Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, III AUz 115/25

sygn. akt III A Uz 115/25 POSTANOWIENIE Dnia 17 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w osobie sędziego Urszuli Iwanowskiej, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2025 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy z odwołania P. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. przy udziale Fundusz (...) w S. o podleganie ubezpieczeniom społecznym, na skutek zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 czerwca 2025 r., sygn. akt VI U 867/22, postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do dalszego prowadzenia Sądowi Okręgowemu w Szczecinie VI Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. sędzia Urszula Iwanowska UZASADNIENIE P. P. odwołał się od decyzji z dnia 6 maja 2022 r., nr (...) , kwestionując wyłączenie go z ubezpieczeń społecznych jako pracownika spółki Fundusz (...) . Mimo wielokrotnych wezwań ubezpieczony nie stawiał się na wyznaczone posiedzenia. Na rozprawie w dniu 11 marca 2025 r. Sąd zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 177 § 1 pkt 5 i 6 k.p.c. z uwagi na niewykonanie przez ubezpieczonego zarządzenia Sądu i niestawiennictwo strony inicjującej postępowanie. Postanowienie uprawomocniło się. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2025 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych - na podstawie art. 182 § 1 pkt 1 k.p.c. - umorzył postępowanie w sprawie. Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 182 § 1 k.p.c. Sąd umarza postępowanie zawieszone z przyczyn wskazanych w art. 177 § 1 pkt 5 i 6 , jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu 3 miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania. Wobec tego, iż żadna ze stron nie wniosła o podjęcie postępowania w sprawie, na podstawie art. 182 § 1 k.p.c. Sąd orzekł jak na wstępie. Z powyższym postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie w całości nie zgodził się P. P. , który w złożonym zażaleniu zarzucił mu naruszenie: 1. art. 182 § 1 w zw. z art. 177 § 1 pkt 5 i 6 k.p.c. poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania, mimo że termin trzymiesięczny nie rozpoczął biegu, gdyż postanowienie o zawieszeniu postępowania z dnia 11 marca 2025 r. nie zostało mu doręczone; 2. art. 9 § 1 w zw. z art. 357 § 2 k.p.c. poprzez pozbawienie strony możliwości wniesienia środka odwoławczego od postanowienia o zawieszeniu postępowania; 3. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC poprzez wydanie orzeczenia uniemożliwiającego merytoryczne rozpoznanie sprawy bez zapewnienia stronie prawa do obrony. Wobec powyższego skarżący wniósł o: - uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, - przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Szczecinie VI Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych do dalszego prowadzenia. W uzasadnieniu skarżący powtarzając przytoczone zarzuty podkreślił, że posiada silną argumentację do podważenia samego postanowienia o zawieszeniu, a polega to między innymi na tym, że wydane w dniu 11 marca 2025 r. postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało oparte na rygorze zawieszenia, o którym skarżący nie został poinformowany w doręczonym mu wezwaniu z dnia 13 lutego 2025 r., gdzie wskazano wyłącznie na możliwość pominięcia dowodu z jego zeznań, bez wzmianki o możliwości zawieszenia postępowania, a nadto sąd zobowiązał skarżącego do zapewnienia stawiennictwa świadka I. W. , mimo że nie była to osoba zgłoszona przez skarżącego, wobec czego brak było podstawy prawnej do nałożenia na niego takiego obowiązku i wyciągania z tego jakichkolwiek konsekwencji procesowych. Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje: Zażalenie ubezpieczonego okazało się uzasadnione. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 marca 2017 r., II UK 14/16 (LEX nr 2294400) wyjaśnił, że art. 182 § 1 k.p.c. należy interpretować z poszanowaniem konstytucyjnego prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez sąd oraz zasady sprawiedliwości proceduralnej, a zatem należy dokonać sprawdzenia, czy przyczyna zawieszenia postępowania istniała i czy była przyjęta zasadnie, tak by wykluczyć sytuację, że już tylko formalistyczna czynność umorzenia postępowania pozbawia stronę prawa do sądu w rozumieniu uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia. Stanowisko to podziela Sąd Apelacyjny w Szczecinie i dlatego w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należało ustalić czy zaistniały przyczyny do zawieszenia postępowania w dniu 11 marca 2025 r. Sąd Okręgowy wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania na rozprawie, na którą wezwał ubezpieczonego, pod rygorem pominięcia dowodu z jego zeznań (wezwanie z dnia 13 lutego 2025 r. k. 205). Nadto Sąd zobowiązał ubezpieczonego do zapewnienia stawiennictwa na rozprawie świadka, pod rygorem pominięcia dowodu z jego zeznań (pismo z dnia 13 lutego 2025 r. k. 207). Następnie jako podstawę zawieszenia postępowania sąd pierwszej instancji przywołał art. 177 § 1 pkt. 5 i 6 k.p.c. zgodnie, z którym Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu: 5) w razie niestawiennictwa obu stron na rozprawie, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, oraz w razie niestawiennictwa powoda, gdy powód nie żądał rozpoznania sprawy w jego nieobecności, a pozwany nie zgłosił wniosku o rozpoznanie sprawy; 6) jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu powoda albo niewskazania przez powoda w wyznaczonym terminie adresu pozwanego lub danych pozwalających sądowi na ustalenie numerów, o których mowa w art. 208 1 , lub niewykonania przez powoda innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu. W uzasadnieniu orzeczenia natomiast Sąd Okręgowy wskazał, że postępowanie zostało zwieszone z uwagi na niewykonanie przez ubezpieczonego zarządzenia Sądu i niestawiennictwo strony inicjującej postepowanie. W odpowiedzi na powyższe należy wskazać, że skoro Sąd Okręgowy wyznaczył rozprawę i wezwał do osobistego stawiennictwa ubezpieczonego pod rygorem pominięcia dowodu z jego zeznań to winien był zastosować sformułowany rygor. Sądowi pierwszej instancji umknęło, że ubezpieczony już w odwołaniu od decyzji z dnia 6 maja 2022 r. wnioskował o rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność. Zatem niestawiennictwo ubezpieczonego przy jednoczesnym wskazaniu skutków tego niestawiennictwa i przy uwzględnieniu wniosku zgłoszonego w odwołaniu winno skłonić sąd pieszej instancji do merytorycznego rozpoznania sprawy. Z kolei niewykonanie zarządzenia przez ubezpieczonego jako podstawa zawieszenia postępowania bez wskazania, którego to zarządzenia dotyczyło wymyka się spod kontroli. Podstawy zawieszenia postępowania, rzeczywiste okoliczności to uzasadniające, winny jednoznacznie wynikać z uzasadnienia orzeczenia. Brak takiego sformułowania skutkuje przyjęciem - za skarżącym, że zobowiązanie do zapewnienia stawiennictwa w charakterze świadka osoby o przesłuchanie, której ta strona nie wnosiła, nie ma żadnych podstaw. Skoro świadek wezwanie odebrał i nie stawił się, a Sąd uznał, że dowód z zeznań tego świadka jest konieczny dla rozstrzygnięcia sprawy, to posiada inne instrumenty do wyegzekwowania stawiennictwa świadka (od grzywny po aresztowanie art. 276 k.p.c. ). Dokonane ustalenia wskazują, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do zawieszenia postępowania w dniu 11 marca 2025 r., a konsekwencją tego jest ustalenie, że aktualnie brak podstaw do umorzenia postępowania z odwołania P. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia 6 maja 2022 r. i postępowanie winno być prowadzone. Mając na uwadze powyższe ustalenia i rozważania Sąd Apelacyjny na podstawie art. 397 § 3 w związku z art. 386 § 4 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do dalszego prowadzenia Sądowi Okręgowemu w Szczecinie. sędzia Urszula Iwanowska