Wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach, II Ka 342/24

Sygn. akt II Ka 342/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 października 2024r. Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Agnieszka Karłowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Sieczkiewicz przy udziale prokuratora Andrzeja Boruty po rozpoznaniu w dniu 10 października 2024 r. sprawy M. J. (1) oskarżonego z art. 222 § 1 kk , art. 226 § 1 kk , art. 288 § 1 kk na skutek apelacji, wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 21 lutego 2024 r. sygn. akt II K 760/23 I. zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy; II. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, wydatki tego postępowania przejmując na rachunek Skarbu Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt II Ka 342/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego II Wydział Karny w Siedlcach z dnia 21 lutego 2024 r. w sprawie II K 760/23 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty ---- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty -------- ---------------------- -------------------------------------------------------------- -------------- -------------- 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu ------------------ ------------------------------------- --------------------------------------------------------------------------- 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu ---------------- ------------------------------------- -------------------------------------------------------------------------- . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1 obraza przepisów postępowania, mająca wpływ na treść orzeczenia: 1.1. rozprawa przed Sądem I instancji została rozpoznana pod nieobecność oskarżonego, który nie wziął w niej udziału w związku z opóźnieniem środka komunikacji publicznej, przy pomocy którego próbował dotrzeć do Sądu, a swoją nieobecność należycie usprawiedliwił. Uchybienie to sprawiło, że oskarżony nie mógł składać wyjaśnień, wniosków dowodowych oraz zadawać pytań świadkom, 1.2. Sąd I instancji poprzestał na ujawnieniu protokołów przesłuchania P. B. i R. P. z postępowania przygotowawczego, co doprowadziło do nieustalenia dokładnego miejsca przestępstwa z dnia 22 maja 2023 r., 1.3. Sąd nie przeprowadził z urzędu dowodów z przesłuchań S. J. na okoliczność zatrzymania oskarżonego w dniu 22 maja 2023 r. oraz D. G. na okoliczność zachowania się względem oskarżonego w stosunku do funkcjonariuszy policji P. B. i R. P. , co doprowadziło do oparcia rozstrzygnięcia na dowodach z przesłuchania pokrzywdzonych, 1.4. Sąd nie wyeliminował z materiału dowodowego: zeznań z przesłuchania P. B. i R. P. , którzy według skarżącego, składali zeznania w tym samym miejscu i czasie w swojej obecności oraz wyjaśnień oskarżonego, który to miał trudności z ich złożeniem poprzez sugerowanie mu wypowiedzi przez funkcjonariusza przeprowadzającego przesłuchanie i niezasadnie przyjęto za wiarygodną wersję przedstawioną przez funkcjonariuszy policji. 1.5. brak ustalenia przez Sąd niemożliwości użycia gestu środkowego palca u obu rąk przez oskarżonego w kierunku funkcjonariuszy w chwili zdarzenia z uwagi, jak twierdzi skarżący, że taki gest nie byłby możliwy w stanie problemów z zachowaniem równowagi, na który wskazują pokrzywdzeni w swoich zeznaniach, rażąca niewspółmierność orzeczonej kary poprzez: 1.6. wymierzenie w pkt. IV wyroku łącznej kary grzywny w wysokości 300 (trzystu) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na 10 (dziesięć) złotych, gdy w szczególności za czyn z punktu III. powinna być wymierzona niższa kara gdyż oskarżony przyznał się do jego popełnienia. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Środek odwoławczy oskarżonego M. J. (1) został uznany jako bezzasadny i nie zasługiwał na uwzględnienie. Z uwagi na nieusystematyzowaną formę złożonego środka odwoławczego przez podmiot nieprofesjonalny jakim jest oskarżony, treść apelacji została uporządkowana przez pryzmat art. 438 k.p.k. w sposób umożliwiający analizę istoty podniesionych zarzutów oraz ich argumentacji. Zarzut naruszenia art. 374 § 1 k.p.k. dotyczący rozpoznania sprawy przed Sądem I instancji bez obecności oskarżonego, w ocenie Sądu odwoławczego nie podlega uwzględnieniu. Sąd I instancji nie uznał obecności oskarżonego za obowiązkową, stąd mógł, co też uczynił, rozpoznać sprawę pod jego nieobecność. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że dyskrecjonalne uprawnienie Sądu w tym zakresie jest możliwe tylko jeżeli oskarżony został prawidłowo zawiadomiony o terminie i miejscu rozprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy oskarżony M. J. (1) został zawiadomiony o rozprawie w dniu 26.09.2023 r., kiedy to odebrał awizowany list polecony z treścią zawiadomienia. Sąd odwoławczy nie doszukał się w działaniach Sądu I instancji naruszeń w tym zakresie. Oskarżony mając wiedzę o miejscu i terminie rozprawy, miał prawo wziąć w niej udział, z którego to prawa nie skorzystał. Bez znaczenia, w ocenie Sądu odwoławczego w ślad za stanowiskiem Sądu I instancji, jest fakt opóźnienia środka transportu publicznego, którym przemieszczał się oskarżony M. J. (1) do Sądu celem wzięcia udziału w rozprawie. Należy wskazać, że oskarżony, mając znaczne doświadczenie życiowe, wynikające z wieku i wyższego wykształcenia, mógł zawiadomić Sąd o powstałych problemach z dotarciem na rozprawę za pomocą urządzenia telefonicznego, użyczając go od służby konduktorskiej, jeśli nie byłby sam w jego posiadaniu. Z pewnością działanie oskarżonego przysłużyłoby się do zachowania prawa udziału w rozprawie i prowadzenia obrony. Zatem podnoszone kwestie w apelacji przez oskarżonego w tym zakresie są nieuzasadnione. Obraza przepisów postępowania poprzez naruszenie art. 392 § 1 k.p.k. w zw. z art. 350a k.p.k. w związku z ich niezastosowaniem, w ocenie Sądu Odwoławczego nie podlega uwzględnieniu. Sąd I instancji uznał za wystarczające przeprowadzenie dowodu z protokołów przesłuchań R. P. i P. B. . Stąd też wezwanie ich w roli świadków na rozprawę było zbędne. Jak twierdzi skarżący, brak bezpośredniego przeprowadzenia dowodu przez sąd w postaci przesłuchania w/w osób skutkował niemożliwością dokładnego określenia miejsca popełnienia zdarzenia. Sąd II instancji nie podziela twierdzeń oskarżonego, stojąc na stanowisku, że w okolicznościach niniejszej sprawy było wystarczające ustalenie, że do popełnienia przestępstwa z pkt I i II wyroku doszło w miejscowości K. przy ulicy (...) . Ustalenia dotyczące miejsce zdarzenia w toku sprawy nie budziły wątpliwości, stąd jak poprawnie uczynił to Sąd I instancji, nie było potrzeby jego dookreślania. Ponadto jak słusznie zauważył oskarżony, w akcie oskarżenia wskazano jako miejsce popełnienia przestępstwa – K. M. . Jednak Sąd I instancji dokonał modyfikacji opisu czynu eliminując wyraz (...) . Zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia z urzędu przez Sąd I instancji dowodów z zeznań świadków S. J. i D. G. , nie miał wpływu na treść orzeczenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego w notatce urzędowej P. B. znajduje się zapis o obecności matki oskarżonego, gdy oskarżony już został zatrzymany Należy wskazać w ślad za orzecznictwem i doktryną, że obowiązek przeprowadzenia dowodów z urzędu jest możliwy, ale tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy - innymi słowy - w jakim jest to niezbędne dla prawidłowego wyrokowania. Sąd orzekający ma zatem obowiązek dochodzenia do prawdy również w sytuacji, gdy strony nie wnioskują o przeprowadzenie nowych dowodów, ale dopiero wówczas, gdy dokonując oceny dowodów uzna, że materiał dowodowy jest niepełny i nasuwa wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i tym samym wymaga uzupełnienia. Ponadto możliwość przeprowadzanie dowodów z urzędu jest dyskrecjonalnym uprawnieniem Sądu, stąd przywoływanie nieprzeprowadzenia dowodów z urzędu jako uchybienia, jest znaczącym nadużyciem skarżącego. W świetle niniejszej sprawy Sąd I instancji uznał, że zebrane dowody w toku postępowania, są wystarczające do wydania przedmiotowego orzeczenia. Warto wskazać, że oskarżony jako strona postępowania sądowego, mógł samodzielnie składać wnioski dowodowe, w szczególności dotyczące przeprowadzenia dowodu ze źródeł osobowych. O powyższym został zawiadomiony już z chwilą doręczenia aktu oskarżenia i powiadomienia o terminie rozprawy. Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności nie stwierdził sprzeczności w zeznaniach P. B. i R. P. , które to są przedmiotem w/w zarzutów. Należy wskazać, że ustalenie poziomu stan nietrzeźwości nie było przedmiotem postępowania dowodowego w tym sensie, że ten poziom nie stanowił znamion czynów zarzucanych oskarżonemu w akcie oskarżenia. Także podnoszone przez skarżącego uchybienia w postaci błędów w ustaleniach faktycznych, dotyczących okoliczności zachowania się oskarżonego w związku ze spożyciem przez niego alkoholu, stanowią nieudolną linię obrany, przy uwzględnieniu, że oskarżony był zdolny do pokazywania gestów, ale również próbował się oddalić z miejsca zdarzenia i pluł na pokrzywdzonych. Zasadność zatrzymania i przymusowego doprowadzenia oskarżonego w dniu 23 lipca 2023 r. została prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 30 sierpnia 2023 r. i nie pojawiły się nowe okoliczności zmieniające dokonana ocenę. Sąd I instancji ustalił sprawstwo oskarżonego za przestępstwo określone w art. 288 § 1 k.k. w oparciu o zeznania B. K. , P. R. , zapisu monitoringu z protokołem oględzin oraz na podstawie wyjaśnień oskarżonego, w których to M. J. (1) przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu. W ocenie Sądu odwoławczego wina skarżącego została ustalona w oparciu o wiarygodne i niezależne dowody, tym samym kwestionowanie przez skarżącego ustalenia w tym zakresie są nieuzasadnione. Zarzut rażącej niewspółmierności kary, wskazany przez oskarżonego w apelacji, w ocenie Sądu II instancji nie jest zasadny. Sąd I instancji szeroko w uzasadnieniu wskazał powody orzeczenia kary grzywny oraz jej wymiaru, w szczególności odwołując się do dyrektyw wskazanych w art. 53 § 1 k.k. i mając na uwadze, że oskarżony przyznał się do popełnienia czynu z punktu III. Sąd I instancji poprawnie wskazał, że M. J. (2) popełnił zarzucane mu czyny w zamiarze bezpośrednim, z niskich pobudek niezasługujących na usprawiedliwienie. Ponadto oskarżony swoimi czynami uderzył w dobra prawnie chronione jakimi są godność funkcjonariusza publicznego oraz ochrona mienia. W związku z powyższym Sąd II instancji, w ślad za argumentacją Sądu I instancji w zakresie wymiaru kary, nie stwierdził rażącej niewspółmierności orzeczonej kary, co implikowało niezasadność tego zarzutu. Wniosek 1. Uchylenie wyroku w części dotyczącej pkt. I i II i uniewinnienie, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania 2. Zmiana wymiaru kary poprzez jej obniżenie w zakresie pkt. III wyroku ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadne Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wobec niezasadności zarzutów podniesionych przez oskarżonego, wnioski apelacyjny nie zasługiwały na uwzględnienie. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Wyrok Sądu Rejonowego II Wydział Karny w Siedlcach z dnia 21 lutego 2024 r. w sprawie II K 760/23 w zaskarżonej części Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wskazano w rubryce 3.1. Jednocześnie Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających rozpatrzeniu z urzędu. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany --------------------------------------------------------------------------------------------------- Zwięźle o powodach zmiany ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ------------------------------------------------------------------------------------ ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności ---------------------- -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Sąd Okręgowy na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. , kierując się względami słuszności, zwolnił skazanego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze określając, że poniesie je Skarb Państwa. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację oskarżony Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja całość wyroku 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana