Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie, IX Ca 295/24

Sygn. akt IX Ca 295/24 (upr.) WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 maja 2024 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie IX Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Barczewski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2024 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności z siedzibą w G. przeciwko K. Ś. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Szczytnie z dnia 22 stycznia 2024 r., sygn. akt I C 953/23 upr. I. oddala apelację, II. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 467 (czterysta sześćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty. Jacek Barczewski Sygn. akt: IX Ca 295/24 (upr.) UZASADNIENIE W TRYBIE ART. 505 13 § 2 K.P.C. (...) Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności w G. wniósł o zasądzenie od pozwanej K. Ś. , na swoją rzecz, kwoty 4.797,19 złotych, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazał, że jego poprzednika prawnego, z którym zawarł umowę cesji, łączyła z pozwaną umowa pożyczki nr (...) , która to umowa została wypowiedziana w związku z brakiem spłaty należności przez pozwaną. Na dochodzoną pozwem kwotę składają się kapitał w kwocie 3.120,65 złotych, odsetki maksymalne za opóźnienie w kwocie 640,42 złotych, oraz suma opłat związanych z udzieleniem i obsługą pożyczki w kwocie 1.036,12 złotych. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazała m. in., że powód nie wypłacił pozwanej drugiej transzy pożyczki w kwocie 2.113,25 złotych, która miała zostać uiszczona na rzecz pozwanej do dnia 4 maja 2022 r. Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2024 r. Sąd Rejonowy w Szczytnie w punkcie I. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.796,44 złotych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 16 października 2023 r. do dnia zapłaty, w punkcie II. oddalił powództwo w pozostałym zakresie i w punkcie III. zasądził od pozwanego na rzecz powoda tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 385,20 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Od wyroku Sądu I instancji apelację wniósł powód, zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie punktu II., co do kwoty 2.000,75 zł oraz co do punktu III., zarzucając naruszenie: 1. Art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 129 § 2 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i brak wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego, przejawiające się w uznaniu, że przedstawione przez powoda do akt sprawy dowody stanowią niewiarygodny dowód przekazania środków wynikających z II transzy umowy pozwanej, podczas gdy z dowodów tych w jednoznaczny sposób wynika, że pożyczkodawca spełnił ciążący na nim obowiązek; 2. Art. 248 § 1 k.p.c. w związku z art. 2431 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie, pomimo istniejących ku temu przesłanek i w konsekwencji brak uznania przez Sąd Rejonowy, że przedłożone przez powoda dowody, stanowią wystarczające środki dowodowe, podczas gdy umowa pożyczki zawiera oświadczenie o wyborze sposobu wypłaty pożyczki, nadto sposób przeznaczenia transz umowy potwierdziła sama pozwana, składając własnoręczne podpisy pod umową pożyczki; 3. Art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 213 § 2 k.p.c. poprzez pominięcie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sporu, a to faktów wynikających z treści umowy pożyczki zaakceptowanej przez pozwaną w zestawieniu z dokonanymi wpłatami, a które to wpłaty stanowią uznanie roszczenia co do zasady, jak i wysokości; 4. Art 233 k.p.c. w zw. z art 6 k.c. - poprzez przyjęcie, że strona powodowa nie przedłożyła wystarczających dowodów świadczących o przekazaniu pozwanej środków w ramach II transzy umowy pożyczki. Powód jednak przedłożył jako dowód umowę pożyczki, z której jednoznacznie wynika sposób przekazania środków pozwanej wynikających z I i II transzy umowy pożyczki. Powód wniósł o: 1. zmianę zaskarżonego wyroku w części, tj. w zakresie pkt. II, w zakresie w jakim Sąd powództwo oddalił, poprzez zasądzenie roszczenia od pozwanej na rzecz powoda pozostałej kwoty 2.000,75 zł oraz zasądzenie na rzecz strony powodowej kosztów procesu za I instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; 2. zasądzenie od pozwanej na rzecz strony powodowej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o oddalenie apelacji w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powoda okazała się niezasadna. Na skutek przeprowadzonej kontroli