Wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie, VI P 75/22

Sygn. akt VI P 75/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 07 listopada 2024 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Joanna Napiórkowska - Kasa Protokolant: starszy protokolant sądowy Aleksandra Łaszuk po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa J. P. (1) przeciwko Miejskie Zakłady (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. o premię I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda J. P. (1) na rzecz pozwanej Miejskich Zakładów (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 67,50 zł (słownie: sześćdziesiąt siedem złotych 50/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia za okres od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Sygn. akt VI P 75/22 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 14 lutego 2022 roku J. P. (2) wniósł o zasądzenie od Miejskie Zakłady (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwoty 45 zł wraz z ustawowymi odsetkami z tytułu niesłusznego pomniejszenia premii regulaminowej oraz naruszenia art. 112 § 1 Kodeksu pracy . W uzasadnieniu powód podał, że jego premia regulaminowa została pomniejszona bezpodstawnie ponieważ zasady dotyczące stroju służbowego zawarte w opracowaniu „Co kierowca wiedzieć powinien” były niepełne, a sankcje nie były znane pracownikowi. (pozew – k. 1) W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o jego oddalenie w całości, w uzasadnieniu wskazując, że powód nie otrzymał premii regulaminowej albowiem w dniu 26 października 2021 roku nie pracował w krawacie. (odpowiedź na pozew – k. 17-21) Stanowiska stron pozostały bez zmian. Sąd ustalił, co następuje: Powód jest zatrudniony w pozwanej na stanowisku kierowcy autobusu w Oddziale P. R-3 (...) . W dniu 26 października 2021 roku powód pracował obsługując autobus linii 119 bez krawata, w koszulce typu POLO. Zostało to ujawnione przez kontrolę z (...) która poinformowała o tym fakcie pozwaną spółkę. W dniu 26 października 2021 roku zostałą przeprowadzona kontola niejawna przez pracowników (...) , która ujawniła, że powód nie był ubrany w krawat i pracował w koszulce typu polo. (nagranie na płycie CD – k. 85; zeznania świadka R. Z. – k. 96v-98) Zgodnie z § 22 ust. 5 Regulaminu Wynagradzania pracownik ma obowiązek wykonywania pracy w mundurze schludnym i estetycznym. Poza tym pracodawca jest zobowiązany do egzekwowania od pracowników noszenia munduru zgodnie z § 22 ust. 7b w.w. Regulaminu. W załączniku nr 6 do Regulaminu Wynagradzania zawarto wykaz asortymentu umundurowania. W okresie od 1 października do 30 kwietnia kierowca jest zobowiązany nosić m.in. krawat i koszulę. Koszula polo jest umundurowaniem przeznaczonym do noszenia przez kierowcę autobusu w okresie letnim. Zgodnie z załącznikiem nr 3 ust. 3 i 9 b Regulaminu Wynagradzania – premia regulaminowa przysługuje za przepracowane godziny w danym miesiącu do wysokości nominału miesiąca. Premia danego pracownika jest pomieszana o wysokość kwoty równej kwocie nienależnej za uchybienie powstałe z winy pracownika przy realizacji zadań przewozowych. Pomniejszenie następuje w miesiącu za który stwierdzono uchybienie. Zgodnie z § 5 pkt 17 Umowy wykonawczej o świadczenie usług przewozowych w zbiorowym transporcie publicznym na liniach autobusowych w latach 2018 – 2027 – świadczenie usług odbywa się autobusami kierowanymi przez kierowców ubranych w firmowe stroje według zasad określonych w Załączniku nr 15 do umowy. Zgodnie z pkt 1 