Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, III AUa 512/24

Sygn. akt III AUa 512/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 października 2025 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Barbara Białecka Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Hajko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2025 r. w S. sprawy K. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o składki na skutek apelacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt VI U 493/20 1. oddala apelację, 2. zasądza od K. M. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym wraz z ustawowymi odsetkami należnymi za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia o kosztach, do dnia zapłaty. Barbara Białecka Sygn. akt III AUa 512/24 UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. decyzją z dnia 23 stycznia 2020 r., numer (...) , stwierdził że K. M. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Organ rentowy wskazał, iż zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji wynosi łącznie 17.964,07 zł, w tym: z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od października 2014 r. do września 2015 r. w kwocie 8.263,26 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 3.136 zł, kosztów upomnienia 46,40 zł, kosztów egzekucyjnych 674,60 zł, z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od października 2014 r. do września 2015 r. w kwocie 3.244,80 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 1.233 zł, kosztów upomnienia 46,40 zł, kosztów egzekucyjnych 265 zł, z tytułu składek na Fundusz Pracy w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od października 2014 r. do września 2015 r. w kwocie 689,01 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 262 zł, kosztów upomnienia 46,40 zł, kosztów egzekucyjnych 57,20 zł. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , odsetki naliczane będą nadal do dnia zapłaty włącznie z tym dniem. Odsetki za zwłokę naliczane są na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 roku poz. 900). Płatnik składek nie dopełnił obowiązku określonego w art. 46 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , w związku z tym Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 83 ust. 1 ww. ustawy, określił wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne i Fundusz Pracy. Od powyższej decyzji odwołanie wywiódł K. M. wnosząc o jej zmianę i ustalenie, że nie jest dłużnikiem organu rentowego z tytułu składek. Odwołujący wskazał, że nie rozumie dlaczego został uznany za dłużnika z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za okres od października 2014 r. do września 2015 r. a organ rentowy nie wskazał dlaczego jest dłużnikiem za ten właśnie okres. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie w całości oraz o zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ rentowy podał, że ubezpieczony K. M. prowadząc działalność gospodarczą w okresie wskazanym w decyzji był zobowiązany do zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a obowiązek ten nie został przez niego spełniony. Wyrokiem z dnia 15 października 2024 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił odwołanie oraz zasądził od ubezpieczonego K. M. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. kwotę 180 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a w pozostałym zakresie odstąpił od obciążenia ubezpieczonego kosztami zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy ustalił, że płatnik składek K. M. w okresach od 1 marca 2002 r. do 13 marca 2003 r. oraz od 11 stycznia 2008 r. do 30 września 2015 r. prowadził jednoosobową działalność gospodarczą, której głównym przedmiotem były roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych. Jednocześnie K. M. jest udziałowcem (mniejszościowym) spółki (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. , a także członkiem zarządu tej spółki. Spółka ta istnieje do dzisiaj, jej działalność koncentruje się wokół skupu wierzytelności i obrotu nieruchomościami. K. M. był opodatkowany podatkiem od działalności gospodarczej osób fizycznych opłacanym w formie karty podatkowej w okresie od 23 stycznia 2008 r. do 31 października 2015 r. Ubezpieczony uiścił podatek w formie karty podatkowej w łącznej kwocie za okres od 01-12.2014 r. -1.222 zł, a za okres od 01-09.2015 r. – kwotę 750 zł. W dniu 29 maja 2019 r. K. M. złożył dokumenty rozliczeniowe za okres od listopada 2014 roku do września 2015 roku - deklarując kwotę podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w wysokości 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W dniu 12 listopada 2019 r. K. M. złożył wniosek o zmianę danych i dokonał wyrejestrowania działalności gospodarczej z dniem 31 grudnia 2013 r. W piśmie z dnia 14 listopada 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. poinformował, że K. M. prowadził działalność gospodarczą w okresie od 11 stycznia 2008 r. do 6 listopada 2015 r. i złożył zeznanie roczne PIT-37 za rok 2015. Odnotowano