Postanowienie Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie, I 1 Co 98/25

sygn. akt I 1 Co 98/25 POSTANOWIENIE 21 marca 2025 r. Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie w I Wydziale Cywilnym w składzie: Przewodniczący: sędzia Mateusz Janicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 21 marca 2025 r. w Warszawie w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzyciela P. B. przeciwko dłużnikowi K. J. o egzekucję obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla m. st. Warszawy w Warszawie Piotra Szewca pod sygn. Km 741/24 na skutek skargi wierzyciela z 21 grudnia 2024 r. na postanowienie komornika sądowego z 2 grudnia 2024 r. i z urzędu postanawia 1. oddalić skargę; 2. na podstawie art. 759 § 2 k.p.c. : a. uchylić wezwanie do uiszczenia zaliczki (w tym do uiszczenia 1 500 zl opłaty egzekucyjnej) z 30.07.2024 r.; a. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że uchylić pkt. 2., pkt 3. oznaczyć jako pkt 2. i w miejsce kwoty 1 719,60 zł wpisać 219,60 zł, a w miejsce „dłużnika” wpisać „wierzyciela”; uchylić pkt 4.; pkt 5. oznaczyć jako pkt 3. i w miejsce kwoty 1 719,60 zł wpisać 219,60 zł; pkt 6. oznaczyć jako pkt 4. UZASADNIENIE Skarga, jako kwestionująca umorzenie postępowania egzekucyjnego, nie zasługiwała na uwzględnienie. Komornik sądowy powinien był bowiem odmówić wszczęcia postępowania ( art. 800 1 § 1 pkt 3 k.p.c. ) z uwagi na brak tytułu wykonawczego. Skoro postępowanie zostało (nieprawidłowo) wszczęte, konieczne jest jego umorzenie jako niedopuszczalnego ( art. 355 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. , por. również art. 824 § 1 pkt 6 k.p.c. in fine ). Zgodnie bowiem z art. 999 § 1 k.p.c. tytułem wykonawczym jest prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności . Wierzyciel złożył natomiast jako „tytuł wykonawczy” prawomocne postanowienie o przysądzeniu udziału we współwłasności . Zgodnie z art. 999 § 1 k.p.c. a contrario nie jest to tytuł wykonawczy. Nie zmienia tego art. 1004 k.p.c. , który stanowi o odpowiednim stosowaniu przepisów o egzekucji z nieruchomości do egzekucji z ułamkowej części nieruchomości (a nie stosowaniu wprost jedynie z uwzględnieniem art. 1005, 1007, 1009, 1012-1013 k.p.c. ). Odpowiednie stosowanie oznacza bowiem uwzględnienie specyfiki danego rodzaju postępowania, w tym przypadku różnic między własnością a udziałem we współwłasności. Tymczasem współwłaściciel (w przeciwieństwie do właściciela) nie ma prawa do korzystania z rzeczy na zasadzie wyłączności, tylko musi liczyć się z uprawnieniami innych współwłaścicieli (por. art. 140 k.c. i art. 206 k.c. ), nie może więc z samego faktu nabycia udziału we współwłasności (wspólności s.w.p.l.) samodzielnie żądać opróżnienia lokalu, choćby z osoby byłego współwłaściciela. W tym celu musiałby wytoczyć powództwo wraz z pozostałymi współwłaścicielami (tzw. legitymacja łączna konieczna – zob. I. Wolwiak, w: Komentarz KPC, red. Rylski/Olaś, 2024, art. 72, nt. 34.1), a w razie niemożności porozumienia się z nimi – wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie w trybie art. 199 k.c. W razie natomiast chęci dopuszczenia do współposiadania takiej rzeczy jak mieszkanie, w razie sporu między współwłaścicielami konieczne jest wystąpienie do sądu o tzw. podział quoad usum , a następnie egzekwowanie orzeczenia w trybie art. 1050-1051 k.p.c. (por. uchwałę pełnego składu Izby Cywilnej SN z 28.09.1963 r., III CO 33/62; wyrok SN z 25.10.1973 r., III CRN 247/73). Nie zachodzi tym samym, w razie nabycia (przysądzenia) udziału we współwłasności (wspólności s.w.p.l.) sytuacja analogiczna jak w przypadku nabycia własności, uprawniająca nabywcę do przeprowadzenia postępowania eksmisyjnego na podstawie własnej decyzji. Mając powyższe na uwadze, komornik nie powinien był więc wszczynać postępowania, w tym nie powinien był w ogóle wzywać wierzyciela do uiszczenia opłaty ( art. 126 2 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ) ani podejmować żadnych dalszych czynności. Tym samym brak podstaw do obciążania którejkolwiek ze stron opłatą egzekucyjną. Natomiast faktycznie poniesione przez komornika sądowego wydatki niecelowo wszczętego postępowania na zasadzie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. (na zasadzie odstępstwa od reguły z art. 770 § 1 k.p.c. ) musi ponieść wierzyciel. Na koniec wskazać należy, że w postępowaniu egzekucyjnym sąd egzekucyjny na zasadzie art. 759 § 2 k.p.c. usuwa spostrzeżone uchybienia komornika sądowego niezależnie od etapu postępowania i okoliczności ich wykrycia. W szczególności nie ma zastosowania zakaz reformationis in peius (por. art. 384 k.p.c. ). Ponadto na gruncie niniejszej sprawy nie można nawet mówić o zmianie orzeczenia na niekorzyść skarżącego, skoro uzyskuje on niezwłoczny (po uprawomocnieniu się orzeczenia) zwrot od komornika 1 500 zł opłaty w miejsce możliwości wszczęcia przeciwko dłużnikowi postępowania egzekucyjnego o 1 719,60 zł, być może kosztownego, długotrwałego i nieskutecznego. Zarządzenia: 1. zakreślić sprawę w repertorium; 2. odpis postanowienia doręczyć pełnomocnikowi wierzyciela (r. pr. J. B. ), dłużnikowi i komornikowi – każdemu z pouczeniem o zażaleniu poziomym; 3. podłożyć kwit z opłatą; 4. po uprawomocnieniu: a. zobowiązać komornika do poinformowania w terminie 7 dni o zwrocie wierzycielowi opłaty egzekucyjnej; b. o wydanym postanowieniu zawiadomić prezesa sądu. Warszawa, 21 marca 2025 r. sędzia Mateusz Janicki