ust. 1.6.1.1 oraz pkt 1 ust. 1.6.1.3 załącznika nr 15 do umowy wykonawczej o świadczenie usług przewozowych – kierowcy autobusów spółki winni być ubrani w jednolity strój firmowy w przypadku mężczyzny składający się z: a) długich spodni w kolorze granatowym, b) koszuli tonacji jasnoniebieskiej, c) krawatu w kolorze granatowym, d) marynarki, swetra, bluzy polarowej lub bezrękawnika w kolorze grantowym. W okresie od 1 maja do 30 września : a) zwalnia się kierowcę z obowiązku noszenia krawata, b) dopuszcza się możliwość rozpięcia koszuli pod szyją o 1 guzik, c) dopuszcza się koszulę z krótkim rękawem w tonacji jasnoniebieskiej, d) dopuszcza się zastosowanie koszulki polo w tonacji jasnoniebieskiej. Krawat który miał być noszony przez kierowców autobusów w okresie od 1 września do 30 kwietnia musiał być założony pod szyją na koszulę z zapiętym guzikiem. Powód w dniu 11 grudnia 2017 odebrał od pozwanego broszurę „Co powinien wiedzieć kierowca autobusu” i zobowiązał się do zapoznania z nią oraz przestrzegania wszystkich zawartych w niej wymogów. W broszurze zawarte były wskazania, że w okresie od 1 maja do 30 września kierowca może ubierać się bez krawata, w tym z zastosowaniem koszulki polo w tonacji jasno niebieskiej. (załącznik nr 15 – k. 32-36; Regulamin wynagradzania – k. 37-42; Regulamin Pracy – k. 43-49; Broszura „Co powinien wiedzieć kierowca autobusu”– k. 51-80; załącznik do aneksu nr (...) do umowy wykonawczej – k. 81-84; zeznania świadka R. Z. – k. 96v-98; potwierdzanie odbioru broszury – k. 121) Zgodnie z § 1 pkt 1 uchwały nr 77/ (...) od dnia 1 stycznia 20201 roku do 31 grudnia 2021 roku wszelkie stwierdzone przez Zarząd (...) , zawinione przypadki uchybień i wynikające z nich kwoty nienależne w odniesieniu do kierowcy rozliczone zostaną stawką 9 zł. Zgodnie z pkt 2.6 załącznika nr 3 do umowy wykonawczej wykroczenie - stanowi służbowy strój kierowcy niezgodny z § 5 pkt 16 umowy. Przepis ten stanowi, że spółka (pozwana) jest zobowiązana do świadczenia usług określonych w umowie autobusami kierowanymi przez kierowców ubranych w stroje firmowe według zasad obowiązujących w spółce w dniu zawarcia umowy i uzgadnianych z (...) w przypadku ich zmiany. Zgodnie z pkt 3.1. załącznika nr 3 do umowy wykonawczej – współczynnik korygujący uchybienia wynosi „5” za każdy stwierdzony przypadek. Premia regulaminowa powoda została pomniejszona za miesiąc październik 2021 o kwotę 45 zł (stawka 9 zł x współczynnik 5 = 45zł). (uchwała nr 383/ (...) – k. 104; uchwała nr 77/ (...) – k. 105; załącznik nr 4 do umowy zawartej 19 czerwca 2017 roku – k. 106-120; załącznik nr 3 do umowy wykonawczej – k. 129-131) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie nagrania CD, dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, które nie były kwestionowane w zakresie autentyczności przez strony postępowania. Odnośnie zeznań świadka R. Z. Sąd dał im wiarę w całości jako wiarygodnym. Zeznaniom powoda Sąd dał wiarę w części. Nie było wiarygodne, żę w dniu kiedy powód został skontrolowany przez niejawną kontrolę (...) nie musiał mieć krawata przy koszuli, ponieważ nikt tego nie wymagał. W tym zakresie decydujące były zapisy odpowiednich regulaminów pozwanej i (...) , z których powoda nikt nie zwolnił. Nie było również wiarygodne na co powód wskazywał, że jakby miał „założony krawat na rękę czy głowę to nie popełniłby żadnego wykroczenia przeciwko regulaminowi”. W regulacjach które były przedmiotem tego postępowania co prawda nie ma wskazanego jak krawat należy nosić, ale z samej istoty tej części męskiej garderoby wynika, że nosi się go do koszuli i wtedy spełnia funkcję reprezentacyjną i wygląda w sposób odpowiedni do ubioru. Nie było również wiarygodne, że regulamin który obowiązywał powoda i został przywołany w otrzymanej przez niego broszurze „co kierowca powinien wiedzieć” był niepełny. Powód w swoich zeznaniach podał na czym ta niepełność jego zdaniem polegała, poza tym regulacje obowiązujące w pozwanej i obowiązujące powoda były jasne w zakresie ubioru jaki miał nosić. Również to, że ubranie powoda było adekwatne do sytuacji i pogody w dniu 26 października 2021 roku nie było prawdą, ponieważ na ten dzień nie uchylono żadnych regulacji odnośnie noszenia krawata. Nie miało znaczenia tym samym jaka była pogoda tego dnia, ponieważ w regulacjach pozwanego i (...) nie było uwzględnione, że ubiór w zakresie krawatu różni się w zależności od pogody. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie z następujących przyczyn. Należy wyjaśnić, że wynagrodzenie przysługujące pracownikowi może być określone nie tylko w umowie o pracę ( art. 22 § 1 k.p. ), ale i w aktach wewnątrzzakładowych jak regulaminie wynagradzania, czy zakładowym układzie zbiorowym pracy, który pracodawca w zależności od określonych warunków ma obowiązek lub może wprowadzić ( art. 77 1, 77 2 k.p. ), a także w przepisach prawa ( art. 77 3 k.p. ). Wynagrodzenie za pracę powinno odpowiadać rodzajowi pracy i kwalifikacjom pracowników oraz ilości i jakości pracy ( art. 78 § 1 k.p. ). Wynagrodzenie może być określone jedną kwotą, może jednak składać się z różnych elementów: wynagrodzenia zasadniczego, dodatków (np. stażowego, za pracę w nocy, funkcyjnego), ryczałtów (np.za pracę w godzinach nadliczbowych). Wśród takich elementów są też premie. Te mogą mieć charakter regulaminowy (stanowiąc element stały wynagrodzenia) lub uznaniowy. Premie uznaniowe stanowią określoną w art. 105 k.p. nagrodę za wzorowe wykonywanie przez pracownika obowiązków, przejawianie inicjatywy w pracy, podnoszenie jej wydajności i jakości i przyczynianie się poprzez to szczególnie do realizacji zadań zakładu pracy. Premia regulaminowa z kolei to premia warunkowana spełnieniem ściśle określonych przesłanek, sprawdzalnych kryteriów, które powinny być określone w dokumencie wprowadzającym świadczenie – umowie o pracę, czy akcie prawa wewnątrzzakładowego. Wysokość takiej premii może być określona w sposób stały (kwotowo), jako procent od wynagrodzenia, czy przez określenie dolnej i górnej jej granicy. Przesłanki premii regulaminowej bywają określone pozytywnie (np. osiągnięcie określonego pułapu sprzedaży) lub negatywnie (spóźnienia, nieusprawiedliwione nieobecności). U pozwanego pracodawcy funkcjonował system w którym kierowcom przyznawano premię regulaminową jako stały dodatek do wynagrodzenia niezależnie od spełnienie kryteriów osiągania wyników w pracy, czy np. punktualności. Były natomiast przesłanki negatywne (reduktory premiowania) w wyniku spełnienia których pracownika pozbawiano premii regulaminowej, która była mu należna, czyli występowały przesłanki negatywne które skutkowały pomniejszeniem premii. Niniejsza sprawa dotyczy niewypłacenia powodowi części premii regulaminowej w kwocie 45 zł, za stwierdzanie uchybienia w dniu 26 października 2021 roku w zakresie nie prawidłowego ubioru powoda. Sąd ustalił, że w dniu 26 października 2021 roku powód jako kierowca zatrudniony w Oddziale P. „R-3 Ostrobramska” wykonywał pracę ubrany w koszulę polo, bez krawata, co