również przerwę w prowadzeniu działalności gospodarczej w okresie od 1 października 2015 r. do 31 października 2015 r. oraz brak rozliczenia z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej (brak zeznań podatkowych za lata 2011-2014). Działalność opodatkowana była na karcie podatkowej, a właściwym organem podatkowym pozostawał Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. . W piśmie z dnia 21 stycznia 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. poinformował, że K. M. w okresie od 23 stycznia 2008 r. do 31 października 2008 r. był opodatkowany podatkiem od działalności gospodarczej osób fizycznych opłacanym w formie karty podatkowej, nie zgłaszał przerw w prowadzonej działalności i nie złożył zeznań podatkowych za lata 2013-2015. W dniu 25 listopada 2019 r. organ rentowy wszczął postępowanie wyjaśniające w sprawie nieprawidłowości jakie wystąpiły w dokumentach wyrejestrowujących i rozliczeniowych. Skutkiem przeprowadzonej kontroli w dniu 12 marca 2020 r. ZUS wydał decyzję o numerze (...) , stwierdzającą, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne K. M. podlegającego ubezpieczeniom jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia i określił wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 października 2015 r. Organ rentowy w decyzji tej wskazał, że K. M. w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 31 października 2015 r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z podstawą wymiaru składek, którą stanowi zadeklarowana kwota nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Od tej decyzji ubezpieczony złożył odwołanie do sądu, a sprawa zawisła pod sygnaturą VI U 703/20. Prawomocnym wyrokiem z dnia 30 czerwca 2022 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił odwołanie od decyzji 12 marca 2020 r. nr (...) , oraz zasądził od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego koszty zastępstwa procesowego. Sąd Apelacyjny w Szczecinie po rozpoznaniu apelacji K. M. od w/w wyroku, dnia 31 maja 2023 r. w sprawie pod sygnaturą III AUa 564/22 oddalił jego apelację i zasądził od niego koszty zastępstwa procesowego na rzecz organu rentowego. W dniu 23 stycznia 2020 r. organ rentowy wystawił decyzję określającą wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od października 2014 roku do września 2015 roku na podstawie złożonych w dniu 29 maja 2019 r. przez K. M. dokumentów rozliczeniowych. Powyższa decyzja została wydana na należności za okres od października 2014 roku do września 2015 roku. Odwołanie od tej decyzji złożył do sądu ubezpieczony K. M. , a sprawa zawisła pod sygnaturą VI U 493/20. Postanowieniem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 27 października 2020 r. zawieszono postępowanie w sprawie VI U 493/20 do czasu uprawomocnienia się decyzji z dnia 12 marca 2020 r. nr (...) , od której odwołanie złożył ubezpieczony w sprawie VI U 703/20. Wobec prawomocnego zakończenia sprawy VI U 703/20 Sąd Okręgowy w Szczecinie w dniu 26 października 2024 r. podjął zawieszone postępowanie w sprawie VI U 493/20. Organ rentowy na podstawie złożonych w dniu 29 maja 2019 r. przez K. M. dokumentów rozliczeniowych za okres od listopada 2012 roku do września 2015 roku wystawił upomnienia od nr (...) do nr (...) z dnia 7 października 2019 r., które płatnik odebrał w dniu 22 października 2019 r. za okres od października 2014 roku do września 2015 roku z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Następnie na podstawie w/w upomnień organ rentowy wystawił tytuły wykonawcze od (...) do (...) , od (...) do (...) , które płatnik odebrał 7 listopada 2019 r. oraz dokonał zajęcia rachunku bankowego. Ponadto organ rentowy w dniu 30 października 2019 r. wystawił zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości zadłużenia za okres od października 2014 roku do września 2015 roku, które zostało odebrane przez K. M. w dniu 7 listopada 2019 r. Na podstawie dokumentów rozliczeniowych i płatniczych zaewidencjonowanych na koncie płatnika składek w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS, według stanu na dzień 23 stycznia 2020 r. na koncie ubezpieczonego istniała zaległość 17.964,07 zł, w tym: z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od października 2014 roku do września 2015 roku w kwocie 8.263,26 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 3.136 zł, kosztów upomnienia 46,40 zł, kosztów egzekucyjnych 674,60 zł, z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od października 2014 roku do września 2015 roku w kwocie 3.244,80 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 1.233 zł, kosztów upomnienia 46,40 zł, kosztów egzekucyjnych 265 zł, z tytułu składek na Fundusz Pracy w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od października 2014 roku do września 2015 roku w kwocie 689,01 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 262 zł, kosztów upomnienia 46,40 zł, kosztów egzekucyjnych 57,20 zł. Sąd Okręgowy uznał odwołanie za nieuzasadnione. Na wstępie Sąd Okręgowy wskazał, że stan faktyczny w niniejszej sprawie ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych przed organem rentowym oraz w toku postępowania sądowego, których autentyczność nie była przez strony kwestionowana i nie budziła wątpliwości Sądu. Zostały one sporządzone w sposób zgodny z przepisami prawa, przez uprawnione do tego osoby, w ramach ich kompetencji oraz w sposób rzetelny, stąd też Sąd ocenił je jako wiarygodne. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła Sąd do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał prawidłowych obliczeń. Następnie Sąd Okręgowy przypomniał, że postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma rozpoznawczy, a jednocześnie kontrolny charakter. Ustawodawca zestawiając odmienne rodzaje postępowań (administracyjne i sądowe), przypisał sądowi funkcję kontrolną nad wcześniejszym rozstrzygnięciem organu rentowego. Organ rentowy dokonując oceny odnosi się do aktualnego stanu prawnego oraz bierze pod uwagę znany stan faktyczny i dowodowy. Wskazane okoliczności identyfikują decyzję organu rentowego. Rola kontrolna sądu koncentruje się na ocenie stanu rzeczy stanowiącej podstawę wydanej wcześniej decyzji. Jednocześnie postępowanie przed sądem ma charakter rozpoznawczy. Zasadniczym celem postępowania przed sądem jest merytoryczne rozstrzygnięcie o żądaniach strony, co do których powstał spór. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że kwestia podlegania przez K. M. ubezpieczeniom społecznym - jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 31 października 2015 r. została już prawomocnie przesądzona w sprawie VI U 703/20. Wywiedzione przez K. M. odwołanie od decyzji z dnia 12 marca 2020 r. nr (...) , w której organ rentowy wskazał, że K. M. w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 31 października 2015 r. z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z podstawą wymiaru składek, którą stanowi zadeklarowana kwota nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego zostało prawomocnie oddalone najpierw wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 30 czerwca 2022 r. w sprawie VI U 703/20, a następnie wyrokiem z dnia 31 maja 2023 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku z dnia 30 czerwca 2022 r. w sprawie III AUa 564/22. W ocenie Sądu Okręgowego, ponowne kwestionowanie w sprawie VI U 493/20 podlegania przez ubezpieczonego w okresie w/w wskazanym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej bez przedłożenia jakichkolwiek nowych dowodów jest całkowicie bezzasadne. Stąd przedmiot sporu w niniejszej sprawie dotyczył wyłącznie istnienia zaległości i jej wysokości z tytułu nieopłacania składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od października 2014 roku do września w 2015 roku z tytułu prowadzonej przez ubezpieczonego w tym okresie działalności gospodarczej. W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy wskazał, że problematykę podlegania ubezpieczeniom społecznym i opłacania składek na te ubezpieczenia reguluje ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1230, dalej jako ustawa systemowa). Natomiast zasady dotyczące opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy reguluje ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 1482). Obowiązek uiszczania składek na ubezpieczenia zdrowotne wynika z przepisów ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2018 roku, poz. 1510 ze zm.). W myśl art. 46 ust 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. Natomiast zgodnie z treścią art. 47 ust. 1 płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników. Stosownie do treści art. 47 ust. 2a ustawy osoby prowadzące pozarolniczą działalność, opłacające składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesięcznym zadeklarowały do podstawy wymiaru składek: 1) na ubezpieczenia społeczne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące; 2) na ubezpieczenie zdrowotne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru określonej w art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1793, ze zm. 43), obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, i nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego, z zastrzeżeniem ust. 2c . Osoby, o których mowa w ust. 2a, 2b, 2d, 2e i 2f, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, także wówczas, gdy zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego jest spowodowana wyłącznie zmianą minimalnego wynagrodzenia lub przeciętnego wynagrodzenia (art. 47 ust. 2c). Do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne (art. 32 powoływanej ustawy). Obowiązek samoobliczenia i opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne powstaje zatem z mocy samego prawa za każdy okres ubezpieczenia (miesiąc kalendarzowy), a ewentualna decyzja organu ubezpieczeń społecznych ustalająca wysokość zobowiązania składkowego lub zaległości z tytułu nieopłaconych w terminie zobowiązań składkowych (oraz wysokości odsetek) ma charakter wyłącznie deklaratoryjny. Oznacza to w szczególności, że zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne powstają każdorazowo w datach zaktualizowania się obowiązku samoobliczenia i opłacenia składki na ubezpieczenie społeczne w terminach określonych w przepisach prawa ubezpieczeń społecznych. Inaczej rzecz ujmując, nieopłacona w ustawowo określonym terminie składka na ubezpieczenie społeczne powoduje powstanie od tej daty zaległości składkowej z mocy samego prawa. Stosownie zaś do treści art. 23 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonej w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa . Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd Okręgowy wskazał, że przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o dokumenty rozliczeniowe i wpłaty zaewidencjonowane na koncie płatnika w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS (KSI), z których wynika, że na koncie tym istnieje zaległość według stanu na dzień 23 stycznia 2020 r. w wysokości 17.964,07 zł, w tym: z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od października 2014 roku do września 2015 roku w kwocie 8.263,26 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 3.136 zł, kosztów upomnienia 46,40 zł, kosztów egzekucyjnych 674,60 zł, z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od października 2014 roku do września 2015 roku w kwocie 3.244,80 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 1.233 zł, kosztów upomnienia 46,40 zł, kosztów egzekucyjnych 265 zł, z tytułu składek na Fundusz Pracy w ramach zakresów numerów deklaracji 01-39 za okres od października 2014 roku do września 2015 roku w kwocie 689,01 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 262 zł, kosztów upomnienia 46,40 zł, kosztów egzekucyjnych 57,20 zł. Co istotne, stosownie do treści art. 34 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek prowadzonych w formie elektronicznej, które przekazane zostały w postaci dokumentu pisemnego albo elektronicznego, są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym z zakresu ubezpieczeń społecznych. Tego typu dokument korzysta z waloru dokumentu urzędowego, w związku z czym, zgodnie z art. 244 ust. 1 k.p.c. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W myśl art. 252 k.p.c. strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić. Sąd Okręgowy wskazał, że niespornym jest, iż na płatniku, który prowadził w spornym okresie działalność gospodarczą, spoczywał obowiązek obliczania, rozliczania oraz opłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy we właściwej wysokości. W toku postępowania płatnik poza złożeniem odwołania od decyzji nie podjął żadnego działania, nie przedstawił dowodów potwierdzających, że nie ma zadłużenia z tytułu składek objętych zaskarżoną decyzją. Natomiast zadłużenie K. M. objęte zaskarżoną decyzją nie przedawniło się, gdyż organ rentowy na podstawie złożonych w dniu 29 maja 2019 r. przez K. M. dokumentów rozliczeniowych za okres od listopada 2012 roku do września 2015 roku wystawił upomnienia od nr (...) do nr (...) z dnia 7 października 2019 r., które płatnik odebrał w dniu 22 października 2019 r. za okres od października 2014 roku do września 2015 roku z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Następnie na podstawie w/w upomnień organ rentowy wystawił tytuły wykonawcze od (...) do (...) , od (...) do (...) , które płatnik odebrał 7 listopada 2019 r. oraz dokonał zajęcia rachunku bankowego. Ponadto organ rentowy w dniu 30 października 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości należności i wystawił zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości zadłużenia za okres od października 2014 roku do września 2015 roku, które zostało odebrane przez K. M. w dniu 7 listopada 2019 r. i zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia 23 stycznia 2020 r. Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy systemowej należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Zgodnie z ust. 5b art. 24 tej ustawy bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 5f ustawy systemowej w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Dodatkowo Sąd Okręgowy przypominał, że w świetle treści 24 ust. 5f ustawy systemowej bieg terminu przedawnienia zawiesza się w przypadku wydania przez organ rentowy decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia. Bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek uznaje się takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, iż zmierzają one do ściągnięcia należności. Nie ulega wątpliwości, że czynnością taką może być doręczenie odpisu tytułu wykonawczego czy zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego; podjęcie tych czynności wiąże się bowiem z wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a zatem służy wyegzekwowaniu należnych składek. Również za czynności zmierzające do ściągnięcia należności mogą być uznane inne czynności, tj. orzeczenia, pisma kierowane do strony itp., z których treści czy uzasadnienia wynika bezpośrednio, że zmierzają one do ściągnięcia należności. Za pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony w rozumieniu art. 24 ust. 5b ustawy systemowej uznaje się doręczenie upomnienia. Jest to przesłanka powodująca zwieszenie biegu terminu przedawnienia. Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy uznał, że organ rentowy dokonał prawidłowego rozliczenia konta płatnika K. M. i prawidłowo określił wysokość zaległych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych i Fundusz Pracy za miesiące określone zaskarżoną decyzją. Z powyższym wyrokiem Sądu Okręgowego w całości nie zgodził się ubezpieczony, który wskazał na naruszenie: 1. art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej, w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - poprzez nieuwzględnienie tego, że zobowiązanie stwierdzone deklaratywną decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za okresy od października 2014 r. do września 2015 r. - wygasło wskutek przedawnienia; 2. art. 24 ust. 5f oraz 5b ustawy systemowej, poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe zarzuty apelujący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji ZUS z dnia 23 stycznia 2020 r.; 2. uchylenie punktu II zaskarżonego wyroku (koszty postępowania); 3. zasądzenie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz ubezpieczonego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. W odpowiedzi na apelację organ rentowy wniósł o oddalenie apelacji w całości oraz zasądzenie na rzecz ZUS Oddział w S. zwrotu kosztów postępowania przed Sądem drugiej instancji, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych wraz z odsetkami. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył, co następuje: Apelacja okazała się nieuzasadniona. Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, przy uwzględnieniu zarzutów podniesionych w apelacji, doprowadziła Sąd drugiej instancji do wniosku, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, w żaden sposób nie uchybiając przepisom prawa procesowego oraz dokonał wszechstronnej oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w konsekwencji prawidłowo ustalając stan faktyczny sprawy. Dokonał też prawidłowej subsumpcji i prawidłowo zastosował prawo materialne. W szczególności, Sąd Okręgowy wskazał, jaki stan faktyczny stał się podstawą orzeczenia i podał na jakich dowodach oparł się przy jego ustalaniu. Stąd też, Sąd Apelacyjny ustalenia Sądu pierwszej instancji w całości uznał i przyjął za własne ( art. 387 § 2 1 pkt 1 k.p.c. ). Sąd Odwoławczy nie dostrzegł przy tym naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego, w związku z czym podziela także w całości rozważania tego Sądu w zakresie przyjętych przez niego podstaw prawnych orzeczenia ( art. 387 § 2 1 pkt 2 k.p.c. ). Jako główny zarzut apelacji sformułowano żądanie stwierdzenia przedawnienia wierzytelności z tytułu nieopłacania składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy za okres od października 2014 roku do września w 2015 roku z tytułu prowadzonej przez ubezpieczonego w tym okresie działalności gospodarczej. Analizując treść złożonej apelacji należy stwierdzić, iż apelujący nie zdołał skutecznie wykazać przyczyn, które dyskwalifikowałyby możliwość uznania dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny materiału dowodowego za prawidłową. W ocenie Sądu drugiej instancji, apelujący w niczym nie dowiódł, by sąd a quo wydając zaskarżony wyrok naruszył przepis prawny. Nadto, argumentacja apelującego, kwestionującego ocenę materiału dowodowego dokonaną przez Sąd Okręgowy, stanowiła, zdaniem Sądu Odwoławczego, wyłącznie polemikę z ustaleniami poczynionymi przez Sąd pierwszej instancji, bowiem w toku niniejszego postępowania bezspornie zostały wykazane okoliczności wskazujące na zdarzenia, które doprowadziły do prawidłowego zawieszenia terminów przedawnienia. Na wstępie podkreślić należy, że, jak trafnie zważył Sąd pierwszej instancji, zgodnie z treścią art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6 . Stosownie do ust. 5b przywołanego przepisu - bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast zgodnie z ust. 5f - bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia przez Zakład postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Prawidłowo przy tym wskazuje apelujący, że do należności z tytułu składek stosuje się odpowiednio m.in. art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa , stosownie do której zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia. W odpowiedzi na zarzuty apelacyjne należy wskazać, że wbrew twierdzeniom apelującego, wystawienie i doręczenie upomnienia można uznać za pierwszą czynność skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia należności składkowych. Celem instytucji upomnienia jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania określonego obowiązku i tym samym niedoprowadzenie do wszczęcia egzekucji. W tym kontekście samo - stanowiące istotę treści upomnienia - zagrożenie