Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach, I C 822/21

Sygn. akt:I C 822/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2022 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Tadeusz Trojanowski Protokolant: Tomasz Chmiel po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2022 roku w Gliwicach sprawy z powództwa S. Ż. , E. Ż. przeciwko (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w Z. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli 1. zobowiązuje pozwaną (...) Spółdzielnię Mieszkaniową (...) do złożenia oświadczenia woli o następującej treści: „ (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w Z. ustanawia odrębną własność lokalu nr (...) położonego w Z. w budynku przy ul. (...) , na II piętrze i poddaszu, o powierzchni 86,55 mkw, składającego się z 5 pokoi, kuchni, łazienki z WC i przedpokoju wraz z udziałem wynoszącym 0,0419 niewydzielonych części we współwłasności części wspólnych budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, oraz w prawie własności działki gruntu nr (...) obręb ewidencyjny (...) Z. , zabudowanej budynkiem opisanej w księdze wieczystej numer (...) prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Zabrzu opisanej w uchwale nr (...) z dnia 16.11.2009 r. Zarządu (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w Z. określającej przedmiot odrębnej własności lokali w nieruchomości przy ul. (...) B. W. (...) w Z. i przenosi własność tak oznaczonego lokalu i części wspólnej nieruchomości na rzecz S. Ż. i E. Ż. ” oraz stwierdza, że prawomocny wyrok Sądu zastępuje umowę; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powodów kwotę 21.787,00 (dwadzieścia jeden tysięcy siedemset osiemdziesiąt siedem 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. SSO Tadeusz Trojanowski Sygn. akt I C 822/21 UZASADNIENIE Powodowie E. i S. Ż. wnieśli o zobowiązanie pozwanej (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) z siedzibą w Z. do złożenia oświadczenia woli o treści „ (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) w Z. ustanawia odrębną własność lokalu nr (...) położonego w Z. w budynku przy ul. (...) , na II piętrze i poddaszu, o powierzchni 86,55 mkw, składającego się z 5 pokoi, kuchni, łazienki z WC i przedpokoju wraz z udziałem wynoszącym 0, (...) niewydzielonych części we współwłasności części wspólnych budynku i urządzeń, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, oraz w prawie własności działki gruntu nr (...) obręb ewidencyjny (...) Z. , zabudowanej budynkiem opisanej w księdze wieczystej numer (...) prowadzonej w Sądzie Rejonowym w Zabrzu opisanej w uchwale nr (...) z dnia 16.11.2009 r. Zarządu (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w Z. określającej przedmiot odrębnej własności lokali w nieruchomości przy ul. (...) B. W. (...) w Z. i przenosi własność tak oznaczonego lokalu i części wspólnej nieruchomości na rzecz S. Ż. i E. Ż. ”. Nadto o stwierdzenie, że prawomocny wyrok Sądu zastępuje umowę oraz obciążenie pozwanej spółdzielni kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazali, iż przysługuje im roszczenie w oparciu o art. 491 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych albowiem spełniają przesłanki określone w art. 12 ww. ustawy. Pomimo złożenia wniosku o zawarcie umowy przeniesienia własności lokalu pozwana nie podjęła stosownych w tym kierunku działań, nie wyznaczyła terminu zawarcia tej umowy. Przyczyny odmowy uznania przez pozwaną roszczenia powodów są w ocenie powodów nieuprawnione. Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa oraz obciązenie powodów kosztami postępowania. W uzasadnieniu wskazała, że powództwo jest bezzasadne; powodom nie przysługuj roszczenie. Lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego zostało ustanowione omyłkowo na połączonym z lokalem poddaszu zaś wkład mieszkaniowy został wniesiony w wysokości 5% wartości rynkowej lokalu co do całości lokalu. Spółdzielnia uzależnia przychylenie się do żądania po uzupełnieniu wkładu do 100% wartości rynkowej adaptowanej powierzchni strychowej. – zgodnie z odpowiednimi zapisami statutowymi pozwanej. Sąd ustalił: Powodom przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego położonego w Z. przy ulicy (...) – W. na II piętrze w budynku nr (...) na działce o nr (...) ; dla budynku tamtejszy Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą o numerze (...) . W dniu 3 stycznia 1992 roku powód zawarł umowę najmu lokalu mieszkalnego - mieszkania zakładowego z zakładem pracy KWK (...) położonego przy ul. (...) . Przedmiot najmu został opisany jako trzy izby o powierzchni 43,8 m2 w tym powierzchni mieszkalnej 24,59 m2 z przyległościami 2 pokoje i kuchnia 12,87 m2 ze współużywalnością kuchni, korytarza. (umowa najmu k. 56 - 57) Pismem z 1 lipca 2008 roku powodowie wnieśli o wynajęcie powierzchni strychowej w prawym pionie w celu zagospodarowania i podłączenia do mieszkania nr (...) z uwagi na powiększenie się rodziny i związaną z tym koniecznością powiększenia mieszkania. Pozwana na najem wyraziła zgodę; podobnie zgodę na najem wyrazili lokatorzy budynku w którym położone jest mieszkanie powodów. Powód uzyskał decyzję P. Z. ustalającej warunki zabudowy zezwalając na wykorzystanie poddasza na cele mieszkalne. (pismo powoda z adnotacją o zgodzie pozwanej k. 91; pismo pozwanej k. 93; lista podpisów ze zgodami k. 92; decyzja PM Z. z załącznikami k. 94 - 97). Dnia 16 listopada 2009 roku zarząd pozwanej spółdzielni podjął uchwałę nr (...) na mocy której określono przedmiot odrębnej własności lokali wchodzących w skład nieruchomości położonych m. in. przy ul. (...) . Zgodnie z tą uchwałą powierzchnia użytkowa lokalu nr (...) wynosi 86,55 m2, wielkość udziału we współwłasności nieruchomości wspólnej wynosi 0, (...) . Położenie lokalu określono jako II piętro, poddasze. (uchwała nr (...) z załącznikami k. 111 - 125) W dniu 11 lutego 2016 roku powodowie zawarli z pozwaną umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w Z. przy ul. (...) . W umowie stwierdzono, iż lokal składa się z 5 pokoi, przedpokoju, kuchni, łazienki z WC, usytuowane jest na II piętrze oraz poddaszu. Jego powierzchnia użytkowa wynosi 86,55 m2. Wymagany wkład mieszkaniowy związany ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu mieszkalnego ustalony został w wysokości 5% wartości rynkowej lokalu tj. w kwocie 10 970 zł. Podpisujący umowę przedstawiciel pozwanego oświadczył, iż uznaje wysokość kaucji zaliczonej na poczet wkładu mieszkaniowego w wyliczonej wysokości. Kwota ta została uiszczona w całości (umowa k. 5 – 9; korespondencja w sprawie uiszczenia wkładu mieszkaniowego k. 10 – 11; oznaczenie lokalu k. 12; wyciąg z rachunku k. 88). Pismem z 6 maja 2016 roku powodowie wyrazili zgodę na wykup części mieszkania (poddasza) na zasadach ogólnych w związku z czym poprosił o przygotowanie wyceny poddasza oraz przygotowanie oferty. W odpowiedzi pozwana zaproponowała wykup przez powodów adaptowanej powierzchni strychowej za 100% tj. 2534,95 zł/m 2 tej powierzchni z jednoczesnym uznaniem poniesionych przez nich nakładów po ich udokumentowaniu; w ocenie pozwanej propozycja te wyczerpuje zasadę równości oraz sprawiedliwości społecznej wobec innych lokatorów budynku przy ul. (...) . (korespondencja k. 63 - 64) Pismem z 26 maja 2020 roku powodowie wnieśli o przeniesienie na ich rzecz własności wyżej opisanego lokalu wskazując jako podstawę prawną art. 12 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz oświadczając, iż nie są dłużnikami z tytułu opłat za lokal. W kolejnym piśmie datowanym na 17 lipca 2020 roku żądanie ponowili. W odpowiedzi na to pismo