Orzeczenie z SAOS
Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie, VII U 1055/22
Data orzeczenia: 30 czerwca 2026.
To orzeczenie opublikowano w SAOS. Tekst pochodzi z SAOS, dane osobowe zakrył sąd. SAOS ma tylko część orzeczeń, więc nie zawsze znajdziesz tu całą sprawę.
- Sąd
- Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie
- Wydział
- VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
- Data
- 30.06.2026
- Rodzaj
- wyrok
- Sygnatura
- VII U 1055/22
VII — numer wydziału, U — rodzaj sprawy: ubezpieczenia społeczne, 1055 — numer kolejny sprawy w tym roku, 22 — rok, w którym sprawa wpłynęła (2022). - Repertorium
- U: Ubezpieczenia społeczne
- Czas sprawy
- 47,9 mies. to nasz szacunek: od roku 2022 z sygnatury do daty tego orzeczenia
- Skład
- Zofia Pawelczyk-Bik (przewodniczący)
- Źródło
- orzeczenie w SAOS
Przepisy przywołane w orzeczeniu
SAOS wylicza przepisy, które sąd przywołał w orzeczeniu. To nie musi być zarzut ani podstawa skazania.
- Kodeks cywilny, art. 58
- Kodeks cywilny, art. 83
- Kodeks karny, art. 270
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 245
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 47714
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 69
- Kodeks postępowania cywilnego, art. 98
- Kodeks pracy, art. 22
- Kodeks pracy, art. 300
- Kodeks spółek handlowych, art. 18
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 11
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 12
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 13
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 6
Tekst orzeczenia
Pokaż pełny tekst (29 833 znaki)
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2026 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSR (del.) Zofia Pawelczyk-Bik Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Kapanowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2026 r. w Warszawie sprawy B. E. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w X. o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym przy udziale (...) Sp. z o.o. w X. na skutek odwołania B. E. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w X. z dnia 13 kwietnia 2022r. nr (...) - (...) - (...) 1. oddala odwołanie; 2. zasądza od B. E. (1) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w X. 360 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi za czas od uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty; 3. przyznaje adwokat B. H. wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji kuratora dla spółki zainteresowanej ustanowionego na podstawie art. 69 § 1 k.p.c. w kwocie 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) podwyższonej o należny podatek od towarów i usług, którą to kwotę wypłacić ze środków Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego Warszawa -Praga w Warszawie. sędzia Zofia Pawelczyk-Bik Sygn. akt VII U 1055/22 UZASADNIENIE W dniu 16 maja 2022 r. B. E. (1) , działając przez profesjonalnego pełnomocnika, odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w X. z dnia 13 kwietnia 2022r. nr (...) - (...) , którą organ rentowy stwierdził, że odwołująca się jako pracownik u płatnika składek (...) Sp. z o.o. w X. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 12 października 2021 r. Odwołująca się wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyjęcie, że z tytułu umowy o pracę zawartej z (...) Sp. z o.o. podlegała ubezpieczeniom od ww. daty. Ponadto wnosiła o zasądzenie na jej rzecz od organu rentowego kosztów postpowania według norm przepisanych (odwołanie B. E. (1) – k. 3 a.s.). W odpowiedzi z dnia 30 maja 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w X. wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie od odwołującej się kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu stanowiska organ rentowy wskazał, że brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających wykonywanie pracy przez odwołującą się na rzecz płatnika co oznacza, że kwestionowany stosunek pracy od początku miał znaczenie czysto instrumentalne i miał jedynie na celu uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia chorobowego w wysokości nieproporcjonalnej do poniesionego kosztu z tytułu opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Zakład wskazał, że sporna umowa o pracę, powinna być kwalifikowana jako czynność pozorna i jako taka, nie może stanowić ważnego tytułu do ubezpieczeń. W konsekwencji zasadnym było wyłączeniem z nich odwołującej się od daty zawarcia umowy (odpowiedź ZUS (...) Oddział w X. na odwołanie – k.7 – 8 verte a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością NIP: (...) , REGON: (...) została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 31 lipca 2017 r. Przeważający przedmiot działalności spółki został oznaczony kodem PKD 46.90 Z – sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana. Siedziba spółki mieści się w X. , przy Alei (...) lok. (...) Prezesem Zarządu spółki w okresie od 21 stycznia 2021 r. do 14 września 2021 r. był S. V. . S. V. został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego jako osoba uprawniona do reprezentacji spółki na podstawie Postanowienia z dnia 14.09.2021r. z urzędu wskutek zawiadomienia z KRK o skazaniu osoby za przestępstwa określone w art. 18 § 2 ksh , kwalifikacja: art. 270 § 1 kk ) (dane z KRS spółki (...) sp. z o.o. – k. 42 – 45 a.s.; postanowienie o wpisie w KRS z 14.09.2021r.k. 96-98, informacja k.100;zawiadomienie z KRS k.101). Spółka (...) Sp. z o.o. w latach 2017-2018 odnotowała stratę w kwocie 8644.83 zł, w 2019 roku stratę w kwocie 9287,50 zł, w 2020 roku stratę w kwocie 5338,40 zł i w 2021 roku stratę w kwocie 6963,58 zł. Spółka (...) (...) Sp. z o.o. NIP: (...) , REGON: (...) została wpisana do KRS w dniu 9 maja 2016 r. Siedziba spółki mieści się w X. , przy Alei (...) lok. (...) Prezesem zarządu spółki w okresie od 9 maja 2016 r. do 25 czerwca 2024 r. była D. O. (2) . (dane z KRS – k. 110 – 117 a.s.). D. O. (1) była przyjaciółką S. V. (zeznania odwołującej- rozprawa z dnia 11 grudnia 2025r.). Spółka (...) (...) Sp. z o.o. w 2020 roku odnotowała stratę w kwocie - 217.196,70 zł. W dniu 12 października 2021 r. pomiędzy spółką (...) sp. z o.o. reprezentowaną przez V. S. a B. E. (1) doszło do sporządzenia dokumentu zatytułowanego „umowa o pracę”. Treść dokumentu wskazywała, że B. E. (1) została zatrudniona przez (...) sp. z o.o. od 12 października 2021 r. do 11 stycznia 2022 r. na stanowisku przedstawiciela handlowego w wymiarze czasu pracy 1/2 etatu z wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 1400,00 zł brutto. Praca świadczona miała być w siedzibie pracodawcy (umowa o pracę – nienumerowana karta akt ZUS). Sporządzony został również dokument stanowiący zakres obowiązków B. E. (1) na stanowisku przedstawiciela handlowego. Zgodnie z nim, B. E. (1) miała zajmować się monitorowaniem rynku w zakresie popytu na dany produkt i jego podaży, organizowaniem sieci sprzedaży, nawiązywaniem i utrzymywaniem kontaktów handlowych z odbiorcami, promowaniem produktów, analizowaniem efektywności prowadzonej działalności handlowej (nienumerowana karta akt ZUS). Następnie, w dniu 1 listopada 2021 r. został podpisany aneks do umowy o pracę do z dnia 12 października 2021 r. zmieniający wymiar czasu pracy – na cały etat oraz wynagrodzenie na kwotę 3.500 zł. 1 listopada 2021 r. V. S. sporządził dokument dotyczący „czasowego powierzenia innej pracy” z treści którego wynikało, że powierzył B. E. (1) wykonywanie pracy na rzecz (...) (...) Sp. z o.o. z siedzibą przy (...) w X. w okresie od 1 listopada 2021 r. do 11 stycznia 2022 r. wraz z przedłużeniem na czas nieokreślony w godzinach pracy od 14:00 do 17:00 z zachowaniem prawa do dotychczasowego wynagrodzenia. Dokument zawierał informację, że do czasowego