Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, III AUa 493/24

Sygn. akt III AUa 493/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 czerwca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Urszula Iwanowska Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Hajko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2025 r. w S. sprawy D. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o składki na skutek apelacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 4 września 2024 r., sygn. akt VI U 423/23 1. oddala apelację, 2. zasądza od D. B. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. kwotę 1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym wraz z ustawowymi odsetkami należnymi za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia o kosztach, do dnia zapłaty. Urszula Iwanowska Sygn. akt III AUa 493/24 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 1 lutego 2023 r., znak (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. określił D. B. wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne na kwotę 9.202,72 zł, w tym na ubezpieczenie za okres od sierpnia 2019 r. do października 2022 r. w kwocie 7.665,72 oraz należne odsetki w kwocie 1.537,00 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji D. B. wniósł o jej zmianę i umorzenie postępowania zarzucając, iż została sporządzona niezgodnie z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Odwołujący wskazał, że uzasadnienie decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest bardzo ogólnikowe. Ubezpieczony wskazał nadto, iż zaskarżona decyzja jest nieważna albowiem nie zostało do niej załączone upoważnienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do podpisywania decyzji. Ponadto z decyzji tej nie wynika w jaki sposób została ustalona wysokość zadłużenia. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Decyzją z dnia 27 marca 2023 r., znak (...) , będącą uzupełnieniem decyzji z dnia 1 lutego 2023 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. określił D. B. wysokość zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne na kwotę 9.202,72 zł, w tym na ubezpieczenie za okres od sierpnia 2019 r. do października 2022 r. w kwocie 7.665,72 oraz należne odsetki w kwocie 1.537,00 zł. W decyzji tej, w stosunku do decyzji z dnia 1 lutego 2023 r. organ rentowy przedstawił szczegółowe zestawienie należności z tytułu zadłużenia na koncie płatnika. W odwołaniu od powyższej decyzji D. B. wniósł o jej uchylenie podnosząc, iż działanie organu rentowego jest nie tylko nieuprawnione, ale i pozbawione podstaw prawnych. Ubezpieczony wskazał, iż aktualnie przed Sądem Okręgowym toczy się postępowania z odwołania od decyzji z dnia 1 lutego 2023 r., a tym samym ZUS nie powinien wydawać drugiej decyzji dotyczącej tej samej sprawy przed zakończeniem postepowania w sprawie VI U 423/23. W jego ocenie organ rentowy posłużył się przy wydaniu decyzji wybiegiem w postaci zastosowania uzupełnienia decyzji, a zatem niezgodnie z przepisami prawa, albowiem jak stanowi Kodeks postępowania administracyjnego , uzupełnienie decyzji możliwe jest jedynie w terminie 14 dni od wydania decyzji. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie w całości, podtrzymując argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 4 września 2024 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołania (punkt I) oraz zasądził od D. B. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (punkt II). Powyższe orzeczenie Sąd Okręgowy oprał o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: Na D. B. , prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą i posiadającym inny tytuł do ubezpieczeń społecznych związany z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę, ciążył wyłącznie obowiązek opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne za siebie. Na podstawie dokumentów rozliczeniowych i płatniczych zaewidencjonowanych na koncie płatnika składek w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS, według stanu na dzień 1 lutego 2023 r. na koncie ubezpieczonego istniała zaległość z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych w łącznej wysokości 9.202,72 zł: - w sierpniu 2019 r. - 234,94 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 79,00 zł, - we wrześniu 2019 r. - 342,32 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 113,00 zł, - w październiku 2019 r. - 342,32 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 110,00 zł, - w listopadzie 2019 r. - 342,32 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 108,00 zł, - w grudniu 2019 r. - 342,32 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 106,00 zł, - w styczniu 2020 r. - 362,34 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 109,00 zł, - w lutym 2020 r. - 362,34 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 107,00 zł, - w marcu 2020 r. - 362,34 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 105,00 zł, - w kwietniu 2020 r. - 362,34 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 102,00 zł, - w maju 2020 r. - 362,34 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 100,00 zł, - w czerwcu 2020 r. - 362,34 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 97,00 zł, - w lipcu 2020 r. - 362,34 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 95,00 zł, - w sierpniu 2020 r. - 362,34 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 92,00 zł, - we wrześniu 2020 r. - 362,34 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 90,00 zł, - w październiku 2020 r. - 362,34 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 88,00 zł, - w lutym 2022 r. - 270,90 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 36,00 zł, - w marcu 2022 r. - 270,90 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 0,00 zł, - w kwietniu 2022 r. - 270,90 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 0,00 zł, - w maju 2022 r. - 270,90 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 0,00 zł, - w czerwcu 2022 r. - 270,90 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 0,00 zł, - w lipcu 2022 r. - 270,90 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 0,00 zł, - w sierpniu 2022 r. - 270,90 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 0,00 zł, - we wrześniu 2022 r. - 270,90 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 0,00 zł, - w październiku 2022 r. - 270,90 zł plus odsetki za zwłokę w wysokości 0,00 zł. Po ustaleniu powyższego stanu faktycznego oraz na podstawie przepisów prawa niżej powołanych Sąd Okręgowy uznał odwołania za nieuzasadnione. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była ocena prawidłowości dwóch decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie w jakim organ rentowy określił D. B. wysokość zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne. Stan faktyczny w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych przed organem rentowym, których autentyczność nie była przez strony kwestionowana i nie budziła wątpliwości Sądu. Zostały one sporządzone w sposób zgodny z przepisami prawa, przez uprawnione do tego osoby, w ramach ich kompetencji oraz w sposób rzetelny, stąd też Sąd ocenił je jako wiarygodne. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła sąd meriti do przekonania, że zaskarżone decyzja odpowiadają prawu, a Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał prawidłowych obliczeń. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych ma rozpoznawczy, a jednocześnie kontrolny charakter. Ustawodawca zestawiając odmienne rodzaje postępowań (administracyjne i sądowe), przypisał sądowi funkcję kontrolną nad wcześniejszym rozstrzygnięciem organu rentowego. Organ rentowy dokonując oceny odnosi się do aktualnego stanu prawnego oraz bierze pod uwagę znany stan faktyczny i dowodowy. Wskazane okoliczności identyfikują decyzję organu rentowego. Rola kontrolna sądu koncentruje się na ocenie stanu rzeczy stanowiącej podstawę wydanej wcześniej decyzji. Jednocześnie należy podkreślić, że postępowanie przed sądem ma charakter rozpoznawczy. Zasadniczym celem postępowania przed sądem jest merytoryczne rozstrzygnięcie o żądaniach strony, co do których powstał spór (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 1996 r., II URN 1/96, OSNAPIUS 1996/21/324). Następnie sąd meriti wskazał, iż obowiązek uiszczania składek na ubezpieczenia zdrowotne wynika z przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. obowiązujący w dacie wyrokowania, wynikający z Dz. U. z 2024 r., poz. 146 ze zm.; powoływana dalej jako: ustawa). Zgodnie z treścią art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221, 641, 803, 1414 i 2029) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników, Ponadto w art. 67 ust. 1 tej ustawy wskazano, iż obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważa się za spełniony po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego osoby podlegającej temu obowiązkowi zgodnie z przepisami art. 74-76 oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w ustawie. Z kolei, w art. 69 ust. 1 ustawy wskazano, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a i c-i, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. „Przepisami ubezpieczeń społecznych”, do których - w zakresie okresu czasu istnienia obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu - odsyła ustawa o świadczeniach zdrowotnych, są niewątpliwie przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , w tym zwłaszcza art. 13 . Przepis ten w punkcie 4 wskazuje, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne - osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Zgodnie natomiast z art. 82 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Zaś przepis art. 82 ust. 5 pkt 3 ustawy wymienia wśród rodzajów działalności, skutkujących powstaniem obowiązku uiszczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne, działalność gospodarczą prowadzoną w formie spółki komandytowej. Nadto Sąd Okręgowy podniósł, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 września 2010 r., II UK 82/10, Sąd Najwyższy stwierdził, że dla potrzeb podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym wspólnik spółki komandytowej uważany jest za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą. Pozostawanie wspólnikiem takiej spółki stanowi prowadzenie pozarolniczej działalności, a zatem obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlega każdy będący osobą fizyczną wspólnik spółki komandytowej zawiązanej w celu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej i prowadzącej taką działalność. Podleganie przez wspólnika takiej spółki obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności pozarolniczej do dnia zaprzestania jej wykonywania należy więc odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej działalność gospodarczą, niezależnie od rzeczywistego uczestnictwa w działalności tej spółki oraz faktycznego włączania się w prowadzenie jej spraw. W świetle powyższego - w ocenie sądu pierwszej instancji - nie budzi wątpliwości, że D. B. jako wspólnik spółki komandytowej uważany winien być za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, to zaś przy uwzględnieniu, że jest on równolegle zatrudniony na podstawie umowy pracę, powodowało po jego stronie - obligowało go - odprowadzanie składek na ubezpieczenie zdrowotne w okresie wskazanym w zaskarżonych decyzjach. Przy tym, sąd meriti wskazał, iż w myśl art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (powoływana dalej jako: ustawa systemowa), płatnik składek jest obowiązany według zasad wynikających z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy. I dalej zgodnie z treścią art. 47 ust. 1 ustawy systemowej, płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż: 1) do 10 dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników. Stosownie do treści art. 47 ust. 2a ustawy systemowej, osoby prowadzące pozarolniczą działalność, opłacające składki wyłącznie za siebie lub osoby z nimi współpracujące, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej lub imiennym raporcie miesięcznym zadeklarowały do podstawy wymiaru składek: 1) na ubezpieczenia społeczne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące; 2) na ubezpieczenie zdrowotne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru określonej w art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1793 ze zm. 43), obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące, i nie nastąpiła żadna zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego, z zastrzeżeniem ust. 2c . Osoby, o których mowa w ust. 2a, 2b, 2d, 2e i 2f, są zwolnione z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny miesiąc, także wówczas, gdy zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego jest spowodowana wyłącznie zmianą minimalnego wynagrodzenia lub przeciętnego wynagrodzenia (art. 47 ust. 2c ustawy systemowej). Do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne (art. 32 powoływanej ustawy). Stosownie zaś do treści art. 23 ust. 1 ustawy systemowej, od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonej w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa . Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, iż przedmiotowa decyzja została wydana w oparciu o dokumenty rozliczeniowe i wpłaty zaewidencjonowanie na koncie płatnika w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS (KSI), z których wynika, że na koncie tym istnieje zaległość z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres od sierpnia 2019 r. do października 2020 r. oraz od lutego 2022 r. do października 2022 r. w wysokości wskazanej w zaskarżonej decyzji. Sąd meriti podkreślić, że stosownie do treści art. 34 ust. 2 ustawy systemowej, informacje zawarte na koncie ubezpieczonego i koncie płatnika składek prowadzonych w formie elektronicznej, które przekazane zostały w postaci dokumentu pisemnego albo elektronicznego, są środkiem dowodowym w postępowaniu administracyjnym i sądowym z zakresu ubezpieczeń społecznych. Tego typu dokument korzysta z waloru dokumentu urzędowego, w związku z czym, zgodnie z art. 244 ust. 1 k.p.c. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W myśl art. 252 k.p.c. strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić. Zatem, zdaniem sądu pierwszej instancji, niespornym jest, że to na ubezpieczonym spoczywał ciężar dowodu, iż należne składki opłacił w terminie lub, że winien je opłacić w innej wysokości niż to wskazał organ rentowy. D. B. jednak takiego dowodu nie przedstawił. Z uwagi na powyższe Sąd Okręgowy uznał, że organ rentowy dokonał prawidłowego rozliczenia konta ubezpieczonego właściwie określając wysokość zaległych składek na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za miesiące wskazane w zaskarżonej decyzji. Sąd nie widział przy tym powodów, dla których miałby zakwestionować prawidłowość dokonanego przez organ rentowy rozliczenia. Jak wynika ze złożonych przez ZUS dokumentów, w tym w szczególności ze złożonych wydruków z funkcjonującego w ZUS systemu komputerowego, z aplikacji rozliczającej konta płatników - zaliczenie to było dokonywane zgodnie z obowiązującymi w tej mierze regulacjami prawnymi, zwłaszcza zamieszczonymi w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek (...), a w szczególności w przepisach § 6, 7, 10-16 tego aktu prawnego. Przy tym sąd ten miał na uwadze, że w zakresie przypisania należności do poszczególnych tytułów ZUS korzysta z profesjonalnego systemu informatycznego. Dane co do wysokości należnych składek wprowadzane są do funkcjonującego w ZUS systemu rozliczeniowego na podstawie wpisów w składanych przez płatnika deklaracjach. Informacje z deklaracji wprowadzane są do systemu informatycznego albo automatycznie w przypadku przekazywania deklaracji drogą elektroniczną przy pomocy systemu Płatnik, albo są wprowadzane ręcznie przez pracowników ZUS w przypadku deklaracji rozliczeniowych składanych w formie papierowej. W rozpoznawanej sprawie istotne jest też to, że odwołujący zakwestionował decyzję organu rentowego nie podnosząc jednak żadnych merytorycznych zarzutów pod jej adresem, ograniczając się w istocie do naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego . W ocenie Sądu, kwestie dotyczące ewentualnego naruszenia przez organ rentowy przepisów prawa administracyjnego nie miały wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Powszechne jest w orzecznictwie stanowisko, że podstawą rozstrzygnięcia sądowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych mogą być tylko przepisy prawa materialnego i ewentualnie postępowania cywilnego, a nie przepisy procedury administracyjnej (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2010 r., II UK 309/09 oraz z dnia 2 grudnia 2009 r., I UK 189/09). Oznacza to, że postępowanie sądowe w sprawach z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych, skupia się na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego, a kwestia wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego postępowania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2010 r., II UK 336/09). Wobec powyższego wszelkie zarzuty dotyczące wadliwego zastosowania przez organ rentowy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego pozostawały w istocie poza istotą sporu, która skupiała się na wyłącznie na prawidłowości subsumpcji przepisów prawa materialnego. Dalej sąd meriti wyjaśnił, że sąd ubezpieczeń społecznych nie orzeka na podstawie przepisów prawa administracyjnego. Ponadto Sąd ma możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi jedynie na mocy art. 477 14 § 2 1 k.p.c. , jeżeli decyzja nakładająca na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalająca wymiar tego zobowiązania lub obniżająca świadczenie, została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym. Regulacja zamieszczona w art. 477 14 § 2 1 k.p.c. ma jednak charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że - de lege lata - regułą obowiązującą w postępowaniu rozpoznawczym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych pozostaje w dalszym ciągu orzekanie przez Sąd w sposób reformatoryjny. Tymczasem decyzja organu rentowego zawiera w swojej treści zarówno podstawę prawną rozstrzygnięcia, jak również uzasadnienie, a przez to spełnia wymagania aktu prawnego. Abstrahując jednak od rozważań w powyżej przedstawionym zakresie, Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że organ rentowy przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych. Odwołujący zaś nie skorzystał z przysługującego mu prawa i nie złożył żadnych wyjaśnień ani wniosków dowodowych w toku trwającego postępowania administracyjnego. Wobec powyższego organ rentowy był uprawniony do zakończenia postępowania wyjaśniającego oraz wydania decyzji. Z uwagi na powyższe sąd pierwszej instancji uznał, że organ rentowy dokonał prawidłowego rozliczenia konta ubezpieczonego i prawidłowo określił wysokość zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne za miesiące określone zaskarżonymi decyzjami. W konsekwencji powyższego Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołania ubezpieczonego. Nadto Sąd orzekł o kosztach procesu na podstawie przepisów art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Z powyższym wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie w całości nie zgodził się D. B. , który w wywiedzionej apelacji wniósł o: - jego zmianę poprzez uwzględnienie złożonych odwołań, względnie - o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, - zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że Sąd pobieżnie rozpoznał złożone odwołania. Odwołujący nie zgadza się ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji, iż wady -decyzji wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego nie są brane pod uwagę przez Sąd w toku postępowania cywilnego. Zdaniem ubezpieczonego skoro odwołania od decyzji ZUS rozpatrywane są przez sądy powszechne i ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych odsyła także do przepisów KPA , to sądy powszechne w toku postępowania wywołanego odwołaniem od decyzji (administracyjnej) powinny brać pod uwagę także wady decyzji wynikające z KPA . Osoba składająca odwołanie nie ma bowiem możliwości innej weryfikacji takiej decyzji jak rozstrzygnięcie sądu powszechnego. Następnie ubezpieczony zarzucił, że działanie organu rentowego dotyczące decyzji z dnia 27 marca 2023 r., znak (...) , było nieuprawnione ale i pozbawione podstaw prawnych. Apelujący wskazał, iż ZUS nie powinien wydawać drugiej decyzji dotyczącej tej samej sprawy przed zakończeniem postępowania w sprawie VI U 423/23. W ocenie skarżącego organ rentowy posłużył się przy wydaniu decyzji wybiegiem w postaci zastosowania uzupełnienia decyzji, a zatem niezgodnie z przepisami prawa, albowiem jak stanowi Kodeks postępowania administracyjnego , uzupełnienie decyzji możliwe jest jedynie w terminie 14 dni od wydania decyzji i powinno nastąpić w formie postanowienia. Przywołując treść art. 233 § 1 k.p.c. oraz stanowisko doktryny i orzecznictwa apelujący wskazał, że wszechstronne rozważenie zebranego materiału oznacza uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych środków dowodowych, a mających znaczenie dla ich mocy dowodowej i wiarygodności. W ocenie ubezpieczonego rozważania Sądu Okręgowego nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, są wręcz z nimi sprzeczne. Sąd pierwszej instancji w sposób niejako wybiórczy dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Tezę tę potwierdza fakt, iż sąd pierwszej instancji nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości. Wskazać należy, iż bez przeprowadzenia tego dowodu Sąd nie mógł dokonać prawidłowej i pełnej oceny materiału dowodowego. W odpowiedzi na apelację Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie apelacji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i podzielając argumentację faktyczną i prawną Sądu Okręgowego w Szczecinie. W ocenie organu rentowego apelacja jest bezzasadna w całości, bowiem sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, wyciągnął na ich podstawie nie budzące zastrzeżeń logiczne wnioski i prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. Organ rentowy podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie istotne było zdaniem Sądu też to, że odwołujący zakwestionował decyzję organu rentowego nie podnosząc jednak żadnych merytorycznych zarzutów pod jej adresem, ograniczając się w istocie do naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego . Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje: Apelacja D. B. jest oczywiście nieuzasadniona, nie zawiera bowiem żadnych argumentów, które mogłyby podważyć prawidłowe ustalenia i ocenę dokonane przez sąd pierwszej instancji. W ocenie Sądu Apelacyjnego, rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji jest prawidłowe. Sąd Okręgowy właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe, nie uchybiając przepisom prawa procesowego oraz dokonał wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w konsekwencji prawidłowo ustalając stan faktyczny sprawy. Dlatego sąd odwoławczy podzielił i przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rezygnując jednocześnie z ich ponownego szczegółowego przytaczania w tej części uzasadnienia ( art. 387 § 2 1 pkt. 1 k.p.c. ). Sąd Apelacyjny nie dostrzegł przy tym naruszenia przez sąd pierwszej instancji prawa materialnego, w związku z czym podziela także w całości rozważania tego sądu również w zakresie przyjętych przez niego podstaw prawnych orzeczenia ( art. 387 § 2 1 pkt. 2 k.p.c. ). W odpowiedzi na apelację wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 232 k.p.c. to, strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Zatem, to na skarżącym ciążył obowiązek wykazania, że ustalenia dokonane przez organ rentowy, a następnie przez Sąd Okręgowy na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu rzeczy. Przy czym, należy także pamiętać, że zgodnie z art. 381 k.p.c. sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Z przytoczonych uregulowań wynika, że strony mają obowiązek naprowadzenia wszystkich dowodów oraz podnoszenia zarzutów przede wszystkim w postępowaniu prowadzonym przed sądem pierwszej instancji. Mając na uwadze treść merytoryczną sporządzonego przez Sąd Okręgowy uzasadnienia oraz treść złożonej apelacji, należy uznać, że jest ona jedynie polemiką z rzetelną oceną rozpoznanej sprawy. Trzeba bowiem podkreślić, że żadne zarzuty podnoszone przez D. B. nie odnoszą się do merytorycznej treści decyzji organu rentowego z dnia 1 lutego 2023 r. i 27 marca 2023 r. oraz merytorycznej oceny sprawy przez Sąd Okręgowy. Podobnie jak w postępowaniu przez sądem pierwszej instancji, tak i w apelacji, ubezpieczony podnosi jedynie zarzuty co do sposobu sformułowania przez organ rentowy treści decyzji z dnia 1 lutego 2023 r. Z kolei, odnośnie decyzji z dnia 27 marca 2023 r. skarżący zarzuca, że nie mogła być wydana przed zakończeniem postępowania co do pierwszej decyzji, a uzupełnienie decyzji może nastąpić jedynie w postaci postanowienia. Jednocześnie Sąd Apelacyjny miał na uwadze, że apelujący nie podniósł żadnych zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego. D. B. nie kwestionował, że spornych składek nie opłacał, nie negował też, iż do ich opłacania był zobowiązany. Okoliczności te pozostały zatem poza obszarem zainteresowania sądu odwoławczego. W ocenie apelującego ZUS nie powinien był wydawać drugiej decyzji dotyczącej tej samej sprawy przed zakończeniem postępowania w sprawie VI U 423/23, bowiem decyzję można uzupełnić - zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego - jedynie w terminie 14 dni od jej wydania i wyłącznie w formie postanowienia. Podejmując rozważania w tym zakresie należy zauważyć, że sąd powszechny jest sądem prawa, a nie procedury administracyjnej, jak to się dzieje w przypadku sądów administracyjnych. Od chwili wniesienia do sądu powszechnego odwołania od decyzji organu rentowego sprawa staje się sprawą cywilną i podlega rozpoznaniu według zasad właściwych dla tej kategorii spraw. Innymi słowy, ewentualne wady decyzji wynikające z naruszeń przepisów postępowania przed organem rentowym pozostają zasadniczo poza zakresem jego rozpoznania, a sąd w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych orzeka o prawach lub obowiązkach stron na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 21 kwietnia 2016 r., III AUa 625/15, LEX nr 2062068). Sąd powszechny może co prawda wziąć pod uwagę wady, które dyskwalifikują decyzję organu rentowego w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2016 r., I UZ 21/16, LEX nr 2191447). Stwierdzenie takiej wady następuje jednak tylko dla celów postępowania cywilnego i ze skutkami dla tego tylko postępowania. W wypadkach innych wad konieczne jest natomiast wszczęcie odpowiedniego postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia nieważności decyzji i wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Jednakże w niniejszej sprawie brak było jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone decyzje organu rentowego z dnia 1 lutego 2023 r. oraz z dnia 27 marca 2023 r. nie spełniały kryteriów określonych w art. 107 k.p.a. , a zatem formalnie były prawidłowe. Przymiotu ważności nie odbiera tym decyzjom podnoszona przez ubezpieczonego kwestia uzupełnienia decyzji z przekroczeniem 14 dni. Dla ostatecznego wyjaśnienia omawianej kwestii trzeba wskazać, że organ rentowy w każdym czasie może wydać decyzję dotyczącą tego samego przedmiotu skoro w myśl art. 477 13 § 1 k.p.c. zmiana przez organ rentowy zaskarżonej decyzji (…) przed rozstrzygnięciem sprawy przez sąd - przez wydanie decyzji (…) w całości lub w części żądanie strony - powoduje umorzenie postępowania w całości lub w części. Poza tym zmiana lub wykonanie decyzji lub orzeczenia nie ma wpływu na bieg sprawy. W niniejszej sprawie decyzja z dnia 27 marca 2023 r. uzupełniała decyzję z dnia 1 lutego 2023 r., w odpowiedzi na odwołanie złożone