Wyrok Sądu Rejonowego w Goleniowie, I C 405/23

Sygnatura akt I C 405/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Goleniów, dnia 6 lutego 2025 r. Sąd Rejonowy w Goleniowie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Aneta Iglewska-Wilczyńska po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2025 r. w Goleniowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa E. B. przeciwko Towarzystwo (...) w W. (...) o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powódki E. B. na rzecz pozwanego (...) w W. (...) kwotę 2 754,32 zł (dwóch tysięcy siedmiuset pięćdziesięciu czterech złotych i trzydziestu dwóch groszy) z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Goleniowie od powódki E. B. kwotę 337,32 zł (trzysta trzydzieści siedem złotych 32/100) tytułem wydatków tymczasowo uiszczonych przez Skarb Państwa; Sygnatura akt I C 405/23 UZASADNIENIE wyroku z 6 lutego 2025 r. Powódka E. B. wniosła o zasądzenie od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w W. (...) kwoty 9 707,36 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 27.04.2023 r. oraz kosztami postępowania sądowego według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego (pozew k. 4-5). W odpowiedzi na pozew pozwana spółka wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego (k. 37 -38). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 12 stycznia 2023 r. K. P. jadąc ulicą (...) w N. (...) (na wysokości siłowni) wpadł w dziurę jezdni, która była zalana wodą co uniemożliwiało ocenę jej głębokości. W wyniku tego uszkodził felgi i opony, pękła płyta podłogowa, uszkodzone zostały wahacze. Na miejsce zdarzenia wezwana została Policja. Samochód został naprawiony przez K. P. , ale nie pamiętał on ile kosztowała naprawa. Dowód: zeznania świadka K. P. z rozprawy 18.10.2023 r. g.00:03 – 00:18. zdjęcia k. 18 – 20. notatka Policji ze zdjęciami k. 53 - 57. W dniu zdarzenia pozwana udzielała ochrony ubezpieczeniowej zarządcy dróg Gminie N. (...) . Niesporne. Pismem z dnia 18.04.2023 r. powódka wezwała Gminę N. (...) do zapłaty koty 9707,36 zł w terminie 7 dnia od dnia otrzymania wezwania tytułem rekompensaty szkody majątkowej powstałej w wyniku zdarzenia z 12.01.23. Gmina odmówiła wypłaty. Dowód: wezwanie do zapłaty i odpowiedź – k. 21. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Wniesione powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Nie ma wątpliwości, że 12 stycznia 2023 r. doszło do wjechania w dziurę w jezdni na ul. (...) w N. (...) , w wyniku czego należący do E. B. samochód X. został uszkodzony. Gmina N. (...) będąca zarządcą drogi posiadała polisę od odpowiedzialności cywilnej w pozwanym zakładzie ubezpieczeń. Ustalając stan faktyczny, Sąd oparł się na dowodach z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy albowiem żadna ze stron nie kwestionowała ich wiarygodności, ani rzetelności sporządzenia. Sąd ustalił stan faktyczny także na podstawie zeznań świadka K. P. , kierującego pojazdem w momencie powstania szkody, które to zeznania Sąd uwzględnił w całości, były bowiem jasne i zbieżne z dowodami z dokumentów i wraz z nimi złożyły się na logiczną całość. Zgodnie z treścią umowy oraz art. 822 k.c. odpowiedzialność ubezpieczyciela obejmuje szkody wyrządzone osobom trzecim, będące następstwem przewidzianego w umowie wypadku, który miał miejsce w okresie ubezpieczenia. Określony umową ubezpieczenia obowiązek naprawienia szkody wynika z art. 436 k.c. przy czym na potrzeby odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC art. 34 ust.1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Odpowiedzialność zgodnie z art. 444 § 1 k.c. obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Treść przytoczonych przepisów pozwala zatem na jednoznaczne stwierdzenie, że odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń ma charakter pochodny w stosunku do odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub kierującego pojazdem mechanicznym. Powstaje ona wówczas, gdy istnieje odpowiedzialność posiadacza pojazdu lub kierującego pojazdem