. (1) na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Sąd Apelacyjny zważył: Obie apelacje zasługują na uwzględnienie. W przekonaniu Sądu Apelacyjnego odpowiedzialność obojga skarżących jako poręczycieli wekslowych należy wykluczyć z uwagi na wypełnienie weksla niezgodnie z deklaracją wekslową – przedwcześnie, zanim zabezpieczona nim wierzytelność stała się wymagalna (wobec nieskuteczności wypowiedzenia umowy kredytu). Na wstępie podkreślenia wymaga, że skarżący G. J. i M. J. (1) odpowiadają wobec powoda za zobowiązanie wekslowe z uwagi na poręczenie weksla. Instytucja ta uregulowana jest w art. 30-33 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. prawo wekslowe (t.j. Dz.U.2022.282). Zgodnie z art. 32 ww. ustawy poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo, jak ten, za kogo poręczył. Zobowiązanie poręczyciela jest ważne, chociażby nawet zobowiązanie, za które poręcza, było nieważne z jakiejkolwiek przyczyny z wyjątkiem wady formalnej. W orzecznictwie przyjmuje się, że poręczyciel, który udzielił poręczenia wekslowego na wekslu in blanco , może – do czasu indosowania weksla przez remitenta – powoływać się na wypełnienie weksla niezgodnie z zawartym porozumieniem (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 1997 r., II CKN 185/97, OSNC 1997, Nr 12, poz. 201, z 31 maja 2000 r., V CKN 264/00, z 1 października 2003 r., II CK 80/02, z 3 sierpnia 2006 r., CSK 101/06 - niepubl., czy dnia z 17 września 2004 r., V CK 562/03, Pr. Bank., nr 3, s 17 ). W powołanym wyżej wyroku z 31 maja 2000 r., Sąd Najwyższy wskazał, że art. 32 prawa wekslowego stosowany do weksla własnego poprzez art. 103 prawa wekslowego w sposób ogólny wraża zasadę jednakowej odpowiedzialności poręczonego i poręczyciela, a wyrażając w zdaniu drugim zasadę samodzielnej odpowiedzialności poręczyciela nie przesądza dopuszczalności innych dostępnych mu zarzutów, zwłaszcza wywiedzionych z przepisów kodeksu cywilnego a dopuszczalnych w ramach art. 10 prawa wekslowego ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2022 r. w sprawie II CSKP 1179/22) . Zgodnie z jego treścią, jeżeli weksel, niezupełny w chwili wystawienia, uzupełniony został niezgodnie z zawartym porozumieniem, nie można wobec posiadacza zasłaniać się zarzutem, że nie zastosowano się do tego porozumienia, chyba że posiadacz nabył weksel w złej wierze albo przy nabyciu dopuścił się rażącego niedbalstwa. Przepis ten nie znajduje zastosowania, gdy weksel pozostaje w posiadaniu remitenta i nie został zbyty innej osobie, jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie. Także w wyroku z 24 lutego 2022 r. wydanym w sprawie II CSKP 83/22 Sąd Najwyższy stwierdził, że poręczyciel może samodzielnie zmierzać do ograniczenia swej odpowiedzialności przez powoływanie regulacji art. 10 prawa wekslowego , zarzucając remitentowi przekroczenie zakresu upoważnienia udzielonego przez wystawcę weksla lub samego poręczyciela ( por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2011 r., III CSK 254/10, OSNC 2012, nr 2, poz. 20, z dnia 17 marca 2011 r., IV CSK 371/10, nie publ., z dnia 4 lutego 2011 r., III CSK 196/10, nie publ., z dnia 24 listopada 2010 r., V CSK 129/09, nie publ., z dnia 3 listopada 2010 r., V CSK 142/10, OSNC- ZD 2011 , nr D, poz. 73 z dnia 12 grudnia 2008 r., II CSK 360/08, nie publ., z dnia 19 grudnia 2007 r., V CSK 323/07, nie publ. z dnia 3 sierpnia 2006 r., IV CSK 101/06, nie publ.) . Jeżeli weksel