powierzenia obowiązków doszło ze względu na uzasadnione potrzeby występujące w zakładzie pracy (...) (...) Sp. z o.o. polegające na braku osoby wykonującej obowiązki polegające na: odbieraniu telefonów, przyjmowaniu i wysyłaniu korespondencji firmowej, przesyłek kurierskich i rejestracji korespondencji, skanowaniu dokumentów, przygotowaniu pism do wysyłki, archiwizacji dokumentacji i prowadzeniu firmowego kalendarza (pismo z dnia 1 listopada 2021 r. o cisowym powiedzeniu innej pracy – nienumerowana karta akt ZUS). Spółka (...) Sp. z o.o. wystawiała na rzecz spółki (...) (...) Sp. z o.o. faktury VAT, w których jako sprzedawcę wskazywano spółkę (...) Sp. z o.o., a jako nabywcę spółkę (...) (...) Sp. z o.o., natomiast jako przedmiot sprzedaży – nazwę towaru/usługi – wpisywano „czasowe powierzenie pracy B. E. (1) ”. Faktura o numerze (...) oznaczona była datą wykonania usługi 30 listopada 2021r., faktura o numerze (...) – datą 31 grudnia 2021 r., a faktura (...) datą 31 stycznia 2022 r. (faktury – nienumerowane karty akt ZUS, k. 203 – 204 a.s.). W dniu 11 stycznia 2022 r. wystawione zostało przez lekarza (...) w X. zaświadczenie lekarskie w celu przedłożenia pracodawcy, w którym stwierdzono, że B. E. (1) jest w 34 tygodniu ciąży, a przewidywana data porodu to 20 lutego 2022r. (zaświadczenie lekarskie – k. 182 a.s.). W dniu 11 stycznia 2022 r. został podpisany kolejny aneks do umowy o pracę z dnia 12 października 2021 r., określający czas na jaki została zawarta umowo o pracę ze wskazaniem, że jest to czas nieokreślony od dnia 12 października 2021 r. (...) Sp. z o.o. dysponuje dokumentami stanowiącymi listy obecności, z których wynikają dni stawiennictwa w pracy pracownika B. E. (1) w okresie od października 2021 r. do stycznia 2022 r. Widnieje na nich pieczątka spółki (...) Sp. z o.o. i (...) (...) Sp. z o.o. Ponadto (...) Sp. z o.o. dysponuje dokumentami stanowiącymi listy płac za okres październik 2021 r. – grudzień 2021 r., na których widnieje podpis V. S. i pieczęć (...) Sp. z o.o. oraz podpis B. E. (1) (listy płac – nienumerowana karta akt ZUS, 208 verte – 210 a.s., listy obecności – k. 210 verte – 212 a.s.). (...) (...) Sp. z o.o. w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2022 r. nie sporządzało imiennego raportu miesięcznego dla pracownika B. E. (1) . Raport imienny dotyczący ww. pracownika w ww. okresie sporządzała spółka (...) Sp. z o.o. (informacja z ZUS – k.226 – 227 a.s.). (...) Sp. z o.o. sporządzała podpisane przez V. S. dokumenty stanowiące dowód wypłaty KW – dokumentujące wypłatę wynagrodzenia B. E. (1) , tj. dowód wypłaty z dnia 9 grudnia 2021 r. na kwotę 1920,05 zł, z dnia 30 grudnia 2021 r. na kwotę 2748,34 zł, z dnia 9 stycznia 2022 r. na kwotę 1162,34 zł (k.206 – 208 a.s.). W dniu 15 lutego 2022 r. z rachunku bankowego (...) Sp. z o.o. zrealizowany do odbiorcy (...) na kwotę 1586 zł (potwierdzenie przelewu – nienumerowana karta kat ZUS, k. 204 verte a.s.). W dokumencie PIT-11 za rok 2021 sporządzonym na podatnika B. E. (1) spółka (...) sp. z o.o. wykazała przychód odwołującej w kwocie 7788,72 zł (dokument PIT 11 za 2021 r. – k. 212 verte – 214 a.s.). B. E. (1) została zgłoszona przez płatnika składek (...) Sp. z o.o. jako pracownik do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych: emerytalnego, rentowych, wypadkowego i chorobowego oraz do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od 12 października 2021 r. Dokument zgłoszeniowy został złożony do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w dniu 22 października 2021 r. B. E. (1) była także zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego od 18 lutego 2021 r. z tytułu umowy zlecenia z podstawą wymiaru składek z tego tytułu w kwocie 146,00 zł. Od dnia 26 stycznia 2022 r. B. E. (1) przebywa na urlopie macierzyńskim, a w dniu (...) r. urodziła dziecko. B. E. (2) w okresie objętym umowa o pracę z (...) sp. z o.o. mieszkała na G. ul. (...) . W siedzibie spółki (...) sp. z o.o. i (...) (...) rachunkowe sp. z o.o. (...) V. bardzo rzadko się pojawiał. Szefem (...) (...) rachunkowe sp. z o.o. była jego przyjaciółka D. . (zeznania odwołującej – rozprawa 11 grudnia 2025r.). W dniu 18 lutego 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w X. wszczął urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zasadności zgłoszenia B. E. (1) ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o pracę (zawiadomienie – nienumerowana karta akt ZUS). W dniu 13 kwietnia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w X. wydał decyzję nr (...) , którą stwierdził, że B. E. (1) jako pracownik u płatnika składek (...) Sp. z o.o. z siedzibą X. nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 12 października 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że zgodnie z art. 58 § 2 Kodeksu cywilnego w związku z art. 300 Kodeksu pracy uznać należy, że zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych oraz towarzyszące mu inne czynność prawne, noszą wszelkie znamiona świadomego, celowego i zorganizowanego działania, których celem było uzyskanie, w sposób nieuprawniony, nienależnych świadczeń z ubezpieczenia społecznego, przez co były one sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i nieważne (decyzja – nienumerowana karta akt ZUS). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy oraz aktach organu rentowego, w tym: odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego obu spółek, umowy o pracę z dnia 12 października 2021 r. wraz z aneksami, zakresu obowiązków, pisma dotyczącego czasowego powierzenia innej pracy, faktur VAT wystawionych przez (...) Sp. z o.o. na rzecz (...) (...) (...) Sp. z o.o., list obecności i list płac, dowodów wypłaty wynagrodzenia (KW), potwierdzenia przelewu bankowego, dokumentu PIT-11 za 2021 r., zaświadczenia lekarskiego, a także informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zgłoszeń do ubezpieczeń oraz raportów imiennych. Sąd nie znalazł podstaw, aby kwestionować autentyczność powyższych dokumentów w tym sensie, że zostały one sporządzone i podpisane przez wskazane w nich osoby oraz że złożono w nich oświadczenia o wynikającej z nich treści – w tym zakresie dokumenty prywatne stanowiły, stosownie do art. 245 k.p.c. , dowód jedynie tego, że osoby, które je podpisały, złożyły oświadczenia zawarte w ich treści. Sąd nie dał natomiast wiary dokumentom w zakresie, w jakim miały one potwierdzać rzeczywiste wykonywanie przez odwołującą się pracy w reżimie pracowniczym na rzecz płatnika składek (...) Sp. z o.o., uznając, że zostały one sporządzone instrumentalnie, wyłącznie w celu wykreowania pozorów istnienia stosunku pracy i uzyskania tytułu do ubezpieczeń społecznych. Za taką oceną przemawiały w szczególności: brak jakichkolwiek obiektywnych, zewnętrznych dowodów wykonywania przez odwołującą się czynności odpowiadających stanowisku przedstawiciela handlowego, ekonomiczna nieracjonalność zatrudnienia w świetle wieloletniej, nieprzerwanej straty generowanej przez płatnika składek, a także ścisła zbieżność czasowa pomiędzy podwyższeniem wynagrodzenia i wymiaru etatu a datą przedstawienia zaświadczenia o ciąży. Dokumenty takie jak listy obecności czy listy płac, sporządzone wyłącznie przez sam podmiot zainteresowany wykazaniem istnienia stosunku pracy, Sąd ocenił jako niewystarczające do wykazania rzeczywistego świadczenia pracy. Straty osiągane przez obie spółki Sąd ustalił na podstawie rachunków zysków i strat oraz sprawozdań finansowych tych spółek, które mają charakter dokumentów urzędowych sporządzanych na podstawie obowiązujących przepisów o rachunkowości, a ich treść nie budziła wątpliwości Sądu ani nie była kwestionowana przez strony postępowania. Podstawę ustaleń faktycznych stanowiły również zeznania odwołującej się, którym Sąd dał wiarę