Wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze, VI Ka 166/20

Sygn. akt VI Ka 166/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2020 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Tomasz Skowron (spr.) Sędzia Andrzej Tekieli Sędzia Andrzej Żuk Protokolant Agnieszka Telega przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w J. M. Z. po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2020 r. sprawy P. N. ur. (...) w L. s. W. , L. z domu H. skazanego wyrokiem łącznym z powodu apelacji wniesionej przez obrońców skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt II K 97/19 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok wobec skazanego P. N. ; II. zwalnia skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 166/20 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok łączny Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 5 grudnia 2019r. sygn. II K 97/19 1.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.3. Granice zaskarżenia 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.1. Ustalenie faktów 2.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1 P. N. Sytuacja zdrowotna i rodzinna skazanego Post. o udzieleniu przerwy w odbywaniu kary; decyzja o przyznaniu zasiłku okresowego; decyzja o przyznaniu zasiłku celowego na pokrycie kosztów leków i leczenia; decyzja o przyznaniu świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności; karta informacyjna leczenia szpitalnego 61 - 71 Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2 P. N. Zachowanie skazanego w trakcie odbywania kary Opinia o skazanym z ZK nr 1 we W. 110 - 111 2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.2. Ocena dowodów 2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 1 Post. o udzieleniu przerwy w odbywaniu kary; decyzja o przyznaniu zasiłku okresowego; decyzja o przyznaniu zasiłku celowego na pokrycie kosztów leków i leczenia; decyzja o przyznaniu świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności; karta informacyjna leczenia szpitalnego Dokumenty sporządzone przez powołane do tego instytucje, niekwestionowane przez oskarżyciela Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2 Opinia o skazanym z ZK nr 1 we W. Dokument sporządzony przez Dyrektora ZK nr 1 we W. niekwestionowany ani przez oskarżyciela, ani przez obronę. 2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 1 1. Rażąca niewspółmierność wymierzonej skazanemu kary łącznej, poprzez nieuzasadnione zastosowanie zasady asperacji zbliżonej do kumulacji w sytuacji, gdy właściwie ocenione okoliczności sprawy wskazują, że uzasadnione jest skorzystanie przy wymiarze kary łącznej zasady asperacji zbliżonej do absorpcji. ( zarzut z apelacji adw. W. W. (2) ) 2. Rażąca niewspółmierność wymierzonej skazanemu kary łącznej ( art. 438 pkt 4 k.p.k. ), polegająca na nie uwzględnieniu przez Sąd I instancji okoliczności podmiotowych jak i przedmiotowych przemawiających za zastosowaniem zasady pełnej absorpcji, a to w szczególności stanu zdrowia skazanego oraz obecnej sytuacji życiowej skazanego, a także jego zachowania w trakcie odbywania przerwy w karze w trakcie odbywania, w szczególności przestrzegania obowiązującego porządku prawnego, a w szczególności Sąd Rejonowy: a) niesłusznie powiązał fakt wielości popełnianych czynów z wymiarem kary łącznej b) nie uwzględnił w sposób wystarczający bliskiego związku rodzajowego i czasowego popełnionych przez skazanego przestępstw c) nie uwzględnił w sposób wystarczający okoliczności związanych z sytuacją warunkami osobistymi skazanego, a w szczególności dotyczącymi stanu zdrowia skazanego d) nie uwzględnił w sposób wystarczający okoliczności związanych z postawą skazanego w czasie odbywania kary, tj. opinii zakładu karnego oraz w czasie przerwy w odbywaniu kary. ( zarzut z apelacji adw. M. B. ) ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Powszechnie przyjmuje się, iż skrajne sposoby konfigurowania kary łącznej – pełna kumulacja i pełna absorpcja są stosowane w sytuacjach wyjątkowych, które to nie występują w realiach niniejszej sprawy. W orzecznictwie sądowym oraz piśmiennictwie wskazuje się, iż przy wymiarze kary łącznej orzekanej wyrokiem łącznym należy brać pod uwagę : - ścisłość związku podmiotowo – przedmiotowego zachodzącego między przestępstwami, za które wymierzono podlegające łączeniu kary jednostkowe, - okoliczności, które zaistniały po wydaniu łączonych wyroków, - dyrektywy prewencji ogólnej i indywidualnej ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z 11.02.1975r., I KR 292/75, OSNKW 1976, z. 10-11, poz. 128; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 10.10.1991r., II Akr 127/91, KZS 1991, nr10, poz.10 i z 30.09.1998r. II AKa 191/98, Prok. i Pr. z 1999r., nr4, poz. 24; wyrok Sądu Najwyższego z 25.10.1983r., IV KR 213/83, OSNKW 1984, z.. 5-6, poz. 65 oraz G. Całkiewicz, Dyrektywy