Wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni, I C 383/24

Sygn. akt I C 383/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 stycznia 2026 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny: Przewodniczący: sędzia Tadeusz Kotuk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 stycznia 2026 r. w U. sprawy z powództwa W. P. i S. P. przeciwko L. H. (2) i Z. V. o zachowek I. w pozostałym zakresie powództwo W. P. oddala; II. zasądza solidarnie od pozwanych L. H. (1) i Z. V. na rzecz powódki W. P. kwotę 4994,10 zł (cztery tysiące dziewięćset dziewięćdziesiąt cztery złote dziesięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów procesu; III. w pozostałym zakresie powództwo S. P. oddala; zasądza solidarnie od pozwanych L. H. (1) i Z. V. na rzecz powoda S. P. kwotę 4994,10 zł (cztery tysiące dziewięćset dziewięćdziesiąt cztery złote dziesięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 383/24 UZASADNIENIE Stan faktyczny Powodowie należą do kręgu krewnych uprawnionych do zachowku po B. P. (babce), jako osoby małoletnie w chwili otwarcia spadku, ich udział wynosił po 1/12. Spadkobiercami B. P. są pozwani (po ½). Okoliczności bezsporne Substrat zachowku po B. P. obejmuje: ⚫ mieszkalnie przy (...) w U. , którego wartość rynkowa wg stanu z chwili otwarcia spadku i cen aktualnych wynosiła 521.200 zł, ⚫ zadłużenie w/w mieszkania w chwili otwarcia spadku wynosiło -5.018,74 zł, ⚫ nierefinansowane zasiłkiem pogrzebowym koszty pogrzebu spadkodawczyni (poniesione przez pozwanych) wynosiły -2.626 zł; ⚫ wartość darowizny na rzecz ojca powodów (nominalnie około 30.000 zł wypłacone do około 2000 r.) po uwzględnieniu skumulowanej inflacji do daty orzekania (czyli cen aktualnych): 73.600 zł. Dowód: opinia biegłego W. O. , k. 272-311, 341, 389 zeznania M. P. , k. 236-236verso faktury, k. 130-131, 132 kartoteka, k. 129 Pozwani dotąd uiścili powodom zachowek po 51.787,67 zł. Okoliczności bezsporne (k. 164-165) Ocena dowodów Wartość lokalu mieszkalnego ustalono w oparciu o wiarygodną i rzetelną opinię biegłego W. O. . Zarzuty do opinii biegły wyjaśnił przejrzyście i wystarczająco (oferty nie stanowią podstaw opiniowania, niezawiadomienie jednej ze stron nie miało znaczenia, gdyż biegły widzi lokal, jego wyposażenie i lokalizację niezależnie od stawiennictwa lub niestawiennictwa stron – obserwacje mają charakter zobiektywizowany i statyczny). Istnienie innych opinii dotyczących tego samego lokalu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. Biegły miał pełną świadomość, że widział lokal już po przeprowadzeniu remontu (jego przebieg jest zresztą udokumentowany w aktach, k. 108-128). Zadłużenie mieszkania w chwili otwarcia spadku ustalono w oparciu o dokument z karty 129 („kartoteka księgowa”). Nie on budzi wątpliwości co do prawdziwości. Wysokość faktycznie poniesionych kosztów pogrzebu to: (...) +830-4000. Ustalono je na podstawie faktury z k. 132 (nie budzącej wątpliwości) oraz faktury z k. 130-131 (nie budzącej wątpliwości. Wartość darowizny na cele budowlane ( L. ) ustalono w oparciu o wiarygodne zeznania M. P. . Pozostałe zeznania w tym zakresie są bezwartościowe, gdyż żadna z zeznających osób nie miała pewnej wiedzy i dokładnego wglądu w to, ile pieniędzy spadkodawczyni (z mężem) przekazała M. P. . Większość po prostu nie znała sumy, nawet w przybliżeniu. Opisy pozostałych posługują się relacjami z zasłyszenia i mocno rozbieżnymi sumami „prawdopodobnymi” (np. M. F. : „prawdopodobnie” 100 tys. zł „oprócz finansowania domu”, Z. V. : 140.000 zł – z zasłyszenia od matki, Z. H. – 140.000 zł – z zapisów matki). Podobieństwo kwot podawanych przez pozwanych cechuje celowe uzgodnienie oraz zbliżone i poważne mankamenty dotyczące źródła informacji (rzekome zasłyszenie od matki [nieweryfikowane] lub zapiski [anonimowe i niejasne, szczątkowe]). Zapiski odręczne (k. 133) są całkowicie niewiarygodne, gdyż nie wiadomo kto je sporządził (jedna osoba, czy kilka osób), kiedy i jaki mają sens (wcale z nich nie wynika, aby dowodziły darowizn: od kogo, na rzecz kogo, kiedy). Zapiski te zostały przedstawione w formie zwykłej, niepoświadczonej kserokopii. Nie sposób na takim materiale oprzeć ustaleń faktycznych przez sądem cywilnym, gdyż po prostu byłoby to rażące naruszenie przepisów o postępowaniu dowodowym. W niniejszym procesie wymagane jest udowodnienie faktów, a nie ich – dość mgliste – uprawdopodobnienie. Kwalifikacja prawna Powództwo w pozostałym (nieumorzonym) zakresie podlegało oddaleniu, gdyż powodowie już otrzymali w całości należy im zachowek przed zamknięciem rozprawy. Należny im zachowek wynosił po 49.367,27 zł (1/12 z 592.407,26 [suma substratu zachowku] – punkt I. i III. na mocy art. 991-994 k.c. a contrario . Współuczestnictwo po stronie powodów ma charakter formalny, a nie materialny (stąd odrębność rozstrzygnięć w wyroku co do każdego z powodów). Koszty Ponieważ zapłata zachowku powodom nastąpiła już po wniesieniu pozwu (k. 164-165), a więc jest ją przypisać na poczet przegranej pozwanych w procesie, gdyż dali powód do wytoczenia powództwa (roszczenie w chwili wniesienia pozwu było wymagalne). Powodowie wygrali więc proces w 70%, pozwani – w 30%. Koszty każdego z powodów to: 3556 zł (opłata sądowa od pozwu), opłata za czynności adwokackie w stawce minimalnej (5.400 zł, § 2 pkt 6 rozp. MS z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, ze zm.), zaliczka na biegłego 500 zł. 70% z sumy tych kosztów to: 6619,20 zł. Koszty każdego z pozwanych to: opłata za czynności adwokackie w stawce minimalnej (5.400 zł, § 2 pkt 6 rozp. MS z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, ze zm.), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). 30% z sumy tych kosztów to: 1625,10 zł. Różnica na korzyść każdego z powodów to: 4994,10 zł (punkty II. i IV. na mocy art. 100 k.p.c. ).