znajduje się we władaniu remitenta, poręczyciele mogą podnosić zarzut nieprawidłowego uzupełnienia weksla, powołując się na treść porozumienia i formułując zarzuty w oparciu o art. 10 prawa wekslowego (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1963 r., II CR 249/63, MoP 1993, nr 3, s. 87. Z dnia 26 listopada 1973 r., III CRN 269/73, OSPiKA 1975, nr 10, poz. 210, z dnia 25 września 1996 r., II CKU 1/96, Prok. i Pr. 1997, nr 2, s. 32 oraz z dnia 13 stycznia 1998 r., II CKU 12/96, nie publ. ). Formalna akcesoryjność zobowiązania poręczyciela wekslowego oznacza, że ponosi on odpowiedzialność pod tymi samymi warunkami i w tym samym zakresie, co dłużnik, za którego poręczył. Podniesiony w obu apelacjach zarzut przedwczesnego wypełnienia weksla wobec nieskutecznego wypowiedzenia umowy kredytu i braku wymagalności dochodzonej pozwem kwoty jest zarzutem wypełnienia weksla niezgodnie z zawartym porozumieniem – deklaracją wekslową (wada, o jakiej mowa w art. 10 pr. weksl.). Dlatego też podniesienie tego zarzutu przez oboje poręczycieli wekslowych należy uznać za prawnie dopuszczalne. Tym samym dopuszczalne jest badanie w niniejszym postępowaniu – na zarzut pozwanych poręczycieli – okoliczności związanych ze stosunkiem podstawowym łączącym powodowy Bank z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością . Niezależnie od powyższego zarzut wypełnienia weksla niezgodnie z deklaracją wekslową wobec nieskuteczności wypowiedzenia spółce umowy kredytu z uwagi na dokonanie tej czynności w okresie, kiedy spółka nie posiadała organów upoważnionych do jej reprezentowania, był podnoszony przez samego wystawcę weksla – (...) spółkę z o.o. , jednak zarzut ten nie zyskał aprobaty Sądu I instancji. Analizując kwestię skuteczności wypowiedzenia przez powodowy Bank umowy kredytu kredytobiorcy – spółce (...) , Sąd Okręgowy zważył, że wypowiedzenie umowy doręczone zostało na adres Spółki i pokwitowane w siedzibie przedsiębiorstwa przez M. J. (2) . Doszło zatem do widomości osoby prawnej w sposób przewidziany prawem, a także umową stron. Okoliczność, że w tym okresie Spółka nie posiadała organu upoważniającego do działania, bowiem zarząd został odwołany uchwałami z 2 lutego 2017 r., natomiast wspólnicy nie powołali nowego prezesa ani wiceprezesa czy prokurenta, była w ocenie Sądu a quo niezawiniona i niezależna od działań strony powodowej. Stąd spółka z tego faktu nie może wyciągać korzystnych dla siebie skutków prawnych. Sąd ten wywodził, że gdyby uznać za słuszne stanowisko pozwanego, to należałoby przyjąć, że w takiej sytuacja każda osoba prawna mogłaby skutecznie uniemożliwić podejmowanie w stosunku do niej jakichkolwiek czynności faktycznych i prawnych, w szczególności zmierzających do wykonania zobowiązań, odwołując swój zarząd i pozostając przez długi czas bez organu uprawnionego do składania w jej imieniu oświadczeń woli. Sąd Okręgowy miał również na uwadze, że oświadczenie o wypowiedzeniu umowy zostało doręczone M. J. (2) , która była wspólnikiem spółki i przed odwołaniem zarządu pełniła funkcję prokurenta a w późniejszym okresie została powołana na stanowisko prezesa i reprezentowała spółkę w postępowaniach upadłościowych. Nawet mimo tego, że skuteczność powołania jej na funkcję prezesa spółki została zakwestionowana przez sąd rejestrowy, Sąd Okręgowy stwierdził, że nie zmienia to faktu, że doręczenie do jej rąk, w siedzibie przedsiębiorstwa wypowiedzenia umowy, należało uznać