Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie, XVII AmE 254/23

Sygn. akt XVII AmE 254/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Anna Maria Kowalik Protokolant – sekretarz sądowy Joanna Nande po rozpoznaniu 9 grudnia 2024 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa Fundacji (...) z siedzibą w J. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki z udziałem (...) sp. z o.o. z siedzibą w J. o kontynuowanie postępowania administracyjnego w przedmiocie zawarcia umowy o przyłączenie do sieci na skutek odwołania powódki od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z 20 kwietnia 2023 roku r., Nr (...) 1. oddala odwołanie; 2. zasądza od Fundacji (...) w J. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych), z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 3. zasądza od Fundacji (...) w J. na rzecz (...) sp. z o.o. w J. kwotę 737,00 zł (siedemset trzydzieści siedem złotych), z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sędzia SO Anna Maria Kowalik Sygn. akt XVII AmE 254/23 UZASADNIENIE Decyzją z 20 kwietnia 2023 roku nr (...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej Prezes URE) na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) (dalej „ k.p.a. ”), w związku z art. 30 ust. 1i art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r., poz. 1385 z późn. zm.) postanowił umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie rozstrzygnięcia przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy kompleksowej dostarczania ciepła do obiektu w J. przy ul. (...) należącego do Fundacji (...) z siedzibą w J. (dalej „Fundacja”, „powódka”) przez (...) Spółka z o.o. z siedzibą w J. , (dalej „Przedsiębiorca” lub (...) ), wszczętego jako postępowanie o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego nieuzasadnionego wstrzymania 4 października 2018 r. dostaw ciepła do obiektu Fundacji przez (...) . Od powyższej Decyzji powódka złożyła odwołanie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o „nakazanie prowadzenia postępowania celem bezpośredniego przyłączeni do sieci (...) , a nie pośredniego poprzez sieć J. ”. W odpowiedzi na odwołanie, Prezes URE i zainteresowany (...) wnieśli o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od powódki na ich rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy- Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 17 października 2018 r. do Prezesa URE wpłynął wniosek powódki o rozstrzygnięcie na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy – Prawo energetyczne sporu dotyczącego nieuzasadnionego wstrzymania 4 października 2018 r. dostaw ciepła do obiektu powódki w J. przy ul. (...) przez (...) (wniosek k. 176-177 akt adm.). Jednocześnie powódka wystąpiła z wnioskiem o wydanie przez Prezesa URE, na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy – Prawo energetyczne , postanowienia określającego warunki podjęcia i kontynuowania dostaw ciepła do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sporu. W dniu 25 października 2018 r. Prezes URE zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie rozstrzygnięcia sporu w sprawie nieuzasadnionego wstrzymania dostaw ciepła (zawiadomienie k. 182-184 akt adm.). Jednocześnie, postanowieniem z 25 października 2018 r. Prezes URE na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy – Prawo energetyczne postanowił ukształtować tymczasowe warunki kontynuowania przez (...) dostaw ciepła (postanowienie k. 184a-184c akt adm.). Ciepło dostarczane było do powódki na podstawie umowy kompleksowej zawartej 17 października 2014 roku (Umowa kompleksowa k. 24-26 akt adm.). Następnie (...) poinformowało powódkę, że od 1 kwietnia 2018 r. rozliczenia za dostarczone ciepło będą dokonywane w oparciu o nowy układ pomiarowo-rozliczeniowy i w związku z tym, 30 maja 2018 r. (...) przesłało do powódki Aneks nr (...) do umowy kompleksowej dostosowujący zapisy umowy do wprowadzonych zmian (k.43, 52 akt adm.). Powódka pismem z 4 czerwca 2018 r. stwierdziła, że odrzuca aneks jako niezgodny z prawem i taryfą, a następnie nie zaakceptowała wystawionych faktur i zaprzestała od 1 kwietnia 2018 r. regulowania należności za ciepło dostarczone do obiektu (k.55 akt adm.). W związku z tym, (...) wypowiedziała umowę kompleksową pismem z 30 sierpnia 2018 r., zgodnie z § 11 ust. 3 i ust. 4 lit. b) umowy kompleksowej (w brzmieniu nadanym aneksem nr (...) z dnia 17 października 2014 r.) przedstawiając jako podstawę wypowiedzenia zwłokę z zapłatą należności za ciepło (§ 11 ust. 3 umowy kompleksowej), a także niezależnie od powyższego, znaczne straty ciepła w odcinku sieci ciepłowniczej zasilającej w/w budynki, nie należącej do (...) ( § 11 ust. 4 lit. b) umowy kompleksowej). Według (...) umowa kompleksowa uległa rozwiązaniu 18 września 2018 r. i w związku z powyższym, wobec nie podpisania przez Odbiorcę nowej umowy, w dniu 4 października 2018 r. doszło do wstrzymania dostaw ciepła (k.63- akt adm.). Powódka natomiast twierdziła, że umowa kompleksowa, nie została skutecznie wypowiedziana i rozwiązana, i w związku z powyższym nie było podstaw do wstrzymania dostaw ciepła. Jej zdaniem, (...) nie miała podstaw do wystawiania faktur w oparciu o niezaakceptowany przez powódkę aneks do umowy kompleksowej i wobec braku faktur wystawionych w oparciu o obowiązujące postanowienia umowy kompleksowej nie można mówić o zaległościach w opłatach za dostarczone ciepło (okoliczność niesporna). W sprawie zaistniał spór cywilnoprawny odnośnie skuteczności rozwiązania umowy kompleksowej pomiędzy (...) i powódkę, w szczególności spór odnośnie spełnienia przesłanek wypowiedzenia umowy kompleksowej z uwagi na zwłokę powódki w opłatach za dostarczone ciepło oraz z uwagi na znaczne straty ciepła w sieci nie należącej do (...) (mail pozwanego k.124-125 akt adm.). Prezes URE nie posiada kompetencji do dokonywania wiążących ustaleń w kwestii skuteczności wypowiedzenia umowy i w związku z powyższym oceny jej obowiązywania między stronami sporu. W związku z powyższym, postanowieniem z 18 grudnia 2018 r. Prezes URE, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa , zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie rozstrzygnięcia przez Prezesa URE sporu dotyczącego nieuzasadnionego wstrzymania dostaw ciepła. Jednocześnie wezwał strony sporu do wystąpienia, do właściwego sądu, o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w tej sprawie (postanowienie k. 239-241 akt adm.). Postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało zaskarżone przez powódkę do Sądu Okręgowego w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zażaleniem z 29 grudnia 2018 r. (zażalenie k. 252--257 akt adm.). Postanowieniem z 15 stycznia 2020 r. (sygn. akt XVII Amz 21/19) Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uchylił zaskarżone postanowienie Prezesa URE (postanowienie k. 299 akt adm.). Na powyższe postanowienie, Prezes URE wniósł zażalenie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który postanowieniem z 30 listopada 2020 r. utrzymał zaskarżone postanowienie (sygn. akt VII AGz 250/20 (postanowienie k. 327 akt adm.). Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu postanowienia uznał, że zawieszenie postępowania nie było konieczne, ponieważ w istocie postępowanie zainicjowane przez Fundację nie dotyczy nieuzasadnionego wstrzymania dostaw ciepła, a treści nowej umowy kompleksowej oraz zasad rozliczania stron za dostarczone ciepło. W ocenie Sądu regulator powinien postępowanie zakończyć wydaniem decyzji merytorycznej ustalającej treść umowy dostarczania ciepła pomiędzy Fundacją i (...) (uzasadnienie k. 328-334 akt adm.). Niezależnie od powyższego, pismami z 13 czerwca 2020 r. oraz 20 lipca 2020 r. Fundacja wystąpiła do Prezesa URE z wnioskiem o rozstrzygnięcie przez Prezesa URE sporu czy publicznoprawnym obowiązkiem (...) , jest posiadanie sieci przesyłowej do obiektu Fundacji oraz o rozstrzygnięcie sporu dotyczącego odmowy zawarcia umowy kompleksowej dostarczania ciepła (pisma k. 343-344 oraz 350-351 akt adm.). Postanowieniem z 14 sierpnia 2020 r. Prezes URE odmówił wszczęcia postępowania w tych sprawach, ustalając, że do obiektu zlokalizowanego w J. przy ul. (...) , należącego do powódki, ciepło dostarczane jest przez (...) , za pomocą jej własnej sieci ciepłowniczej oraz sieci ciepłowniczej należących do Zakładów (...) S.A. z siedzibą w J. i węzłów ciepłowniczych. Innymi słowy obiekt Fundacji nie jest przyłączony bezpośrednio do sieci ciepłowniczej (...) , a zatem zawarcie umowy kompleksowej sprzedaży i dystrybucji ciepła, nie stanowi publicznoprawnego obowiązku sprzedawcy lub dystrybutora ciepła. Zgodnie bowiem z art. 5a ust. 3 ustawy – Prawo energetyczne przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją ciepła jest obowiązane do zawarcia umowy kompleksowej z odbiorcą końcowym przyłączonym do sieci ciepłowniczej tego przedsiębiorstwa na wniosek tego