przez ubezpieczonego z dnia 20 marca 2023 r. Odnośnie zarzutu braku dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu księgowości, bez którego - w ocenie apelującego - Sąd nie mógł dokonać prawidłowej i pełnej oceny materiału dowodowego, Sąd Apelacyjny uznał, iż charakter roszczenia ubezpieczonego, nie uzasadniał udziału w sprawie biegłego sądowego. Zaznaczyć trzeba, że wysokość składek na ubezpieczenia zdrowotne dla osób prowadzących działalność gospodarczą wynika wprost z obowiązujących przepisów ustawy systemowej, do której stosowania odsyła ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych. Kwoty składek z tego tytułu za lata 2019-2020 są wykazane na stronach internetowych ZUS. Są to kwoty ujęte zarówno w załączniku do decyzji z dnia 1 lutego 2023 r., jak i w tabeli zamieszczonej w decyzji z dnia 27 marca 2023 r. Natomiast sposób wyliczenia tych składek za 2022 r. również został umieszczony na stronach internetowych ZUS, a składki, które ustalił organ rentowy w zaskarżonych decyzjach także odpowiadają tym wielkościom. Przy tym nie można pomijać oczywistego faktu, - na co zwrócił uwagę sąd pierwszej instancji - że to ubezpieczony jako płatnik w myśl art. 46 ust. 1 ustawy systemowej jest zobowiązany obliczać i opłacać składki za dany miesiąc. W tych okolicznościach brak podstaw do powołania biegłego z zakresu księgowości. Zgodnie z art. 278 § 1 k.p.c. udział biegłego w postępowaniu sądowym jest zastrzeżony dla sytuacji, gdy konkretne, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia wymagają wiadomości specjalnych. Taka sytuacja procesowa nie zaistniała w sprawie. Sąd odwoławczy miał również na uwadze, że Sąd Okręgowy szczegółowo przytoczył podstawy prawne w zakresie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez ubezpieczonego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej - kancelarii radcy prawnego. Przytoczył podstawy ustalenia wysokości i obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia zdrowotne, a także znaczenie informacji umieszczonych na koncie ubezpieczonego - płatnika w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS (KSI). Abstrahując od powyższego, zauważenia wymaga sposób procedowania ubezpieczonego, który swą wiedzę procesową wykorzystywał nieustępliwie, kolejnymi działaniami zmierzając wprost do przedłużania niniejszego postępowania. Jeszcze na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji m. in. niestawiennictwo powoda doprowadziło do zawieszenia postępowania. Dalej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji ubezpieczony złożył bez opatrzenia podpisem, co skutkowało wzywaniem do uzupełnienia braku. Kolejno apelację D. B. wywiódł także bez podpisu, po czym wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie tuż przed datą rozprawy (12 czerwca 2025 r.) dnia 10 czerwca 2025 r. przesłał do sądu odwoławczego e-mail prosząc o przełożenie terminu rozprawy, a to wobec choroby. W załączeniu skarżący przedłożył zwolnienie lekarskie, które jednak nie pochodziło od lekarza sądowego, a z treści zwolnienia nie wynikało też, by choroba uniemożliwiła ubezpieczonemu stawiennictwo na rozprawie. Mając na uwadze wskazane okoliczności, Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o odroczenie rozprawy wobec niespełnienia przez apelującego wymogów określonych w art. 214 1 k.p.c. Przy czym, sytuacja ze złożeniem wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku bez podpisu została powtórzona także przed Sądem Apelacyjnym. Mając na względzie powyższe Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. apelację oddalił w całości ( punkt I ). O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 20 i 2 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Sąd miał na uwadze, iż sprawa dotyczy składek na ubezpieczenie zdrowotne, a zatem nie jest to sprawa o świadczenie z ubezpieczenia społecznego ani też dotyczącą podlegania ubezpieczeniom społecznym, w których wynagrodzenie określa się w stawkach minimalnych. Wartość dochodzonych składek w rozpoznawanej sprawie wynosi 7.665,72 zł, a kwota odsetek wynosi 1.537 zł. Kwota należnego wynagrodzenia radcy prawnego przy takiej wartości wynosi 1.800 zł (§ 2 pkt 4 rozporządzenia). Ponieważ stawki za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przed sądem apelacyjnym wynoszą 75% stawki minimalnej (§ 10 ust. 1 pkt. 2 powołanego rozporządzenia) należny organowi rentowemu zwrot kosztów zastępstwa procesowego wynosi 1.350 zł (1.850 zł x 75%) i taką kwotę Sąd Apelacyjny przyznał organowi rentowemu. Powyższa kwota w oparciu o art. 98 § 1 1 k.p.c. została przyznana wraz z należnymi ustawowymi odsetkami (punkt II). sędzia Urszula Iwanowska