na podstawie przepisów prawa cywilnego. Zgodnie z art. 361 §1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Orzecznictwo sądów dotyczące odszkodowań było niejednolite – jedną grupę orzeczeń stanowią te wg. których dla ustalenia wysokości odszkodowania nie miała kwestia naprawy pojazdu (lub jej braku). Sąd Najwyższy wskazywał, że szkoda powstaje zwykle w chwili wypadku komunikacyjnego i podlega naprawieniu według zasad określonych w art. 363 § 2 k.c. Obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawiać ( vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2003 r., IV CKN 387/01, LEX nr 141410, uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01, OSPiKA 2002, nr 7-8, poz. 103 oraz wyrok z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II CNP 43/17, niepubl.). Inne stanowisko prezentował Sąd Najwyższy w postanowieniu z 8 września 2022 roku, sygn.. akt I CNP 123/22 gdzie wskazywał - czym innym jest moment doznania szkody, a czym innym moment miarodajny dla ustalenia wysokości odszkodowania. Sama szkoda w pojeździe powstaje niewątpliwie w momencie zdarzenia ją wyrządzającego (z reguły kolizji czy wypadku drogowego). Ustalenie wysokości odszkodowania zależne jest jednak od szeregu okoliczności. Szkoda ma bowiem charakter dynamiczny. Jej rozmiar i wysokość odszkodowania nie zawsze pozostają na niezmienionym poziomie. Stąd też, mimo przyjęcia dopuszczalności naprawienia szkody metodą kosztorysową, gdy przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe, metodę tę wyklucza się niekiedy w sytuacji, gdy możliwość taka odpada, zwłaszcza gdy ze względu na okoliczności konkretnej sprawy, prowadziłaby ona do bezpodstawnego wzbogacenia po stronie poszkodowanego. Sąd Apelacyjny w Poznaniu w orzeczeniu z dnia 22 lutego 2007 r. (I ACa 1179/06), wskazywał, że obowiązek odszkodowawczy nie może abstrahować od faktu, czy poszkodowany w konkretnych okolicznościach dokonał naprawy oraz czy i jakim kosztem to uczynił. Ma to związek z zasadą, że szkoda nie powinna być źródłem wzbogacenia, zaś obowiązkiem poszkodowanego jest dążenie do ograniczenia rozmiarów szkody. W wyniku naprawy szkody przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej nie może dojść do bezpodstawnego wzbogacenia kosztem pozwanego. Górną granicę obowiązku naprawienia szkody w rozważanym przypadku wyznacza tylko faktyczny, rzeczywisty koszt naprawienia rzeczy, a nie hipotetyczny koszt jej naprawienia. Sąd Okręgowy w Szczecinie w wyroku z dnia 11 lipca 2012 r. (sygn. II Ca 431/12) a także w wyroku z dnia 21 marca 2013 r. (sygn. II Ca 1106/12) stwierdzając, że w sytuacji przeprowadzonej już naprawy, celowym dla ustalenia rzeczywistej wysokości szkody, jest uwzględnienie w toku postępowania wydatków w tym zakresie faktycznie poniesionych, a nie szacunkowo wyliczonych przez rzeczoznawcę. Kwestię tę przesądził Sąd Najwyższy Uchwałą z 11 września 2024 r. w składzie 7-sędziów, rozpoznając wniosek Rzecznika Finansowego, rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące tego jak określić wysokość należnego odszkodowania w razie ustalenia, iż naprawa pojazdu mechanicznego stała się niemożliwa na skutek następczych działań poszkodowanego, co ma miejsce np. w razie zbycia pojazdu w stanie uszkodzonym lub jego uprzedniego naprawienia. Sąd Najwyższy uznał, iż „Jeżeli naprawa pojazdu przez poszkodowanego stała się niemożliwa, w szczególności w razie zbycia lub naprawienia pojazdu, nie jest uzasadnione ustalenie wysokości odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy." Wyjaśniając motywy swojego orzeczenia SN, wskazał, iż w takim wypadku nie jest zasadne stosowanie tzw. metody kosztorysowej, gdyż nie znajduje to uzasadnienia w aktualnym stanie prawnym i w zasadach odpowiedzialności cywilnej określonych w kodeksie cywilnym . W sytuacji, w której poszkodowany dokonał już naprawy pojazdu, wysokość szkody jest już w zasadzie znana i wyraża się w kosztach, jakie poszkodowany poniósł na dokonanie naprawy oraz dodatkowo ewentualnej utracie wartości rynkowej pojazdu ponaprawowego. W