Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie, I ACa 224/23

Sygn. akt I ACa 224/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 marca 2026 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Kamil Grzesik Protokolant: Mirosław Deja po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2026 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (1) przeciwko F. N. (2) , B. N. (2) , D. N. (1) , B. B. (1) i C. B. (1) o uznanie umów za bezskuteczne na skutek zażalenia i apelacji strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 14 czerwca 2022 r. sygn. akt I C 2117/19 i zażalenia na punkt II wyroku z 9 września 2022 r. Sądu Okręgowego w Kielcach sygn. akt I C 2117/19 1. zmienia punkt II wyroku z 9 września 2022 r. poprzez zamieszczenie dodatkowego zastrzeżenia o treści: „nakazuje pozwanemu F. N. (2) poddanie się (znoszenie) egzekucji wskazanych w punkcie I wyroku z 14 czerwca 2022 r. wierzytelności pieniężnych powoda z nieruchomości odpisanej w punkcie I tego wyroku Sądu”; 2. oddala apelację strony powodowej od wyroku z dnia 14 czerwca 2022 r.; 3. zasądza od Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (1) na rzecz B. B. (1) i C. B. (1) kwotę 8100 (osiem tysięcy sto) zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas od uprawomocnienia orzeczenia w przedmiocie tych kosztów do dnia zapłaty; 4. oddala wniosek strony powodowej o zasądzenie od F. N. (2) na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Sygn. akt I ACa 224/23 UZASADNIENIE Wyroku z dnia 13 marca 2026 r. Zaskarżonym Wyrokiem z dnia 14 czerwca 2022 roku Sąd Okręgowy w Kielcach w z powództwa Skarbu Państwa-Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (1) zastępowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej skierowanym przeciwko F. N. (2) , B. N. (2) , D. N. (1) , B. B. (1) i C. B. (1) w punkcie I uznał za bezskuteczną w stosunku do Skarbu Państwa-Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (1) czynność prawną w postaci umowy darowizny zawartej w dniu 22 kwietnia 2016 roku, akt notarialny Repertorium (...) numer (...) przed notariuszem W. Ł. na podstawie której B. N. (2) i D. N. (1) darowali swojemu synowi F. N. (2) nieruchomość położoną w miejscowości (...) , obręb (...) gmina I. , powiat (...) , województwo (...) , oznaczoną jako działka numer (...) o obszarze 0,9700 ha zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, dwukondygnacyjnym o powierzchni użytkowej 150 m kw. dla której Sąd Rejonowy w O. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą numer (...) oraz F. N. (1) ustanowił na rzecz B. N. (1) i D. N. (1) na nieruchomości położonej w miejscowości (...) , obręb (...) gmina I. , powiat (...) , województwo (...) , oznaczona jako działka numer (...) o obszarze 0,9700 ha zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, dwukondygnacyjnym o powierzchni użytkowej 150 m kw. dla której Sąd Rejonowy w O. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą numer (...) dożywotnią i nieodpłatną służebność osobistą polegającą na wspólnym korzystaniu z domu w celu zaspokojenia przysługujących Skarbowi Państwa - Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z. (1) wierzytelności pieniężnych w stosunku do D. N. (1) i B. N. (1) . We wniosku z dnia 4 lipca 2022 roku (k- 1061-1063) powód Skarb Państwa-Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. (1) zastępowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o uzupełnienie punktu I wyroku poprzez dodanie po słowach Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z. (1) wierzytelności pieniężnych „wraz z należnymi odsetkami od zaległości podatkowych, kosztami upomnień i kosztami egzekucji, w stosunku do: 1) D. N. (1) (dłużniczki) z tytułu: a) podatku od towarów i usług za: - styczeń 2012 roku w wysokości 34.070,00 zł (należność główna), luty 2012 roku w