Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, III AUa 29/25

Sygn. akt III AUa 29/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 3 lipca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia del. Łukasz Ruszkiewicz Protokolant: Alicja Karkut po rozpoznaniu 3 lipca 2025 r. w P. na posiedzeniu niejawnym sprawy A. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. przy udziale ubezpieczonego: M. M. o podleganie ubezpieczeniom społecznym i wysokość podstawy wymiaru składek na skutek apelacji A. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z 9 lipca 2024 r., sygn. akt VIII U 1376/23 1. Oddala apelację. 2. Zasądza od A. S. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddziału w P. 270 złotych (dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu w instancji odwoławczej, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach procesu do dnia zapłaty. sędzia del. Łukasz Ruszkiewicz UZASADNIENIE punktu 2 wyroku Stan sprawy Stanowiska stron Decyzją z dnia 20 marca 2023 roku nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 1 i 3 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust 1, art. 13 pkt. 2, art. 18 ust. l i 3, art. 20 ust. 1, art. 36 ust. l, 2, 4 i 11 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1009, z późn. zm.) oraz art. 81 ust. l i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2561) stwierdził, że M. M. jako osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek (...) A. S. : 1) podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od 11 maja 2020 r. do 11 września 2020 r. 2) podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne z tytułu umowy zlecenia wynosi: Miesiąc/rok Kod ubezpieczenia Podstawa wymiaru składek Składka na ubezpieczenie zdrowotne na ubezpieczenia na ubezpieczenie Emerytalne i rentowe Chorobowe Wypadkowe Zdrowotne 05-2020 041100 680,00 zł 680,00 zł 603,43 zł 54,31 zł 06-2020 041100 680,00 zł 680,00 zł 603,43 zł 54,31 zł 07-2020 041100 680,00 zł 680,00 zł 603,43 zł 54,31 zł 08-2020 041100 680,00 zł 680,00 zł 603,43 zł 54,31 zł Odwołanie od powyższej decyzji wniósł płatnik składek A. S. , zaskarżając decyzję w całości i domagając się jej zmiany poprzez ustalenie, że ubezpieczony podlegał wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Odwołujący natomiast nie kwestionował charakteru zawartych z ubezpieczonym umów, ani faktu ich wykonywania. Uważa, że nie miał obowiązku zgłoszenia M. M. do ubezpieczeń społecznych w okresie od dnia11 maja 2020r. do dnia 11 września 2020r. i naliczenia z tego tytułu składek. W wyroku z 9 lipca 2024 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił odwołanie. Apelację od tego rozstrzygnięcia wywiódł odwołujący, wnosząc o jego zmianę w całości i stwierdzenie, że ubezpieczony jako osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek nie podlegał ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od 11 maja 2020 r. do 11 września 2020 r. oraz, że tym samym, nie istniał obowiązek ustalenia podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia. Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od odwołującego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych z uwzględnieniem odsetek o których mowa w art. 98 § 1 1 k.p.c. Rozważania prawne i rozstrzygnięcie sądu Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Stosownie do treści art. 98 § 1 1 k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Jeżeli orzeczenie to jest prawomocne z chwilą wydania, odsetki należą się za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty, a jeżeli orzeczenie takie podlega doręczeniu z urzędu - za czas po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek sąd orzeka z urzędu. Art. 98 § 3 k.p.c. wskazuje, że do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony, a stosownie do art. 99 k.p.c. stronom reprezentowanym przez radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisów o wynagrodzeniu adwokata. W sprawie pozwany jest reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym. Pozwany wygrał sprawę w postępowaniu apelacyjnym, wnosząc w nim o zasądzenie od odwołującego kosztów procesu. Zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (aktualnie tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 1935) opłaty stanowiące podstawę zasądzania kosztów zastępstwa prawnego ustala się z uwzględnieniem stawek minimalnych określonych w rozdziałach 2-4. Stosownie do treści § 9 ust. 2 rozporządzenia stawki minimalne wynoszą 360 zł w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia emerytalnego oraz w sprawach dotyczących podlegania ubezpieczeniom społecznym. § 10 ust. 1 pkt 2 stawki minimalne wynoszą za prowadzenie sprawy w postępowaniu apelacyjnym przed sądem apelacyjnym – 75 % stawki minimalnej, a jeżeli w pierwszej instancji nie prowadził sprawy ten sam radca prawny – 100 % stawki minimalnej, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. W niniejszej sprawie w postępowaniu apelacyjnym została rozpoznana sprawa, w której zaskarżono wyrok oddalający odwołanie od decyzji, w której pozwany określił okres podlegania M. M. z tytułu wykonywania umowy zlecenie na rzecz A. S. oraz ustalił wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne a także wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne. Składając apelację od wyroku, odwołujący A. S. wniósł o jego zmianę w całości i stwierdzenie, że ubezpieczony jako osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek nie podlegał ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu od 11 maja 2020 r. do 11 września 2020 r. oraz, że tym samym, nie istniał obowiązek ustalenia podstawy wymiaru składek na te ubezpieczenia. W ocenie sądu odwoławczego tak sformułowany przedmiot sprawy, a zatem także rozstrzygnięcia wskazuje, że przedmiotem sprawy był obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym przez M. M. i dlatego też wysokość kosztów procesu należało ustalić w oparciu o treść § 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia, stąd też zasądzono od odwołującego na rzecz pozwanego 270 zł (75% od kwoty 360 zł) tytułem zwrotu kosztów procesu w instancji odwoławczej z odsetkami z art. 98 § 1 1 k.p.c. Zdaniem sądu apelacyjnego w sprawie nie było podstaw do określania wysokości wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego przy uwzględnieniu regulacji uzależniających wysokość wynagrodzenia od wartości przedmiotu sporu (zaskarżenia), to jest § 2 rozporządzenia. Faktem jest, że pozwany w zaskarżonej decyzji określił również wysokość podstaw wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz wysokość składki na ubezpieczenie zdrowotne, co sugerować by mogło konieczność orzekania o kosztach procesu stosownie do wartości przedmiotu zaskarżenia., jednakże w sprawie nie było sporu co do wysokości podstaw wymiaru składek, ani wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne. Spór w istocie sprowadzał się do tego, czy M. M. winien w okresie wskazanym w decyzji podlegać ubezpieczeniom społecznym. Ustalenie wysokości podstaw wymiaru składek przez pozwanego stanowi jedynie konsekwencję ustalenia istnienia obowiązku ubezpieczeń społecznych. W tego rodzaju sprawach orzekał w tożsamy sposób także Sąd Najwyższy ( vide np. postanowienie z 28 lutego 2024 r., III USK 240/23, postanowienie z 2 czerwca 2020 r., II UK 266/19, postanowienie z 31 sierpnia 2022 r, II USK 540/21, postanowienie z 14 stycznia 2025 r., I USK 315/23, postanowienie z 9 stycznia 2025 r., I USK 44/24, postanowienie z 17 kwietnia 2024 r., I USK 173/23). Uwzględniając powyższe wynagrodzenie należne pozwanemu za prowadzenie sprawy należało ustalić stosownie do przedmiotu sprawy, a nie konsekwencji będących wynikiem rozstrzygnięcia o przedmiocie sporu, stąd też podstawę ustalenia wysokości wynagrodzenia stanowi § 9 ust. 2 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku. SSO del. Łukasz Ruszkiewicz