za skuteczne. Sąd Apelacyjny oceny tej nie podziela. Zgodnie z art. 38 k.c. osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie. Z kolei zgodnie z art. 205 § 2 kodeksu spółek handlowych oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism spółce mogą być dokonywane wobec jednego członka zarządu lub prokurenta. Okoliczność, że w momencie wypowiedzenia umowy kredytu oraz złożenia przez powoda oświadczenia w przedmiocie ostatecznego przedsądowego wezwania do zapłaty wystosowanych po pozwanej (...) Spółki z o.o. spółka ta nie posiadała organu upoważnionego do jej reprezentacji, skutkuje oceną, że wypowiedzenie przez powoda umowy kredytowej nie może być uznane za skuteczne. Wszak oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła się ona zapoznać z jego treścią ( art. 61 § 1 k.c. ). Z tą chwilą wywiera skutki, chyba że składający oświadczenie określił inny termin jego skuteczności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2014 r., II CSK 403/13, OSNC- ZD 2015 , nr C, poz. 34 ). Domniemanie możliwości zapoznania się z treścią oświadczenia wynikające z doręczenia oświadczenia na adres odbiorcy upada w sytuacji, gdy jest oczywiste, że odbiorca ten nie mógł zapoznać się z treścią oświadczenia w zwykłym toku czynności. Wspomniany artykuł 61 § 1 zdanie pierwsze k.c. uzależnia dokonanie oświadczenia woli, które ma być złożone innej osobie, od jego dojścia do tej osoby, w wyniku decyzji składającego, w taki sposób, aby mogła ona – jak się określa w piśmiennictwie oraz orzecznictwie – zapoznać się z jego treścią „w zwykłym toku czynności”, bez szczególnych nakładów i starań (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 1982 r., II CR 380/82, OSNCP 1983, nr 8, poz. 117, z dnia 20 sierpnia 1984 r., I PRN 111/84, OSNCP 1985, nr 4, poz. 57, z dnia 15 stycznia 1990 r., I CR 1410/89, nie publ., z dnia 18 listopada 1999 r., I PKN 375/99, OSNAPUS 2001, nr 7, poz. 227, z dnia 9 grudnia 1999 r., I PKN 430/99, OSNAPUS 2001, nr 9, poz. 309, z dnia 5 października 2005 r., I PK 37/05, OSNP 2006, nr 17-18, poz. 263, z dnia 17 czerwca 2009 r., IV CSK 53/09, nie publ., z dnia 23 kwietnia 2010 r., II PK 295/09, nie publ., i z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CSK 215/11, nie publ.). Zakłada to uwzględnienie przez składającego oświadczenie woli adresu osoby, do której oświadczenie to jest kierowane, podanego przez nią wyraźnie lub w sposób dorozumiany. Wymagane przez art. 61 § 1 zdanie pierwsze k.c. złożenie oświadczenia woli adresatowi w taki sposób, aby mógł się on zapoznać z jego treścią stanowi warunek konieczny i wystarczający dojścia do skutku oświadczenia woli składanego innej osobie. Oświadczenie woli skierowane do innej osoby dojdzie zatem do skutku, gdy trafi pod właściwy adres, choćby osoba, do której jest skierowane, nie zapoznała się z jego treścią (zob. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 1995 r., I PRN 2/95, OSNAPUS 1995, nr 18, poz. 229, i z dnia 9 grudnia 1999 r., I PKN 430/99). Wystarczy, że osoba ta miała taką możliwość osobiście lub że taką możliwość miał jej pełnomocnik albo – jeżeli jest ona osobą niemającą zdolności do czynności prawnych lub ograniczoną w zdolności do czynności prawnych – przedstawiciel ustawowy ( art. 95 i 96 w związku z art. 109 k.c. ). Oświadczenie jest dokonane z chwilą uzyskania takiej możliwości w zwykłym toku czynności, tj. przy uwzględnieniu w szczególności godzin pracy adresata, czasu potrzebnego na zapoznanie się z treścią adresowanego do niego oświadczenia, szczególnych, znanych składającemu oświadczenie okoliczności, mających wpływ na możliwość zapoznania się adresata z treścią oświadczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CSK 215/11, nie publ., i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2013 r., II PK 227/12, nie publ .). Z tą też chwilą, co do zasady, wywiera ono skutki. Dowód dojścia oświadczenia woli do adresata w taki sposób, że mógł się on zapoznać z jego treścią, obarcza składającego oświadczenie. Pomocne w przeprowadzeniu tego dowodu mogą być zwłaszcza domniemania faktyczne (231 k.p.c. ) związane z doręczeniem przesyłki adresatowi. W szczególności, zgodnie z ustalonym orzecznictwem, awizowanie przesyłki poleconej uzasadnia domniemanie faktyczne możliwości zapoznania się przez adresata z przesyłką. W konsekwencji na adresacie awizowanej przesyłki poleconej spoczywa ciężar dowodu okoliczności przeciwnej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1998 r., III CZ 51/98, OSNC 1998, nr 11, poz. 189, oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2004 r., II CK 358/02, "Wokanda" 2004, nr 9, s. 6, z dnia 5 października 2005 r., I PK 37/05, OSNP 2006, nr 17-18, poz. 263, i z dnia 17 marca 2010 r., II CSK 454/09, OSNC 2010, nr 10, poz. 142). Wobec tego, że osoba prawna działa przez swoje organy ( art. 38 k.c. ), możliwość zapoznania się w sposób wymagany przez art. 61 § 1 zdanie pierwsze i § 2 k.c. z treścią oświadczenia woli przez adresata będącego osobą prawną oznacza uzyskanie przewidzianej w tych przepisach możliwości zapoznania się z treścią oświadczenia woli przez osoby pełniące funkcje organu właściwego do reprezentowania tej osoby w zakresie obejmującym składane tej osobie oświadczenia woli. Oświadczenie woli skierowane do osoby prawnej dojdzie zatem do skutku zgodnie z art. 61 zdanie pierwsze i § 2 k.c. w szczególności wtedy, gdy dotrze pod odpowiedni adres i osoby pełniące funkcję właściwego organu osoby prawnej uzyskają w zwykłym toku czynności możliwość zapoznania się z treścią tego oświadczenia. Nie jest wyłączone reprezentowanie w tym zakresie osoby prawnej także przez pełnomocnika. Zła organizacja pracy, która spowodowała, że do takiego zapoznania się w zwykłym toku czynności nie doszło, obciąża osobę prawną – adresata oświadczenia. W uchwale Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 31 marca 2016 r. III CZP 89/15 Sąd ten wyraził pogląd, zgodnie z którym nie można zaaprobować spotykanego niekiedy zapatrywania, że oświadczenie woli doręczone pod adres osoby prawnej dochodzi do skutku zgodnie z art. 61 k.c. również wtedy, gdy organ właściwy do reprezentowania osoby prawnej nie istnieje. Jeżeli osoba prawna nie ma organu właściwego do jej reprezentowania ani odpowiednio umocowanego przedstawiciela, nie jest możliwe zarówno składanie przez nią oświadczeń woli, jak i składanie jej oświadczeń woli ze skutkiem prawnym. Możliwe jest też, jeśli tylko istnieją pozwalające na to warunki, złożenie oświadczenia woli skierowanego do osoby prawnej, ustnie lub na piśmie, bezpośrednio osobom pełniącym funkcje organu właściwego do reprezentacji. Możliwość zapoznania się z treścią oświadczenia woli przez te osoby powstaje wtedy na ogół już z chwilą bezpośredniego przekazania im oświadczenia. Okoliczność, że w momencie wypowiedzenia umowy kredytu oraz złożenia przez powoda oświadczenia w przedmiocie ostatecznego