wymiaru kary łącznej orzekanej wyrokiem łącznym, Palestra z 2006r., nr 7-8, s. 66-81). Pisemne motywy zaskarżonego wyroku wskazują, że Sąd I instancji kryteria te miał na uwadze wymierzając karę łączną, którą z całą pewnością nie sposób uznać za karę rażąco, niewspółmiernie surową. Przekonują w tej mierze argumenty Sądu Rejonowego zawarte w pisemnym uzasadnieniu o zastosowaniu wobec skazanego P. N. przy wymiarze kary łącznej zasady asperacji. Wbrew twierdzeniom zawartym w apelacji adw. M. B. sąd rejonowy miał na uwadze przy wymiarze kary łącznej również zachowanie się skazanego w trakcie odbywania kary. W trakcie pobytu w AŚ w D. zachowanie skazanego oceniono jako umiarkowane a z opinii Dyrektora ZK nr 1 we W. wynika, że takie pozostało. Zdaniem sądu okręgowego z przeprowadzonych w toku postępowania odwoławczego dowodów dotyczących sytuacji osobistej i zdrowotnej skazanego nie wynikają jakieś nowe okoliczności, które pozwalałby na stwierdzenie, że orzeczona przez sąd I instancji kara łączna jest karą rażąco, niewspółmiernie surową. Rażąca niewspółmierność kary w rozumieniu art.438 pkt 4 k.p.k. zachodzi wówczas, gdy orzeczona kara bądź suma zastosowanych kar zasadniczych i środków karnych wymierzonych przez sąd za przypisane oskarżonemu przestępstwo nie uwzględnia należycie stopnia szkodliwości społecznej czynów oraz nie realizuje w wystarczającej mierze celów kary w zakresie społecznego oddziaływania oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych, jakie ma uczynić w stosunku do osoby skazanej. Innymi słowy, tylko wtedy można uznać, że przesłanka rażącej niewspółmierności kary jest spełniona, jeśli z punktu widzenia nie tylko sprawcy ( przy wymiarze kary łącznej w odrębnym postępowaniu – skazanego ), ale i ogółu społeczeństwa, kara jawi się jako niesprawiedliwa, zbyt drastyczna, przynosząca nadmierną dolegliwość. Oczywistym jest, iż zmiana kary w instancji odwoławczej nie może następować w każdym przypadku, lecz wyłącznie wówczas, gdy kara orzeczona nie daje się akceptować z powodu różnicy między nią a kara sprawiedliwą, różnicy o randze zasadniczej rażącej. Taka sytuacja – w ocenie sądu okręgowego w niniejszej sprawie nie występuje. Skazany P. N. na przestrzeni prawie roku popełnił szereg przestępstw przeciwko mieniu ale także przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji ( z art. 178b k.k. ) czy przeciwko wymiarowi sprawiedliwości ( z art. 244 k.k. ). Wniosek O wymierzenie kary łącznej i łącznego środka karnego przy zastosowaniu zasady asperacji zbliżonej do pełnej absorpcji czy też kary z łącznej z zastosowaniem pełnej absorpcji ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wyżej już wskazano powody, dla których sąd odwoławczy nie uznał zarzutów zawartych w apelacjach obydwóch obrońców skazanego za zasadnych tym samym nie znalazł powodów, które uzasadniałyby wymierzenie kary łącznej przy zastosowaniu zasady absorpcji w większym zakresie. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 1. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot utrzymania w mocy Orzeczenie o karze łącznej i łącznym środku karnym orzeczonych wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 5 grudnia 2019r. sygn. II K 97/19 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Orzeczona kara łączna pozbawienia wolności podobnie jak i orzeczony łączny środek karny uwzględniają związek podmiotowo – przedmiotowy pomiędzy poszczególnymi przestępstwami, czasookres ich popełnienia , a także dyrektywy prewencji ogólnej i indywidualnej. 5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 1. Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.1. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.1. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.1. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.1. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 6. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Na podstawie art. 624§1 k.p.k. w zw. z art. 636 k.p.k. sąd okręgowy zwolnił skazanego od ponoszenia kosztów sądowych za postepowanie odwoławcze z uwagi na jego ciężką sytuację materialną. Obecnie przebywa on w warunkach pozbawienia wolności i ma mocno ograniczone możliwości zarobkowe. 7. PODPIS 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Kara łączna i łączny środek karny orzeczone wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 5 grudnia 2019r sygn. II K 97/19 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.3. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację Obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Kara łączna i łączny środek karny orzeczone wyrokiem Sądu Rejonowego w Lubaniu z dnia 5 grudnia 2019r sygn. II K 97/19 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k. , chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.4. Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana