Wyrok Sądu Okręgowego w Elblągu, VI Ka 226/26

Sygn. akt VI Ka 226/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 czerwca 2026 r. Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący : sędzia SO Marek Nawrocki Protokolant: sekr. sąd. Joanna Pietras przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Elblągu Marcina Rosta po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2026 r. w O. sprawy przeciwko R. R. , s. T. i I. , ur. (...) w S. oskarżonemu o czyn z art. 244 k.k. w zb. z art. 180a k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. na skutek apelacji wniesionej przez oskarżyciela publicznego od wyroku Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia (...) r. sygn. akt II K 554/25 I. uchyla zaskarżony wyrok i na mocy art. 17 § 1 pkt 5) k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 9) k.p.k. umarza postępowanie; II. na mocy art. 632 pkt 2) k.p.k. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 226/26 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia (...) r. sygn. akt II K 554/25 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐co do winy ☒co do kary ☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐uchylenie ☒zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. R. R. Oskarżony R. R. zmarł w dniu (...) roku Zaświad czenie Systemu PESEL-SAD k. 150-152 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu Zaświadczenie Systemu PESEL-SAD - dokument sporządzony w przepisanej formie - sporządzony zgodnie z procedurami - dokument niekwestionowany przez żadną ze stron 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1. Prokurator Rejonowy w Ostródzie zarzucił w apelacji: 1. rażącą niewspółmierność kary wymierzonej oskarżonemu, która w świetle wysokiej społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu, jego nagminności, treści zarządzenia o wpisach w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego z którego wynika, że R. R. dwunastokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, z czego dziewięciokrotnie w 2025 r., w tym dwukrotnie po zdarzeniu będącym przedmiotem niniejszego postępowania, razi swoją łagodnością, nie daje wyrazu społecznemu poczuciu sprawiedliwości oraz nie spełnia celów prewencyjnych i wychowawczych, zarówno w odniesieniu do oskarżonego, jak i ogółu społeczeństwa; 2. rażącą niewspółmierność środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, który w świetle wysokiej społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu, jego nagminności, treści zarządzenia o wpisach w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego z którego wynika, że R. R. dwunastokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, z czego dziewięciokrotnie w 2025 r., w tym dwukrotnie po zdarzeniu będącym przedmiotem niniejszego postępowania, razi swoją łagodnością, nie daje wyrazu społecznemu poczuciu sprawiedliwości oraz nie spełnia celów prewencyjnych i wychowawczych, zarówno w odniesieniu do oskarżonego, jak i ogółu społeczeństwa; 3. rażącą niewspółmierność środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 5000 zł, który w świetle wysokiej społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu, jego nagminności, treści zarządzenia o wpisach w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego z którego wynika, że R. R. dwunastokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, z czego dziewięciokrotnie w 2025 r., w tym dwukrotnie po zdarzeniu będącym przedmiotem niniejszego postępowania, razi swoją łagodnością, nie daje wyrazu społecznemu poczuciu sprawiedliwości oraz nie spełnia celów prewencyjnych i wychowawczych, zarówno w odniesieniu do oskarżonego, jak i ogółu społeczeństwa. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny W okolicznościach tej sprawy, na etapie postępowania odwoławczego z powodu śmierci R. R. w dniu (...) roku, zmaterializowała się przeszkoda do kontynuowania postępowania karnego. Brak podmiotu procesu, jakim jest oskarżony (strona) spowodował bowiem niedopuszczalność dalszego procedowania. Wprawdzie postępowanie przed sądem pierwszej instancji zakończyło się i wydany został wobec R. R. wyrok skazujący, jednak zbadanie prawidłowości tego wyroku w postępowaniu odwoławczym stało się już niemożliwe. Śmierć oskarżonego generuje bowiem de facto bezwzględną przesłankę procesową przesądzającą o niedopuszczalności postępowania karnego - w każdym jego stadium. Aktualizuje się to również przed uprawomocnieniem się wyroku, wydanego w postępowaniu rozpoznawczym, co należy uwzględnić niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych w środkach odwoławczych zarzutów (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2013 r., III KK 147/12, LEX nr 1318414, wyrok Sądu Najwyższego z 11 maja 2017 r., II KK 126/17, LEX nr 2294392). Skoro, jak wynika z treści Zaświadczenia Systemu PESEL-SAD, oskarżony zmarł w dniu (...) roku, to zaistniała w tej sprawie bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. , która generowała potrzebę uchylenia zaskarżonego orzeczenia, albowiem w takich realiach nie mogło ono uzyskać waloru prawomocności i powinno być wyeliminowane z obrotu prawnego. Śmierć oskarżonego przed uprawomocnieniem się wyroku pierwszoinstancyjnego wykluczała bowiem możliwość dalszego prowadzenia postępowania (v. wyrok Sądu Najwyższego z 12 marca 2020 r., IV Ko 154/19, LEX nr 3181423). Podsumowując powyższe rozważania, stwierdzić zatem należało, że w sytuacji, gdy przed rozpoznaniem wniesionej apelacji, zaktualizowała się za sprawą śmieci oskarżonego, bezwzględna przyczyna odwoławcza, to zaistniała konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej R. R. i umorzenia postępowania, stosownie do przepisów art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Wniosek o zmianę wyroku w zaskarżonym zakresie poprzez wymierzenie oskarżonemu kary 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat tytułem próby, orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 5 lat, orzeczenie środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 8000 zł, a w pozostałym zakresie utrzymanie orzeczenia w mocy. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. W sytuacji zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, sąd niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia, uchyla zaskarżone orzeczenie (ar 439 § 1 k.p.k. ), co jest równoznaczne z brakiem podstaw do badania i oceny zasadności wniosków wynikających z apelacji. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Śmierć oskarżonego R. R. w dniu (...) roku. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności Oskarżony R. R. zmarł w dniu (...) roku, przed wniesieniem apelacji przez oskarżyciela publicznego i jej rozpoznaniem przez sąd odwoławczy. 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji Przedmiot utrzymania w mocy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. Wystąpienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej związanej ze śmiercią oskarżonego. ☒ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Zaistnienie bezwzględnej przesłanki odwoławczej przed rozpoznaniem apelacji oskarżyciela publicznego, skutkuje uchyleniem zaskarżonego wyroku. 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☒ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia Śmierć oskarżonego powoduje konieczność umorzenia postępowania w każdym jego stadium, a więc również przed rozpoznaniem apelacji od wyroku sądu pierwszej instancji i uzyskaniem przez zaskarżone orzeczenie, przymiotu prawomocności. 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Z uwagi na umorzenie postępowania w sprawie z oskarżenia publicznego, zgodnie z przepisem art. 632 pkt 2) k.p.k. , obciążono kosztami procesu Skarb Państwa 7. PODPIS