Wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, III AUa 480/25

sygn. akt III AUa 480/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 sierpnia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w osobie sędziego Urszuli Iwanowskiej, po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r., w S. , na posiedzeniu niejawnym, sprawy z odwołania R. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o podstawę wymiaru składek na skutek apelacji ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 marca 2025 r., sygn. akt VI U 1803/24, I. oddala apelację; II. zasądza od R. J. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. kwotę 1.350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym wraz z ustawowymi odsetkami należnymi za czas od uprawomocnienia się tego orzeczenia do dnia zapłaty. sędzia Urszula Iwanowska sygn. akt III AUa 480/25 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 22 października 2024 r., nr (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. stwierdził, że obowiązująca R. J. jako komornika sądowego, do którego stosuje się przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dotyczące osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą: 1) miesięczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne jest ustalana: - za styczeń 2022 r. - jako zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku 2021, włącznie z wypłatami z zysku, - od lutego 2022 r. - jako dochód z działalności gospodarczej uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który opłacana jest składka, ustalany na podstawie art. 81 ust. 2c w związku z ust. 2d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych , 2) roczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne za rok 2022 i 2023 jest ustalana jako dochód z działalności gospodarczej uzyskany za ten rok kalendarzowy, ustalany na podstawie art. 81 ust. 2 w związku z ust. 2b ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych . W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż przepisem determinującym zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne i ich wysokość w stosunku do komorników sądowych jest art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1691 ze zm.) o komornikach sądowych, który stanowi, że do komornika stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2647, 2687 i 2745 oraz z 2023 r., poz. 28), ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1230 ze zm.) oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2561, 2674 i 2770), dotyczące osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Przepis ten oznacza, że w odniesieniu do komorników sądowych stosuje się wprost przepisy wskazanych w nim ustaw regulujących zasady ustalania wysokości składek, jakie zostały określone dla osób prowadzących działalność gospodarczą. Nieistotne jest zatem, że komornicy sądowi nie są osobami prowadzącymi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy - Prawo przedsiębiorców, której to okoliczności ZUS nie kwestionuje. Mając na uwadze, że począwszy od 1 stycznia 2022 r. ustawodawca zróżnicował zasady ustalania podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, organ rentowy wskazał, że dla prawidłowego jej określenia ważne jest odpowiednie zastosowanie nowych regulacji prawnych ustalonych dla tej grupy ubezpieczonych. ZUS podkreślił, że brzmienie art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych nie zostało zmienione, nie zostały też wprowadzone odrębne przepisy określające zasady ustalania podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla komorników, tym samym ustawodawca świadomie utrzymał stosowanie do komorników znowelizowanych przepisów w tym zakresie obowiązujących osoby prowadzące działalność gospodarczą. Organ rentowy wskazał, iż w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą wysokość podstawy została ściśle powiązana z formą opodatkowania oraz wysokością uzyskiwanych dochodów z działalności gospodarczej wskazane w art. 81 ust. 2, 2b-2d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych , zwanej dalej ustawą zdrowotną. W związku z brzmieniem art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych powiązanie z formą opodatkowania oraz wysokością uzyskiwanych dochodów/przychodów ma zastosowanie także w przypadku komorników sądowych. ZUS wskazał, iż ustawa zdrowotna w odniesieniu do osób, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , zwanej dalej ustawą systemową, określa podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne w art. 81 ust. 2 i 21 ) (podstawa roczna) i ust. 2c2d (podstawa miesięczna) - w odniesieniu do ubezpieczonych opodatkowujących przychody z działalności gospodarczej na zasadach ogólnych. Przychody komorników, w myśl powołanego art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych, dla celów podatkowych są traktowane jako przychody z działalności gospodarczej. Dlatego też, przepisy ustawy zdrowotnej w zakresie w jakim odwołują się do osób, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej, powinny być stosowane również do komorników sądowych. Organ rentowy opierając się na literalnej wykładni art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych, wskazał, iż do komorników traktowanych na gruncie przepisów ustawy zdrowotnej jako osób prowadzących działalność gospodarczą należy ustalać wysokość podstawy wymiaru składki zdrowotnej w ścisłym powiązaniu z ich formą opodatkowania oraz wysokością uzyskiwanych dochodów/przychodów z działalności gospodarczej, w rozumieniu przepisów podatkowych, czyli na podstawie art. 81 ust. 2 ustawy zdrowotnej. W odwołaniu od powyższej decyzji R. J. wniósł o jej zmianę poprzez stwierdzenie, że obowiązującą go podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne jako płatnika składek będącego komornikiem sądowym w styczniu 2022 r. oraz od lutego 2022 r. jest wynikająca z przepisów art. 79 ust. 1 w zw. z art. 81 ust. 2 za ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych , kwota miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku. Jednocześnie ubezpieczony wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu ubezpieczony podniósł, iż jako komornik sądowy od stycznia 2022 r. podlega dyspozycji art. 81 ust. 2 za ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych . Wskazał, iż w spornym okresie podlegał opodatkowaniu na zasadach ogólnych - podatkiem liniowym. Przyjęcie jako podstawy wymiaru składki zdrowotnej art. 81 ust. 2 jest jego zdaniem wadliwe, albowiem nie uwzględnia faktycznego charakteru, pozycji i funkcji realizowanej przez niego jako komornika sądowego. Zdaniem odwołującego, okoliczność, że art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych nakazuje stosowanie do komornika przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, dotyczących osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, podobnie jak okoliczność, że w zakresie opodatkowania komornika sądowego traktuje się jak osobę prowadzącą działalność gospodarczą nie oznacza, że następuje zmiana charakteru prawnego podmiotu ubezpieczonego. Sposób opodatkowania przychodów w ustawie podatkowej nie kreuje bowiem samodzielnie ani podstawy działania podmiotu, ani jego charakteru czy tytułu ubezpieczenia. Według ubezpieczonego, komornicy powinni być traktowani z punktu widzenia ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej jak pozostałe osoby prowadzące działalność pozarolniczą, o których mowa w art. 81 ust. 2za, co podyktowane jest szczególną pozycją komornika, powodami wprowadzenia zmian w zakresie obliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne - ustalenia jako podstawy wymiaru składki na to ubezpieczenie rzeczywistych dochodów przedsiębiorcy i likwidacją możliwości odliczania składki zdrowotnej od podatku dochodowego. Ubezpieczony zwrócił uwagę, iż przepisy ustawy o komornikach sądowych jednoznacznie stwierdzają, iż komornik nie jest przedsiębiorcą, ani osobą wymienioną w art. 8 ust. 6 punkt 1, 3, 4, 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Wskazując na charakter pracy komornika sądowego, ubezpieczony podniósł, iż ryzyko finansowe związane z funkcjonowaniem kancelarii obciąża komornika, uzyskującego środki na ten cel z opłat pobieranych przy wykonywaniu czynności urzędowych, jednakże me jest to działalność porządkowana regułom zysku i opłacalności. Odwołujący wskazując, iż wprowadzając zmian dotyczących sposobu określenia składki na ubezpieczenie zdrowotne ustawodawca zmierzał do określenia w inny niż dotychczas sposób określenia podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne od rzeczywistych dochodów przedsiębiorcy, którymi nie są jednak komornicy sądowi. Skoro, jak wskazał ubezpieczony, komornik nie należy do kręgu osób, o których mowa ust. 2 art. 81 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych , to ustalenie podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne należnej od niego, winno nastąpić w oparciu o ust. 2 za tego przepisu, który wyraźnie stanowi, iż dla pozostałych osób prowadzących działalność pozarolniczą, podstawą wymiaru miesięcznej składki na ubezpieczenie zdrowotne będzie kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedzającego, włącznie z wpłatami z zysku, ogłoszonego przez Prezesa GUS w Monitorze Polskim. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, jednocześnie wnosząc o zasądzenie kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz z odsetkami za opóźnienie podtrzymując argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 25 marca 2025 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie (punkt I) oraz zasądził od R. J. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 1.800 zł (punkt II). Powyższe orzeczenie Sąd Okręgowy oparł o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: R. J. jest komornikiem sądowym przy Sądzie Rejonowym w Ś. i prowadzi kancelarię komorniczą w Ś. . W latach 2022-2023 podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym według jednolitej stawki 19% - podatek liniowy. Po ustaleniu powyższych okoliczności bezspornych oraz na podstawie przepisów prawa niżej powołanych Sąd Okręgowy uznał odwołanie za nieuzasadnione. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z normą art. 148 1 § 1 k.p.c. , sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym między innymi, gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, sąd uzna - mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych - że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. W niniejszym postępowaniu, po zapoznaniu się ze stanowiskami obu stron i dokumentami zgromadzonymi w aktach ZUS, sąd doszedł do przekonania, iż okoliczności sprawy są na tyle jasne, iż nie jest konieczne prowadzenie rozprawy, wobec czego wydał wyrok na posiedzeniu niejawnym. Sąd Okręgowy podkreślił, że spór w niniejszej sprawie miał charakter prawny. Stan faktyczny w niniejszej sprawie pozostawał w całości niesporny i został przez sąd ustalony wyłącznie na podstawie dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach ZUS, których autentyczność nie była przez strony kwestionowana i nie budziła wątpliwości sądu. Dalej sąd pierwszej instancji podniósł, że zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1691; powoływana dalej jako: ustawa o komornikach sądowych), komornik nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów regulujących podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej. Komornik nie może prowadzić działalności gospodarczej (art. 33 ust. 2). Stosownie jednak do treści art. 33 ust. 3 tej ustawy, do komornika stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 226, 232, 854, 858, 859 i 863), ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 497, 863 i 1243; powoływana dalej jako: ustawa systemowa) oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 146, 858 i 1222), dotyczące osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Zdaniem sądu meriti, z literalnej wykładni przywołanych przepisów wynika, że komornika traktuje się jako osobę prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na potrzeby ubezpieczeń społecznych nie na podstawie art. 8 ust. 6 ustawy systemowej, ale wprost na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach. W konsekwencji, komornika na potrzeby ubezpieczeń społecznych traktuje się jako podmiot, o którym mowa w pkt 1 art. 8 ust. 6 ustawy systemowej. Komornik nie jest więc definiowany jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie ustawy - Prawo przedsiębiorców i nie musi spełniać przesłanek tej ustawy, do których odsyła pkt 1 art. 8 ust. 6 ustawy systemowej. To sama ustawa o komornikach na potrzeby ubezpieczeń społecznych wprowadza fikcję prawną i przypisuje komornikowi status osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą (por. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 13 września 2023 r., XXI U 72/23). Na potrzeby ubezpieczeń społecznych komornik ma zatem obowiązek opłacać składki na ubezpieczenie jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej. Jednocześnie Sąd Okręgowy zwrócił uwagę na spójność terminologiczną ustawy systemowej oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych . Zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, użyte w ustawie określenie „osoba prowadząca działalność pozarolniczą” oznacza osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych . Ten ostatni przepis stanowi natomiast, że za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się: 1) osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, z wyjątkiem ust. 6a; 2) twórcę i artystę; 3) osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu: a) w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, b) z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych; 4) wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej; 4a) akcjonariusza prostej spółki akcyjnej wnoszącego do spółki wkład, którego przedmiotem jest świadczenie pracy lub usług; 4b) komplementariusza w spółce komandytowo-akcyjnej; 5) osobę prowadzącą publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r., poz. 900, 1672, 1718 i 2005). Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że na gruncie ustawy systemowej, jak i ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą jest jedną z osób prowadzących pozarolniczą działalność. Z tych też względów argumentacja dotycząca istoty działalności komorników i charakteru prawnego tej działalności nie ma znaczenia dla określenia statusu komornika na gruncie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych . Komornik sądowy, jakkolwiek nie jest przedsiębiorcą, to dla celów ubezpieczeń społecznych, jak i ubezpieczenia zdrowotnego, został zrównany pod względem tak obowiązków, jak i uprawnień z osobami, które prowadzą działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy - Prawo przedsiębiorców. Oznacza to, że w przypadku gdy spośród osób prowadzących pozarolniczą działalność przepisy wyróżniają osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, poprzez wskazanie takiej nazwy lub odwołanie się do osób wymienionych w art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej, to wówczas przepisy te odnoszą się również do komorników. Przy czym, sąd meriti podkreślił, że w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej, poza pkt 1, nie wymieniono innych kategorii osób, które można by uznać za osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Odnośnie najbardziej istotnej w niniejszej sprawie kwestii wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne, sąd pierwszej instancji wskazał, że reguluje to dział IV rozdział 2 przywoływanej wcześniej ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym. Wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność określają w szczególności przepisy art. 79a i art. 81 ust. 2-2zd. I tak, stosownie do treści art. 79a ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych , składka na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność pozarolniczą, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, opłacających podatek dochodowy na zasadach określonych w art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wynosi 4,9% podstawy wymiaru składki, jednak nie mniej niż kwota odpowiadająca 9%: 1) minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego, o którym mowa w art. 81 ust. 2, w przypadku składki obliczanej od miesięcznej podstawy jej wymiaru; 2) iloczynu liczby miesięcy w roku składkowym, o którym mowa w art. 81 ust. 2, i minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w pierwszym dniu tego roku składkowego, w przypadku składki obliczanej od rocznej podstawy jej wymiaru. 2. Przepis ust. 1 stosuje się również w przypadku, gdy ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1 , opłaca w tym samym roku kalendarzowym podatek dochodowy na zasadach określonych w art. 30 ca ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych . Z kolei, przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych , do których odsyła art. 79a ust. 1 w art. 8 ust. 6 w punkcie 1 dotyczą osób prowadzących działalność na podstawie ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, punkt 3 dotyczy osób prowadzących działalność w zakresie wolnego zawodu, punkt 4 dotyczy wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej, punkt 5 dotyczy osób prowadzących szkołę publiczną. Uwzględniwszy powyższe, w ocenie Sądu Okręgowego, nie budzi wątpliwości, iż w przypadku komorników zastosowanie znajdzie przepis art. 81 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych odnoszący się osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. W tym zakresie sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko wyrażone przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia 15 maja 2024 r., w sprawie o sygn. akt III AUa 17/24. Analiza treści przepisów art. 81 ust. 2 i 2b-2zd wyżej przywołanej ustawy, pozwala na ustalenie do jakich grup podmiotów odnoszą się poszczególne przepisy, w szczególności zaś na wyróżnienie poszczególnych grup osób prowadzących pozarolniczą działalność ze względu na: rodzaje działalności, o których mowa w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej oraz zasady opłacania podatku PIT. Grupy tych osób zostały podzielone następująco: A. osoby prowadzące działalność pozarolniczą, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, opłacające podatek dochodowy na zasadach określonych w art. 27, art. 30c lub art. 30 ca ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - do tych osób zastosowanie ma art. 81 ust. 2 (a także art. 81 ust. 2b-2d ); B. osoby prowadzące działalność pozarolniczą, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, które stosują opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2022 