Wyrok Sądu Rejonowego w Toruniu, III RC 20/26

Sygn. akt III RC 20/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2026 r. Sąd Rejonowy w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich w składzie: Przewodniczący sędzia Piotr Kawecki Protokolant st. sek. sąd. Beata Zarembska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2026 r. w K. na rozprawie sprawy z powództwa L. Ł. przeciwko D. Ł. (3) o ustanowienie rozdzielności majątkowej I. ustanawia z dniem 25 maja 2025 r. rozdzielność majątkową pomiędzy L. Ł. i D. Ł. (3) , którzy od dnia 20.07.2013 r. pozostają w związku małżeńskim, dla którego w Urzędzie Stanu Cywilnego w E. wydano akt małżeństwa o numerze (...) , II. nie obciąża pozwanej D. Ł. (3) obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz L. Ł. . Sygn. akt III RC 20/26 UZASADNIENIE W pozwie wniesionym w dniu 12 listopada 2025 r. (k. 3-9, 13-33 akt) L. Ł. domagał się ustanowienia z datą wsteczną, z dniem 25 maja 2025 r., rozdzielności majątkowej między nim a pozwaną D. Ł. (1) . Ponadto, wniósł o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu. W uzasadnieniu swojego stanowiska powód wskazał m.in., że strony zawarły związek małżeński w dniu (...) w USC w E. . Z tego związku strony mają dwoje dzieci – P. Ł. urodzonego w (...) oraz D. Ł. (2) urodzoną w (...) Powód wskazał, iż od dnia 25 maja 2025 r. strony pozostają w separacji faktycznej, gdyż tegoż dnia wyprowadził się ze wspólnie zamieszkiwanego domu. Od wskazanej daty strony nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, nie porozumiewają się w sprawach dotyczących zarządu majątkiem wspólnym. Strony posiadają osobne konta bankowe. Pomimo prób polubownego rozwiązania kwestii majątkowych D. Ł. (1) odmówiła współpracy w zakresie udania się do notariusza w celu sporządzenia umowy o rozdzielności majątkowej. Według powoda ustanowienie rozdzielności majątkowej jest niezbędne do dalszego podziału majątku oraz zapewni mu możliwość życia na godnym poziomie. Bez jej ustanowienia powód nie ma możliwości samodzielnego zarządzania swoim majątkiem, co negatywnie wpływa na jego sytuację życiową oraz zdolność zapewnienia sobie i dzieciom odpowiednich warunków bytowych. W odpowiedzi na pozew (k. 68 akt) D. Ł. (1) przychyliła się do pozwu o ustanowienie rozdzielności majątkowej z zastrzeżeniem, że rozdzielność majątkowa winna zostać ustanowiona z datą złożenia pozwu. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew, pozwana wskazała m.in., że powód nie wskazał w pozwie, że zakupił samochód marki T. (...) oraz zaciągnął kredyty bez jej wiedzy. Pozwana wskazała, że powód jest w dobrej sytuacji materialnej, gdyż mieszka w eleganckim, wyremontowanym domu. Według pozwanej powód nie płaci alimentów na rzecz dzieci. Pozwana wniosła o zasądzenie od powoda kosztów procesu na jej rzecz. W toku postępowania powód podtrzymał swoje stanowisko, natomiast pozwana na rozprawie w dniu 25 maja 2026r. sprecyzowała swe stanowisko procesowe - wniosła o ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą 25 maja 2025 r. Sąd ustalił, co następuje: L. Ł. i D. Ł. (1) zawarli związek małżeński w dniu (...) . przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w E. – akt małżeństwa wydany przez USC w K. o numerze (...) . Ani przed zawarciem małżeństwa, ani w czasie jego trwania strony nie zawierały żadnych umów majątkowych małżeńskich, pozostają w ustroju małżeńskiej wspólności ustawowej. Strony posiadają dwoje małoletnich dzieci – P. Ł. (...) i D. Ł. (2) (...) . /okoliczność bezsporna, a ponadto dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa – k. 5/ Strony mieszkały wspólnie w domu położonym w J. przy ul. (...) , na