zostało potwierdzone na nagraniach z monitoringu wizyjnego zainstalowanego w autobusie którym kierował. Sąd podziela argumentacje pozwanego, że ubiór powoda w dniu 26 października 2021 roku był nieprawidłowy biorąc pod uwagę obowiązujące w spółce regulacje oraz postanowienia umowy wykonawczej usług przewozowych w publicznym transporcie zbiorowym na linach autobusowych na lata 2018-2027. Zgodnie z pkt 1 ust. 1.6.1.1 oraz pkt 1 ust. 1.6.1.3 załącznika nr 15 do umowy wykonawczej o świadczenie usług przewozowych – kierowcy autobusów spółki winni być ubrani w jednolity strój firmowy w przypadku mężczyzna składający się z: e) długich spodni w kolorze granatowym, f) koszuli tonacji jasnoniebieskiej, g) krawatu w kolorze granatowym, h) marynarki, swetra, bluzy polarowej lub bezrękawnika w kolorze grantowym. W okresie od 1 maja do 30 września : a) zwalnia się kierowcę z obowiązku noszenia krawata, b) dopuszcza się możliwość rozpięcia koszuli pod szyją o 1 guzik, c) dopuszcza się koszulę z krótkim rękawem w tonacji jasnoniebieskiej, d) dopuszcza się zastosowanie koszulki polo w tonacji jasnoniebieskiej. Zgodnie z § 5 pkt 17 Umowy wykonawczej o świadczenie usług przewozowych w zbiorowym transporcie publicznym na liniach autobusowych w latach 2018 – 2027 – świadczenie usług odbywa się autobusami kierowanymi prze kierowców ubranych w firmowe stroje według zasad określonych w Załączniku nr 15 do umowy. W załączniku nr 6 do Regulaminu Wynagradzania zawarto wykaz asortymentu umundurowania. W okresie od 1 października do 30 kwietnia kierowca jest zobowiązany nosić m.in. krawat i koszulę. Koszula polo jest umundurowaniem przeznaczonym do noszenia przez kierowcę autobusu w okresie letnim. Powód z powyższymi regulacjami był zapoznany ponieważ otrzymał od pracodawcy broszurę „Co powinien wiedzie kierowca autobusu”. Na stronie 9 i 10 tejże broszury wskazane jest wprost, ze w okresie od 1 maja do 30 września zwalnia się prowadzącego z obowiązku noszenia krawata, a także dopuszcza się jako asortyment umundurowania koszulę i koszulkę polo z krótkim rękawem w kolorze jasnoniebieskim. W dniu 26 października 2021 roku powód powinien być ubrany w koszulę jasnoniebieską – a nie koszulkę polo jasnoniebieska oraz powinien mieć założony krawat do tejże koszuli. Powód nie kwestionował tego, że nie miał założonej koszuli z długim rękawem oraz krawata. Nie mogła się ostać jednak argumentacja, że w dniu kiedy został skontrolowany przez niejawnych pracowników (...) , nie musiał mieć krawata ponieważ w tym dniu była pogoda która nie pozwalała na założenie krawata pod szyję. Nie ma to jednak znaczenia jaka była w dniu 26 października 2021 roku pogoda, ponieważ w regulacjach obowiązujących powoda jako kierowcę autobusu nie ma mowy o tym, że warunki ubioru podlegają zmianie lub uchyleniu w określonym zakresie zależnie od pogody. To, że jak powód zeznawał przez 11 lat nie zwracano mu uwagi na brak krawata w okresie po 1 października, nie ma żadnego znaczenia, ponieważ liczy się fakt jakie przepisy obowiązywały w dniu 26 października 2021 roku oraz, że wtedy został skontrolowany przez pracowników (...) . Odnosząc się do kwestii, że powód mógł nosić krawat - jak wskazywał – „na głowie lub na ręku” i nie zostałby mu pomniejszona premia regulaminowa za naruszenie - nie jest to prawidłowa argumentacja. Co prawa w broszurze, ani regulaminie pracy, regulaminie wynagradzania, umowie o świadczeniu sług przewozowych, nie ma mowy o tym jak należy nosić krawat, jednak z samej istoty tej części