jedynie w zakresie, w jakim korespondowały one z pozostałym, obiektywnym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w szczególności co do okoliczności faktycznego świadczenia pracy na rzecz i pod kierownictwem spółki (...) (...) Sp. z o.o., a nie formalnego pracodawcy – (...) Sp. z o.o., momentu powzięcia przez odwołującą się wiedzy o rzeczywistym układzie stosunków pomiędzy obiema spółkami, sposobu wypłaty wynagrodzenia oraz braku kontaktu ze strony pracodawcy po rozpoczęciu zwolnienia lekarskiego. W pozostałym zakresie, w szczególności co do rzekomo wykonywanych czynności przedstawiciela handlowego, Sąd ocenił zeznania odwołującej się jako mało konkretne, wewnętrznie niespójne i noszące cechy ogólnikowości – odwołująca się nie była bowiem w stanie wskazać żadnych szczegółów dotyczących kontrahentów, z którymi miała współpracować, ani treści prowadzonej korespondencji handlowej, co w ocenie Sądu nie pozwalało uznać ich za wiarygodne źródło ustaleń co do rzeczywistego charakteru łączącego strony stosunku prawnego. Zeznania odwołującej się, ocenione we wskazanym wyżej zakresie w powiązaniu z pozostałym materiałem dowodowym, stanowiły w istocie potwierdzenie tezy organu rentowego o pozorności zawartej umowy o pracę. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia czy odwołująca się jako pracownik u płatnika składek (...) Sp. z o.o. podlegała od dnia 12 października 2021 r. obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu. Organ rentowy kwestionował istnienie tytułu ubezpieczenia, wskazując, że zawarta umowa o pracę była czynnością pozorną, zawartą wyłącznie w celu umożliwienia odwołującej się skorzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego – w szczególności zasiłku macierzyńskiego. Odwołująca się natomiast twierdziła, że praca była przez nią faktycznie wykonywana, a zawarta umowa odzwierciedlała rzeczywisty stosunek pracy podlegający ochronie ubezpieczeniowej. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2021 r. poz. 423). zgodnie z którymi obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne pozostające w stosunku pracy, od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia jego ustania. Tytułem do objęcia ubezpieczeniami społecznymi jest zatem nie samo zawarcie umowy nazwanej „umową o pracę”, lecz rzeczywiste nawiązanie stosunku pracy w rozumieniu art. 22 § 1 k.p. , a więc dobrowolne zobowiązanie się pracownika do osobistego wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, za wynagrodzeniem, przy jednoczesnym zobowiązaniu pracodawcy do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Zgodnie natomiast z art. 83 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. , nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Pozorność czynności prawnej zachodzi wówczas, gdy strony umowy, składając oświadczenia woli, nie mają zamiaru wywołania żadnych skutków prawnych bądź też zamierzają wywołać inny skutek niż ten, który wynika z treści złożonych oświadczeń. W odniesieniu do umów o pracę w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że o pozorności umowy o pracę można mówić wówczas, gdy strony umowy nie miały zamiaru wykonywać obowiązków z niej wynikających, tj. pracownik nie miał zamiaru świadczyć pracy, a pracodawca nie miał zamiaru z tej pracy korzystać, godząc się jedynie na fikcyjne zatrudnienie w celu umożliwienia drugiej stronie skorzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego następuje przez dokonanie czynności konwencjonalnej, jaką jest zawarcie umowy o pracę, a więc dopiero powstanie rzeczywistego stosunku pracy rodzi obowiązek ubezpieczenia emerytalnego, rentowych, wypadkowego i chorobowego. Wykreowanie takiego stosunku, nawet przy zachowaniu formalnych warunków wynikających z Kodeksu pracy , nie może być wykorzystywane instrumentalnie, z jedynym zamiarem osiągnięcia nieuprawnionych korzyści z systemu zabezpieczenia