wysokości 67.077,00 zł (należność główna), marzec 2012 roku w wysokości 142.893,00 zł (należność główna), kwiecień 2012 roku w wysokości 90.383,00 zł (należność główna), - maj 2012 roku w wysokości 105.968,00 zł (należność główna), czerwiec 2012 roku w wysokości 54.810,00 zł (należność główna), lipiec 2012 roku w wysokości 26.429,00 zł (należność główna), sierpień 2012 roku w wysokości 8251,00 zł (należność główna), wrzesień 2012 roku w wysokości 78.605,00 zł (należność główna), październik 2012 roku w wysokości 85.673,00 zł (należność główna), listopad 2012 roku w wysokości 106.327,00 zł (należność główna), grudzień 2012 roku w wysokości 74.378,00 zł (należność główna), - styczeń 2013 roku w wysokości 89.530,00 zł (należność główna), luty 2013 roku w wysokości 44.679,00 zł (należność główna), marzec 2013 roku w wysokości 58.763,00zł (należność główna), kwiecień 2013 roku w wysokości 47.490,00 zł (należność główna), - maj 2013 roku w wysokości 51.128,00 zł (należność główna), czerwiec 2013 roku w wysokości 48.394,00 zł (należność główna), lipiec 2013 roku w wysokości 45.646,00 zł (należność główna), sierpień 2013 roku w wysokości 34.142,00 zł (należność główna), - wrzesień 2013 roku w wysokości 67.190,00 zł (należność główna), październik 2013 roku w wysokości 108.353,00 zł (należność główna), listopad 2013 roku w wysokości 97.069,00zł (należność główna), grudzień 2013 roku w wysokości 98.533,00 zł (należność główna), - styczeń 2014 roku w wysokości 57.500,00 zł (należność główna), luty 2014 roku w wysokości 87.735,00 zł (należność główna), marzec 2014 roku w wysokości 144.174,00 zł (należność główna), kwiecień 2014 roku w wysokości 107.084,00 zł (należność główna), - maj 2014 roku w wysokości 81.219,00 zł (należność główna), czerwiec 2014 roku w wysokości 68.967,00 zł (należność główna), listopad 2014 roku w wysokości 121.549,00 zł (należność główna), grudzień 2014 roku w wysokości 152.009,00 zł (należność główna), - lipiec 2014 roku w wysokości 51.011,00 zł (należność główna), sierpień 2014 roku w wysokości 84.641,00 zł (należność główna) wrzesień 2014 roku w wysokości 120.468,00 zł (należność główna), październik 2014 roku w wysokości 72.816,00 zł (należność główna), b) odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy w wysokości 19% pobierany od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za: - styczeń 2012 roku w wysokości 6.060,00 zł, luty 2012 roku w wysokości 14.609,00 zł, marzec 2012 roku w wysokości 27.819,00 zł, kwiecień 2012 roku w wysokości 16.383,00 zł, - maj 2012 roku w wysokości 17.194,00 zł, czerwiec 2012 roku w wysokości 8.030,00 zł, lipiec 2012 roku w wysokości 3.539,00 zł, sierpień 2012 roku w wysokości 1.080,00 zł, -wrzesień 2012 roku w wysokości 7.399,00 zł, październik 2012 roku w wysokości 6.630,00 zł, listopad 2012 roku w wysokości 6.523,00 zł, grudzień 2012 roku w wysokości 3.325,00 zł, - grudzień 2014 roku w wysokości 4544,00 zł, c) podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 19% pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za: - 2011 rok w wysokości 806.895,40 zł (należność główna), - 2012 rok w wysokości 1.218.809,80 zł (należność główna), - 2013 rok w wysokości 1.093.539,00 zł (należność główna), - 2013 rok w wysokości 1.862,00 zł (należność główna), - 2014 rok w wysokości 2.507,00 zł (należność główna), - 2014 rok w wysokości 1.575.257,00 zł (należność główna). 