stanowiącej nieruchomość gruntową działce o obszarze o pow. 818 m 2 . Nieruchomość została wyceniona na kwotę 630.000 zł. Małżonkowie posiadają także samochody osobowe marki T. (...) oraz D. (...) . Obecnie samochód osobowy marki T. (...) użytkuje pozwana. Strony posiadają wspólny kredyt w wysokości 80.000 zł, z którego została spłacona kwota 67.000 zł przez L. Ł. . Małżonkowie posiadali zobowiązanie do spłacenia pożyczki zaciągniętej u koleżanki w wysokości 30.000 zł celem remontu łazienki, pożyczka ta została spłacona przez powoda. Strony posiadają odrębne konta bankowe. Od czasu wyprowadzki powoda ze wspólnie zamieszkiwanego domu, strony nie podejmowały wspólnie decyzji finansowych, nie zarządzały wspólnie majątkiem. W sierpniu 2025 r. powód zaciągnął pożyczkę bez oprocentowania w pracy w wysokości 30.000 zł, co miesiąc ma z tego tytułu potrącenie z uposażenia wojskowego w wysokości 1.500 zł. Natomiast pozwana po wyprowadzce męża zaciągnęła drobne zobowiązania Pożyczka na zakup odkurzacza), które spłaca w systemie ratalnym. Strony brały udział w postępowaniu mediacyjnym, jednak nie doszło do zawarcia ugody mediacyjnej. Postępowanie to zostało zainicjowane przez L. Ł. . W dniu (...) r. D. Ł. (1) złożyła do Sądu Okręgowego pozew o rozwód wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia alimentów na rzecz małoletnich dzieci. W toku sprawy rozwodowej, Sąd Okręgowy zabezpieczył roszczenie alimentacyjne w wysokości po 1.000 zł miesięcznie na rzecz małoletniego P. Ł. oraz po 1.000 zł miesięcznie na rzecz małoletniej D. Ł. (2) , płatnych do rąk matki małoletnich. Obecnie L. Ł. pozostaje w nowym związku partnerskim, mieszka u partnerki. Powód wraz z obecną partnerką zakupił samochód osobowy marki T. (...) . Jego udział w zakupie wyniósł 15.000 zł. L. Ł. jest (...) zatrudnionym w XI Oddziale Gospodarczym w E. . Otrzymuje uposażenie w wysokości 5.500 zł netto, pomniejszone o kwotę raty kredytu w wysokości 1.500 zł. D. Ł. (1) pozostaje w nowym związku partnerskim, ale nie mieszka z partnerem i utrzymuje się samodzielnie. Z zawodu jest (...) . Pozwana pracuje w (...) Zakładach (...) Sp. z o.o. w E. . /dowód: kserokopia aktu notarialnego – k. 30-32, wiadomości sms – k. 6-8, potwierdzenie transakcji – k. 14-29, kserokopie pozwu rozwodowego – k. 41-51, zeznania powoda – k. 79v-80, zeznania pozwanej – k. 80v. Obecnie w Sądzie Okręgowym w Toruniu pod sygn. akt I C (...) toczy się między stronami sprawa o rozwód, którą zainicjowała pozwana w (...) r. Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań powoda i pozwanej, a także na podstawie stosownych dokumentów urzędowych i prywatnych, których domniemanie autentyczności wynikające z art. 245 kpc – a w odniesieniu do dokumentów urzędowych również zgodności z prawdą tego co zostało w nich zaświadczone, wynikające z art. 244 kpc – nie zostało podważone. Zgodnie z art. 230 kpc uznano za bezsporne okoliczności faktyczne zawarte w pozwie oraz pismach procesowych złożonych w sprawie, którym strona przeciwna nie zaprzeczyła, gdyż nie budziły wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy i znalazły, w odpowiednim zakresie, potwierdzenie w pozostałym materiale procesowym. Relacje stron co do faktów, mających istotne znaczenie dla sprawy były w większości zgodne. Różnice w ich zeznaniach dotyczyły drobnych szczegółów, nie mających większego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z treścią art. 52 kro z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej; § 2 stanowi, że rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia; w wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, a w szczególności, jeśli małżonkowie