społecznego. Sąd miał na uwadze, że umowa o pracę jest czynnością prawną kauzalną, uwarunkowaną istnieniem przyczyny jej dokonania w postaci ekwiwalentności świadczeń stron – z jednej strony obowiązku świadczenia pracy określonego rodzaju, z drugiej obowiązku wypłaty wynagrodzenia. W sytuacji, w której cel zawarcia umowy jest inny niż wykonywanie pracy, a jedynym motywem stron jest uzyskanie przez jedną z nich (pracownika) świadczeń z ubezpieczeń społecznych kosztem Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, czynność taka nie może wywoływać skutków prawnych, dla osiągnięcia których była pozornie dokonana, gdyż w rzeczywistości zmierza do wyłudzenia świadczeń finansowanych ze składek wpłacanych przez ubezpieczonych do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Instrumentalne wykorzystywanie instytucji ubezpieczenia społecznego dla osiągnięcia celu sprzecznego z jego przeznaczeniem, polegającym na ochronie pracownika przed skutkami ryzyka utraty zarobku wskutek zajścia zdarzeń losowych, stanowi nadużycie prawa i nie zasługuje na ochronę. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że zgromadzony materiał dowodowy daje pełne podstawy do przyjęcia, że umowa o pracę zawarta pomiędzy odwołującą się a (...) Sp. z o.o. miała charakter pozorny. Za takim wnioskiem przemawiały łącznie następujące okoliczności: Po pierwsze, umowa została zawarta przez S. V. , który w czasie jej zawierania nie był uprawniony do reprezentowania spółki, bowiem został wykreślony z Krs, z organu spółki postanowieniem Sądu z 14.09.2021r. w związku z prawomocnym wyrokiem za przestępstwo z art. 270 k.k. Kolejne zmiany umowy również podpisywał S. V. pomimo tego, że już nie był prezesem spółki. Po drugie, ekonomiczna nieracjonalność zatrudnienia. Zatrudnienie odwołującej się, a następnie podwyższenie jej wynagrodzenia oraz wymiaru czasu pracy, nastąpiło w sytuacji, gdy płatnik składek od co najmniej 2017 r. nieprzerwanie nie prowadził działalności przynoszącej zysk, lecz generował straty. W spółce znajdującej się w takiej sytuacji finansowej zatrudnienie nowego pracownika na wskazanych w umowie warunkach, a tym bardziej niespełna trzy tygodnie później podjęta decyzja o podwyższeniu jego wynagrodzenia ponad dwukrotnie (z 1400 zł do 3500 zł brutto), nie znajduje żadnego racjonalnego, gospodarczo uzasadnionego wytłumaczenia i pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami racjonalnego prowadzenia działalności gospodarczej. Po trzecie, rażąca rozbieżność pomiędzy przedmiotem działalności płatnika składek a rodzajem czynności faktycznie wykonywanych przez odwołującą się oraz stanowiskiem wskazanym w umowie. Zgodnie z danymi ujawnionymi w Krajowym Rejestrze Sądowym, przeważającym przedmiotem działalności płatnika jest sprzedaż hurtowa Tymczasem z zeznań samej odwołującej się wynika, że w rzeczywistości świadczyła ona pracę o charakterze biurowo-administracyjnym, wykonywaną na rzecz podmiotu funkcjonującego w istocie jak biuro rachunkowe, a jej głównym zajęciem było skanowanie i wprowadzanie do systemu faktur spółki. Opisane przez odwołującą się czynności w żaden sposób nie wpisują się w profil zadań przedstawiciela handlowego, jaki widnieje w treści umowy o pracę i towarzyszącym jej zakresie obowiązków, obejmującym monitorowanie rynku, organizowanie sieci sprzedaży czy nawiązywanie kontaktów handlowych. Ta rozbieżność między formalną treścią umowy a rzeczywiście wykonywanymi czynnościami stanowi istotny argument przemawiający za tym, że stanowisko przedstawiciela handlowego zostało wskazane w umowie wyłącznie dla pozoru, w oderwaniu od faktycznych potrzeb płatnika składek i rzeczywistego charakteru świadczonej pracy. Po czwarte, sztuczna konstrukcja „czasowego powierzenia pracy” i wzajemnego fakturowania pomiędzy formalnie niezależnymi podmiotami. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że (...) Sp. z o.o. nie jest i zgodnie z dostępnymi danymi, nigdy nie było agencją pracy tymczasowej ani podmiotem trudniącym się pośrednictwem w zatrudnianiu pracowników na rzecz innych przedsiębiorców, wobec czego brak było jakiejkolwiek gospodarczej i prawnej podstawy do „odpłatnego użyczania” pracownika innej spółce w ramach opisanej w sprawie konstrukcji. Mechanizm ten, oparty na fakturowaniu przez płatnika składek na rzecz Biura rachunkowego (...) Sp. z o.o. „czasowego powierzenia pracy” odwołującej się, nie znajduje oparcia w przepisach prawa pracy i w ocenie Sądu stanowił jedynie sposób na nadanie pozorów legalności sytuacji, w której odwołująca się od początku faktycznie świadczyła pracę na rzecz i pod kierownictwem spółki (...) (...) Sp. z o.o., obsługującej płatnika składek, nie zaś na rzecz samej (...) Sp. z o.o. jako formalnego pracodawcy. Sama odwołująca zeznała, że o pracy dowiedziała się od koleżanki T. , oraz że poszukiwano przedstawiciela do spółki (...) sp. z o.o.., a nie do (...) sp. z o.o. Odwołująca zeznała, że było jej obojętne w jakiej firmie pracuje, chciała mieć umowę o pracę i nie zostać oszukana. Pracownicy (...) sp. z o.o.. i (...) sp. z o.o. pracowali wszyscy razem. Powyższe okoliczności pozwalają wysnuć wniosek, że nawet jeżeli odwołująca wykonywała jakąkolwiek pracę to na rzecz innej spółki, a nie (...) sp. z o.o. Sąd zwrócił przy tym uwagę na wewnętrzną niespójność samej konstrukcji przyjętej przez odwołującą się i płatnika. Skoro bowiem – jak wynika z materiału dowodowego, w tym z zeznań samej odwołującej się – od dnia 1 listopada 2021r., a więc przez zdecydowaną większość spornego okresu, odwołująca się faktycznie świadczyła pracę wyłącznie na rzecz i pod kierownictwem spółki (...) (...) Sp. z o.o., wykonując czynności na jej rzecz w wymiarze odpowiadającym pełnemu zaangażowaniu, a spółka (...) Sp. z o.o. ograniczała się w istocie do formalnego pośredniczenia w tym zatrudnieniu poprzez wystawianie faktur z tytułu „czasowego powierzenia pracy”, to konsekwentnie to właśnie (...) (...) Sp. z o.o., a nie (...) Sp. z o.o., powinna była – jako podmiot rzeczywiście korzystający z pracy odwołującej się i sprawujący nad nią kierownictwo – dokonać jej zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych jako płatnik składek. Tymczasem, jak wynika z informacji uzyskanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, (...) (...) Sp. z o.o. w spornym okresie nie sporządzała i nie składała żadnego imiennego raportu miesięcznego dotyczącego odwołującej się, a zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych oraz rozliczania składek dokonywała wyłącznie (...) Sp. z o.o. Taki stan rzeczy dodatkowo potwierdza tezę o instrumentalnym i sztucznym charakterze przyjętej konstrukcji – zgłoszenie odwołującej się do ubezpieczeń przez podmiot, na rzecz którego w rzeczywistości pracy nie świadczyła lub jedynie przez krótki, początkowy okres, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek zgłoszenia przez podmiot rzeczywiście korzystający z jej pracy, nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa pracy i ubezpieczeń społecznych i świadczy o tym, że dobór formalnego płatnika składek podyktowany był nie rzeczywistym stosunkiem prawnym łączącym strony, lecz wyłącznie względami korzystnymi z punktu widzenia uzyskania możliwie najwyższych świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Po piąte, brak jakichkolwiek zewnętrznie weryfikowalnych dowodów rzeczywistego wykonywania przez odwołującą się obowiązków przedstawiciela handlowego na rzecz (...) sp. z o.o., przy jednoczesnym oparciu ustaleń faktycznych wyłącznie na dokumentach sporządzonych wewnętrznie przez sam podmiot zainteresowany wykazaniem istnienia stosunku pracy (listy obecności, listy płac, dowody wypłaty wynagrodzenia). Co szczególnie istotne, w toku całego postępowania odwołująca się nie zgłosiła żadnego wniosku