Postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach, III Ca 1001/22

Sygn. akt III Ca 1001/22 POSTANOWIENIE Dnia 22 grudnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący - Sędzia Sądu Okręgowego Andrzej Dyrda po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z urzędu z udziałem Gminy Z. , Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. , K. K. (1) , A. G. ( G. ) i B. L. o likwidację niepodjętego depozytu na skutek apelacji uczestniczki postępowania Gminy Z. od postanowienia Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 13 września 2022 r., sygn. akt VIII Ns 441/22 postanawia: 1. odrzucić apelację na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 1 zaskarżonego postanowienia, 2. oddalić apelację w pozostałym zakresie. SSO Andrzej Dyrda Sygn. akt III Ca 1001/22 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Zabrzu postanowieniem z dnia 13 września 2022 roku wezwał do udziału w sprawie Skarb Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. oraz stwierdził likwidację i przejście na rzecz Skarbu Państwa niepodjętego depozytu pieniężnego w kwocie 24 300 złotych wraz z odsetkami naliczonymi na dzień likwidacji depozytu, zarejestrowanego pod nr (...) . Sąd nadto obciążył kosztami postępowania Skarb Państwa. Orzeczenie to zapadło przy następujących ustaleniach faktycznych. Gmina Z. 23 maja 2006 roku złożyła wniosek o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego, na okres 10 lat kwoty 24300 zł tytułem odszkodowania za przeniesienie prawa własności nieruchomości położonej w Z. przy ul. (...) (d. nr 611), obejmującej działki nr (...) o łącznej powierzchni 641 m 2 , ustalonego w decyzji Nr GG.II-AO- (...) -1- (...) z 27 lutego 2006 roku Prezydenta Miasta Z. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, stosownie do art. 118a ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami , z tym zastrzeżeniem, że kwota 12150 zł może być wypłacona K. K. (2) ( K. ), bądź jego spadkobiercom, za udział wynoszący ½ części nieruchomości, kwota 6 075 zł może być wypłacona A. G. , bądź jej spadkobiercom, za udział wynoszący ¼ części nieruchomości, kwota 6,075 zł może być wypłacona B. L. , bądź jej spadkobiercom, za udział wynoszący ¼ części nieruchomości, na ich wniosek, po przedłożeniu prawomocnych postanowień stwierdzających nabycie praw do spadku. Sąd Rejonowy w Zabrzu VII Wydział Grodzki, postanowieniem z 27 czerwca 2006 roku, w sprawie o sygn. VII Ns 16/06 uwzględnił wniosek w całości. Kwota 24 300 zł została zaksięgowana pod pozycją 3782/520/2009. Sąd zarządzeniem z 12 lipca 2017 roku, poprzez ogłoszenie wywieszone na tablicy ogłoszeń tut. Sądu, a także poprzez opublikowanie na stronie internetowej Sądu – stanowiący Biuletyn Informacji Publicznej, wezwał uprawnionych, aby w terminie 3 lat od daty niniejszego ogłoszenia, zgłosili się do Sądu Rejonowego w Zabrzu, Wydziału VIII Cywilnego i wykazali swoje uprawnienie do odbioru depozytu, bowiem w przeciwnym wypadku depozyt ulegnie likwidacji i przejdzie na rzecz Skarbu Państwa. Wobec upływu terminu do odbioru depozytu przez uprawnionych, sprawę w przedmiocie likwidacji niepodjętego depozytu wpisano pod nową sygn. VIII Ns 441/22. W tak poczynionych ustaleniach, Sąd wskazał, że zgodnie z art. 118a ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 344 ze zmianami) odszkodowanie za nieruchomość, której własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, ustala się według przepisów rozdziału 5 i składa do depozytu sądowego na okres 10 lat. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z 18 października 2006 roku o likwidacji niepodjętych depozytów (Dz.U. 2006 Nr 208, poz. 1537) termin do odbioru depozytu wynosi 3 lata od dnia doręczenia wezwania do odbioru uprawnionemu lub wezwania, o którym mowa w art. 6 ust. 5 . Sąd nadto wskazał, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowanie termin wskazany w art. 6 ust. 4 ustawy z 18 października 2006 roku o likwidacji niepodjętych depozytów , albowiem art. 118a ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami przewiduje dłuższy termin, po którym można dokonać wezwania uprawnionych do odbioru depozytu sądowego. Następnie sąd wskazał, że postanowieniem z 27 czerwca 2006 roku, Sąd Rejonowy w Zabrzu Wydział VII Grodzki, w sprawie o sygn. VII Ns 16/06, zezwolił Gminie Miejskiej Z. na złożenie kwoty 24 300 zł zgodnie z wnioskiem. Po upływie 10 lat Sąd poprzez ogłoszenie, wywieszone w tutejszym Sądzie, a także poprzez opublikowanie na stronie internetowej Sądu Rejonowego w Zabrzu, wezwano uprawnionych do odbioru depozytu w terminie 3 lat. Termin odbioru depozytu upłynął dla uprawnionych upłynął bezskutecznie 8 sierpnia 2022 roku. Sąd podkreślił, że kognicja sądu w postępowaniu likwidacyjnym ogranicza się jedynie do zbadania, czy poprawnie dokonano wezwania osoby uprawnionej do odbioru depozytu i czy bezskutecznie upłynął termin do odbioru depozytu. Sąd uznał, że zostały spełnione przesłanki stwierdzenia likwidacji niepodjętego depozytu i stwierdził jego likwidację. Sąd uwzględniając treść art. 10 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów , wezwał do udziału w sprawie Skarb Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. , o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania, Sąd orzekł zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów , obciążając nimi Skarb Państwa. Apelację od tego orzeczenia wniósł wnioskodawca wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Zarzucił naruszenie przepisu art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 18 października 2006r. polegające na jego niezastosowaniu. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 października 2006 roku o likwidacji niepodjętych depozytów likwidacja niepodjętego depozytu z mocy prawa następuje w razie niepodjęcia depozytu przez uprawnionego, mimo upływu terminu do odbioru depozytu. Termin do odbioru depozytu wynosi 3 lata od dnia doręczenia wezwania do odbioru uprawnionemu lub wezwania, o którym mowa w art. 6 ust. 5 ustawy, co wynika z brzmienia przepisu art. 4 ust. 2 ustawy. Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 ustawy, przechowujący depozyt jest obowiązany wezwać uprawnionego do odbioru depozytu w terminie, o którym mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, a zatem w terminie 3 lat, oraz pouczyć go o skutkach jego niepodjęcia. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 4 ustawy, w przypadku gdy uprawniony nie jest znany albo nie jest możliwe ustalenie jego miejsca zamieszkania albo siedziby na podstawie ewidencji, rejestrów lub zbiorów danych - wezwanie do odbioru może nastąpić po upływie 3 lat od dnia złożenia przedmiotu do depozytu. W przypadku braku możliwości doręczenia wezwania do odbioru depozytu lub nieustalenia uprawnionego, przechowujący depozyt jest obowiązany dokonać wezwania poprzez jego wywieszenie na tablicy informacyjnej w swojej siedzibie na okres 6 miesięcy. Jeżeli szacunkowa wartość depozytu przekracza kwotę 5 000 zł, przechowujący depozyt zamieszcza również ogłoszenie w dzienniku poczytnym w danej miejscowości lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zgodnie z art. 9 likwidację niepodjętego depozytu stwierdza sąd na wniosek przechowującego depozyt. Jeżeli przechowującym depozyt jest sąd, likwidację niepodjętego depozytu sąd stwierdza z urzędu. Zgodnie jednak z art. 3 ww. ustawy przepisów ustawy o likwidacji niepodjętych depozytów przepisów w niej zawartych nie stosuje się do rzeczy, pieniędzy i papierów wartościowych złożonych do depozytu, jeżeli przepisy szczególne regulują postępowanie związane ze złożeniem ich do depozytu i likwidacją w razie ich niepodjęcia. Gmina Z. , wnosząc, apelację, pomija jednak, że taka szczególna norma została przez Sąd I instancji zastosowania. Zgodnie bowiem z art. 118a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami , jeżeli w terminie określonym w art. 114 ust. 4 , nie zostały ustalone osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje decyzję o nabyciu własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, wnioskującą o wywłaszczenie. Nabycie prawa własności następuje z dniem, w którym decyzja stała się ostateczna (ust. 1). Decyzja podlega ogłoszeniu w sposób określony w art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 2). Odszkodowanie za nieruchomość, której własność przeszła na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, ustala się według przepisów rozdziału 5 i składa do depozytu sądowego na okres 10 lat (ust. 3). Nadto wskazać należy, że art. 114 ust. 3 o gospodarce nieruchomościami w przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym informację o zamiarze wywłaszczenia starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych starostwa powiatowego, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim. Jeżeli wywłaszczenie dotyczy części nieruchomości, ogłoszenie zawiera również informację o zamiarze wszczęcia postępowania w sprawie podziału tej nieruchomości. Zgodnie natomiast z art. 114 ust. 4 o gospodarce nieruchomościami, jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia, o którym mowa w ust. 3 , nie zgłoszą się osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, można wszcząć postępowanie w sprawie podziału i postępowanie wywłaszczeniowe. Porównując zakres regulacji z art. 114 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami z art. 6 ust. 5 o likwidacji niepodjętych depozytów należało uznać, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo zamieścił Ogłoszenie na elektronicznej Tablicy Ogłoszeń Sądu Rejonowego co stanowiło jednocześnie jego ogłoszenie w Biuletynie Informacji Publicznej. Mając na względzie powyższe, uznać należało, że Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że zaistniały przesłanki do likwidacji depozytu. Z tych względów apelacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Apelacja podlegała natomiast odrzuceniu w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1, tj. wezwania do udziału w sprawie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. albowiem rozstrzygnięcie w tym zakresie nie podlegało zaskarżeniu. SSO Andrzej Dyrda