przypadku zaś zbycia pojazdu szkoda wyraża się w różnicy między ceną uzyskaną za sprzedany, nienaprawiony pojazd a wartością samochodu sprzed wypadku. Wykazanie szkody w takiej sytuacji nie powinno nastręczać poszkodowanemu nadmiernych trudności, gdyż często ogranicza się do przedstawienia dokumentów wskazujących na poniesione koszty lub dowodzących ceny sprzedaży. W takich okolicznościach rozmiar szkody winien każdorazowo zostać ustalony według metody dyferencyjnej. Ustalając rozmiar szkody, należy zatem wziąć pod uwagę wszelkie następstwa zdarzenia szkodzącego dla majątku poszkodowanego oraz uwzględnić dynamiczny charakter szkody. Należy zauważyć, że podobne zapatrywanie – wykluczające ustalenie wysokości szkody w oparciu o hipotetyczne koszty naprawy gdy rzecz została naprawiona – prezentuje również Sąd Okręgowy w Szczecinie (II Ca 1218/24). Sąd Rejonowy podziela pogląd wyrażony nie tylko w powyższej uchwale (która ze względu na skład może być podważana) ale też w orzecznictwie sądu Okręgowego w Szczecinie, zgodnie z którą obowiązek odszkodowawczy nie może abstrahować od faktu, czy poszkodowany w konkretnych okolicznościach dokonał naprawy oraz czy i jakim kosztem to uczynił. W wyniku naprawy szkody przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej nie może dojść do bezpodstawnego wzbogacenia kosztem pozwanego. Górną granicę obowiązku naprawienia szkody w rozważanym przypadku wyznacza tylko faktyczny, rzeczywisty koszt naprawienie rzeczy, a nie hipotetyczny koszt jej naprawienia. Nie budzi wątpliwości, iż kosztorysowy sposób naprawienia szkody, oparty na symulacyjnym zestawieniu i kosztach niezbędnych operacji, obarczony jest określonym ryzykiem błędu. Innymi słowy, pomiędzy kosztorysem a rzeczywistymi wydatkami poniesionymi na przywrócenie uszkodzonego pojazdu do poprzedniego stanu mogą zachodzić niekiedy nawet istotne różnice. Z oczywistych względów naprawienie szkody poprzez zrekompensowanie poniesionych kosztów określonych prac naprawczych i wymiany uszkodzonych elementów pozwala na bardziej sprawiedliwą i obiektywną kompensatę poniesionej szkody. W ocenie Sądu, choć nie można oczywiście czynić poszkodowanej zarzutu z faktu, iż dokonała naprawy pojazdu na własny koszt to jednakże powyższe nie pozostaje bez wpływu na pozycję poszkodowanego w wytoczonym procesie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, powódka nie wykazała rzeczywiście poniesionych wydatków jakie poniosła na naprawę pojazdu. Świadek K. P. zeznał, że samochód został naprawiony, ale nie pamiętał on ile naprawa kosztowała. Ponadto poszkodowała nie pamiętała ani gdzie dokonała naprawy, ani ile za naprawę zapłaciła. Sporządzenie zaś przez rzeczoznawcę kosztorysu stwierdzającego koszt naprawy rzeczy w autoryzowanym serwisie z fabrycznie nowych części nie jest tożsame z udowodnieniem wysokości szkody. W okolicznościach przedmiotowej sprawy na stronie powodowej ciążył zatem obowiązek wykazania jakie koszty zmuszona była ponieść w związku z koniecznością przywrócenia pojazdu do poprzedniego stanu, ew., że przeprowadzona naprawa nie przywróciła stanu sprzed szkody. W ocenie Sądu bowiem koszty te są równoznaczne z pojęciem szkody. Nie ulega jednakże wątpliwości, iż w przedmiotowym postępowaniu powódka nie zawnioskowała na tą okoliczność żadnych dowodów. Dlatego też na podstawie przywołanych na wstępie przepisów Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji. W punkcie 2 Sąd rozstrzygnął o kosztach postępowania na podstawie art. 98 § 1 i 3 , art. art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania – zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania. Na poniesione przez pozwaną koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika w stawce minimalnej 1.800,00 zł, 17,00 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 937,32 zł zaliczki na koszty przeprowadzenia dowodu. W punkcie 3 orzeczono o niepokrytych przez strony wydatkach Skarbu Państwa związanych z przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego. sędzia Aneta Iglewska - Wilczyńska