Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie, VI U 69/26

Sygn. akt VI U 69/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02/06/2026 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie Przewodniczący: Sędzia Anna Kliś-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. w Warszawie na rozprawie sprawy M. C. (1) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w H. o zasiłek chorobowy na skutek odwołania M. C. (1) z udziałem Casa R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w H. z dnia 23 grudnia 2025 r. znak (...) - (...) zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w H. z dnia 23 grudnia 2025 r. znak (...) - (...) , w ten sposób, że przyznaje odwołującej się M. C. (1) prawo do zasiłku chorobowego za okres od 19 lipca 2025 roku do 8 sierpnia 2025 roku, a także uznaje, że odwołująca się M. C. (1) nie jest zobowiązana do zwrotu pobranego zasiłku chorobowego za wyżej wymieniony okres. Sygnatura akt VI U 69/26 Uzasadnienie wyroku z 2 czerwca 2026 r. Decyzją z 23 grudnia 2025 r., znak (...) - (...) , ZUS odmówił M. C. (1) prawa do zasiłku chorobowego za okres od 19 lipca 2025 r. do 8 sierpnia 2025 r. oraz zobowiązał ją do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 4 695,89 zł (decyzja – akta ZUS). Ubezpieczona – M. C. (1) , 27 stycznia 2026 r. (data stempla pocztowego – k. 5), wniosła odwołanie od tej decyzji. Ubezpieczona wskazała, że w istocie w ww. okresie niezdolności do pracy uczestniczyła w warsztatach wokalnych, które odbywały się od 4 do 8 sierpnia 2025 r. Jednak, w jej ocenie, warsztaty te miały spokojny, niestresujący i nieobciążający charakter. Zdaniem ubezpieczonej, udział w tych warsztatach nie wpłynął negatywnie na jej proces rekonwalescencji, a nadto lekarz psychiatra miał jej potwierdzić, że udział w owych warsztatach pozytywnie wpłynął na proces leczenia jej schorzeń psychicznych, które stanowiły przyczynę jej niezdolności do pracy w okresie od 19 lipca 2025 r. do 8 sierpnia 2025 r. (odwołanie – k. 1-2). ZUS wniósł o oddalenie odwołania. Według ZUSu, udział ubezpieczonej w ww. warsztatach wokalnych - w okresie orzeczonej niezdolności do pracy - stanowił wykorzystanie zwolnienia lekarskiego od pracy w sposób niezgodny z jego celem, w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (dalej jako: „ustawa zasiłkowa”), co implikowało utratę przez ubezpieczoną prawa do zasiłku chorobowego za sporny okres, a także konieczność zwrotu wypłaconego jej nienależnie zasiłku chorobowego – na podstawie art. 84 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej jako: „ustawa systemowa”) (odpowiedź na odwołanie – k. 9-10). Sąd ustalił następujący stan faktyczny. M. C. (1) była zatrudniona u płatnika składek M. C. (2) , prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą (...) (...) C. , do 31 sierpnia 2025 r. – na podstawie umowy o pracę, na stanowisku nauczycielki wczesnoszkolnej (okoliczność bezsporna, subsydiarnie pismo ogólne płatnika składek – akta ZUS). Praca nauczycielki wczesnoszkolnej wiązała się dla M. C. (1) ze sporym obciążeniem strun głosowych. Obciążenie to nasilał silny stres jakiego doznawała M. C. (1) , i który doprowadził m.in. do zaburzeń emisji głosu i zaburzeń adaptacyjnych (przesłuchanie M. C. (1) w charakterze strony -k.24 a.s.; (...) akta ZUS). M. C. (1) była niezdolna do pracy od 19 lipca 2025 r. do 8 sierpnia 2025 r., z uwagi na problemy ze zdrowiem psychicznym – reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne. Wówczas jej miejscem zamieszkania była N. (okoliczności bezsporne). Z uwagi na ww. niezdolność do pracy M. C. (1) pobrała zasiłek chorobowy w kwocie 2 687,49 zł - za okres od 19 lipca 2025 r. do 31 lipca 2025 r., oraz w kwocie 1 853,84 zł – za okres od 1 sierpnia 2025 r. do 8 sierpnia 2025 r. (pismo płatnika składek z 17 września 2025 r. – akta ZUS). M. C. (1) , od 4 do 8 sierpnia 2025 r., uczestniczyła w warsztatach wokalnych. Warsztaty te odbywały się w N. – miejsce zamieszkania M. C. (1) . Składały się z trzech spotkań trwających po 45 min. Program warsztatów obejmował m.in. pracę nad prawidłową emisją głosu, ćwiczenia oddechowe wspierające technikę fonacyjną, ćwiczenia rozluźniające aparat głosowy oraz indywidualne wskazówki dotyczące bezpiecznego i zdrowego używania głosu. Zajęcia warsztatowe miały charakter pracy rehabilitacyjnej nad głosem i nie stanowiły aktywności zawodowej ani zarobkowej (zaświadczenie z Fundacji (...) ( (...) ) (...) – k. 4; przesłuchanie M. C. (1) w charakterze strony – k.24 a.s.) Udział w owych warsztatach wokalnych pozytywnie wpłynął na stan zdrowia psychicznego M. C. (1) (przesłuchanie M. C. (1) w charakterze strony – k.24 a.s. zaświadczenie psychiatry – k. 3; zaświadczenie foniatry – k. 7). M. C. (1) nie zdawała sobie sprawy z tego, że udział w owych warsztatach wokalnych może skutkować stwierdzeniem przez ZUS, że nie przysługuje jej prawo do zasiłku chorobowego za przedmiotowy okres niezdolności do pracy, a nadto zobowiązaniem do zwrotu wypłaconego zasiłku chorobowego (przesłuchanie M. C. (1) w charakterze strony – k 24 a.s.). Decyzją z 23 grudnia 2025 r., znak (...) - (...) , ZUS odmówił M. C. (1) prawa do zasiłku chorobowego za okres od 19 lipca 2025 r. do 8 sierpnia 2025 r. oraz zobowiązał ją do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 4 695,89 zł (decyzja – akta ZUS). Powyższy stan faktyczny został ustalony przez Sąd na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, aktach organu rentowego, oraz w oparciu o zeznania odwołującej. Zeznania te były ze sobą spójne oraz korelowały z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Sąd zważył, co następuje. Odwołanie ubezpieczonej było zasadne. Spór w tej sprawie koncentrował się na tym, czy zachowanie ubezpieczonej – udział w warsztatach wokalnych w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, było wykorzystaniem zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej (z dniem 13 kwietnia 2026 r. ów przepis został zmieniony, lecz zgodnie z art. 39 ustawy nowelizującej należało zastosować ten przepis w brzmieniu dotychczasowym). W ocenie Sądu, zachowanie ubezpieczonej nie wypełniało hipotezy normy prawnej z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Po pierwsze, owe warsztaty odbywały się w miejscu zamieszkania ubezpieczonej, a nadto składały się jedynie z trzech spotkań trwających po 45 min. W związku z tym nie wiązały się z nadmiernym obciążeniem dla ubezpieczonej, mogącym wpłynąć negatywnie na jej proces leczenia. Po drugie, te warsztaty wspomagały proces leczenia ubezpieczonej, co wynika z jej zeznań i przedłożonych zaświadczeń lekarskich. Miały one na celu pracę rehabilitacyjną nad głosem. Tymczasem to właśnie zaburzenia emisji głosu były jednym z objawów silnego stresu, z uwagi na który ubezpieczona była niezdolna do pracy w spornym okresie. Zatem dążenie przez ubezpieczoną do poprawy swojej emisji głosu przez udział w owych warsztatach należało ocenić pozytywnie. W ten sposób ubezpieczona aktywnie dążyła do usunięcia przyczyn swej niezdolności do pracy. Za uznaniem udziału przedmiotowych warsztatach za element procesu rekonwalescencji przemawiał również fakt, że w ich programie przewidziano ćwiczenia oddechowe, które są jedną z podstawowych metod radzenia sobie ze stresem – z uwagi na który ubezpieczona była niezdolna do pracy w spornym okresie. Po trzecie, organ rentowy nie złożył żadnych wniosków dowodowych dążących do podważenia wyżej opisanych ustaleń. W związku z tym, że ubezpieczona udowodniła ww. okoliczności, to na organie rentowym spoczywał ciężar udowodnienia okoliczności przeciwnych ( art. 6 k.c. w zw. z art. 232 zd. 1 k.p.c. ). Zatem ZUS niezasadnie zastosował dyspozycję normy prawnej z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej i odmówił ubezpieczonej prawa do zasiłku chorobowego za okres od 19 lipca 2025 r. do 8 sierpnia 2025 r. W konsekwencji organ rentowy niezasadnie zobowiązał ubezpieczoną do zwrotu wypłaconego jej zasiłku chorobowego za sporny okres – na podstawie art. 84 ust. 1 w zw. z art. 84 ust. 2 pkt 3 ustawy systemowej. Bowiem ubezpieczona nie wykorzystywała zwolnienia od pracy za sporny okres, w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia (art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej w zw. z art. 84 ust. 2 pkt 3 ustawy systemowej). Zatem wypłacony jej zasiłek nie mógł zostać uznany za nienależny w rozumieniu art. 84 ust. 1 w zw. z art. 84 ust. 2 pkt 3 ustawy systemowej. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , zmienił zaskarżoną decyzję przez przyznanie M. C. (1) prawa do zasiłku chorobowego za okres od 19 lipca 2025 r. do 8 sierpnia 2025 r. oraz uznanie, że M. C. (1) nie jest zobowiązana do zwrotu pobranego zasiłku chorobowego za wyżej wymieniony okres. Ubezpieczona korzystała ze zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 96 pkt 4 u.k.s.c. Ze zwolnienia od kosztów sądowych korzystał również ZUS – na podstawie art. 94 u.k.s.c. Nadto, stosownie do art. 98 u.k.s.c., w toku postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa. Zatem wszelkie koszty sądowe powstałe w toku tej sprawy obciążyły Skarb Państwa, o czym zbędne byłoby wyrzekanie w sentencji wyroku, ponieważ ma to miejsce z mocy prawa. Z: (...) 13 czerwca 2026 roku