2) B. N. (1) (dłużnika) z tytułu: a) podatku od towarów i usług za: marzec 2015 roku w wysokości 32.213,93 zł (należność główna) i kwiecień 2015 roku w wysokości 1.989,00 zł (należność główna), - maj 2015 roku w wysokości 41.526,00 zł (należność główna), czerwiec 2015 roku w wysokości 77.805,00 zł (należność główna), lipiec 2015 roku w wysokości 1.093,00 zł (należność główna), sierpień 2015 roku w wysokości 52.034,00 zł (należność główna), - wrzesień 2015 roku w wysokości 85.838,00 zł (należność główna), październik 2015 roku w wysokości 76.239,00 zł (należność główna), listopad 2015 roku w wysokości 72.236,00 zł (należność główna), grudzień 2015 roku w wysokości 83.648,00 zł (należność główna), - I kwartał 2017 roku w wysokości 26.724,50 zł (należność główna), b) odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy w wysokości 19% pobierany od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za: - sierpień 2015 roku w wysokości 3.487,00 zł, - wrzesień 2015 roku w wysokości 4.076,00 zł, październik 2015 roku w wysokości 2.870,00 zł, listopad 2015 roku w wysokości 2.062,00 zł, grudzień 2015 roku w wysokości 1.631,00 zł, - maj 2016 roku w wysokości 470,00 zł, listopad 2016 roku w wysokości 21,00 zł, grudzień 2016 roku w wysokości 51,00 zł, c) podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 19% pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2015 rok w wysokości 777.425,99 zł (należność główna) oraz dodanie punktu „ nakazuje pozwanemu poddanie się ( znoszenie) egzekucji wskazanych w niniejszym wyroku wierzytelności pieniężnych powoda z nieruchomości opisanej w punkcie I niniejszego wyroku” Następnie Wyrokiem z dnia 9 września 2020 roku Sąd uwzględnił żądanie co do uzupełnienia w zakresie sprecyzowania wierzytelności powoda. Natomiast oddalił żądanie dodania punktu „nakazuje pozwanemu poddanie się (znoszenie) egzekucji wskazanych w niniejszym wyroku wierzytelności pieniężnych powoda z nieruchomości opisanej w punkcie I niniejszego wyroku”. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Skarbowi Państwa-Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Z. (1) przysługują wierzytelności pieniężne wobec pozwanych D. N. (2) i B. N. (1) . Wysokość zadłużenia D. N. (1) z tytułu podatków i odsetek na dzień 12 lutego 2019 roku wynosiła 11.113.080 złotych. Natomiast wysokość zadłużenia B. N. (1) uwzględniając należność główną oraz odsetki według stanu na dzień 12 lutego 2019 roku wynosiła 1.678.854, 50 złotych. Wobec nieuiszczenia należności w terminie wierzyciel Skarb Państwa-Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. (1) wystawił tytuły wykonawcze i wszczął przeciwko dłużnikom postępowanie egzekucyjne . Aktem notarialnym z dnia 22 kwietnia 2016 roku Repertorium A numer (...) dłużnicy darowali swojemu synowi F. N. (2) nieruchomość położoną w miejscowości (...) , obręb (...) gmina I. , powiat (...) , województwo (...) , oznaczoną jako działka numer (...) o obszarze 0,9700 ha zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym , dwukondygnacyjnym o powierzchni użytkowej 150 m kw. dla której Sąd Rejonowy w O. . V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę (...) numer (...) oraz F. N. (1) ustanowił na rzecz B. N. (1) i D. N. (1) na nieruchomości położonej w miejscowości (...) , obręb (...) gmina I. , powiat (...) , województwo (...) , oznaczonej jako działka numer (...) o obszarze 0,9700 ha zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym , dwukondygnacyjnym o powierzchni użytkowej 150 m kw. dla której Sąd Rejonowy w O. . V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą numer (...) dożywotnią i nieodpłatną służebność osobistą polegającą na wspólnym korzystaniu z domu. Jako wartość nieruchomości została określona na kwotę 290.000 złotych. W dniu 25 października 2016 roku, aktem notarialnym Repertorium (...) numer (...) przed notariuszem C. K. w Kancelarii Notarialnej w Z. (2) . na mocy której F. N. (1) sprzedał na rzecz B. i C. małżonków B. nieruchomość położoną w miejscowości (...) , obręb (...) gmina I. , powiat (...) , województwo (...) , oznaczoną jako działka numer (...) o obszarze 0,9700 ha zabudowana budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym , dwukondygnacyjnym o powierzchni użytkowej 150 m kw. dla której