przedsądowego wezwania do zapłaty wystosowanych po pozwanej (...) Spółki z o.o. spółka ta nie posiadała organu upoważnionego do jej reprezentacji jest niesporna. Powyższe oznacza, że Spółka nie posiadała już – w dacie tych czynności – osób, które mogły przyjąć jednostronne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy kredytowej a wcześniej – wezwaniem do zapłaty. Nie sposób uznać, że spółka, która nie posiadała organów, miała możność zapoznania się z wyżej wskazanymi oświadczeniami powoda. Natomiast odbiór korespondencji przez M. J. (2) nie może stanowić o prawidłowości doręczeń, w związku z faktem, że ta osoba w dacie doręczeń w żaden sposób nie reprezentowała spółki. Wspólnik spółki, M. J. (2) , nie była osobą upoważnioną do odbioru w imieniu spółki oświadczeń woli bowiem nie wchodziła w skład organów spółki. Tymczasem do podjęcia decyzji i wyrażenia woli osoby prawnej powołane są osoby fizyczne wchodzące w skład jej organu i działanie tych osób traktowane jest jako działanie organu osoby prawnej. Oceny tej nie zmienia akcentowana przez Sąd Okręgowy okoliczność, że M. J. (2) wcześniej pełniła funkcje prokurenta. Całkowicie irrelewantna jest w tym kontekście również okoliczność, że wymieniona w późniejszym okresie została powołana na stanowisko prezesa ww. spółki (abstrahując już od tego, że skuteczność powołania jej na tę funkcję została następnie zakwestionowana przez sąd rejestrowy). Całkowicie błędna jest argumentacja Sądu a quo, zgodnie z którą Spółka nie może wyciągać korzystnych dla siebie skutków prawnych z faktu nieposiadania organu upoważniającego do działania, bowiem gdyby uznać za słuszne stanowisko pozwanego, to należałoby przyjąć, że każda osoba prawna mogłaby skutecznie uniemożliwić podejmowanie w stosunku do niej jakichkolwiek czynności faktycznych i prawnych, zmierzających do wykonania zobowiązań, odwołując swój zarząd i pozostając przez długi czas bez organu uprawnionego do składania w jej imieniu oświadczeń woli. Sądowi Okręgowemu umknęło zapewne, że w takich sytuacjach ustawodawca wyposażył wierzycieli w odpowiednie instrumenty prawne, jak w szczególności art. 42 § 1 i 3 k.c. , zgodnie z którym jeśli osoba prawna nie może być reprezentowana lub prowadzić swoich spraw, Sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator niezwłocznie podejmuje czynności zmierzające do powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania, a w razie potrzeby do jej likwidacji. Zatem powód był zobowiązany – przed wypowiedzeniem umowy kredytu – wystąpić do Sądu z wnioskiem o ustanowienie dla spółki kuratora. Powód nie wykazał, aby podjął takie czynności, zatem wypowiedzenie umowy kredytowej z 18 lipca 2017 r. złożone spółce, nieposiadającej wówczas organów, nie może być uznane za skuteczne. Oznacza to, że skutek wypowiedzenia umowy kredytowej w postaci postawienia w stan wymagalności całego zadłużenia wraz z odsetkami i prowizjami nie wystąpił. Zakres zabezpieczenia w przypadku weksla in blanco wynika z treści zawieranej deklaracji wekslowej, co oznacza, że weksel może być wypełniony tylko wówczas, gdy zajdą okoliczności ustalone w porozumieniu zawartym między wystawcą a osobą, której weksel zostaje wręczony. Zgodnie deklaracją wekslową z dnia 29 czerwca 2015 r., podpisaną także przez poręczycieli (k. 21), weksel mógł zostać wystawiony na sumę odpowiadającą zadłużeniu wystawcy z tytułu kredytu udzielonego przez powodowy Bank, z odsetkami, prowizją