Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie, X Ka 710/20

Sygn. akt X Ka 710/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2020 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w X Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący - sędzia SO Wanda Jankowska – Bebeszko ( spr.) Sędziowie SO Monika Jankowska SO Urszula Myśliwska Protokolant: prot. sądowy Dominika Kryszkiewicz przy udziale Prokuratora Izabeli Jagnieży oraz L. K. z (...) Skarbowego w W. po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2020 r. sprawy P. W. oskarżonego o czyn z art. 54 § 1 k.k.s. i in. na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r. sygn. akt V K 883/19 orzeka: 1. zmienia wyrok w zaskarżonej części w ten sposób, że uchyla orzeczenie z pkt V dotyczące obowiązku uiszczenia uszczuplonej należności publicznoprawnej, 2. zwalnia oskarżonego od kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, wydatkami obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt X Ka 710/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 6 grudnia 2019 r. sygn. akt V K 883/19, oskarżony P. W. 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut obraza prawa materialnego tj. art. 41 § 2 k.k.s. w zw. z art. 41§ 4 pkt 1k .k.s. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie przez Sąd I instancji na oskarżonego obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnej, pomimo tego, że warunkiem nałożenia tego obowiązku jest skazanie sprawcy za czyn, w związku z którym doszło do uszczuplenia należności publicznoprawnej, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zasadnie domaga się skarżący modyfikacji wyroku sądu I instancji w zakresie dotyczącym nałożonego na oskarżonego obowiązku uiszczenia uszczuplonej należności publicznoprawnej (pkt V wyroku). W istocie bowiem, jak wskazuje autor apelacji, sąd I instancji rażąco uchybił przepisom art. 41 § 2 k.k.s. i 41 § 4 k.k.s. Zgodnie z treścią art. 41 § 2 i 4 pkt 1 k.k.s. , w razie warunkowego zawieszenia wykonania kary orzeczonej za przestępstwo skarbowe, w związku z którym nastąpiło uszczuplenie należności publicznoprawnej, w sytuacji, gdy należność była wymagalna i nie została uiszczona, sąd jest zobligowany do określenia obowiązku uiszczenia tej należności w całości. Orzeczenie przez sąd obowiązku, o którym mowa w art. 41 § 2 k.k.s. , musi być zatem poprzedzone m.in. ustaleniem spowodowania przez sprawcę uszczuplenia należności publicznoprawnej. W niniejszej sprawie ustalenia takiego nie dokonano, w szczególności, okoliczność ta nie wynika z opisu przypisanych P. W. czynów, w których nie stwierdza się przecież spowodowania uszczuplenia, a wyłącznie narażenie na uszczuplenie należności w postaci podatku akcyzowego. Zgodnie z treścią wyroku, Sąd Rejonowy skazał P. W. za dwa przestępstwa skarbowe kwalifikowane z art. 54 § 1 k.k.s. , których skutkiem, jak wynika z opisu obu czynów, nie było uszczuplenie należności podatkowych, lecz narażenie na ich uszczuplenie. Opisów czynów zawartych w akcie oskarżenia sąd I instancji bowiem nie zweryfikował w żaden sposób, przyjmując w wyroku formułę ,,uznaje za winnego czynu zarzucanego w a/o”, co oznacza, iż skazał oskarżonego za zachowania opisane w akcie oskarżenia, gdzie wskazano, że skutkiem było narażenie na uszczuplenie należności publicznoprawnej Nie ma przy tym żadnych wątpliwości, że czyny stypizowane w tym przepisie mają charakter skutkowy. Dla wypełnienia znamion niezbędnym jest zatem wystąpienie skutku w postaci konkretnego niebezpieczeństwa takiego uszczuplenia, przy czym nie jest konieczne aby do uszczuplenia faktycznie doszło. Rozróżnienie to ma jednakże znaczenie dla kwestii orzeczenia obowiązku uiszczenia należności publicznoprawnej. Każdorazowo więc, w sytuacji ustalenia, iż w wyniku zachowania sprawcy do uszczuplenia należności publicznoprawnej doszło, sąd winien okoliczność tę wskazać w sentencji wyroku. Brak w opisie czynów przypisanych oskarżonemu stwierdzenia, że doszło do uszczuplenia należności publicznoprawnej powoduje, że przepis art. 41 § 2 i 4 k.k.s. nie mógł być zastosowany, co oznacza jednocześnie przesłanek do orzeczenia na tej podstawie uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa stosownej należności publicznoprawnej ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt II AKa 10/12. Lex nr 1254309 ). W tej sytuacji konieczną stała się zmiana zaskarżonej części wyroku poprzez uchylenie nałożonego na oskarżonego obowiązku. Należy poza tym dodać, iż Sąd Okręgowy, w sytuacji wniesienia apelacji jedynie na korzyść oskarżonego, nie miał możliwości wydania innego rodzaju rozstrzygnięcia. Wniosek O zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez uchylenie orzeczenia z pkt V ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Powodem uwzględnienia wniosku obrońcy o zmianę zaskarżonej części wyroku była zasadność sformułowanego w apelacji zarzutu, wskazującego na zaistnienie rażącej obrazy prawa materialnego ( choć błędnie wskazano na podstawę zarzutu – art. 438 pkt 2 i 3 k.p.k. , zamiast art. 438 pkt 1a k.p.k. ). 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy --- Zwi ęź le o powodach utrzymania w mocy 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany uchylono pkt V wyroku dotyczący orzeczenia obowiązku uiszczenia przez oskarżonego uszczuplonej należności publicznoprawnej w całości, w łącznej kwocie 3 295 507 zł, w terminie 3 lat od uprawomocnienia się wyroku. Zwi ęź le o powodach zmiany W przyjętym przez Sąd Rejonowy układzie faktycznym brak było przesłanek do zastosowania przepisu ( art. 41 § 2 i 4 k.k. s) stanowiącego podstawę obligatoryjnego obowiązku uiszczenia kwoty uszczuplonej należności publicznoprawnej. 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności Zwolnienie oskarżonego od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego znajduje oparcie w art. 624 § 1 k.p.k. , bowiem względy słuszności przemawiają za nieobciążaniem go kosztami, w sytuacji gdy wniesiony przez jego obrońcę środek odwoławczy okazał się skuteczny. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońcy oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 6.12.2019 r. V K 883/19 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba, że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ Uchylenie ☒ Zmiana