Sąd Rejonowy w O. . V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą numer (...) za kwotę 200.000 złotych. F. N. (2) pokwitował w formie pisemnej odbiór od B. B. (2) kwoty 200.000 złotych za sprzedaż nieruchomości. Natomiast z uwagi na niski poziom markera datacji nie jest możliwe ustalenie wieku pokwitowania oraz dowodu wpłaty. A. N. córka pozwanych dłużników od dnia 1 czerwca 2017 roku wynajęła lokal mieszkalny w Z. (2) ., a córka K. N. wynajęła lokal mieszkalny w Ł. . Po nabyciu przedmiotowej nieruchomości przez C. B. (2) i B. B. (2) na nieruchomości tej do 2019 roku działalność gospodarczą za zgodą właścicieli prowadziła córka stron P. B. . Ponosiła opłaty za media. Nabywcy przedmiotowej nieruchomości C. B. (2) i B. B. (2) nie mieli wiedzy w chwili zakupu nieruchomości o wierzytelnościach Skarbu Państwa wobec pozwanych B. N. (1) i D. N. (1) . Nie utrzymywali żądnych bliskich kontaktów z dłużnikami. Nie znali także sprzedawcy ówczesnego właściciela nieruchomości F. N. (2) . Mieli świadomość, że na nieruchomości tej będą zamieszkiwali pozwani B. i D. N. (1) , co miało wpływ na cenę nieruchomości. Zapłata za nieruchomość nastąpiła w gotówce. Nieruchomość nabyli jako inwestycję. Małżonkowie C. B. (2) i B. B. (2) pracowali zawodowo i prowadzili gospodarstwo rolne. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się strona powodowa zaskarżając go w punkcie w punkcie I, tj. w zakresie w jakim Sąd Okręgowy w Kielcach oddalił powództwo wobec pozwanych B. B. (1) i C. B. (1) oraz w pkt. IV, tj. w zakresie w jakim Sąd Okręgowy w Kielcach zasądził od Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (1) na rzecz B. B. (1) i C. B. (1) kwotę 10.817 zł tytułem kosztów procesu. Zaskarżonemu Wyrokowi zarzuciła: 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, a to brak ustalenia istotnych w sprawie faktów, że: -strony zaskarżonej w niniejszej sprawie umowy sprzedaży z 25 października 2016 roku, ustaliły, że cena miała zostać zapłacona w dniu zawarcia tej umowy: „na konto sprzedającego", -w momencie zawarcia zaskarżonej umowy darowizny z 22 kwietnia 2016 roku F. N. (1) miał dobre kontakty z ojcem B. N. (1) , jak również, że kontakty te także później, w tym w dacie składania zeznań przez świadka P. B. , były dobre, -zaskarżona umowa sprzedaży z 25 października 2016 roku była nieodpłatna, -zarówno dłużnicy podatkowi, jak i ich córka - P. B. prowadzili działalność gospodarczą na terenie nieruchomości należącej do małżonków B. za ich zgodą i bez wynagrodzenia, małżonkowie B. nie interesowali się nabytą nieruchomością po dniu jej zakupu, -dłużnicy podatkowi nie interesowali się losem domu rodzinnego, w którym mieszkali (było im to obojętne), pomimo, że nie mieli możliwości zamieszkania w innym miejscu, -pozwani znali się nie tylko z racji zamieszkiwania na terenie małej gminy, ale również wcześniej, o czym świadczą inne okoliczności faktyczne ustalone (i nieustalone, a również będące przedmiotem zarzutów) fakty; 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 233 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. i art. 231 k.p.c. poprzez niewszechstronną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (zeznań świadków oraz pozwanych), skutkującą przyjęciem niepoprawnych logicznie i niezgodnych z doświadczeniem życiowym wniosków, co w rezultacie doprowadziło sąd I instancji do nieprawidłowej konkluzji, że umowa sprzedaży z 25 października 2016 roku była odpłatna, a nabywcy nieruchomości będącej przedmiotem tej umowy działali w dobrej wierze, jak również, że nie istnieją podstawy do przypisania pozwanym stosunku bliskości, co doprowadziło do oddalenia powództwa Skarbu Państwa przeciwko małżonkom B. ; 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: -przepisu art. 527 § 3 k.c. w zw. z art. 531§ 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie, pomimo, że