r., poz. 2540 oraz z 2023 r., poz. 1059 i 1414) - do tych osób zastosowanie ma art. 81 ust. 2e (a także art. 81 ust. 2 ga; dodatkowo art. 81 ust. 2h-2y , odnoszące się obydwu kategorii osób wskazanych wyżej w punktach 1 i 2 ); C. osoby prowadzące działalność pozarolniczą, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, które stosują opodatkowanie w formie karty podatkowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - do tych osób zastosowanie ma art. 81 ust. 2z ; D. pozostałe osoby prowadzące działalność pozarolniczą wymienione w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , innych niż wskazane w ust. 2, 2e, 2z i 2 zaa - do tych osób zastosowanie ma art. 81 ust. 2 za; E. osoby prowadzące działalność pozarolniczą wymienione w art. 8 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , które jednocześnie prowadzą inną działalność pozarolniczą wymienioną w art. 8 ust. 6 tej ustawy, z której opłacają podatek dochodowy z działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 27, art. 30c lub art. 30 ca ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych lub na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym - do tych osób zastosowanie ma art. 81 ust. 2zaa (wymieniona sytuacja dotyczy swoistego zbiegu działalności twórcy lub artysty z innym rodzajem działalności pozarolniczej i jako taka z oczywistych względów nie zachodzi w niniejszej sprawie). Dodatkowo art. 8 ust. 2ya wymienia osoby współpracujące z osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą oraz osobami, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Ocena do której grupy należy zaliczyć odwołującego się wymagała zatem ustalenia jakie przepisy odnoszą się do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą (przepisy te odnosiły się będą zarazem do komorników z mocy art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych), a następnie ustalenia według jakich zasad ubezpieczony opłacał - faktycznie, a nie według własnych oświadczeń - podatek dochodowy od osób fizycznych. W ocenie Sądu Okręgowego nie budzi wątpliwości, iż w przypadku R. K. (uwaga SA: winno być R. J. ) stosuje się przepisy dotyczące osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, czyli przepisy dotyczące osób wymienionych w art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej; jednocześnie skoro w latach 2022-2023 ubezpieczony podlegał opodatkowaniu podatkiem liniowym, określonym w art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - odwołującego należało zaliczyć do osób wymienionych przed chwilą w punkcie A. W konsekwencji za prawidłowe uznać należało stanowisko ZUS, iż do ubezpieczonego w spornym okresie mają zastosowanie zasady obliczania składki rocznej i miesięcznej określone w art. 81 ust. 2, 2b-d. Kontynuując sąd pierwszej instancji uznał, że nie sposób przy tym zgodzić się z ubezpieczonym, by komornicy powinni być traktowani, z punktu widzenia ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych jak pozostałe osoby prowadzące działalność pozarolniczą, o których mowa w art. 81 ust. 2 za. Przepisy zawarte w art. 81 ust. 2 i 2b-2zd regulują sytuację wszystkich podmiotów prowadzących pozarolniczą działalność, wymienionych w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej. Z drugiej strony przepisy te odnoszą się tylko do podmiotów wymienionych w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej (oczywiście bez uwzględnienia przepisów innych ustaw np. art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych). Zasadniczo podmioty te zostały podzielone na cztery grupy (wyżej opisane w punktach A-D), bądź pięć - jeżeli uwzględnić sytuację zbiegu opisaną wyżej w punkcie E. Toteż w zakres podmiotowy art. 81 ust. 2za (wyznaczony treścią tego przepisu) nie mogą wchodzić inne podmioty niż wymienione w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej. Za Sądem Apelacyjnym w Białymstoku (którego wyrok przywołano wyżej) sad meriti wskazał, iż z punktu widzenia logiki i zasad wykładni przepisów prawa zakres podmiotowy regulacji zawartej w art. 81 ust. 2za ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym, wyznacza się dopiero poprzez określenie do jakich podmiotów odnoszą się regulacje zawarte we wcześniejszych normach, tj. w art. 81 ust. 2, 2e, 2z, 2zaa. Podmioty, których dotyczą bowiem te przepisy, siłą rzeczy nie mogą być objęte regulacją art. 81 ust. 2za (gdyż dotyczą ich regulacje wcześniejsze). Inaczej mówiąc zastosowanie art. 81 ust. 2, 2e, 2z, 2zaa eliminuje możliwość zastosowania art. 81 ust. 2za, jako że ten ostatni odnosi się do „pozostałych osób prowadzących działalność pozarolniczą wymienionych w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , innych niż wskazane w ust. 2, 2e, 2z i 2zaa.” Zastosowanie art. 81 ust. 2za może nastąpić dopiero po stwierdzeniu, że dana osoba nie może być zaliczona do żadnej z kategorii osób wskazanych w art. 81 ust. 2, 2e, 2z i 2zaa. Tymczasem osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, wymienione są tylko w punktach A-C, to jest w art. 81 ust. 2, 2e i 2z omawianej ustawy. Osoby te zostały podzielone na poszczególne kategorie ze względu na formę opodatkowania (podatek według zasad ogólnych, podatek liniowy, zryczałtowany podatek od przychodów ewidencjonowanych, karta podatkowa, podatek od kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej). Nie ma zatem żadnej osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, którą można by uznać za osobę niewymienioną w art. 81 ust. 2, 2e, 2z. Sąd Okręgowy zaznaczył, że komornik (z samego faktu bycia komornikiem) nie jest twórcą, artystą, akcjonariuszem prostej spółki akcyjnej wnoszącym do spółki wkład, którego przedmiotem jest świadczenie pracy lub usług, czy też komplementariuszem w spółce komandytowo-akcyjnej. Nie jest zatem zrozumiałe dlaczego mają się do niego stosować przepisy odnoszące się do tych osób. Oczywiście komornik nie jest też osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą. I dlatego właśnie przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c czy też art. 81 ust. 2 mają zastosowanie do komorników, nie z samego faktu prowadzenia przez nich działalności gospodarczej, ale na podstawie jasnego przepisu - art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych. Argumentacja ubezpieczonego odnosząca się do tego, że komornicy nie prowadzą działalności gospodarczej, czy też że nie są przedsiębiorcami, jest o tyle niezrozumiała, że okoliczność ta nie budzi żadnych wątpliwości, a wynika to wprost z art. 33 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych (1. Komornik nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów regulujących podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej). Nie jest zrozumiałe jak rozbudowana argumentacyjnie teza, że komornik nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej, ma wspierać konkluzję co do zastosowania art. 81 ust. 2za, skoro przepis ten nie reguluje sytuacji osób prowadzących działalność gospodarczą, nie tworzy też nowej kategorii osób prowadzących działalność gospodarczą niewymienionych w art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej. Nadto sąd pierwszej instancji podkreślił, że art. 81 ust. 2za nie ustanawia jakiejś nowej kategorii działalności gospodarczej niewymienionej w art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej. Natomiast podleganie przez komornika ubezpieczeniom społecznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej), a poprzez to ubezpieczeniom zdrowotnym (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) nie wynika z faktu prowadzenia przez komornika pozarolniczej działalności gospodarczej, lecz z tego, że zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych do komorników stosuje się przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1230), dotyczące osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Zdaniem sądu meriti interpretacja przepisów nie powinna być przeprowadzana w oderwaniu od metody regulacji zastosowanej w art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych, jak też w oderwaniu od rzeczywistej treści art. 81 ust. 2za ustawy o ubezpieczeniu zdrowotnym. Kierując się wszystkimi powyższymi względami, Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie. Natomiast podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach procesu stanowiły normy art. 98 § 1 w zw. z art. 99 k.p.c. , na mocy których sąd zasądził od odwołującego na rzecz organu rentowego (jako strony wygrywającej) zwrot kosztów zastępstwa prawnego. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika organu rentowego będącego radcą prawnym sąd ustalił na kwotę 1.800 zł - na podstawie § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935) - jako wartość przedmiotu sprawy przyjmując wskazaną w piśmie procesowym pełnomocnika ubezpieczonego z dnia 15 stycznia 2025 r. (k. 21 akt) i niezakwestionowaną przez organ rentowy kwotę 10.000 zł (punkt II sentencji wyroku). Sąd nie dopatrzył się przy tym istnienia podstaw do odstąpienia od obciążania ubezpieczonego kosztami procesu. Z powyższym wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie w całości nie zgodził się R. J. , który działając przez pełnomocnika, w wywiedzionej apelacji zarzucił mu: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 81 ust. 2, ust. 2c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w związku z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne R. J. jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą od lutego 2022 r. stanowi dochód z działalności gospodarczej uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który opłacana jest składka, ustalany na podstawie art. 81 ust. 2 c w związku z ust. 2d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, a za miesiąc styczeń 2022 r. jako zadeklarowana kwota, nie niższa niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale 2021 r.; 2. art. 81 ust. 2 za ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez niewłaściwe uznanie, że nie ma on zastosowania do komorników sądowych; II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 102 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy charakter sprawy, usprawiedliwione przekonanie ubezpieczonego o słuszności odwołania, jak również brak możliwości rozstrzygnięcia sprawy w drodze pozasądowej, ale także sytuacja majątkowa ubezpieczonego związana z uzyskiwanymi dochodami, przemawia za zasadności nieobciążania go kosztami postępowania; 2. § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten jest prawidłową podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu w niniejszej sprawie, a niesłuszne zastosowanie przez sąd pierwszej instancji § 2 pkt 4 i 5 powołanego rozporządzenia. Jednocześnie apelujący wniósł o przeprowadzenie dowodu z jego zeznania podatkowego za 2024 r. na potwierdzenie wysokości dochodów osiąganych przez niego w roku kalendarzowym, w którym składał odwołanie. Podnosząc powyższe zarzuty apelujący wniósł o: - zmianę punktu I zaskarżonego wyroku poprzez zmianę decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 października 2024 r., znak (...)- (...) i ustalenie, że iż podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne płatnika składek R. J. , jako komornika sądowego, stanowi w styczniu 2022 r. i od lutego 2022 r. kwota przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", o której mowa w art. 81 ust. 2 za ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych , - zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, ewentualnie: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, - przedstawienie do rozstrzygnięcia Sadowi Najwyższemu zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości związanego z zastosowaniem wobec komorników sądowych zasad obliczania składki rocznej i miesięcznej określonej w art. 81 ust. 2, 2b- 2d lub 2 za ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych . W odpowiedzi na apelację Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania przed sądem drugiej instancji, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych wraz z odsetkami podzielając argumentację prawną przedstawioną przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje: Apelacja ubezpieczonego okazała się nieuzasadniona. Przy bezspornym stanie faktycznym sprawy Sąd Apelacyjny w całości podziela i przyjmuje za własne zarówno ustalenia faktyczne sprawy, jak i rozważania prawne, przedstawione przez sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które