Wyrok Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie, VIII RC 201/19

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ S. , dnia 29 września 2020 r. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie; Wydział VIII Rodzinny i Nieletnich w następującym składzie: Przewodniczący: SSR Grażyna Robaczewska Protokolant: sekretarz Małgorzata Tomczyk po rozpoznaniu w dniu 3 września 2020 r. w Szczecinie na rozprawie sprawy z powództwa małoletniego M. P. (1) przeciwko M. P. (2) o podwyższenie alimentów I. podwyższa kwotę alimentów należnych od pozwanego M. P. (2) na rzecz małoletniego powoda M. P. (1) , ustalonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 23 sierpnia 2011 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt III RC 110/11 z kwoty 600 (sześciuset) złotych miesięcznie do kwoty 1.100 (tysiąca stu) złotych miesięcznie, płatnej z góry do dziesiątego dnia każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie opóźnienia w płatności, poczynając od dnia 23 listopada 2018 r.; II. oddala powództwo w pozostałym zakresie; III. znosi wzajemnie koszty postępowania między stronami; IV. nakazuje pobrać od pozwanego M. P. (2) na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie kwotę 400 złotych, tytułem kosztów sądowych; V. nadaje z urzędu wyrokowi w zakresie punktu I. rygor natychmiastowej wykonalności. Sygn. akt VIII RC 201/19 UZASADNIENIE Małoletni M. P. (1) , reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego M. P. (3) i działający przez zawodowego pełnomocnika, wystąpił do tutejszego Sądu z pozwem o podwyższenie alimentów orzeczonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Gryficach z dnia 23 sierpnia 2011 r., wydanym w sprawie o sygn. akt III RC 110/11, należnych małoletniemu od pozwanego M. P. (2) z kwoty 600 złotych miesięcznie do kwoty 1.600 złotych miesięcznie, płatnej do 10. dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w razie uchybienia terminowi płatności, poczynając od dnia 1 listopada 2018 r. Jednocześnie strona powodowa wniosła o udzielenie zabezpieczenia na czas trwania postępowania w sposób tożsamy z żądaniem pozwu. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że od ostatniego orzeczenia o obowiązku alimentacyjnym pozwanego minęło 7 lat. W tym czasie znacznie wzrosły koszty utrzymania małoletniego M. P. (1) , a także zwiększyły się ceny towarów i usług potrzebnych na zaspokojenie potrzeb tego małoletniego. Ponadto w okresie ustalania obowiązku alimentacyjnego pozwanego, małoletni wraz matką mieszkali u jej rodziców. Ponadto małoletni ma stwierdzoną nadpobudliwość psychoruchową i wymaga szczególnej opieki w przygotowaniu się do zajęć w szkole oraz wymaga opieki psychologa. Oprócz tego matka małoletniego jest przewlekle chora, bowiem cierpi na rzadką chorobę pod postacią ziarniniakowości eozynofilowej. W dniu 2 sierpnia 2019 roku pozwany, działając przez zawodowego pełnomocnika złożył odpowiedź na pozew, w której wniósł on o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu tego stanowiska podał, że kwestionuje wyliczenie kosztów utrzymania małoletniego powoda, powołując się na ustalenia raportu Centrum im. A. S. . Ponadto pozwany kwestionuje potrzebę małoletniego do udziału w treningach piłki nożnej w profesjonalnym klubie, albowiem – jak podaje – małoletni ma jedynie 8 lat. Oprócz tego, matka małoletniego powoda miała zawyżyć wynagrodzenie pozwanego, a z kolei swoje możliwości – zaniżyć. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Małoletni M. P. (1) urodził się (...) w S. i pochodzi ze związku (...) . Dowód: odpis skrócony aktu urodzenia małoletniego – k. 10. Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2011 r. Sąd Rejonowy w Gryficach zasądził od pozwanego M. P. (2) alimenty na rzecz małoletniego M. P. (1) w kwocie po 600 złotych miesięcznie, poczynając od 1 lipca 2011 r. płatne z góry do 15. Dnia każdego miesiąca, z odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym w razie opóźnienia w płatności każdej z rat oraz dalszymi odsetkami ustalonymi ustawowo. Dowód : wyrok Sądu Rejonowego w G. – k. 11. Rodzice małoletniego powoda pozostawali w nieformalnym związku i zamieszkiwali w Holandii. Po rozstaniu się z pozwanym, matka małoletniego powoda, będąc jeszcze w ciąży, wróciła do Polski i zamieszkała ze swoimi rodzicami. W chwili orzekania o obowiązku alimentacyjnym pozwanego, małoletni powód miał rok i dwa miesiące. Na koszty jego utrzymania składały się miesięcznie koszty wyżywienia – 400 złotych; pieluch – 100 złotych; odzieży – 100 złotych; kosmetyków – 100 złotych. Ponadto matka powoda partycypowała w kosztach utrzymania mieszkania u rodziców w kwocie po 200 złotych miesięcznie, tytułem opłat za mieszkanie. Matka małoletniego powoda nie pracowała zarobkowo, nie pobierała żadnych świadczeń, zarejestrowana była jako osoba bezrobotna bez prawa do pobierania zasiłku. Dowód – w aktach sprawy III RC 110/11: ⚫ przesłuchanie przedstawicielki ustawowej mał. powoda – karta 32v ⚫ zaświadczenie PUP w G. – karta 5 . Pozwany M. P. (2) pracował w Holandii jako operator obrabiarek i za wykonywaną pracę otrzymywał wynagrodzenie w wysokości 1240 euro miesięcznie. Nadto pozwanemu przysługiwało w Holandii prawo do pobierania zasiłku rodzinnego na małoletniego powoda w kwocie 447 euro kwartalnie, które przekazywał matce małoletniego. Na koszty utrzymania pozwanego składały się opłaty za mieszkanie –600 euro, wyżywienie – 150 euro i ubezpieczenie – 100 euro. Oprócz małoletniego nie posiadał żadnych innych dzieci na utrzymaniu. W miarę możliwości pozwany dokonywał zakupów artykułów dla małoletniego powoda. Dowód – w aktach sprawy III RC 110/11: ⚫ przesłuchanie pozwanego M. P. (2) – karta 32v ⚫ zaświadczenie o wynagrodzeniu – karta 23. Obecnie małoletni powód ma 10 lat. Na jego utrzymanie matka małoletniego przeznacza miesięcznie następujące kwoty: wyżywienie – 600 złotych; opłaty szkolne – 80 złotych; zajęcia piłki nożnej – 130 złotych; rozrywka, tj. szczególnie kino i bawialnia – 100 złotych; opłata za telefon małoletniego – 30 złotych; opłata za obiady w szkole – 70-80 złotych; fryzjer i środki higieny – 60 złotych; środki czystości – 20 złotych; odzież – 100 złotych; wakacje i ferie – 250 złotych w przeliczeniu na miesiąc; leki w razie infekcji oraz suplementy diety – 60 złotych; dentysta – 25 złotych w przeliczeniu na miesiąc. Łącznie jest to kwota 1.535 złotych. W utrzymaniu mieszkania, w którym mieszka małoletni powód wraz z matką, pomagają im rodzice M. P. (3) . To oni uiszczają obecnie wszelkie opłaty za to mieszkanie, które wynoszą około 700 złotych miesięcznie (czynsz 400 zł, 78 abonament rtv, 200 – 250 zł miesięcznie tytułem opłat za energię elektryczną). Po dodaniu tego wydatku w ½ jako udziału małoletniego w kosztach utrzymania mieszkania – łączny koszt utrzymania małoletniego powoda wynosi około 1.885 złotych miesięcznie. Dowód: ⚫ przesłuchanie przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda – k. 89-91 i 204-205; ⚫ opłata za zajęcia sportowe – k. 195. Matka małoletniego powoda M. P. (3) od 10 stycznia 2020 roku podjęła pracę i do marca zarabiała kwotę 350 złotych miesięcznie, a następnie kwotę 940-970 złotych miesięcznie. Dodatkowo otrzymuje świadczenie z programu Rodzina 500+ i co roku 300 złotych z programu Dobry Start . Została jej również czasowo przyznana renta w kwocie około 900 złotych miesięcznie. Dowód: ⚫ przesłuchanie przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda – k. 89-91 i 204-205; ⚫ zaświadczenie o dochodzie M. P. (3) – k. 188. M. P. (3) choruje na eozynofilową ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń i przewlekłe zapalenie zatok przynosowych, przerost małżowin nosowych dolnych i astmę oskrzelowa. Ponosi ona koszty swojego leczenia, obecnie na leki przeznacza 50 złotych miesięcznie, w przeszłości były to kwoty sięgające 600 złotych miesięcznie. Odczuwa ona dolegliwości choroby i w związku z tym nie może ona podjąć pracy w pełnym wymiarze. Dowód: ⚫ przesłuchanie przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda – k. 89-91 i 204-205; ⚫ dokumenty medyczne dot. M. P. (3) – k. 20-21; Pozwany M. P. (2) od 12 lat mieszka w Holandii i tam pracuje jako kierowca zawodowy. Otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1750 euro miesięcznie. Mieszka ze swoją aktualną partnerką w wynajmowanym przez nią mieszkaniu. Pozwany ma na utrzymaniu jedynie małoletniego powoda. Na własne utrzymanie pozwany ponosi następujące miesięczne wydatki: opłaty za mieszkanie – 500 euro; wyżywienie – 200 euro; ubezpieczenie – 120 euro; ubezpieczenie samochodu i podatek drogowy – 100 euro; telefon – 50 euro. Łącznie około 1 000 euro miesięcznie. Średnio dwa razy w roku odwiedza syna w Polsce i wtedy zakupuje mu prezent, a niekiedy zakupuje dla niego również odzież. Dowód: ⚫ przesłuchanie pozwanego – k. 205. Małoletni powód M. P. (1) jest uczniem piątek lasy szkoły podstawowej. Ma trudności w nauce i funkcjonowaniu na lekcjach. Rozpoznano u niego zaburzenie hiperkinetyczne z deficytem uwagi. Ma on również deficyty w zdolności spostrzegania i pamięci wzrokowej. Zlecono dla małoletniego udział w zajęciach korekcyjno-kompensacyjnych i stała pomoc w przygotowaniu się małoletniego do lekcji. Dowód: ⚫ zaświadczenie lekarskie dot. małoletniego – k. 15-16; ⚫ opinia Poradni P. –Pedagogicznej – k. 17-18; ⚫ zaświadczenie od lekarza dot. małoletniego – k. 19; Pozwany z małoletnim widuje się dwa razy do roku. Małoletni spędził u pozwanego w Holandii tydzień wakacji, ponadto pozwany kilka razy do roku dokonuje zakupów odzieży dla małoletniego, prezentów, czasami partycypuje w kosztach związanych z piłką, w zeszłym roku kupił małoletniemu walizkę a dwa lata temu tablet. Dowód: ⚫ przesłuchanie przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda – k. 89-91 i 204-205. Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się częściowo zasadne. Podstawę prawną żądania pozwu stanowiły przepisy: art. 138 kro oraz art. 133 § 1 i art. 135 § 1 i 2 zd. drugie ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2020 r. poz. 1359). Zgodnie z tymi przepisami rodzice są zobowiązani do świadczeń alimentacyjnych względem swojego dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie, zaś zakres tych świadczeń zależy od usprawiedliwionych potrzeb dziecka oraz od możliwości zarobkowych i majątkowych rodziców, przy czym jeśli świadczenie to nie polega na osobistych staraniach o utrzymanie i wychowanie małoletniego dziecka, to wówczas polega ono na pokrywaniu całości lub części kosztów jego utrzymania lub wychowania. W myśl art. 138 kro w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Na treści ostatniego z cytowanych przepisów oparte zostało powództwo o podwyższenie alimentów dla małoletniego powoda. Obowiązek alimentacyjny rodziców względem dziecka spełnia doniosłe funkcje społeczne, umacnia więzi rodzinne i wzajemną odpowiedzialność za członków rodziny. Ma on więc wymiar moralny i ekonomiczny. Rodzice dziecka w naturalnym porządku rzeczy są zobowiązani do utrzymania swego potomstwa i do przygotowania go do samodzielnego życia1. Doniosłość tego obowiązku jest poglądem przyjętym w polskim orzecznictwie. Wskazuje się w nim, że obowiązek alimentacyjny rodziców względem dziecka – zarówno zrodzonego w małżeństwie, jak i dziecka pozamałżeńskiego – jest indywidualnym obowiązkiem każdej matki i ojca dostarczania swojemu dziecku środków utrzymania i wychowania. Obowiązek ten podlega regulacji specjalnej, uprzywilejowanej i jest wyrazem właściwej dla naszego ustawodawstwa rodzinnego zasady dobra dziecka2. W świetle art. 138 kro , w zakres kognicji Sądu w niniejszej sprawie wchodziło dokonanie porównania stanu i sytuacji majątkowej stron istniejącej w chwili orzekania w niniejszej sprawie z sytuacją istniejącą na dzień orzekania w sprawie o alimenty rozpoznaną przez Sąd Rejonowy w Gryficach w sprawie o sygnaturze akt III RC 110/11, ustalenie aktualnych możliwości majątkowych i zarobkowych pozwanego, zakresu usprawiedliwionych potrzeb małoletniego powoda i zakresu osobistego udziału każdego z rodziców w utrzymaniu i wychowaniu małoletniego powoda. Powyższe okoliczności Sądu ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach III RC 110/11 Sądu Rejonowego w Gryficach, przesłuchania pozwanego i przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda, a także dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy ocenionych przez pryzmat doświadczenia życiowego i zawodowego. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż od momentu wyroku zasądzającego alimenty do momentu wyrokowania w niniejszej sprawie upłynęło 9 lat. Jest bardzo długi okres, w którym sytuacja majątkowa stron a przede wszystkim potrzeby małoletniego uległy diametralnym zmianom, albowiem w chwili orzekania przez Sąd Rejonowy w Gryficach małoletni M. P. (1) miał niespełna półtora roku, w chwili obecnej zaś jest już w wieku szkolnym, co oznacza całkowitą zmianę zakresu potrzeb małoletniego oraz niewątpliwy wzrost kosztów jego utrzymania. W odniesieniu do zakresu usprawiedliwionych potrzeb małoletniego powoda, Sąd kierował się wyliczeniem wydatków przedstawionym przez jego matkę M. P. (3) . Na koszty utrzymania małoletniego powoda składają się wydatki na jego wyżywienie, opłaty szkolne; zajęcia piłki nożnej; rozrywka; opłata za telefon; opłata za obiady w szkole; fryzjer i środki higieny; środki czystość; odzież; wakacje i ferie; leki w razie infekcji i suplementy oraz dentysta. Sąd nie podzielił stanowiska pozwanego o tym, że z uwagi na młody wiek małoletniego powoda, zajęcia z piłki nożnej w ramach klubu piłkarskiego nie wchodzą w zakres potrzeb tego małoletniego i że również z uwagi na jego wiek, nie można traktować tego zajęcia za jego pasję. Sąd stoi na stanowisku, że wiek małoletniego powoda jest adekwatny do tego, aby ujawniła się w nim pasja i dziedzina, jaką jest piłka nożna, nadaje się do tego, aby traktować to zainteresowanie jako usprawiedliwioną potrzebę małoletniego. Do kosztów utrzymania małoletniego Sąd wlicza koszty mieszkania, w którym wraz z matką zamieszkuje, mimo, że obecnie to dziadkowie małoletniego ponoszą opłaty w ramach pomocy. Sąd stoi na stanowisku, że nie można traktować pomocy materialnej dziadków małoletniego jako stałego czynnika. Za utrzymanie małoletniego, odpowiedzialność ponoszą w pierwszej kolejności jego rodzice i jeśli nie zachodzą nadzwyczajne okoliczności, nie mogą oni wykorzystywać uczynności innych osób, nawet członków rodziny, w spełnianiu tego obowiązku. Przeciwne założenie prowadzi do sytuacji, w której obowiązek alimentacyjny dziadków wyprzedza obowiązek alimentacyjny rodziców, do czego w niniejszej sprawie nie ma żadnych przesłanek. Zatem przy uwzględnieniu kosztów mieszkania – łączny koszt utrzymania małoletniego powoda wynosi około 1.885 złotych miesięcznie. W tym miejscu należy podać, że pozwany jest ogólnie zdrowym mężczyzną, który od kilkunastu lat pracuje za granicą. Otrzymuje on wynagrodzenie w kwocie około 1750 euro miesięcznie, zaś na własne utrzymanie przeznacza kwotę 1.000 euro miesięcznie. Różnica pomiędzy tymi kwotami to 750 euro miesięcznie, tj. w przeliczeniu na polską walutę, kwota około 3.300 złotych miesięcznie. Biorąc to pod uwagę, należy stwierdzić, że możliwości majątkowe i zarobkowe pozwanego są wystarczające do pokrycia kosztów usprawiedliwionych potrzeb małoletniego powoda w uzasadnionym tymi potrzebami zakresie. Sąd obciążył pozwanego ponad połową kwoty potrzebnej do zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb powoda, biorąc pod uwagę, że pozwany widuje się z małoletnim około dwa razy w roku, wobec tego ciężar osobistych starań w wychowanie małoletniego spoczywa w większości na matce powoda. Sąd uwzględnił również, że pozwany sporadycznie kupuje małoletniemu elementy odzieży, obuwie, zakupił walizkę czy tablet, oraz partycypował w części w wydatkach związanych z trenowaniem przez małoletniego piłki nożnej. Ponadto małoletni spędził u ojca w Holandii tydzień wakacji. W związku z tym w myśl powyżej powołanych przepisów, Sąd obciążył pozwanego świadczeniami alimentacyjnymi na rzecz małoletniego powoda w kwocie 1.100 złotych miesięcznie. Tak też orzeczono w punkcie I sentencji wyroku, zaś w konsekwencji tego rozstrzygnięcia, w punkcie II sentencji oddalono powództwo w pozostałym zakresie. Na podstawie art. 100 kpc , z uwagi na to, że pozwany uległ żądaniu pozwu w połowie, Sąd w punkcie III sentencji wyroku zniósł wzajemnie pomiędzy stronami koszty procesu. W punkcie IV sentencji wyroku Sąd nakazał pobrać od pozwanego kwotę 400 złotych, tytułem kosztów sądowych, ustaloną na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 288, 755 i 807). Natomiast w punkcie V sentencji wyroku, stosownie do przepisu art. 333 § 1 pkt 1 k.p.c. , Sąd w zakresie punktu pierwszego wyroku nadał z urzędu rygor natychmiastowej wykonalności. Biorąc pod uwagę całokształt przedstawionych wyżej okoliczności i rozważań Sąd na podstawie przytoczonych wyżej przepisów orzekł, jak w sentencji wyroku. 1 T. S. , Obowiązek alimentacyjny, s. 758-759, [w:] red. T. S. , Prawo rodzinne i opiekuńcze. System Prawa Prywatnego , wyd. 2, W. 2011. 2 Uchwała Pełnego Składu Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 r. III CZP 91/86.