w okolicznościach niniejszej sprawy, nawet pomimo wystąpienia zarzuconych wyżej naruszeń przepisów postępowania, istnieją podstawy do stwierdzenia stosunku bliskości pomiędzy pozwanymi, umożliwiającego skorzystanie przez powoda z ułatwień dowodowych przewidzianych w art. 527 § 3 k.c. , -przepisu art. 531 § 2 k.c. poprzez jego niezastosowanie, pomimo tego, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że małżonkowie B. musieli wiedzieć o okolicznościach uzasadniających uznanie czynności dłużników N. za bezskuteczną, jak również w związku z tym, że rozporządzenie nieruchomością na ich rzecz było nieodpłatne. Powołując się na powyższe zarzuty strona powodowa wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części, tj. poprzez uwzględnienie powództwa również wobec pozwanych B. B. (1) i C. B. (1) oraz zasądzenie od ww. pozwanych na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kosztów zastępstwa procesowego norm prawem przepisanych. Zasądzenie od B. B. (1) i C. B. (1) na rzecz powoda kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm prawem przepisanych. Pozwani wnieśli o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania. Powód złożył też zażalenie (mylnie nazywając je apelacją) na postanowienie o odmowie uzupełnienia wyroku zarzucając naruszenie art. 351 § 1 k.p.c. w zw. z art. 532 k.c. Pozwani wnieśli o jego oddalenie. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja powoda okazała się bezzasadna natomiast zasadne było zażalenie mylnie nazwane przez niego apelacją. Rozważania prawne w niniejszej sprawie rozpocząć należy od oceny zażalenia powoda, które dotyczyło oddalenia jego wniosku o uzupełnienie wyroku. Na wstępie stwierdzić należy, że od orzeczenia oddalającego wniosek o uzupełnienie wyroku nie przysługuje apelacja, bowiem nie jest to rozstrzygnięcie merytoryczne. Rodzi się więc pytanie czy możliwe jest jego zaskarżenie w drodze zażalenia, bowiem nie zostało ono wymienione w art. 394 i 394.1 k.p.c. Zatem jedyna możliwość przyjęcia zaskarżalności takiego orzeczenia może wynikać z przyjęcia, że jest ono kończącym postępowanie w sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego pojawił się pogląd, że postanowienie odmawiające uzupełnienia wyroku nie jest postanowieniem kończącym sprawę jako pewną całość poddaną pod osąd (postanowienia SN: z 14.11.1996 r., I CKN 7/96, OSNC 1997/3, poz. 31; z 26.05.1999 r., III CZ 34/99, LEX nr 521786). Doktryna przyjmuje słuszność tego stanowiska w odniesieniu do postanowienia odmawiającego uzupełnienia wyroku sądu pierwszej instancji, bowiem brak merytorycznego rozstrzygnięcia nie uniemożliwia stronie wytoczenia powództwa o część pominiętą, to postanowienia oddalającego wniosek o uzupełnienie wyroku nie można uznać za zamykające stronie drogi do wydania wyroku co do istoty czy też kończące sprawę jako całość oddaną pod osąd. Niezależnie jednak od oceny tego poglądu zwrócić należy uwagę na specyfikę niniejszej sytuacji, gdzie pominięta część orzeczenia miałaby być obligatoryjnie dodana przez sąd z urzędu. W ocenie sądu odwoławczego kwestia ta przesądza o przyjęciu, że w takim przypadku odmowa uzupełnienia wyroku kończy postępowanie w tej części. Dodatkowo biorąc pod uwagę fakt powszechnie znany tj. długotrwałość postępowań sądowych (niniejsze trwało ponad 6 lat) oraz przedmiot postępowania (ochrona wierzyciela przed wyzbywaniem się majątku przez dłużnika) sąd stanął na stanowisku, że odsyłanie powoda na drogę kolejnego procesu w celu uzyskania części rozstrzygnięcia, którego zamieszczenie jest obligatoryjne nie jest decyzją właściwą i służącą sprawnemu rozstrzyganiu spraw, a z pewnością nie realizuje konstytucyjnego prawa do sądu. Tym samym uznając dopuszczalność zażalenia należało rozważyć czy takowe zostało złożone w niniejszej sprawie i czy ewentualnie