doprowadziły do uznania za prawidłową decyzję organu rentowego z dnia 22 października 2024 r. i oddalenia odwołania ubezpieczonego. Spór w sprawie ma wyłącznie charakter prawny, tj. sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy do ustalenia wysokości składki zdrowotnej, którą winien uiścić ubezpieczony - komornik sądowy - ma zastosowanie przepis art. 81 ust. 2 za (jak przyjmuje ubezpieczony i Krajowa Rada Komornicza ) czy też art. 81 ust. 2 i 2c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (jak twierdzi organ rentowy). Stosownie do treści art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 1458), komornik nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów regulujących podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności, jak również nie może prowadzić działalności gospodarczej. Powyższe kwestie, wobec wyraźnych stwierdzeń ustawodawcy, są zatem oczywiste. Wątpliwości może natomiast wzbudzać możliwość potraktowania komornika jako podmiot w ramach obowiązującego systemu prawnego, w tym z zakresu ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia zdrowotnego, czy prawa podatkowego. Ustawodawca w art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych zawarł normę jednoznacznie regulującą powyższe zagadnienie stanowiąc, że do komornika stosuje się przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych , ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych , dotyczące osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Sąd odwoławczy podziela w całości stanowisko sądu pierwszej instancji, że brzmienie przytoczonego przepisu nie pozostawia wątpliwości. Odsyła on bowiem do regulacji prawnych tych, które znajdują zastosowanie dla kategorii podmiotów zidentyfikowanych jako "osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą". System prawa, również w zakresie ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego, należy traktować jako spójny. Co szczególnie istotne, ustawodawca w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej wprost wiąże zasady, zakres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z ubezpieczeniem społecznym, regulowanym ustawą systemową. Określając obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego w art. 66 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej odniesiono się do tytułów podlegania ubezpieczeniom społecznym. W art. 66 ust. 1 pkt 1c ustawodawca sprecyzował tytuł podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu odwołując się do tytułu określonego w art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej. Nie można pominąć, że tytuł ubezpieczeniowy z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej został przez prawodawcę jednoznacznie doprecyzowany, poprzez zdefiniowanie w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej kręgu podmiotowego. W powołanym przepisie art. 8 ust. 6 ustawy systemowej odnajdujemy w pkt 1 pojęcie użyte przez ustawodawcę w art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych: osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych. Następne przepisy art. 8 ust. 6 ustawy systemowej precyzują kolejno, iż za osobę prowadząca pozarolniczą działalność uważa się także: 2) twórcę i artystę; 3) osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu: a) w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, b) z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych; 4) wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej; 4a) akcjonariusza prostej spółki akcyjnej wnoszącego do spółki wkład, którego przedmiotem jest świadczenie pracy lub usług; 4b) komplementariusza w spółce komandytowo-akcyjnej; 5) osobę prowadzącą publiczną lub niepubliczną szkołę, inną formę wychowania przedszkolnego, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe. Mając powyższe na uwadze, nie powinno budzić wątpliwości, iż przepis zawarty w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej jest normą kompletną. Statuuje on bowiem zamknięty krąg podmiotów objętych tytułem ubezpieczeniowym z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej. Co więcej, trzeba uwzględnić, że komornik sądowy objęty jest obowiązkowym ubezpieczeniami społecznymi zgodnie z tytułem ubezpieczeniowym z art. 8 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy ma zatem regulacja zawarta w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej, regulująca wysokość składki zdrowotnej. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z literalnym i jednoznacznym brzmieniem art. 79a ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, wysokość składki dla kręgu podmiotów, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, 3, 4 i 5 ustawy systemowej, opłacających podatek dochodowy na zasadach określonych w art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wynosi wskazany procent od podstawy określonej w art. 81 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 226 ze zm.) pozwala na dokonanie wyboru zasad opodatkowania. W art. 9a ust. 1 tej ustawy ustanowiono zasadę opodatkowania, zgodnie z którą dochody osiągnięte przez podatników ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (tzn. z pozarolniczej działalności gospodarczej), są opodatkowane na zasadach określonych w art. 27, tj. według tzw. skali podatkowej (zasady ogólne). Równocześnie ustawa ta, w art. 9a ust. 2, pozwala na dokonanie wyboru innego systemu opodatkowania niż zasady ogólne, tj. zgodnie z zasadami określonymi w art. 30c - na zasadach podatku liniowego. Przepis art. 30c ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych również stanowi, iż skala podatku liniowego 19% zachodzi w przypadku osiągania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Zasady opodatkowania podatkiem dochodowym osób fizycznych są o tyle istotne, że ustawodawca we wspomnianym art. 79a ust. 1 i w kolejnym art. 81 ust. 2-2zd ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, ustalając wysokość procentowej składki zdrowotnej i zasady ustalenia podstawy wymiaru składki zdrowotnej zdecydował się na dokonanie zróżnicowania zarówno wysokości określonej procentowo składki zdrowotnej, jak i sposobu wyliczenia podstawy wymiaru składki zdrowotnej w ramach kręgu osób prowadzących pozarolniczą działalność w zależności od dwóch kryteriów: 1. formy opodatkowania (podatek według zasad ogólnych, podatek liniowy, zryczałtowany podatek od przychodów ewidencjonowanych, karta podatkowa, podatek od kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej); 2. kategorii podmiotowej mieszczącej się w tytule ubezpieczeniowym art. 8 ust. 6 ustawy systemowej (osób prowadzących pozarolniczą działalność). W związku z powyższym, w art. 81 ust. 2-2zd ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej podmioty zostały podzielone na określone grupy, które szczegółowo wymienił sąd pierwszej instancji. Uwzględniając powyższe, dla rozstrzygnięcia sporu, konieczne jest zidentyfikowanie cech ubezpieczonego, którymi posłużył się ustawodawca, kreując zasady ustalenia podstawy wymiaru składek, przytoczone w powyższej analizie art. 81 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. W celu dokonania tej identyfikacji niezbędnym jest ponowne odwołanie się do regulacji ujętej w art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych. Należy więc przypomnieć, że niesporny w sprawie pozostaje fakt, iż ubezpieczony, będąc komornikiem sądowym, nie prowadząc działalności gospodarczej, nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów regulujących podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej. W związku z powyższym, to nie ta cecha - prowadzenie przez komornika sądowego działalności gospodarczej - stanowi punkt odniesienia do zastosowania zasad ustalenia wysokości podstawy wymiaru składki zdrowotnej. W tym stanie rzeczy punktem wyjścia jest zasada, iż dla dokonywania rozliczeń publicznoprawnych do komornika stosuje się przepisy regulacji prawnych określonych w art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych dotyczące osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. W tym stanie rzeczy, uzasadnionym jest stanowisko, iż do R. J. mają zastosowanie zasady obliczania podstawy wymiaru składki zdrowotnej rocznej i miesięcznej określone w art. 81 ust. 2, 2b-d ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Mając natomiast na uwadze stanowisko konsekwentnie prezentowane przez ubezpieczonego, wypada zauważyć, iż art. 81 ust. 2za ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej określa krąg pomiotów, do których ma zastosowanie poprzez wskazanie, iż obejmuje swą regulacją pozostałe osoby prowadzące działalność pozarolniczą wymienione w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej, inne niż wskazane w ust. 2, 2e, 2z i 2zaa ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Stąd też zastosowanie art. 81 ust. 2za tej ustawy może nastąpić wyłącznie po uprzednim stwierdzeniu, że ubezpieczony nie spełnia kryteriów ze wskazanych wyżej regulacji i nie może być zaliczony do żadnej z kategorii osób wskazanych w art. 81 ust. 2, 2e, 2z i 2zaa. Tymczasem, odwołując się do treści art. 81 ust. 2, 2e, 2z i 2zaa, trzeba zauważyć, iż obejmuje ona wszystkie osoby określone przez ustawodawcę jako prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą (art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy systemowej) i nie pozostawia żadnej luki, która miałaby zostać uzupełniona poprzez regulację art. 81 ust. 2za ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Przepis ten obejmuje podmioty z kręgu osób prowadzących pozarolniczą działalność z art. 8 ust. 6 pkt 2 ustawy systemowej: artystów i twórców w zakresie formy opodatkowania innej niż podatek liniowy i bez zbiegu z art. 81 ust. 2zaa, art. 8 ust. 6 pkt 4a i 4b ustawy systemowej; akcjonariusza prostej spółki akcyjnej wnoszącego do spółki wkład, którego przedmiotem jest świadczenie pracy lub usług; komplementariusza w spółce komandytowo-akcyjnej. Oczywistym przy tym jest, że komornik sądowy nie jest podmiotem określonym art. 8 ust. 6 pkt 2, 4a, 4b ustawy systemowej, tzn. nie jest: twórcą, artystą, akcjonariuszem prostej spółki akcyjnej wnoszącym do spółki wkład, którego przedmiotem jest świadczenie pracy lub usług, czy też komplementariuszem w spółce komandytowo-akcyjnej. Przedstawiona analiza wynika wprost z literalnej wykładni przywołanych powyżej przepisów, których treść nie powinna wzbudzać żadnych wątpliwości natury interpretacyjnej. Nadto w odpowiedzi na stanowisko apelującego należy wyjaśnić, że wszelkie inne argumenty nie mogą mieć znaczenia, skoro leżą poza sferą regulacji prawnej normującej zagadnienia ustalania wysokości składki zdrowotnej i wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Dlatego też argumentacja odwołująca się do kwestii związanych ze sposobem wykonywania zawodu oraz statusu komornika sądowego nie ma znaczenia dla istoty sprawy, a co za tym idzie pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowego sporu prawnego. Komornik sądowy nie jest też jedynym podmiotem praw i obowiązków publicznoprawnych mających określone możliwe do przyjęcia stawki swego wynagrodzenia. Podobne zasady ustalenia wynagrodzenia występują w przypadku notariuszy, adwokatów, czy radców prawnych. Kwestia osiągania zysku lub ponoszenia straty za wykonanie danych czynności nie ma i nie może mieć wpływu co do zasad ustalenia podstawy wymiaru składki zdrowotnej, a jedynie ma wpływ na wyliczenie kwoty składki zdrowotnej, bowiem wysokość podstawy wymiaru składki zdrowotnej pozostaje w ścisłym powiązaniu z ich formą opodatkowania oraz wysokością uzyskiwanych dochodów/przychodów z działalności gospodarczej, w rozumieniu przepisów podatkowych, czyli na podstawie art. 81 ust. 2 ustawy zdrowotnej. Bez znaczenia pozostaje również argumentacja ubezpieczonego, w której akcentuje, iż jako komornik jest funkcjonariuszem publicznym, organem władzy publicznej (art. 2, art. 3 ustawy o komornikach sądowych), realizującym zadania w zakresie wykonywania czynności w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. W odpowiedzi na powyższe zapatrywania, trzeba zauważyć, że ustawodawca miał możliwość uregulowania zasad objęcia obowiązkami publicznoprawnymi komorników sądowych przez przyjęcie innej regulacji, znanej także w art. 6 ustawy systemowej do dnia 1 października 2003 r. np. co do funkcjonariuszy Służby Więziennej, Policji, UOP itp., ale uczynił to w normie art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych poprzez odesłanie do regulacji prawnej dotyczącej osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Wyczerpując argumentację, należy także wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych komornik sądowy dla rozliczeń publicznoprawnych traktowany jest odpowiednio jak podmiot prowadzący działalność gospodarczą. W orzeczeniach tych wskazywano, że działalność egzekucyjna komornika nie jest działalnością gospodarczą sensu stricto, a sam komornik nie jest przedsiębiorcą. Komornik jest funkcjonariuszem publicznym, organem egzekucyjnym wykonującym orzeczenia sądowe za pomocą ustawowo określonych metod i środków. Niemniej jednak działalność komornika ma charakter zarobkowy. Komornik na własny rachunek wykonuje czynności egzekucyjne i inne czynności przekazane na podstawie odrębnych przepisów. Działanie na własny rachunek wymaga podporządkowania się regułom racjonalnego gospodarowania. Komornik z uzyskiwanych opłat finansuje swoją działalność, która nastawiona jest na osiągnięcie korzystnego wyniku gospodarczego. Nie zmienia oceny, że działalność komornika ma charakter zarobkowy okoliczność, iż nie wszystkie czynności komornika prowadzą do osiągnięcia zysku, ze względu na obowiązek przyjmowania wszystkich wniosków egzekucyjnych zgodnie z właściwością lub ze względu na brak opłat egzekucyjnych w razie bezskutecznej egzekucji świadczeń pieniężnych. Istotne jest, że działalność komornika jako całość jego aktywności podporządkowana jest regułom racjonalnego gospodarowania i prowadzi do osiągnięcia zysku. W związku z tym komornik w zakresie swojej działalności podporządkowuje się regułom funkcjonującym w obrocie gospodarczym, w tym również konkurencyjności (wyroki: NSA z dnia 26 sierpnia 2010 r., II FSK 623/09, LEX nr 737641; WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2012 r., I SA/Lu 691/12, LEX nr 1350944; WSA w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2019 r., I SA/Sz 174/19, LEX nr 2694032). W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny uznał, że wyrok sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, natomiast podniesione przez apelującego zarzuty nie znalazły uzasadnienia, a stanowiły jedynie polemikę z prawidłowymi ustalenia Sądu Okręgowego i w ocenie Sądu Apelacyjnego w żadnej mierze nie podważyły prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z kolei, odnosząc się do zarzutów w przedmiocie kosztów postępowania, Sąd Apelacyjny wyjaśnia, iż stosownie do treści art. 98 § 1 k.p.c. zasadą w procesie cywilnym jest, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Tylko w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej część kosztów procesu albo nie obciążać jej w ogóle kosztami ( art. 102 k.p.c. ). W myśl ukształtowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego uznanie, że w danej sprawie zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony jest przejawem dyskrecjonalnej władzy sądu, a zatem zastosowanie dobrodziejstwa z art. 102 k.p.c. zależy od swobodnej oceny sądu. Ocena ta nie może być jednak dowolna, lecz winna uwzględniać okoliczności konkretnego przypadku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2010 r., I CZ 112/09, LEX nr 564753 oraz z dnia 27 stycznia 2010 r., II CZ 88/09, LEX nr 578136). Chociaż art. 102 k.p.c. nie konkretyzuje pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, pozostawiając ich kwalifikację, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy, sądowi orzekającemu, powinien być zastosowany wówczas, gdy w okolicznościach danej sprawy obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu przeciwnika byłoby rażąco niezgodne z zasadami słuszności (tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2011 r., II CZ 203/10, LEX nr 738399 oraz z dnia 9 lutego 2011 r., V CZ 98/10, LEX nr 738404). W ocenie Sądu Apelacyjnego taki wypadek szczególnie uzasadniony w przedmiotowej sprawie nie wystąpił. Ubezpieczony to płatnik składek, do którego mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące osób prowadzących działalność gospodarczą. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Apelacyjny w Szczecinie w powołanym wyżej wyroku z dnia 27 czerwca 2019 r., trudno bowiem wykluczyć, że komornik prowadzący swoją kancelarię nie będzie kierował się względami opłacalności (np. w odniesieniu do liczby osób, które będzie zatrudniał, albo rozmiarów lokalu zajętego dla celów kancelaryjnych) oraz racjonalnością gospodarowania, a niekiedy nawet zysku, które to cechy są charakterystyczne dla prowadzenia działalności gospodarczej. Innymi słowy, można uznać, że komornik posiada liczne cechy profesjonalisty, a jego działalność ma charakter działalności gospodarczej. Natomiast ubezpieczony nie wykazał aby w sprawie zaistniały przesłanki do skorzystania z normy art. 102 k.p.c. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut skarżącego wskazujący na naruszenie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie. Wbrew odmiennym twierdzeniom autora apelacji, które tak naprawdę sprowadzają się do nieuzasadnionej polemiki, wypada zauważyć, że niniejsza sprawa o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest sprawą o prawa majątkowe. Dlatego zgodnie z art. 98 § 1 i 3 oraz art. 99 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz. U. z 2023, poz. 1935), koszty zastępstwa procesowego w tej sprawie należało obliczyć zgodnie z wykazaną wartością przedmiotu sporu. Mając na uwadze powyższe, w konsekwencji przedstawionej oceny prawnej, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację (punkt I sentencji wyroku). Nadto - na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i art. 99 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. - na zgłoszony wniosek organu rentowego, Sąd Apelacyjny orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego, przyjmując za ich podstawę wskazaną i niekwestionowaną wartość przedmiotu zaskarżenia. Wyliczenia wysokości tych kosztów dokonano w stosunku do wartości przedmiotu zaskarżenia, czyli 75% stawki podstawowej, według § 2 i § 10 ust. 1 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia, tj. 1.350 zł. Zaś na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. orzeczono także o przysługujących odsetkach (punkt II sentencji wyroku). sędzia Urszula Iwanowska