Postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie, II Ca 1431/24

Sygn. akt II Ca 1431/24 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2024 roku Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Liliana Kaltenbek po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z urzędu na skutek zawiadomienia Prezydenta Miasta K. o zmianie danych ewidencyjnych przy udziale A. K. , T. K. i J. K. o wpis w księdze wieczystej na skutek apelacji uczestnika T. K. na postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie z dnia 22 marca 2024 roku, sygn. akt DzKw/KR1P/00097625/23 postanawia: 1. oddalić wniosek o zawieszenie postępowania; 2. oddalić apelację. Sędzia Liliana Kaltenbek Sygn. akt II Ca 1431/24 UZASADNIENIE postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 28 listopada 2024 roku Postanowieniem z dnia 22 marca 2024 roku Sąd Rejonowy dla Krakowa – Podgórza w Krakowie, sygn. akt DzKw/KR1P/00097625/23, utrzymał w mocy wpis dokonany przez referendarza sądowego w dniu 21 lipca 2023 roku, sygn. akt DzKw/KR1P/00076728/23, dotyczący ujawnienia w dziale I-O księgi wieczystej o numerze (...) identyfikatora działki ( (...) ), obrębu ewidencyjnego ( (...) P. ), położenia ( ul. (...) ), sposobu korzystania (działka zabudowana B – tereny mieszkaniowe) oraz obszaru (0.0300 ha zamiast 310,0000 m ( 2) ). Uzasadniając dokonane rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy wskazał, że przedmiotowy wpis dokonany został na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2023 r. poz. 1984; dalej: u.k.w.h.), w oparciu o dokumenty przedstawione przez Prezydenta Miasta K. . Sąd Rejonowy podkreślił, że zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego dotyczył w niniejszej sprawie wyłącznie sprostowania oznaczenia nieruchomości objętej księgą wieczystą (...) celem zapewnienia jej zgodności z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków. Sąd Rejonowy nie był zatem uprawniony do przeprowadzania merytorycznej kontroli przedłożonych dokumentów geodezyjnych, w szczególności do sprawdzania, czy w ewidencji gruntów i budynków ujawniono prawidłową powierzchnię nieruchomości. Wskazano, że poprawny pod względem formalnym wypis z rejestru gruntów i budynków, a także wypis z kartoteki budynków oraz wyrys z mapy ewidencyjnej, stanowią wystarczającą podstawę wpisu w księdze wieczystej, albowiem ustawowym obowiązkiem Sądu wieczystoksięgowego jest zapewnienie zgodności oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów i budynków. Pozostające aktualnie w dyspozycji Sądu wieczystoksięgowego dokumenty geodezyjne potwierdzają natomiast prawidłowość wpisu dokonanego przez referendarza sądowego w dniu 21 lipca 2023 roku. Zaznaczono, że w przypadku późniejszej zmiany oznaczenia nieruchomości w przedmiotowej ewidencji zaistnieje podstawa do ponownego sprostowania oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Apelację od powyższego postanowienia wniósł uczestnik T. K. . Apelujący ocenił, że niniejsze postępowanie nie może się toczyć, że względu na to, że toczą się inne postępowania ( administracyjne i o zasiedzenie), które mogą wskazać na związek jaki zachodzi pomiędzy powierzchnią działki (...) . Wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego, z uwagi na zawieszenie przez (...) Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. relatywnego – w ocenie skarżącego – dla toku niniejszej sprawy postępowania administracyjnego prowadzonego pod znakiem: (...) w sprawie z odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. nr (...) , znak: (...) , a także ze względu na związek pomiędzy niniejszym postępowaniem o wpis a toczącym się równocześnie postępowaniem o zasiedzenie przez uczestnika nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr (...) , objętą księgą wieczystą o numerze (...) , prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie w sprawie o sygn. akt I Ns 1/23/S. W piśmie z dnia 1 lipca 2024 roku uzupełniającym wniesioną apelację, skarżący podkreślił, że zachodzi istotny związek niniejszego postępowania z prowadzonym postępowaniem o zasiedzenie, z uwagi na wzajemną relację powierzchni obu działek. Jednocześnie pismem z dnia 19 lipca 2024 roku apelujący wniósł o przeprowadzenie rozprawy w niniejszym postępowaniu odwoławczym. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja uczestnika nie zasługiwała na uwzględnienie. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zgłoszonego przez apelującego wniosku o przeprowadzenie rozprawy, wskazać należy, że zgodnie z art. 626 1 § 1 k.p.c. sprawy w postępowaniu wieczystoksięgowym rozpoznawane są na posiedzeniu niejawnym, przy czym przepis ten dotyczy także postępowania apelacyjnego ( zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2002 r., III CZP 3/02, OSNC 2002 nr 12, poz. 145, str. 1 ). Rozwiązanie takie stanowi wyjątek od ogólnej zasady rozpoznawania spraw z zakresu prawa rzeczowego wprowadzonej w art. 608 k.p.c. i podyktowane jest szczególnym charakterem spraw wieczystoksięgowych, które – jako sprawy o zawężonej kognicji – nie wymagają prowadzenia postępowania dowodowego na posiedzeniach jawnych. Z powyższych przyczyn wniosek apelującego zawarty w piśmie z dnia 19 lipca 2024 roku nie mógł odnieść żadnego skutku, gdyż właściwym działaniem Sądu Odwoławczego w niniejszej sprawie jest procedowanie na posiedzeniu niejawnym. Pouczenie o możliwości założenia wniosku o przeprowadzenie rozprawy, na skutek zarządzenia referendarza sądowego, było zatem błędne. Kolejno wyjaśnić należy, że stosownie do treści art. 626 8 § 1 k.p.c. wpis dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach, chyba że przepis szczególny przewiduje dokonanie wpisu z urzędu. Zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 u.k.w.h. podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. W razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje – na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika – sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości ( art. 27 ust. 1 u.k.w.h.). Sprostowanie takie może być dokonane także z urzędu, na skutek bezpośredniego sprawdzenia danych w bazie danych katastru nieruchomości lub zawiadomienia jednostki prowadzącej kataster nieruchomości ( art. 27 ust. 2 u.k.w.h.). Podkreślić należy, że wskazane w przedmiotowym przepisie zawiadomienie ze strony organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków o występującej niezgodności nie stanowi wniosku o sprostowanie, albowiem nie pochodzi od osoby legitymowanej w rozumieniu art. 27 ust. 1 u.k.w.h. ( zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 1997 roku, sygn. I CKN 26/97, OSNC 1997, Nr 11, poz. 167 ). Z tej przyczyny treść zawiadomienia bądź innych przedstawionych przez odpowiedni urząd dokumentów nie jest dla sądu wieczystoksięgowego w żaden sposób wiążąca. Sąd wieczystoksięgowy działa w takim wypadku z urzędu, opierając się wyłącznie na aktualnych danych katastru nieruchomości (ewidencji gruntów). Specyfika działania w tym przedmiocie z urzędu sprawia natomiast, iż ogólna zasada rządząca trybem postępowania wieczystoksięgowego, wynikająca z art. 626 8 § 2 k.p.c. , pozostaje wyłączona, gdyż w istocie nie istnieje wniosek, na którym sąd wieczystoksięgowy mógłby się oprzeć. Zważyć należy nadto, że regulacja z art. 26 ust. 1 i art. 27 ust. 1 u.k.w.h. oznacza, że to ewidencja gruntów stanowi kryterium poprawności oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej oraz podstawę wpisów danych dotyczących gruntu do księgi wieczystej, co samo w sobie przeczy zasadzie, iż podstawą wpisu winna być treść samej księgi wieczystej ( art. 626 8 § 2 k.p.c. ). Kognicja sądu wieczystoksięgowego w prowadzonym z urzędu postępowaniu o sprostowanie oznaczenia nieruchomości w księdze jest więc zgoła inna niż w przypadku postępowania wszczętego na wniosek zainteresowanego, albowiem jedyną w zasadzie przesłanką do dokonania sprostowania w rozumieniu art. 27 ust. 2 u.k.w.h. jest dostrzeżona przez sąd wieczystoksięgowy niezgodność ujawnionych w księdze wieczystej danych dotyczących oznaczenia nieruchomości z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów, niezależnie od tego, w jaki sposób sąd o takich nieprawidłowościach powziął wiedzę – czy to na skutek zawiadomienia stosownego organu, czy też samodzielnej weryfikacji danych. Innymi słowy, w wypadku, gdy dane ujawnione księdze wieczystej nie są zgodne z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynku, Sąd wieczystoksięgowy winien z urzędu nieścisłości te usunąć poprzez dokonanie stosownego wpisu. Treść zawiadomienia nie ma w tym zakresie jakiegokolwiek znaczenia, sąd wieczystoksięgowy nie jest również związany stanem faktycznym i prawnym zaistniałym w chwili jego złożenia. W okolicznościach niniejszej sprawy referendarz sądowy dokonał stosownego wpisu zmiany oznaczenia nieruchomości z urzędu opierając się na zawiadomieniu oraz dokumentach przedstawionych przez Prezydenta Miasta K. , w szczególności zaś na wypisie z rejestru gruntów, wypisie z kartoteki budynków oraz wyrysie z mapy ewidencyjnej [k. 300-303]. Jako że – zgodnie z zacytowanym już wyżej art. 26 ust. 1 u.k.w.h. – oznaczenie nieruchomości w księdze wieczystej winno pozostawać zgodne z danymi katastru nieruchomości (ewidencji gruntów i budynków), to wpis dokonany w niniejszej sprawie jest prawidłowy, gdyż ujawnione na jego podstawie dane w księdze wieczystej dotyczące oznaczenia nieruchomości odpowiadają rzeczywistemu stanowi rzeczy wynikającemu z ewidencji gruntów i budynków. Z tej przyczyny zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji utrzymujące powyższy wpis w mocy również ocenić należy jako prawidłowe i odpowiadające prawu. Bez znaczenia pozostaje w tej sytuacji okoliczność równoczesnego wszczęcia postępowania o zasiedzenie fragmentu nieruchomości sąsiedniej, tj. działki ewidencyjnej nr (...) , objętej księgą wieczystą o numerze (...) , gdyż dotyczy ono kwestii właścicielskich nie zaś oznaczeń nieruchomości, nawet zatem ewentualne stwierdzenie takiego zasiedzenia nie wpłynie na sposób oznaczenia nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) . Nadal wynikać będzie ono z aktualnych danych z ewidencji gruntów i budynków i dopiero ewentualna korekta tej ewidencji będzie mogła stanowić podstawę do zmiany oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej. Tymczasem od marca 2023 roku do takiej zmiany nie doszło. Dokonany więc w niniejszej sprawie wpis odpowiada prawu, a tym samym zgodne z prawem jest również zaskarżone orzeczenie z dnia 22 marca 2024 roku. Nie ma znaczenia także postępowanie odwoławcze zainicjowane przez T. K. od decyzji Prezydenta Miasta K. o odrzuceniu zarzutu zgłoszonego do modernizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. O ile kiedyś takie postępowanie doprowadzi do zmiany w w/w ewidencji , to będzie to stanowiła samodzielną podstawę do dokonania stosownych zmian oznaczenia nieruchomości w dziale I-O księgi wieczystej. W konsekwencji, jako że Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia apelacji uczestnika, apelacja ta podlegała oddaleniu, o czym Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sędzia Liliana Kaltenbek