nastąpiło to we właściwym terminie. W ocenie sądu odwoławczego nie może budzić wątpliwości, że mylne nazwanie zażalenia apelacją nie ma znaczenia procesowego. Natomiast jeżeli chodzi sam termin do jego złożenia to sąd przyjął w niniejszej sprawie stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w Uchwale Połączonych Izb Cywilnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 marca 1972 r. (III CZP 27/71) zgodnie, z którą „W razie odrzucenia pozwu wyrokiem środek odwoławczy podlega rozpoznaniu jako zażalenie również wtedy, gdy skarżący nazwał go rewizją; nie może być jednak odrzucony z powodu niezachowania terminu przewidzianego w art. 394 par. 2 k.p.c. ). Jeżeli chodzi zaś o merytoryczną zasadność zażalenia strony powodowej to sąd w obecnym składzie podziela argumentację wyrażoną w Uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia16 czerwca 2021 r. (III CZP 60/19) co czyni zbędnym powtarzanie jej argumentów na potrzeby niniejszego uzasadnienia. Tym samym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. Natomiast apelacja powoda okazała się bezzasadna. W zasadzie została ona w całości oparta na zarzutach dotyczących wadliwości ustaleń faktycznych. Zarzuty materialnoprawne miały w jej treści charakter wtórny i wynikały z twierdzenia o wadliwości ustaleń faktycznych. Tym samym na wstępie zwrócić należy uwagę, na podzielany przez Sąd Apelacyjny pogląd doktryny, zgodnie z którym naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów nie może polegać na przedstawieniu przez stronę alternatywnego stanu faktycznego, a tylko na podważeniu przesłanek tej oceny z wykazaniem, że jest ona rażąco wadliwa lub oczywiście błędna. Zarzut przekroczenia swobodnej oceny dowodów, skutkującej błędnymi ustaleniami faktycznymi może być skuteczny tylko wtedy, gdy skarżący wykażą przekroczenie swobody sędziowskiej w zakresie któregoś z powyżej wymienionych kryteriów (por. M. Sieńko (w:) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Art. 1-477(16), pod red. M. Manowskiej, Warszawa 2021, art. 233, uw. 4). Stanowisko to jest powszechnie akceptowane także w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w jednym z orzeczeń stwierdził, że jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 § 1 k.p.c. , choćby dowiedzione zostało, że z tego samego materiału dałoby się wysnuć równie logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego wnioski odmienne. Tylko w przypadku wykazania, że brak jest powiązania, w świetle kryteriów wyżej wzmiankowanych, przyjętych wniosków z zebranym materiałem dowodowym, możliwe jest skuteczne podważenie oceny dowodów dokonanej przez sąd; nie jest tu wystarczająca sama polemika naprowadzająca wnioski odmienne, lecz wymagane jest wskazanie, w czym wyraża się brak logiki lub uchybienie regułom doświadczenia życiowego w przyjęciu wniosków kwestionowanych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2005 r., II PK 34/05, LEX nr 829115). Podniesione w apelacji zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. okazały się nietrafione. Skarżący w żadnym razie nie wykazał, ażeby ocena dowodów dokonana przez Sąd Okręgowy była sprzeczna z zasadami doświadczenia życiowego, czy też logicznego rozumowania. W istocie apelacja sprowadza się do przedstawienia częściowo alternatywnego stanu faktycznego. Przede wszystkim jednak pozwany nie zdołał udowodnić podstawowej okoliczności z której wywodził możliwość uznania kwestionowanej czynności za bezskuteczną, a mianowicie faktu, że pozwani pozostawali z dłużnikami w jakichkolwiek relacjach czy też, że wiedzieli o stanie ich zadłużenia. Odnosząc się szczegółowo do zarzutów apelacji przede wszystkim stwierdzić należy, że faktycznie z treści kwestionowanej umowy sprzedaży wynika, że strony ustalił, że cena ma zostać zapłacona w dniu zawarcia umowy „na konto sprzedającego” i Sąd Apelacyjny uzupełnia ustalenia w tym zakresie. Nie mniej jednak okoliczność ta nie zmienia ogólnej oceny, że strona powodowa nie wykazała, że umowa faktycznie była bezpłatna czy też, że strony pozostawały w jakiejkolwiek zmowie. Przede wszystkim sam fakt sposobu zapłaty nie przesądza o ważności umowy, strony po wyjściu od notariusza mogły zmienić zdanie. Fakt posiadania gotówki nie czyni z jej właściciela osoby podejrzanej. Co więcej część osób decyduje się na przechowywanie oszczędności w gotówce, co umożliwi im szybkie jej wykorzystanie często też bez konieczności realizowania obowiązków podatkowych. Obrót gotówką nie tylko nie jest też zakazany ale jest w dalszym ciągu praktykowany. Zwłaszcza, że do nabycia doszło bez nawet częściowego kredytowania. Referent niniejszej sprawy sam pochodzi z małej miejscowości i jego doświadczenie życiowe jest zgoła inne niż to, na które powołują się przedstawiciele Skarbu Państwa. Mianowicie jest takie, że w mniejszych miejscowościach, na wsiach, w dalszym ciągu oszczędności przechowywane są w gotówce i tak też nierzadko dokonuje się zakupów nieruchomości czy też aut i maszyn rolniczych. Fakt, że ktoś zakupił nieruchomość płacąc gotówką 200 000 zł jest niewystarczający do tego aby stwierdzić, że jest oszustem. Oczywiście jest to znacząca okoliczność, jednak jedynie w pewnym ciągu innych faktów, które mogłyby podważać wiarygodność zeznań stron. Tych jednak w niniejszej sprawie brakuje. W szczególności powód nie wykazał, żeby strony znały się wcześniej. To, że strony zamieszkują jedną gminę również o niczym nie świadczy. Jest to tylko poszlaka, która nie jest wystarczająca do tego, żeby nabywców nieruchomości w istocie pozbawić ich własności. Idąc dalej, powód w żaden sposób nie podważył ustaleń sądu w zakresie relacji F. i B. N. (1) , a nawet gdyby przyjąć za apelacją tę okoliczność to nie świadczy ona o tym, że syn nie mógł sprzedać nieruchomości obciążonej dożywociem na rzecz ojca. Mógł tak zrobić w celu ochrony części majątku, nie informując o tym nabywców. Zwłaszcza, że nieruchomość nie była obciążona żadną hipoteką. Jeżeli chodzi zaś o nabycie tak obciążonej nieruchomości przez małżonków B. , to zwrócić należy uwagę na cenę nabycia, która wydaje się stosunkowo niska i argumentację, że był to sposób na zainwestowanie posiadanych środków. Nie sposób jest wymagać od nabywców nieruchomości, że by dokładnie sprawdzali stan zobowiązań podatkowych pierwotnego właściciela. Zresztą nie mieli oni w tym zakresie żadnych możliwości. Kolejną okolicznością mającą przemawiać za tym, że pozwani wiedzieli o zadłużeniu B. i D. N. (1) miał być fakt dalszego prowadzenia przez nich działalności gospodarczej na przedmiotowej nieruchomości. Ponownie jest to domniemanie mające być oparte na doświadczeniu życiowym. Przy czym skarżący nie wskazuje jakie to konkretnie doświadczania miałyby za tym przemawiać. Można bowiem równie dobrze powiedzieć, że małżonkowie B. nie sprzeciwiali się takim działaniom bowiem nie mieli żadnego interesu w wejściu w konflikt z dożywotnikami. W ich sytuacji taka okoliczność nic nie zmieniała. Co do „spokojnego” podejścia dłużników do sprzedaży ich domu przez syna to trzeba zwrócić uwagę na fakt, że dłużnicy zdając sobie sprawę ze stanu swojego zadłużenia i aktualnej sytuacji prawnej musieli liczyć się z utratą nieruchomości. W ocenie sądu liczył się z tym również ich syn, co jednak nie przesądza stanu świadomości kolejnych nabywców, a pozwanych w niniejszej sprawie. Argumentacja strony powodowej sprowadza się do przekonania sądu, że bez jakiegokolwiek bezpośredniego dowodu, a jedynie na zasadzie „bo pewnie tak było” sąd miałby pozbawić małżeństwo B. oszczędności ich życia. Gdyby intencją ustawodawcy było takie podejście do tego typu spraw to zbędnymi byłyby regulacje art. 527 k.c. i następnych, które przewidują