garderoby wynika, że nosi się go pod szyją, ponieważ tylko wtedy spełnia on swoją funkcję - czyli stanowi elegancką ozdobę do koszuli. Nie spełnia takiej funkcji noszony na ręku, czy głowie. Wręcz przeciwnie, w ocenie Sądu jeśli powód nosiłby krawat na tych częściach ciała to wyglądałby jak osoba która nie przykłada uwagi do schludnego ubioru, który był wymagany w pozwanej wobec kierowcy autobusu. Mógłby skutkować poza tym u pasażerów, potencjalnym odbiorem pozwanej jako firmy, która nie traktuje poważnie swoich pasażerów, ponieważ dopuszcza do noszenia przez pracowników elementów ubioru (galanterii) w sposób nieprzyjęty zwyczajowo. Idąc dalej Sąd wskazuje, że zgodnie z § 1 pkt 1 uchwały nr 77/ (...) zarządu pozwanej spółki wszystkie stwierdzone przez Zarząd (...) , zawinione przypadki uchybień i wynikające z nich kwoty nienależne w odniesieniu do kierowcy zostają rozliczone stawką 9,00 zł. Zgodnie z pkt 2.6 zarządzenia nr 3 do umowy wykonawczej o świadczenie usług przewozowych w komunikacji zbiorowej autobusowej w latach 2010 – 2017, wykroczenie służbowe - stanowi strój kierowcy niezgody z ustaleniami §5 pkt 16 tej umowy. Spółka zobowiązująca się do wykonywania przewozów (czyli w tym przypadku pozwana) - zobowiązała się do świadczenia usług określonych w umowie autobusami kierowanymi przez kierowców ubranych w stroje firmowe według zasad obowiązujących w spółce w dniu zawarcia umowy i uzgodnionych z (...) w przypadku ich zmiany. Natomiast zgodnie z pkt 3.1. załącznika nr 3 do umowy wykonawczej współczynnik korygujący uchybienia wynosi „5” za każdy stwierdzony przypadek. Oznacza to, przenosząc na grunt tej sprawy, że Sąd stwierdził, że za jedno naruszenie w postaci stwierdzenia nieprawidłowego ubioru powód mógł zostać pozbawiony przez pozwaną premii w wysokości 45 zł (5 zł x 9). Zgodnie z pkt 5.2 załącznika nr 4 do umowy zawartej 19 czerwca 2017 roku – za każde istotne nieprawidłowości, zleceniodawca ( (...) ) naliczy spółce (pozwanej spółce) kary umowne – za wykroczenie służbowe pracownika spółki nieprzestrzeganie obowiązków, w szczególności strój prowadzącego niezgodny z ustaleniami – karę umowną w wysokości za każdy stwierdzony przypadek 20 x skorygowana w sposób określony w ust. stawka jednostkowa brutto obowiązująca w miesiącu w którym zdarzenie miało miejsce. Oznacza to, że pozwana spółka była karana przez Zarząd (...) za to, że kierowcy pozwanej byli nieregulaminowo ubrani w czasie świadczenia przewozów pasażerskich na rzecz (...) . Pozwana ostatecznie pomniejszała kierowcom premie regulaminowe za dokonane przez nich naruszenia, ponieważ sama była karana przez (...) . Reasumując Sąd stwierdził, że powód miał wiedzę na temat tego, że w okresie od 1 października do 30 kwietnia następnego roku musi być ubrany w koszulę z długim rękawem i krawat założony do tej koszuli. Ta wiedza wynikała z broszury z którą powód jako kierowca zapoznał się przed przystąpieniem do pracy w pozwanej. Tym samym zobowiązany był do przestrzegania obowiązujących w pozwanej regulacji odnośnie ubioru. Skoro powód w dniu 26 października 2021 roku nie przestrzegał przepisów dotyczących ubioru, został skontrolowany jako pracujący bez krawata i w koszulce polo, to rację miał pracodawca, że pozbawił powoda premii w wysokości 45 zł. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. biorąc pod uwagę, że pozwana spółka wygrała w całości, a stawka kosztów zastępstwa procesowego została obliczona na podstawie § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych.