Wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni, I C 335/24

Sygn. akt: I C 335/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 lipca 2025 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Małgorzata Żelewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca 2025 r. w H. sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w R. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta H. o ustalenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego I. ustala, że od dnia 1 stycznia 2022 roku nie istnieje obowiązek uiszczania przez powoda (...) S.A. z siedzibą w R. opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego działki nr (...) , dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze (...) – z uwagi na zwolnienie ustawowe, II. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta H. na rzecz powoda (...) S.A. w R. kwotę 1.101,52 zł (tysiąc sto jeden złotych pięćdziesiąt dwa grosze) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów procesu, III. nieuiszczone koszty sądowe w kwocie 63,96 zł przejmuje na rachunek Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni. Sygn. akt I C 335/24 UZASADNIENIE (wyroku z dnia 21 lipca 2025 roku – k. 127) J. faktyczny: Skarb Państwa jest właścicielem nieruchomości objętej (...) , stanowiącej działkę numer (...) . Użytkownikiem wieczystym nieruchomości są (...) S.A. w R. . (fakt bezsporny) Pismem z dnia 29 grudnia 2021 roku właściciel wypowiedział dotychczasową wysokość opłaty rocznej w kwocie 3.352,86 zł i zaproponował nową opłatę – od 2022 roku – w wysokości 3.434,99 zł wynikającą ze zaktualizowanej wartości nieruchomości (343.499,00 zł) oraz wskaźnika procentowego 1 %. (dowód: wypowiedzenie – akta administracyjne) Użytkownik wieczysty (powód) pismem z dnia 20 stycznia 2022 roku zakwestionował wypowiedzenie, podnosząc, że jest bezskuteczne, albowiem na ww. nieruchomości znajduje się infrastruktura kolejowa. (dowód: wniosek – k. 4.) Działka nr (...) znajduje się w H. przy ul. Osada kolejowa na wysokości przystanku osobowego H. - H. zarządcy infrastruktury będącego jednocześnie przewoźnikiem (...) . Grunt znajdujący się na (...) znajduje się w użytkowaniu kolei od 1937 roku. W 1956 roku na zmodernizowanym wówczas peronie H. - H. zbudowano kasę biletową, poczekalnie dla podróżnych, pomieszczenie techniczne oraz przejście podziemne łączące peron z ul. (...) do T. oraz ulicą (...) kolejowa. W ostatnich latach peron wraz z otoczeniem poddawany jest modernizacji, która rozpoczęła się we wrześniu 2022 roku. Na działce nr (...) znajduje się element infrastruktury kolejowej bezpośrednio związany z linią kolejową nr (...) – infrastruktura umożliwiająca dotarcie na perony pasażerom pieszo z drogi publicznej. (dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu kolejnictwa – k. 81-95) Ocena dowodów: Oceniając materiał dowodowy należy wskazać, że autentyczność oraz wiarygodność dokumentów dotyczących nabycia przez pozwanego prawa użytkowania wieczystego spornego gruntu, urządzeń infrastruktury kolejowej tam posadowionych, a także przebiegu procedury związanej z wypowiedzeniem opłaty rocznej nie były kwestionowane przez strony, a nadto nie budzą wątpliwości Sądu orzekającego. Za w pełni wiarygodny dowód dla rozstrzygnięcia sprawy należało również opinię sporządzoną przez biegłego sądowego z zakresu kolejnictwa E. R. . Przedstawiona przez biegłego opinia jest jasna, logiczna, stanowcza, kompletna i wewnętrznie niesprzeczna. Biegły zweryfikował obecność na spornej nieruchomości urządzeń infrastruktury kolejowej poprzez oględziny nieruchomości. Kwalifikacja stwierdzonych naocznie elementów jako elementów infrastruktury kolejowej wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym nie budzi zastrzeżeń. Strony również w tym zakresie nie wnosiły żadnych zarzutów. Sąd pominął na podstawie art. 286 k.p.c. a contrario dowód z uzupełniającej opinii biegłego, gdyż podniesione przez pozwanego zarzuty odnośnie braku rozróżnienia przez biegłego opłaty za użytkowanie wieczyste od podatku od nieruchomości są niezasadne. Nawiązanie w opinii do prawa podatkowego wynikało jedynie z konieczności rozróżnienia określonych elementów infrastruktury kolejowej (co było przedmiotem opinii) od urządzeń nie stanowiących takich elementów. Zarzuty pozwanego w ogóle nie dotyczyły prawidłowości zakwalifikowania przez biegłego wymienionych w opinii urządzeń jako elementów infrastruktury kolejowej. Kwalifikacja prawna: Ostatecznie strona powodowa domagała się ustalenia, że aktualizacja opłaty rocznej za sporny grunt jest nieuzasadniona, gdyż nie istnieje obowiązek wnoszenia opłaty za sporny grunt. Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a , podlega aktualizacji nie częściej niż raz na 3 lata, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Zaktualizowaną opłatę roczną ustala się, przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej, od wartości nieruchomości określonej na dzień aktualizacji opłaty. W ocenie Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 697) grunty zajęte pod infrastrukturę kolejową są zwolnione od opłat z tytułu użytkowania wieczystego. W myśl art. 4 pkt 1 powołanej powyżej ustawy infrastruktura kolejowa to elementy określone w załączniku nr 1 do ustawy. Na podstawie opinii biegłego z zakresu kolejnictwa Sąd ustalił, iż na działce nr (...) znajduje się przejście podziemne łączące peron z ul. (...) do T. oraz ulicą (...) kolejowa. Jest to infrastruktura umożliwiająca dotarcie na perony pasażerom pieszo z drogi publicznej, a zatem stanowi element infrastruktury kolejowej wymieniony w pkt 6 załącznika nr 1 do ustawy o transporcie kolejowym („perony wraz z infrastrukturą umożliwiającą dotarcie do nich pasażerom, pieszo lub pojazdem, z drogi publicznej lub dworca kolejowego;”) . Zgodnie z pkt 12 załącznika elementem infrastruktury kolejowej są również grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się elementy wymienione w pkt 1-11. W związku z powyższym należało uznać, że zwolnienie od obowiązku uiszczania opłaty rocznej obejmuje w całości działki, na których posadowione są wskazane przez biegłego elementy infrastruktury kolejowej. Z opinii jednoznacznie wynika, że wymienione powyżej elementy infrastruktury kolejowej znajdowały się na spornej nieruchomości w dacie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego (tj. na dzień 29 grudnia 2021 roku). Nie budzi wątpliwości, że zwolnienie gruntów zajętych pod infrastrukturę kolejową od opłat z tytułu użytkowania wieczystego ( art. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym , obecnie t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1043 ze zm.) podlega uwzględnieniu przy aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ( art. 77-81 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami , t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1990 ze zm.). Procedura aktualizacji bowiem powinna jednoznacznie rozstrzygać, czy w stosunku do danej nieruchomości opłata jest należna, w jakiej wysokości i od kiedy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., IV CSKP 75/21, Legalis). Zatem, mając na względzie powyższe, na podstawie art. 77 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 8 w zw. z art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie kolejowym należało ustalić, że od dnia 1 stycznia 2022 roku nie istnieje obowiązek uiszczania przez powoda opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego spornego gruntu. Koszty procesu: O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II. wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. , zasądzając na rzecz powoda – jako wygrywającego proces w całości – poniesione przez niego koszty, na co składały się: opłata sądowa od pozwu (172,00 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17,00 zł), wynagrodzenie fachowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej (900,00 zł) zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.) oraz koszty poświadczeń notarialnych 29,52 zł – łącznie 1.101,52 zł. Nieuiszczone koszty sądowe Sąd przejął na rachunek Skarb Państwa – Sądu Rejonowego w Gdyni. Zważywszy, iż Skarb Państwa stanowi konstrukcyjnie jedną osobę prawną, brak było podstaw, aby ww. nakazać ściągnięcie tych kosztów od statio fisci , które reprezentowało stronę pozwaną. Na gruncie procesu cywilnego ekonomicznie bezcelowym jest przenoszenie kosztów sądowych pomiędzy różne jednostki Skarbu Państwa, zwłaszcza o wartości pomijalnej (63,96 zł). Wykładnię w tym kierunku można uzasadniać także obecnym brzmieniem art. 21a i 80a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.