dla wierzyciela określone obowiązki dowodowe, a z których to obowiązków dowodowych powód się nie wywiązał. Oczywiście sąd zdaje sobie sprawę z trudnej sytuacji procesowej w jakiej znalazła się strona powodowa, to jednak nie może powodować łagodzenia ciężaru dowodowego, oczywiście z wyjątkiem domniemań przewidzianymi wspomnianymi powyżej regulacjami. Co oczywiste, przedstawiciele Skarbu Państwa jako osoby nie majce wcześniej jakichkolwiek relacji ze stronami niniejszego procesu, mieli utrudnione zadanie w gromadzeniu materiału dowodowego, ale to nie jest wystarczającą podstawą, dla której sąd miałby łagodzić rygoryzm dowodowy, tylko dlatego, że powodem jest Skarb Państwa czy też dlatego, że działa w celu ochrony wierzytelności podatkowych. Jeżeli chodzi o argumentację apelacji dotyczącą rzekomo nieodpłatnego zbycia przedmiotowej nieruchomości na rzecz pozwanych, to również na tę okoliczność nie ma żadnego dowodu. Pozwani przedłożyli natomiast potwierdzenie uiszczenia ceny nabycia w gotówce, które nie zostało zakwestionowane. Ich zeznania również nie były w tym zakresie podważone. Brak jakiegokolwiek dowodu, że strony znały się wcześniej. Powód godził się na przesłuchanie stron w formie pisemnej, a te odpowiedziały na wszystkie jego pytania. Strona powodowa nie wnioskowała też o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia rzeczywistej wartości przedmiotowej nieruchomości. W sprawie przeprowadzono wszystkie dowody zawnioskowane przez strony, a w dodatku w formie przez nie zaakceptowanej. Dowody te nie wykazały tezy jakoby umowa miała być bezpłatna, a strony dokonały oszustwa. Sąd nie znalazł też powodów aby w sprawie gdzie powodem jest Skarb Państwa prowadzić czy też powtarzać postępowanie dowodowe z urzędu. Reasumując zatem tę część rozważań, ustalenia Sądu Okręgowego są pełne i prawidłowe, co nie pozwala na przyjęcie tez apelacji, a w szczególności, że pozwani znali rzeczywistą sytuację dłużników, czy też okoliczności świadczące o bezskuteczności umowy nabycia nieruchomości przez F. N. (1) . Tym samym Sąd Apelacyjny przyjął te ustalenia za własne. Konsekwencją braku podważenia ustaleń faktycznych jest bezzasadność materialnoprawnych zarzutów apelacji powoda. Strona powodowa nie wykazała żeby przedmiotowa umowa była bezpłatna, nie wykazała wiedzy pozwanych B. na temat przesłanek skargi pauliańskiej, w szczególności sytuacji majątkowej rodziców sprzedawcy nieruchomości. Idąc dalej nie wykazała także, żeby pozwani B. w ogóle znali się wcześniej z F. N. (1) i jego rodzicami. Tym samym w sprawie nie doszło do naruszenia art. 527 § 3 k.p.c. w zw. z art. 531 § 2 k.p.c. i art. 531 § 2 k.c. Sąd w tak ważnej życiowo dla pozwanych sprawie nie może kierować się przypuszczaniami czy też bliżej niesprecyzowanymi zasadami doświadczenia życiowego, które nie miałyby służyć ocenie materiału dowodowego, a tworzeniu faktów. Natomiast do tego sprowadza się wniosek apelacji powoda. Sąd według jego intencji miałby uznać, za udowodniony fakt oszustwa na podstawie takich okoliczności jak obrót gotówką, zamieszkiwanie w jednej gminie czy tolerowanie przebywania córki dożywotników na zakupionej nieruchomości. W ocenie sądu jest to materiał dowodowy, który nie pozwala na tak daleko idące konsekwencje, a jego ocena dokonana przez sąd pierwszej instancji nie została podważona apelacją powoda. Jeszcze raz podkreślić należy też, że pozwani kupili przedmiotową nieruchomość po niskiej cenie ze świadomością obciążenia. Jak stwierdzili zrobili to w celach inwestycyjnych. Nie można zatem wymagać od nich, że będą podejmować działania dotyczące choćby ograniczenia korzystania z niej przez dożywotników. Wiązałoby się to z wydatkami na obsługę prawną, zaostrzeniem konfliktu, a efekt mógłby być niepewny. Mając na względzie powyższe apelacja podlegała oddalaniu na podstawie art. 385 k.p.c.