egzekucją ma doprowadzić zobowiązanego do wykonania obowiązku. Upomnienie przypomina przy tym nie o obowiązku, który znany jest zobowiązanemu co najmniej z podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego, ale o powinności jego wykonania, które - również w interesie strony - może być dobrowolne, ale zagrożone jest realizacją w drodze egzekucji administracyjnej. Instytucja ta pozwala na uniknięcie przymusowego wykonania obowiązku i dolegliwości, jakie wiążą się z prowadzeniem egzekucji wobec zobowiązanego. Upomnienie ma zatem z jednej strony walor informacyjny i perswazyjny, przypomina bowiem zobowiązanemu o konieczności wykonania nałożonego na niego obowiązku oraz wskazuje na konsekwencje niewykonania obowiązku - wszczęcie egzekucji administracyjnej. Z drugiej strony doręczenie upomnienia, o ile jest ono wymagane, wywołuje doniosły skutek prawny, ponieważ jest warunkiem dopuszczalności prowadzenia egzekucji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2025 r., sygn. I GSK 1146/21, Lex nr 3847246; wyrok Sądu Najwyższego z 25 listopada 2021 r., sygn. II USKP 82/21, Lex nr 3352071). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, którego wyrazem jest wyrok z 25 listopada 2021 r., sygn. II USKP 82/21, na gruncie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ustawodawca przyjął, że do zawieszenia biegu terminu przedawnienia wystarczające jest podjęcie czynności zmierzającej do wyegzekwowania zaległości. Czynnością zmierzającą do ściągnięcia należności jest niewątpliwie wystawienie tytułu wykonawczego przez właściwy organ, ale za czynności zmierzające do ściągnięcia należności mogą być uznane również inne czynności, tj. orzeczenia, pisma kierowane do strony itp., z których treści czy uzasadnienia wynika bezpośrednio, że zmierzają one do ściągnięcia należności. Taką czynnością jest doręczenie upomnienia z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w rozumieniu art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji . Z treści tego przepisu wynika, że postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte bez wcześniejszego doręczenia upomnienia, w związku z czym jest to warunek obligatoryjny i konieczny do tego, by w sposób skuteczny prowadzić egzekucję. Jest więc ono pierwszą i do tego konieczną czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, skoro bez doręczenia upomnienia wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie byłoby możliwe. Czynność ta mieści się zatem w dyspozycji art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Innymi słowy - doręczenie takiego upomnienia zawiesza bieg terminu przedawnienia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie organ rentowy na podstawie złożonych w dniu 29 maja 2019 r. przez K. M. dokumentów rozliczeniowych za okres od listopada 2012 roku do września 2015 roku wystawił upomnienia od nr (...) do nr (...) z dnia 7 października 2019 r., które płatnik odebrał w dniu 22 października 2019 r. za okres od października 2014 r. do września 2015 r. z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Następnie na podstawie w/w upomnień organ rentowy wystawił tytuły wykonawcze od (...) do (...) , od (...) do (...) , które płatnik odebrał 7 listopada 2019 r. oraz dokonał zajęcia rachunku bankowego. Ponadto organ rentowy w dniu 30 października 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości należności i wystawił zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości zadłużenia za okres od października 2014 roku do września 2015 roku, które zostało odebrane przez K. M. w dniu 7 listopada 2019 r. i zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia 23 stycznia 2020 r. Następnie zaś, na skutek wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym i podstawę wymiaru składek bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu również z tej przyczyny. Decyzja nr (...) stała się prawomocna z chwilą wydania przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyroku oddalającego apelację ubezpieczonego, a tym samym utrzymującego w mocy zaskarżoną w tym postępowaniu decyzję, tj. z dniem 31 maja 2023 r. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu Apelacyjnego, pierwszą czynnością egzekucyjną, powodującą zawieszenie bieg terminu przedawnienia, było już wystosowanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych stosownych upomnień, których doręczenie prawidłowo zawiesiło bieg terminu przedawnienia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Z tego względu organ rentowy prawidłowo wskazał na okresy, za które ubezpieczony zobowiązany jest do uiszczenia dotychczas nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Mając na uwadze przedstawione wyżej rozważania, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację ubezpieczonego. Orzekając o kosztach postępowania Sąd Odwoławczy zastosował art. 98 k.p.c. oraz § 2 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023 poz. 1935 tekst jednolity z późn. zm.) wraz z odsetkami. Sędzia Barbara Białecka