dowodowego zmierzającego do przesłuchania świadków, którzy mogliby potwierdzić fakt jej rzeczywistego zatrudnienia i świadczenia pracy na rzecz spółki. Odwołująca się nie zawnioskowała o przesłuchanie ani członków organów spółki innych niż wynikało to z inicjatywy dowodowej organu rentowego, ani żadnych współpracowników, ani – co Sąd uznał za szczególnie wymowne w kontekście stanowiska wskazanego w umowie – jakichkolwiek klientów czy kontrahentów, z którymi miałaby mieć kontakt w ramach wykonywania obowiązków przedstawiciela handlowego. Bierność dowodowa odwołującej się w tym zakresie – w sytuacji gdy to na niej spoczywał ciężar wykazania okoliczności, z których wywodziła korzystne dla siebie skutki prawne – musiała zostać oceniona na jej niekorzyść. Po szóste, treść zeznań samej odwołującej się, która przyznała, że faktycznie od początku wykonywała czynności o charakterze administracyjno-biurowym na rzecz i pod kierownictwem spółki (...) (...) Sp. z o.o., nie zaś formalnego pracodawcy, nie potrafiła wskazać żadnych konkretnych okoliczności dotyczących rzekomo wykonywanych obowiązków handlowca – nie pamiętała kontrahentów, treści korespondencji ani adresatów wystawianych faktur – a po rozpoczęciu zwolnienia lekarskiego utraciła jakikolwiek kontakt z pracodawcą. Wszystkie powyższe okoliczności, rozpatrywane łącznie, prowadzą do jednoznacznego wniosku, że rzeczywistym i jedynym celem zawarcia spornej umowy o pracę nie było nawiązanie i wykonywanie stosunku pracy w rozumieniu art. 22 § 1 k.p. , lecz wyłącznie stworzenie formalnych pozorów takiego stosunku w celu umożliwienia odwołującej się skorzystania ze świadczeń finansowanych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – w szczególności wysokiego, nieadekwatnego do rzeczywiście wykonywanej (a w istocie niewykonywanej) pracy zasiłku macierzyńskiego, w miejsce uprzednio posiadanego tytułu ubezpieczenia w postaci umowy zlecenia z podstawą wymiaru składek w wysokości zaledwie 146 zł. Tak ukształtowana czynność prawna jako dokonana dla pozoru w rozumieniu art. 83 § 1 k.c. w zw. z art. 300 k.p. , jest bezwzględnie nieważna od chwili jej dokonania, a zatem nie mogła wywołać żadnych skutków prawnych – w tym w szczególności nie mogła stanowić ważnego tytułu do objęcia odwołującej się obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi: emerytalnym, rentowymi, chorobowym i wypadkowym. W konsekwencji zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stwierdzająca, że odwołująca się jako pracownik u płatnika składek (...) Sp. z o.o. nie podlega obowiązkowo wskazanym wyżej ubezpieczeniom od dnia 12 października 2021 r., odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie jako bezzasadne, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu i zasądził od B. E. (1) na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w X. 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi za czas od uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty, stosownie do art. 98 § 1 1 k.p.c. W punkcie 3 sentencji wyroku Sąd orzekł o wynagrodzeniu kuratora ustanowionego na podstawie art. 69 § 1 k.p.c. dla zainteresowanej spółki (...) Sp. z o.o. i przyznał adwokat B. H. wynagrodzenie z tytułu pełnienia tej funkcji w kwocie 360 zł, podwyższonej o należny podatek od towarów i usług, na podstawie § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, którą to kwotę nakazał wypłacić ze środków Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie. Sędzia Zofia Pawelczyk-Bik
Cytuj tę stronę
Gotowy przypis do strony „Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie, VII U 1055/22”:
Źródło: sady (cpdp.media/sady), na podstawie orzeczeń opublikowanych w SAOS i danych MS; stan danych na 13.10.2026. Strona: Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie, VII U 1055/22.
Stały link:
https://cpdp.media/sady/orzeczenie/551681
Poprawki zapisujemy w dzienniku korekt.