żyli w rozłączeniu. Analiza materiału procesowego zgromadzonego w niniejszej sprawie prowadzi do wniosku, iż stan separacji faktycznej istniejący od 25.05.2025 r. pomiędzy małżonkami uniemożliwia im zarząd majątkiem wspólnym. Sąd może ustanowić przymusową rozdzielność majątkową jedynie na żądanie małżonka i tylko wtedy, gdy występują ważne powody. Co do definicji tych ostatnich należy posłużyć się wypracowanym w doktrynie i orzecznictwie znaczeniem tego zwrotu. Należy wobec tego wskazać, że nie można ważnych powodów w rozumieniu art. 52 kro utożsamiać z pojęciem trwałego rozkładu pożycia i wiązać z kwestią winy powstania tego rozkładu. Rozkład pożycia dotyczy jedynie stosunków osobistych małżonków, podczas gdy sprawy z art. 52 kro są sprawami majątkowymi i dlatego wymienione w tym przepisie ważne powody także powinny mieć charakter majątkowy. Podkreśla się, że źródło konfliktu, którego konsekwencją jest żądanie jednego z małżonków, może leżeć w rozdźwiękach natury osobistej między małżonkami i to jest jedyny punkt styczny między rozkładem pożycia i ważnymi powodami ustanowienia przez Sąd rozdzielności przymusowej. Mając na uwadze powyższe, jako przykłady ważnych powodów podaje się takie sytuacje, w których dalsze utrzymywanie wspólności pociąga za sobą poważne zagrożenie lub naruszenie interesu majątkowego małżonka żądającego zniesienia wspólności. Można wskazać na trwonienie przez jednego małżonka wspólnego majątku (hulaszczy tryb życia, alkoholizm, rażąco niegospodarne postępowanie), zaciąganie długów, które mogą być egzekwowane z majątku wspólnego, nieprzyczynianie się do powiększenia majątku wspólnego przez uchylanie się od pracy itp., zatrzymanie majątku wspólnego dla siebie, niedopuszczanie drugiego współmałżonka do korzystania z niego, także separacja faktyczna, która uniemożliwia współdziałanie małżonków w zarządzie majątkiem wspólnym (patrz. J. St. Piątkowski, (w:) System prawa rodzinnego i opiekuńczego, Ossolineum 1985, s. 475; także np. w odniesieniu do separacji faktycznej wyrok SN z dnia 12 września 2000 r., III CKN 373/99, LEX nr 51561; także wyrok SN z dnia 20 czerwca 2000 r., III CKN 287/00, LEX nr 51884) . W konsekwencji wydania przez Sąd orzeczenia o ustanowieniu między małżonkami rozdzielności majątkowej ustrój ten obowiązuje między małżonkami od dnia, który został oznaczony w wyroku. Rozdzielność majątkową można ustanowić także z datą wcześniejszą niż dzień wyroku, ważne jest jednak to, że przy ustalaniu tej daty Sąd powinien brać pod uwagę nie tylko interesy majątkowe małżonków, ale także wierzycieli, gdyż zdarza się wykorzystywanie tej instytucji w celu ochrony przed egzekucją. W ustalonym stanie faktycznym nie zachodzi taka obawa – strony spłacają zobowiązania finansowe, interesy majątkowe osób trzecich nie są więc zagrożone. Jednocześnie sam ustawodawca jako jedną z przyczyn umożliwiającą ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną wskazuje pozostawanie przez małżonków w rozłączeniu, zwłaszcza jeżeli rozłączenie to trwa przez długi okres czasu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bezsprzecznie, że od 25.05.2025 r. strony pozostają w separacji faktycznej, nic jednocześnie nie wskazuje, by ten stan rzeczy się zmienił. Wówczas powód wyprowadził się z zajmowanego wspólnie z pozwaną domu. Od tej daty nie ma już żadnego porozumienia i współdziałania pomiędzy małżonkami w zarządzie majątkiem wspólnym, dokonywaniu przez każdego z nich rozporządzeń finansowych. Strony procesu są z sobą skonfliktowane, nie ma żadnego ich współdziałania w kwestiach zarządu majątkiem wspólnym, dokonywanych rozporządzeń finansowych. Zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej z wcześniejszą datą, nawet poprzedzającą dzień wytoczenia powództwa, nie budzi zastrzeżeń gdy powodem zniesienia jest separacja faktyczna małżonków. Według utrwalonego, tak w piśmiennictwie, jak i orzecznictwie sądowym poglądu, ważnym powodem do zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej jest separacja faktyczna małżonków uniemożliwiająca im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym (por.: wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 28.10.1997 r. w sprawie I CKN 238/97, z dnia 13.05.1997 r. w sprawie III CKN 51/97, z dnia 13.01.2000 r. w sprawie II CKN 1070/98, z dnia 29.03.2000 r. w sprawie I CKN 542/98, z dnia 20.06.2000 r. w sprawie III CKN 287/00, z dnia 12.09.2000 r. w sprawie III CKN 373/99, z dnia 7.12.2000 r. w sprawie II CKN 401/00, z dnia 8.05.2003 r. w sprawie II CKN 78/01, z dnia 4.06.2004 r. w sprawie III CK 126/03, z dnia 4.11.2004 r. w sprawie V CK 215/04, z dnia 11.12.2008 r. w sprawie II CSK 371/08 ). W ocenie Sądu z taką sytuacją mamy do czynienia w ustalonym stanie faktycznym. Ustalone w toku postępowania sądowego i przytoczone okoliczności – faktyczna separacja małżonków, prowadzenie odrębnych gospodarstw domowych, wreszcie brak porozumienia i współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym istniejące od 25 maja 2025 r. uzasadniały przyjęcie tej daty jako określającej moment, kiedy istniały ważne powody w rozumieniu przepisu art. 52 § 1 i § 2 kro . W ocenie Sądu istnieją przesłanki ku temu, by rozdzielność majątkową pomiędzy małżonkami ustalić zgodnie z żądaniem pozwu, a więc z dniem 25 maja 2025 r. Należy dodać, że ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ani z dobrem rodziny, ustanowienie rozdzielności majątkowej pozwala na ochronę interesów majątkowych obu stron procesu, zaś zarówno małoletni P. Ł. jak i małoletnia D. Ł. (2) są obecnie alimentowane przez powoda L. Ł. . Powód wykazał, że strony żyły w faktycznej separacji od 25 maja 2025 r., od tego czasu nie partycypują wspólnie w żadnych kosztach, osobno dokonują opłat, posiadają odrębne rachunki bankowe, żyją osobno, na własny koszt, nie współdziałają w zarządzie majątkiem wspólnym. W ocenie Sądu, od dnia separacji faktycznej stron procesu, przesłanki do ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, zaktualizowały się w pełnym zakresie. Obecnie zarówno powód, jak i pozwana mieszkają w odrębnych lokalach, samodzielnie decydują o własnych sprawach finansowych. Na płaszczyźnie ekonomicznej, finansowej nie ma między nimi żadnego porozumienia czy współdziałania. Od 25.05.2025 r. między stronami nie ma więzi gospodarczej, od tej daty strony nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Strony procesu od dnia 25.05.2025 r. pozostają w separacji faktycznej powstałej w ustalonych okolicznościach faktycznych, która całkowicie uniemożliwia im współdziałanie w zarządzie majątkiem wspólnym. Od tej daty nie ma współdziałania stron w jakimkolwiek zakresie, żadna ze stron procesu nie jest informowana i nie ma wiedzy o rozporządzeniach finansowych i majątkowych drugiego z małżonków – stanowi to zagrożenie interesów majątkowych zarówno L. Ł. , jak i D. Ł. (1) . Mając powyższe na uwadze, Sąd w punkcie I wyroku, na podstawie art. 52 § 2 kro , ustanowił z dniem 25.05.2025r. rozdzielność majątkową między powodem L. Ł. a pozwaną D. Ł. (1) , którzy od dnia (...) r. pozostają w związku małżeńskim, dla którego w Urzędzie Stany Cywilnego w E. wydano akt małżeństwa o numerze (...) . W punkcie II wyroku na podstawie art. 102 kpc , Sąd nie obciążył pozwanej D. Ł. (1) obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz powoda L. Ł. .