pozwany podniósł, iż powód jest najemcą mieszkania od stycznia 1992 roku; wówczas mieszkanie miało trzy pokoje, powierzchnię użytkową 43,80 m2, powierzchnię mieszkalną 24,59 m2. Od lipca 2008 roku powód najmuje powierzchnię strychową stanowiącą część wspólną całej nieruchomości (w późniejszym czasie przyłączoną do mieszkania za zgodą pozostałych mieszkańców). W maju 2016 roku powód wyraził zgodę na wykup poddasza na zasadach ogólnych przez co uznał, iż nie może wykupić tej powierzchni przy zastosowaniu uprawnienia z art. 48 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych a nadto uznał roszczenie spółdzielni o uzupełnienie wkładu do 100 % obowiązującej wartości rynkowej nieruchomości lokalu mieszkalnego na zasadach ogólnych w przypadku wniosku o przeniesienie własności. W związku z powyższym pozwana uzależniła przychylenie się do wniosku od uzupełnienia do 100% wkładu budowlanego w oparciu o aktualny operat szacunkowy za powierzchnię drugiej kondygnacji mieszkania (tj. byłego strychu). (korespondencja przedprocesowa k. 13 - 17) Powyższe ustalenia faktyczne poczyniono na podstawie dokumentów podlegających z mocy art. 243 2 kpc zaliczeniu w poczet materiału dowodowego. Z uwagi na rodzaj dochodzonego roszczenia, argumentację zawartą w pismach obu stron oraz zawartość dokumentów przedstawionych przez obie strony postępowania sprawa mogła zostać rozstrzygnięta na podstawie dokumentów. W związku z tym pominięciu podlegały dowody z przesłuchania świadków D. B. oraz J. K. jako niecelowe, zmierzające do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania, generujące jego niepotrzebne koszty, spóźnione Prawdziwość dokumentów nie została w sposób przekonujący zakwestionowana przez żadną ze stron; nie wzbudziła również wątpliwości Sądu. Sąd zważył: Powództwo podlegało całkowitemu uwzględnieniu. Zgodnie z art. 12 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych na pisemne żądanie członka, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tym członkiem umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu przez niego: - spłaty przypadającej na ten lokal części zobowiązań spółdzielni związanych z budową, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 (koszty zadania inwestycyjnego przypadającego na lokal), w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia kredytowego spółdzielni wraz z odsetkami, a jeżeli spółdzielnia skorzystała z pomocy uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków - spłaty przypadającej na ten lokal części umorzenia kredytu w kwocie podlegającej odprowadzeniu przez spółdzielnię do budżetu państwa; - spłaty zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1 (opłaty eksploatacyjne). (…) Spółdzielnia mieszkaniowa zawiera umowę, o której mowa w ust. 1, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku przez osobę uprawnioną, chyba że nieruchomość posiada nieuregulowany stan prawny w rozumieniu art. 113 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów lub innych dokumentów pozwalających na ustalenie osób, którym przysługują do nieruchomości prawa rzeczowe ) lub spółdzielni nie przysługuje prawo własności lub użytkowania wieczystego gruntu, na którym wybudowała sama budynek lub wybudowali go jej poprzednicy prawni. (…). W ocenie Sądu zachodzą pozytywne przesłanki uwzględnienia powództwa z obu wskazanych podstaw prawnych. Powodom przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego objętego pozwem a nadto powodowie nie byli dłużnikami spółdzielni z tytułu kosztów zadania inwestycyjnego o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy ani nie zalegali z opłatami eksploatacyjnymi za lokal. Zarówno brak zadłużenia powodów względem spółdzielni jak i przysługiwanie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu były okolicznościami bezspornymi, nie kwestionowanymi przez pozwaną spółdzielnię. Pozwana okoliczności tych nie kwestionowała; nie przedstawiła żadnych przekonywujących dowodów przemawiających za tym, by spełnione przez nich świadczenia nie stanowiły ekwiwalentu wartości lokalu objętego pozwem a przez to, przeniesienie na ich rzecz prawa odrębnej własności lokalu było niesprawiedliwe, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W ocenie Sądu sporną kwestią był zakres przedmiotowy (przestrzenny) w jakim powodom przysługiwało omawiane prawo. Powodowie powołując się na dokumenty podnosili, iż przedmiotem spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest mieszkanie o powierzchni 86,55 m 2 zaś pozwana spółdzielnia obstawała przy tym, iż przedmiotem postępowania może być lokal w kształcie w jakim istniał on w chwili zawierania umowy najmu w 1992 roku wskazując, iż powierzchnia jaka widnieje w dokumentach na które powołują się powodowie jest wynikiem pomyłki. Sąd podzielił argumentację strony powodowej uznając, iż przedmiotem postępowania jest mieszkanie o powierzchni 86,55 m2 położone na dwóch kondygnacjach – częściowo na piętrze, częściowo na strychu (poddaszu). Podkreślić należy, iż powierzchnia mieszkania wynika z uchwały zarządu podjętej na podstawie art. 42 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych z dnia 16 listopada 2009 roku w sprawie określenia przedmiotu odrębnej własności lokali w nieruchomości położonej w Z. przy ulicy (...) . (...) (...) , W. W. (...) Uchwała ta nie została zaskarżona, zarząd pozwanej spółdzielni przez około trzynaście lat jej obowiązywania nie podjął żadnych kroków w celu dostosowania jej zapisów do rzeczywistością. Uchwała ta jest prawomocna; wiąże zarówno powodów, pozostałych członków spółdzielni jak i organy spółdzielni. Wskazać nadto należy, iż pozwana nie podjęła działań zmierzających do renegocjacji z powodami umowy o ustanowienie lokatorskiego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego poprzez zamieszczenie w niej powierzchni lokalu mieszkalnego zgodnej z interesem spółdzielni. Biorąc pod uwagę wynikającą z dokumentów ugodową postawę powodów (odręczne oświadczenie) nie powinno to nastręczać większych trudności. Pozwana w powyższym zakresie nie dochowała należytej staranności w związku z czym należy domniemywać, iż w omawianej uchwale znalazły się dane, które znaleźć się tam miały i do żadnej pomyłki nie doszło. Powodowie którzy ponieśli szereg nakładów na zagospodarowanie części strychowej mieszkania nie mogą z tego tytułu ponosić negatywnych konsekwencji w zakresie swojej sytuacji prawnej. Pozwana nie wykazała, by powodowie byli tej omyłki świadomi i z premedytacją wykorzystali Ponieważ pozwana pomimo wezwań ze strony powodów nie podjęła efektywnych działań zmierzających do ustanowienia odrębnej własności lokalu powodowie poczuli się zmuszeni do wystąpienia ze stosownym powództwem. Osoba, która na podstawie ustawy może żądać ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu, w razie bezczynności spółdzielni, może wystąpić do sądu z powództwem na podstawie art. 64 Kodeksu cywilnego w związku z art. 1047 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego . (art. 49 1 ustawy). Biorąc pod uwagę wyżej wskazane okoliczności należało orzec jak w sentencji dopisując na żądanie powodów zastrzeżenie, iż prawomocny wyrok Sądu zastępuje umowę (winno być zastępuje oświadczenie woli pozwanej (...) Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w Z. ). O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 99 kpc w zw. z art. 98 kpc . Na zasądzone koszty postępowania składa się opłata od pozwu 10970 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego oraz koszty zastępstwa procesowego wynikające z taryfy – par. 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. SSO Tadeusz Trojanowski .