odbiorcy. Ponadto przepisy prawa energetycznego nie zawierają publicznoprawnego obowiązku sprzedawcy ciepła do zawarcia umowy sprzedaży ciepła z odbiorcą. Jednocześnie Prezes URE ustalił, że ze stanu faktycznego sprawy nie wynika, aby powódka wystąpiła do (...) z wnioskiem o przyłączenie jego obiektu do sieci ciepłowniczej i aby (...) odmówiło jej przyłączenia do sieci z uwagi na brak warunków technicznych lub ekonomicznych. Wobec powyższego, ponieważ pomiędzy stronami nie istniał spór odnośnie odmowy przyłączenia obiektu powódki do sieci ciepłowniczej (...) , Prezes URE nie miał podstaw do oceny czy po stronie (...) istnieje publicznoprawny obowiązek przyłączenia obiektu powódki bezpośrednio do sieci ciepłowniczej (...) . Ponieważ żądaniu powódki nie odpowiadał publicznoprawny obowiązek przedsiębiorstwa energetycznego, Prezes URE uznał, że nie jest władny rozstrzygnąć sprawy spornej zainicjowanej przez Fundację (postanowienie wraz z uzasadnieniem k. 355-358 akt adm.). Postanowienie to zostało zaskarżone przez Fundację ( zażalenie k. 360-362 akt adm.). Postanowieniem z 6 grudnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział SOKiK, oddalił zażalenie Fundacji (sygn. akt XVII Amz 36/21) (postanowienie k. 368 akt adm.). Na to postanowienie Fundacja złożyła zażalenie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie, VII Wydziału Gospodarczy i Własności Intelektualnej, który postanowieniem z 26 maja 2022 r. oddalił zażalenie Fundacji na postanowienie Sądu Okręgowego z 6 grudnia 2021 r. (sygn. akt VII AGz 102/22) (postanowienie k. 369 akt adm.). Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co następuje: SOKiK prawomocnym postanowieniem z 15 stycznia 2020 roku uchylił postanowienie Prezesa URE z 18 grudnia 2018 roku o zawieszeniu postępowania w sprawie nieuzasadnionego wstrzymania dostaw ciepła, wskazując jednocześnie, że faktycznym przedmiotem sporu jest odmowa zawarcia umowy kompleksowej dostarczania ciepła oraz zobowiązując regulatora do ustalenia treści tej umowy między stronami. W innym późniejszym postępowaniu wszczętym również na wniosek powódki, Prezes URE uznał, że z uwagi na brak po stronie (...) publicznoprawnego obowiązku zawarcia umowy kompleksowej z Fundacją (nieprzyłączonej bezpośrednio do sieci ciepłowniczej (...) ) nie ma kompetencji do rozstrzygania sporu w sprawie odmowy zawarcia umowy kompleksowej między (...) i Fundacją. Prawidłowość tego orzeczenia została potwierdzona przez Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z 6 grudnia 2021 roku i Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z 26 maja 2022 roku. Reasumując Sądy uznały, że na (...) nie ciąży publicznoprawny obowiązek zawarcia z powódką umowy kompleksowej na dostarczenie ciepła, bowiem obiekt powódki nie jest bezpośrednio przyłączony do instalacji ciepłowniczej należącej do (...) . W tym stanie rzeczy, Prezes URE słusznie uznał, że rozstrzygnięcie sprawy zapoczątkowanej wnioskiem powódki z 17 października 2018 roku, a dotyczącej ustalenia treści umowy kompleksowej dostarczania ciepła jest zbędne, skoro wiadomo, że (...) nie ma publicznoprawnego obowiązku zawarcia takiej umowy. Stało się tak min, dlatego, że wniosek wcześniejszy (pierwotnie o wstrzymanie dostaw, którego kwalifikację zmienił Sąd) został niejako „skonsumowany" przez wniosek późniejszy (w przedmiocie odmowy zawarcia umowy kompleksowej). Zgodnie zaś z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Właśnie z taką sytuacją Prezes URE miał do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem rozstrzygnięcie pierwotnego wniosku dotyczącego ustalenia treści umowy kompleksowej stało się zbędne, wobec wcześniejszego ustalenia braku po stronie (...) publicznoprawnego obowiązku zawarcia z powódką umowy kompleksowej. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. , zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na oddalenie odwołania w całości, powódkę należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niej na rzecz pozwanego i zainteresowanego zwrot kosztów procesu. Na powyższe koszty złożyło wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego i zainteresowanego w wysokości 720,00 zł ustalone w oparciu § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2023, poz. 1931 t.j.) oraz 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, w przypadku zainteresowanego. Sędzia SO Anna Maria Kowalik (...) a) (...) b) (...) c) (...) Sędzia SO Anna Maria Kowalik