Wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie, VII Ka 820/18

Sygn. akt VII Ka 820/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy w Częstochowie VII Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Sławomir Brzózka Protokolant: st.sekr.sądowy Małgorzata Idzikowska - Oleszczyk przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Lublińcu Małgorzaty Popławskiej po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2018r. sprawy A. P. (1) s. G. i A. , ur. (...) w K. oskarżonego z art. 178a§1 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Lublińcu z dnia 3 lipca 2018 r. , sygn. akt II K 433/17 orzeka: uchyla zaskarżony wyrok i sprawę A. P. (1) przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lublińcu. Ka 820/18 UZASADNIENIE A. P. (1) został oskarżony o to , że: w dniu 28 lipca 2017 roku w K. woj. (...) znajdując się w stanie nietrzeźwości 0,61mg/l, 0,65 mg/l, 0,63mg/l, 0,64mg/l, 0,61 mg/l, 0,57 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu prowadził motorower marki R. o nr rej (...) tj. o czyn z art. 178 a par 1 k.k. Wyrokiem z dnia 3 lipca 2018 roku Sąd Rejonowy w Lublińcu: 1. A. P. (1) uznał za winnego tego, że w dniu 28 lipca 2017 roku w K. woj. (...) , znajdując się w stanie nietrzeźwości, prowadził w ruchu lądowym motorower marki R. o nr rej. (...) , tj. za winnego popełnienia występku określonego w art. 178a § 1 k.k. i za to na podstawie art. 178a § 1 k.k. wymierzył mu karę grzywny w wymiarze 90 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych; 2.na podstawie art. 42 § 2 k.k. i art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w mchu lądowym na okres 3 lat; 3. na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 5000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej; 4.na podstawie art. 29 ustęp 1 ustawy Prawo o adwokaturze zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. M. kwotę 723,24 zł powiększoną o sumę należnego podatku VAT tytułem wynagrodzenia za udzielenie oskarżonemu pomoce prawnej z. urzędu; 5. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 ust.l ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych zwolnił oskarżonego z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, wydatkami obciążając Skarb Państwa. Powyższy wyrok zaskarżył obrońca A. P. (1) . We wniesionej apelacji zarzucił na podstawie: 1. art.438 pkt.3 k.p.k. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść orzeczenia polegający na: ustaleniu, iż oskarżony dopuścił się zarzucanego mu czynu podczas gdy materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie wykazał aby oskarżony w dniu 28 lipca 2017r. prowadził w stanie nietrzeźwości motorower marki R. o nr rej. (...) , co doprowadziło do uznania go za winnego wyżej opisanego czynu; 2. art.438 pkt.2 k.p.k. naruszenie przepisów postępowania karnego, a to art. 7 k.p.k. poprzez niezgodne z regułami zawartymi w w/w przepisie uznanie wyjaśnień oskarżonego dotyczących tego, że nie prowadził w dniu 28 lipca 2017r pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości za niewiarygodne w sytuacji gdy wyjaśnienia te są logiczne, konsekwentne, znajdują potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym, co doprowadziło do ustalenia, iż oskarżony prowadził pojazd mechaniczny w stanie nietrzeźwości a w konsekwencji tego do uznania go za winnego zarzucanego mu czynu. Wniósł o: 1.zmianę wyroku Sądu Rejonowego w Lublińcu II Wydziału Karnego z dnia 03.07.2018r. poprzez: - uznanie oskarżonego A. P. (1) za niewinnego zarzucanego mu czynu, - w konsekwencji w/w żądania uchylenie punktów 2 i 3 zaskarżonego wyroku; 2.ewentualne uchylenie w/w wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Wniesiona apelacja spowodowała uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lublińcu. W ocenie Sądu Okręgowego zaistniała bowiem bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 §1 pkt 10 k.p.k. niebrania przez obrońcę udziału w czynnościach , w których jego udział był obowiązkowy. Na rozprawie dnia 1 marca 2018 r., po otwarciu przewodu sądowego, odczytaniu aktu oskarżenia , złożeniu wyjaśnień przez A. P. (1) i przesłuchaniu świadka A. P. (2) zarządzono przerwę a po jej upływie Sąd Rejonowy w Lublińcu na podstawie art. 81§ 1 k.p.k. w zw. z art. 79§1 pkt 3 k.p.k. wyznaczył A. P. (1) obrońcę z urzędu. Uznał zatem konieczność obrony obligatoryjnej , gdy zachodziła uzasadniona wątpliwość, czy zdolność rozpoznania znaczenia zarzucanego czynu lub kierowania swoim postępowaniem przez A. P. (1) nie była wyłączona lub w znacznym stopniu ograniczona. Obrońca stawił się po przerwie na rozprawę , oświadczył , że zapoznał się z aktami sprawy. Odnośnie czynności rozprawy głównej przeprowadzonych tego dnia wcześniej , w tym czynności dowodowych, nie zrealizowano ich ponownie. Przewodnicząca odczytała złożone tego dnia wyjaśnienia A. P. (1) i zeznania świadka A. P. (2) , świadek nadto odpowiedział na pytanie obrońcy. Stwierdzić należy ,że ujawnienie się uzasadnionych wątpliwości co do poczytalności A. P. (1) powodowało, że nie tylko należało wyznaczyć mu obrońcę z urzędu ale obrońca ten w myśl przepisu art. 79 § 3 k.k. miał również obowiązek brać udział w rozprawie. Logiczne przy tym jest ,że obowiązkowy udział obrońcy dotyczył w takiej sytuacji całości rozprawy, od jej początku. Chodziło bowiem o zapewnienie realizacji obrony w sensie materialnym , w szczególności w czasie przygotowania się wraz z adwokatem do czynności, składania wyjaśnień przez A. P. (1) nie przyznającego się do winy i przedstawiającego określony przebieg zdarzeń jak również w czasie składania zeznań przez świadka . Pomoc obrońcy była wówczas niezbędna. A. P. (1) po wyznaczeniu mu obrońcy z urzędu nie składał już zresztą później wyjaśnień w sprawie. Na rozprawie dnia 15 maja 2018 r. zmieniono podstawę wyznaczenia obrońcy. Co do konieczności realnego udzielenia obrony wypowiedział się również Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 15 listopada 2006 r. , V KK 188/06 . Uchybienie określone w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. ma miejsce także wtedy, gdy mimo posiadania obrońcy realizowanie obrony oskarżonego jest w sensie materialnym uniemożliwione z powodu niezachowania warunków, które czyniłyby tę obronę realną (OSNwSK 2006/1/2170 ). W tym stanie rzeczy wobec zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej , niebrania udziału przez obrońcę w istotnych czynnościach rozprawy , choć jego udział w tych czynnościach był obowiązkowy: odczytania aktu oskarżenia, złożenia wyjaśnień przez A. P. (1) , składania zeznań przez A. P. (2) zaskarżony wyrok należało uchylić a sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Lublińcu. Podstawą prawna orzeczenia Sądu okręgowego były przepisy art. 437§ 2 k.p.k. , art.439 § 1pkt 10 k.p.k.