i kosztami. Wobec nieskuteczności wypowiedzenia w dacie wypełnienia weksla zadłużenie to nie zostało skutecznie postawione w stan natychmiastowej wymagalności. W tej sytuacji uznać należy, że wystawca weksla in blanco nie ponosił w dacie wytoczenia niniejszego powództwa odpowiedzialności względem powodowego Banku. Zobowiązanie wekslowe zostaje ukształtowane w drodze uzupełnienia wszystkich elementów weksla przez wierzyciela. Upoważnienie do wypełnienia weksla kształtuje przyszłą wierzytelność wekslową, a wypełnienie weksla własnego zgodnie z jego treścią warunkuje powstanie zobowiązania wekslowego osoby podpisanej na wekslu w określonej treści. Z tych samych przyczyn odpowiedzialności tej nie ponoszą również poręczyciele wekslowi. Jak już wyżej wskazano, osoba, która wręczyła weksel in blanco może podnosić na podstawie art. 10 ustawy Prawo wekslowe zarzut niezgodnego z porozumieniem wypełnienia weksla, a więc ukształtowania jego treści w sposób niezgodny z porozumieniem stron stosunku wekslowego. Taki zarzut może podnieść także avalista ( art. 32 prawa wekslowego ). W tym przypadku dłużnik i poręczyciele wekslowi taki zarzut podnieśli i z przyczyn wyżej omówionych, zdaniem Sądu Apelacyjnego, jest on zasadny. W tej sytuacji odnoszenie się do pozostałych zarzutów podniesionych w obu apelacjach (m.in. dotyczących pozostawania przez skarżących w błędzie przy udzielaniu poręczenia wekslowego) jest bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w ten sposób, że uchylił nakaz zapłaty wydany w dniu 25 maja 2018 r. przez Sąd Okręgowy w Płocku w sprawie o sygn. akt I Nc 116/18, w całości w stosunku do M. J. (1) i G. J. i oddalił powództwo. Nadto – mając na uwadze treść art. 378 § 2 k.c. – Sąd Apelacyjny rozpoznał również sprawę na rzecz współuczestnika, który wyroku nie zaskarżył, tj. na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. (w stosunku do tego pozwanego nakaz zapłaty został uchylony przez Sąd Okręgowy), zmieniając zaskarżony wyrok na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. i oddalając powództwo skierowane przeciwko temu pozwanemu. Powyższe skutkuje koniecznością korekty rozstrzygnięcia o kosztach procesu poniesionych przez strony przed Sądem I instancji. Na zasądzone na rzecz pozwanych M. J. (1) i G. J. koszty procesu złożyły się koszty zastępstwa procesowego ustalone w oparciu o § 2 pkt 8 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015.1800) oraz opłata od zarzutów (500 zł w przypadku M. J. (1) , 400 zł w przypadku G. J. ). O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i zasądził od powoda na rzecz każdego ze skarżących kwoty po 11.750 zł, na które złożyły się: 11.250 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika wynikającą z § 2 pkt 8 w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 ww. Rozporządzenia oraz opłata od apelacji w wysokości 500 zł. Wyrok Sądu Apelacyjnego uwzględnia zmianę nazwy powodowego Banku. Mając to wszystko na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.

Szukaj innego orzeczenia

Cytuj tę stronę

Gotowy przypis do strony „Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi, I ACa 1046/20”:

Źródło: sady (cpdp.media/sady), na podstawie orzeczeń opublikowanych w SAOS i danych MS; stan danych na 13.10.2026. Strona: Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi, I ACa 1046/20.

Stały link:

https://cpdp.media/sady/orzeczenie/552027

Poprawki zapisujemy w dzienniku korekt.