instancyjnej Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a podniesione w apelacji zarzuty są bezzasadne. Sąd Okręgowy w całości podziela i przyjmuje za własne zarówno ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego jak i przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocenę prawną. W ocenie Sądu Okręgowego słusznie Sąd I instancji zwraca uwagę, że w niniejszej sprawie w treści pozwu powód twierdził, że określona w umowie pożyczki kwota została pozwanej wypłacona. Tymczasem już sam fakt zatytułowania umowy „ugoda restrukturyzacyjna nr (...) ” może budzić wątpliwość co do tego, czy celem umowy rzeczywiście było postawienie do dyspozycji pozwanej określonej w umowie kwoty kapitału. Dopiero na zarzut strony pozwanej, że II transza pożyczki nie została pozwanej wypłacona, w jednym z dalszych pism procesowych powód wyjaśnił, że wierzyciel pierwotny dokonał potrącenia obu transz pożyczki, wynikających z ugody restrukturyzacyjnej nr (...) z 6 listopada 2021 r. na poczet wymagalnego zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy pożyczki pieniężnej nr (...) . Celem wykazania tej okoliczności pełnomocnik powoda złożył historię spłat dla umowy (...) . Wprawdzie z samego tytułu umowy pożyczki nr (...) wynika, że ma ona charakter „restrukturyzacyjny” jednakże z treści umowy nie wynika, na czym owa restrukturyzacja ma konkretnie polegać. Rzeczona umowa dopuszcza jedynie możliwość potrącenia kwoty pożyczki wypłacanej w ramach I i II transzy z ewentualnymi wymagalnymi zobowiązaniami pożyczkobiorcy względem pożyczkodawcy, nie precyzuje natomiast o jakie zobowiązania chodzi. W tej sytuacji rację ma Sąd Rejonowy wywodzać, że powód nie udowodnił ani istnienia zobowiązania z umowy pożyczki nr (...) , ani samego faktu potrącenia, które dokonuje się w formie materialnoprawnego oświadczenia złożonego drugiej stronie, a zatem nie udowodnił również, że objęte pozwem żądanie jest uzasadnione. Za niewystarczający uznał bowiem Sąd Okręgowy dowód w postaci wydruku obejmującego historię spłaty dla umowy (...) . Jednocześnie za oddaleniem dochodzonego na obecnym etapie postępowania żądania przemawia dodatkowy, nie wynikający z uzasadnienia Sądu Rejonowego argument. Otóż domagając się zwrotu pożyczki zaciągniętej w celu uregulowania zobowiązania z innej umowy pożyczki, powód musi udowodnić, że zobowiązanie z pierwotnej umowy w istocie istniało. W takiej bowiem sytuacji powód nie domaga się spłaty pożyczki wypłaconej „do rąk” pożyczkobiorcy, domaga się natomiast zwrotu środków pożyczonych w celu wygaszenia innego zobowiązania. Oznacza to, że orzekający Sąd zobligowany jest dokonać kontroli umowy kształtującej owo pierwotne zobowiązanie pod kątem zbadania, czy umowa ta nie zawiera niedozwolonych postanowień umownych w rozumieniu art. 385 1 § 1 i § 3 k.c. Tymczasem dla potrzeb wykazania istnienia zobowiązania z umowy pożyczki nr (...) powód przedstawił jedynie wspomniany już wydruk, nie przedstawił natomiast samej umowy pożyczki. Tym samym, orzekające w niniejszej sprawie w obu instancjach Sądy nie miały możliwości zweryfikowania czy umowa ta nie zawiera klauzul abuzywnych, a tym samym nie miały możliwości zweryfikowania zasadności deklarowanego przez powoda zobowiązania z umowy pożyczki nr (...) . Nie ulega bowiem wątpliwości, że w sprawach dotyczących zobowiązań z umów w obrocie jednostronnie profesjonalnym, orzekający Sąd powinien z urzędu zbadać czy umowa nie zawiera niedozwolonych postanowień umownych w rozumieniu art. 385 1 § 1 i § 3 k.c. (wyr. Trybunału Sprawiedliwości z 27.6.2000 r., C-240/98, (...) SA v. R. M. Q. i in., EU:C:2000:346, pkt 26). Reasumując, w ocenie Sądu Okręgowego sformułowane w apelacji zarzuty naruszenia przepisów procedury cywilnej, sprowadzające się w gruncie rzeczy do błędnej zdaniem skarżącego oceny dowodów, są bezzasadne. Powód nie udowodnił dochodzonego na obecnym etapie postępowania żądania ani co do zasady ani co do wysokości. W związku z powyższym, na podstawie art. 385 k.p.c. w punkcie I. wyroku Sąd Okręgowy apelację oddalił jako bezzasadną. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy orzekł w punkcie II. wyroku i na podstawie art. 98 § 1, § 1 1 , § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 3 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 467 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach procesu za II instancję do dnia zapłaty. Na zasądzoną kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika – 450 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł. SSO Jacek Barczewski