Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie, VI U 231/25

Sygn. akt VI U 231/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 maja 2026 roku. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący sędzia Przemysław Chrzanowski po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2026 roku w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy Ł. P. przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w U. o ustalenie niepełnosprawności w związku z odwołaniem B. P. - przedstawiciela ustawowego małoletniego Ł. P. od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w U. z dnia 20 stycznia 2025 roku, znak WN-I. (...) .2.925.2024 zmienia zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w U. z dnia 20 stycznia 2025 roku, znak WN-I. (...) .2.925.2024 oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. z dnia 6 września 2024 roku, nr: (...) .ON.720.460.2024 w ten sposób, że zalicza Ł. P. do osób niepełnosprawnych na okres do dnia 13 sierpnia 2028 roku oraz w zakresie wskazań dotyczących punktu 7 ww. orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. uznaje, że Ł. P. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Sygn. akt VI U 231/25 UZASADNIENIE B. P. – przedstawiciel ustawowy małoletniego Ł. P. – wniosła o uznanie, że Ł. P. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. (dowód: k. 1 – 13, k. 49) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w U. wniósł o oddalenie odwołania B. P. - przedstawiciela ustawowego małoletniego Ł. P. , wskazując na zasadność wydanego orzeczenia. (dowód: k. 14 – 18) Sąd ustalił, co następuje: Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. z dnia 6 września 2024 roku, nr: (...) .ON.720.460.2024, nie uznano, że Ł. P. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. (dowód: orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. z dnia 6 września 2024 roku, nr: (...) .ON.720.460.2024 – akta U. Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w U. ) Orzeczeniem U. Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w U. z dnia 20 stycznia 2025 roku, znak WN-I. (...) .2.925.2024, nie uznano, że Ł. P. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. (dowód: orzeczenie U. Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w U. z dnia 20 stycznia 2025 roku, znak WN-I. (...) .2.925.2024 – akta U. Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w U. ) Małoletni Ł. P. ma 8 lat i posiada w rozpoznaniu zasadniczym autyzm dziecięcy. Choroby współistniejące to astma oskrzelowa, wada wzroku – obecnie bez korekcji szkłami, przebyta operacja przepukliny pachwinowej i odprowadzenie napletka w 2021 roku. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowił na podstawie art. 278 § 1 k.p.c. dopuścić dowód z opinii biegłego z zakresu psychologii w celu ustalenia, czy u Ł. P. istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a jeżeli tak to na jaki okres. (dowód: orzeczenie Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z k. 21) W opinii biegłego sądowego z zakresu psychologii dzieci i młodzieży stwierdzono, że Ł. P. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie winno być wydane do dnia 13 sierpnia 2028 roku. W uzasadnieniu wskazano, że chłopiec nie jest samodzielny w zakresie wykonywania czynności samoobsługowych – znacznie poniżej normy dla wieku, m.in. nie rozbiera się i nie ubiera samodzielnie, nie posługuje się łyżką, ale i też podejmuje zachowania ryzykowane (zagrażające jego bezpieczeństwu). Dziecko nie współdziała i nie współpracuje z innymi osobami – nie dostosowuje się do poleceń, nie przestrzega ogólnie przyjętych norm społecznych. Badany prezentuje bardzo niski poziom umiejętności funkcjonalnych, uspołecznienia. Poziom funkcjonowania oraz samodzielności małoletniego Ł. P. powoduje, że wymaga on konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. (opinia biegłego sądowego z zakresu psychologii dzieci i młodzieży – k. 30 – 38 ) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie ww. dokumentacji oraz na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu psychologii dzieci i młodzieży. Opinia biegłego została sporządzona przez specjalistę z zakresu schorzenia dotyczącego małoletniego. Wydanie opinii zostało poprzedzone przeprowadzeniem badania małoletniego, wywiadem z matką 8 letniego chłopca oraz analizą złożonej dokumentacji medycznej. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił także na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy i aktach Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w U. oraz przede wszystkim na podstawie dowodu z pisemnej ww. opinii biegłego sądowego z zakresu psychologii dzieci i młodzieży. Dowody te w ocenie Sądu są rzetelne i przedstawiają kompleksowy obraz stanu zdrowia małoletniego, wyczerpująco opisując jego schorzenia. Opinia biegłego sądowego z zakresu psychologii dzieci i młodzieży jest spójna wewnętrznie, tworzy logiczną całość i stanowi podstawę dokonania ustaleń przez Sąd. Sąd nie powoływał innego biegłego, nie można bowiem skutecznie wnioskować o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego jedynie na tej podstawie, że dotychczasowa opinia jest niekorzystna dla strony. Stanowisko to jest uzasadnione utrwalonym już orzecznictwem sądowym. Przykładowo można wskazać w tym miejscu wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 sierpnia 2011r. (I ACa 316/11 LEX nr 1095795) zgodnie z którym, niedopuszczenie dowodu z kolejnej opinii biegłego jest prawidłowe w sytuacji, jeżeli opinia nie odpowiada oczekiwaniom strony i nie zgłasza ona żadnych merytorycznych uwag do opinii. Samo stwierdzenie strony, że się z nią nie zgadza, nie oznacza, że opinia jest wadliwa. Podobnej treści jest również teza 2 wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 czerwca 2009r. (V ACa 139/09 LEX nr 551993) zgodnie z którą, o ewentualnym dopuszczeniu dowodu z opinii innego biegłego tej samej specjalności nie może decydować wyłącznie wniosek strony, lecz zawarte w tym wniosku konkretne uwagi i argumenty podważające miarodajność dotychczasowej opinii lub co najmniej miarodajność tę poddające w wątpliwość. W przeciwnym wypadku wniosek taki musi być uznany za zmierzający wyłącznie do nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu, co winno skutkować jego pominięciem. Strony nie wnosiły o uzupełnienie materiału dowodowego. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych, jeżeli mają naruszoną sprawność fizyczną lub psychiczną o przewidywanym okresie trwania powyżej 12 miesięcy, z powodu wady wrodzonej, długotrwałej choroby lub uszkodzenia organizmu, powodującą konieczność zapewnienia im całkowitej opieki lub pomocy w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku. Ponadto zgodnie z art. 6b ust. 3 pkt 7 tej ustawy - w orzeczeniu powiatowego zespołu ustala się niepełnosprawność albo stopień niepełnosprawności, nie więcej niż trzy symbole przyczyn niepełnosprawności oraz wskazania dotyczące w szczególności konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Przedstawicielka ustawowa małoletniego wniosła o ustalenie, że syn wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Odwołująca wskazała, że nie zgadza się z ustaleniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w U. w tym zakresie. Zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację. Pojęcie samodzielnej egzystencji łączy się zatem z podstawowymi potrzebami życiowymi, które ustawodawca przede wszystkim identyfikuje z czynnościami samoobsługowymi (przez które rozumieć trzeba ubieranie się, dbanie o higienę osobistą, samodzielne spożywanie posiłków), z poruszaniem się (tj. z samodzielnym przemieszczaniem się w przestrzeni) oraz komunikacją (tzn. porozumiewaniem się z otoczeniem, innymi osobami, opiekunami). Czynności te składają się przy tym w sposób kumulatywny na sferę samodzielnej egzystencji co oznacza, że wszystkie okoliczności objęte tym spójnikiem muszą wystąpić łącznie. Znaczne ograniczenie możliwości samodzielnej egzystencji tłumaczyć zatem trzeba jako stan, w którym dana osoba nie ma w pełni zniesionej możliwości samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, jednak jej schorzenia wywołują określone dysfunkcje zakłócające w stopniu poważnym, istotnym samodzielne samoobsługiwanie się, poruszanie i komunikację, a także leczenie się ze względu na posiadane schorzenia. Należy również wskazać, że małoletni jest osobą poniżej 16 roku życia, tj. osobą co do zasady niesamodzielną, która - jeśli nie miałaby nawet jakichkolwiek schorzeń - wymaga wsparcia właściwego ze względu na stopień ich samodzielności, możliwość pojmowania pewnych zjawisk lub reagowania na określone sytuacje. W przypadku osób małoletnich konieczność zapewnienia opieki lub pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji trzeba ograniczać jedynie do przypadków, w których ta niesamodzielność dotyczy w sposób oczywisty podstawowej sfery egzystencji tych osób, a więc czynności samoobsługowych, przemieszczania się lub komunikowania się z otoczeniem, tj. tych czynności, które dla osób zdrowych w tym wieku nie powinny nastręczać trudności, wymagających udzielenia im wsparcia ze strony innej osoby. Konieczność sprawowania opieki i pomocy w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji rozumiana jest jako całkowita zależność osoby od otoczenia, polegająca na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub wykonywania czynności samoobsługowych, niezdolności do samodzielnego poruszania się i przemieszczania oraz werbalizowania potrzeb. Jednakże zdolność do samodzielnej egzystencji oceniania musi być w porównaniu do rówieśników chorego dziecka. Oczywistym jest, że w różnym okresie życia dzieci wymagają w różnym stopniu wsparcia rodzica w zwykłych codziennych czynnościach - w przypadku niemowląt zachodzi całkowita niezdolność do wykonywania czynności samoobsługowych, potem wraz z wiekiem w przypadku dzieci zdrowych udział rodzica w takich czynnościach stopniowo ulega zmniejszeniu, zmienia się w nadzór, a z czasem całkowicie ustaje. W przypadku dzieci chorych na przewlekłe choroby, niezależnie od ich wieku, opieka rodzica musi być szersza niż u dzieci zdrowych, bo obejmuje przynajmniej podawanie leków, czy dbanie o odpowiednią dietę, dokładniejsze monitorowanie stanu zdrowia - przykładowo regularne mierzenie ciśnienia krwi, itp., towarzyszenie dziecku w drodze do, z i podczas wizyt u lekarzy, rehabilitantów. Rodzice lub opiekunowie dziecka, które jest chore, muszą również nadzorować to jak dziecko dba o swoje zdrowie, a także samemu dokładać większej opieki w porównania do zdrowego dziecka w jego wieku. Decydujące znaczenie ma tu bowiem nie występowanie danego schorzenia, a jego wpływ na funkcjonowanie małoletniego - stopień zaburzenia tego funkcjonowania. Z ustaleń Sądu wynika, że u małoletniego Ł. P. , lat 8, w rozpoznaniu zasadniczym stwierdzono autyzm dziecięcy. Choroby współistniejące to astma oskrzelowa, wada wzroku – obecnie bez korekcji szkłami, przebyta operacja przepukliny pachwinowej i odprowadzenie napletka w 2021 roku. W opinii biegłego sądowego z zakresu psychologii dzieci i młodzieży stwierdzono, że Ł. P. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie winno być wydane do dnia 13 sierpnia 2028 roku. W uzasadnieniu wskazano, że chłopiec nie jest samodzielny w zakresie wykonywania czynności samoobsługowych – znacznie poniżej normy dla wieku, m.in. nie rozbiera się i nie ubiera samodzielnie, nie posługuje się łyżką, ale i też podejmuje zachowania ryzykowane (zagrażające jego bezpieczeństwu). Dziecko nie współdziała i nie współpracuje z innymi osobami – nie dostosowuje się do poleceń, nie przestrzega ogólnie przyjętych norm społecznych. Ł. P. prezentuje bardzo niski poziom umiejętności funkcjonalnych, uspołecznienia. Poziom funkcjonowania oraz samodzielności małoletniego Ł. P. powoduje, że wymaga on konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie wskazanych przepisów oraz ustaleń, zmienia zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w U. z dnia 20 stycznia 2025 roku, znak WN-I. (...) .2.925.2024 oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. z dnia 6 września 2024 roku, nr: (...) .ON.720.460.2024, i zalicza Ł. P. do osób niepełnosprawnych na okres do dnia 13 sierpnia 2028 roku oraz w zakresie wskazań dotyczących punktu 7 ww. orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. uznaje, że Ł. P. wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.