Wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach, III Ca 1981/17

Sygn. akt III Ca 1981/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2018 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Lucyna Morys-Magiera (spr.) Sędzia SO Barbara Braziewicz Sędzia SR (del.) Maryla Majewska-Lewandowska Protokolant Aldona Kocięcka po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2018 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa B. (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w G. przeciwko M. M. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt I C 966/15 1) oddala apelację; 2) zasądza od pozwanego na rzecz powoda 135 zł (sto trzydzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. SSR (del.) Maryla Majewska-Lewandowska SSO Lucyna Morys-Magiera SSO Barbara Braziewicz Sygn. akt III Ca 1981/17 UZASADNIENIE Powód B. (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w G. domagał się od pozwanego M. M. zapłaty kwoty 23617,71 zł z odsetkami umownymi w wysokości 10%, nie więcej niż czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP, za okres od dnia wniesienia pozwu oraz zwrotu kosztów procesu. Podawał, iż należność wynika z zawartej przez pozwanego z (...) SA umowy pożyczki oraz że pozwany zawarł z powodem ugodę w zakresie odsetek od tej należności. W związku z dokonywaniem częściowych wpłat po wniesieniu pozwu, powód ograniczał powództwo stosownie do realizacji zobowiązania w toku procesu przez pozwanego. Cofnięcia pozwu dotyczyły kwoty łącznie 22895,37zł. Ostatecznie zatem powód domagał się zapłaty sumy 722,63zł z odsetkami powyższymi od dnia wniesienia pozwu oraz kosztami procesu. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zwrot kosztów procesu, zarzucał, że umowa między stronami została zawarta na odległość, a pozwany nie został pouczony o możliwości odstąpienia od niej. Zaskarżonym wyrokiem z 27 czerwca 2017r. Sąd Rejonowy w Gliwicach zasądził od pozwanego na rzecz powoda 722,34zł ze wskazanymi w sentencji odsetkami umownymi oraz kwotę 3598zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, umorzył postępowanie w części objętej ograniczeniem powództwa oraz oddalił je w pozostałej części. Sąd Rejonowy ustalił, iż pozwany zawarł 15 stycznia 2008r. z (...) SA w W. umowę pożyczki kwoty 17000zł na okres do 11 stycznia 2013r., zobowiązując się do 60 rat miesięcznych zgodnych z planem spłaty. Pozwany nie dokonywał regularnych wpłat, po wezwaniu do zapłaty należności umowę zatem mu wypowiedziano. Wierzyciel 24 sierpnia 2009r, wystawił przeciwko pozwanemu bankowy tytuł egzekucyjny opiewający na wymagalne zadłużenie w wysokości 21033,38zł oraz dodatkowe koszty. Tytułowi nadano klauzulę wykonalności, a postępowanie egzekucyjne wszczęte na jego podstawie zostało umorzone. Jak ustalił Sąd pierwszej instancji, wierzytelność stwierdzona tytułem została mocą umowy cesji z 28 czerwca 201 Or. zbyta na rzecz powoda, o czym poinformowano pozwanego. Strony zawarły dnia 11 sierpnia 201 Or. ugodę, mocą której pozwany zobowiązał się do spłaty powyższego zobowiązania, powiększonego o odsetki, w łącznej wysokości 44398,83zł, a w razie opóźnienia w płatności ustalonych rat - do zapłaty odsetek w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP. Stwierdzono, że mimo pisemnych wezwań do zapłaty pozwany nie regulował zaległości. W dniu wniesienia pozwu należność wedle ustaleń Sądu Rejonowego wynosiła dochodzoną pozwem kwotę. Stwierdzono nadto, że po wniesieniu pozwu pozwany dokonywał wpłat na poczet świadczenia dochodzonego pozwem, w łącznej wysokości 22895,37zł, zaś pozostała do zapłaty kwota stanowiła 722,63zł. W tym stanie rzeczy Sąd Rejonowy uznał ograniczanie powództwa za dopuszczalne w świetle art. 203 § 4 kpc , umarzając postępowanie w tej części na zasadzie art. 355 § 1 kpc . Uznał nadto, że pozwany zobowiązany jest do zapłacenia pozostałej kwoty dochodzonej pozwem na rzecz powoda na zasadzie art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe , w związku ze skuteczną cesją wierzytelności ( art. 509kc ). Uznał, że zarówno wymagalność, jak i wysokość wierzytelności zostały wykazane, zasądzając kwotę 722,34zł wraz z żądanymi odsetkami od 22 kwietnia 2015r. do 1 czerwca 2015r. umownymi za opóźnienie w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP od kwoty 23617,71 zł i od 2 czerwca 2015r. od kwoty 722,34zł od 2 czerwca 2015r. z odsetkami umownymi w wysokości 10% rocznie, lecz nie większymi niż czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP. W pozostałym zakresie natomiast powództwo oddalono. O kosztach wyrzeczono na zasadzie art. 98 kpc , obciążając nimi pozwanego jako stronę przegrywającą. Składała się na nie opłata od pozwu 1181 zł, opłata skarbowa 17zł, koszty zastępstwa procesowego powoda w wysokości 2400zł. Przyjął Sąd Rejonowy, iż pozwany mimo cofnięcia powództwa w określonym zakresie jest stroną przegrywającą, bowiem dokonał spłaty części zadłużenia po wniesieniu pozwu przez stronę powodową. Apelację od tego wyroku w zakresie pkt 1 co do kwoty 3600zł, w tym co do kosztów procesu w wysokości 3598zł oraz co do należności głównej w kwocie 2zł wniósł pozwany, domagając się jego zmiany w pkt 1 i oddalenia powództwa co do kwoty 2zł oraz zwrot kosztów postępowania za pierwszą instancję, a także zwrotu kosztów za drugą instancję. Skarżący zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych wpływający na wynik postępowania poprzez błędne ustalenie iż powód cofnął pozew w zakresie kwoty 228952,37zł mimo braku takiego skutecznego oświadczenia, mylne przyjęcie, ze pozwany przegrał proces i zobowiązany jest do zapłaty jego kosztów powodowi, podczas gdy powód przegrał i nie należy mu się zwrot kosztów, w tym opłaty od pozwu. Skarżący zarzucał nadto błędne ustalenie, iż pełnomocnikowi pozwanego doręczono oświadczenie o cofnięciu pozwu, podczas gdy w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie nadania pisma adwokatowi M. K. (1) , który nie jest pełnomocnikiem pozwanego, bowiem jest nim adwokat M. K. (2) . Apelujący wskazywał także na naruszenie normy art. 232kpc poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego i uznaniu za skuteczne doręczenie pism osobie nie będącej pełnomocnikiem pozwanego, naruszenie art. 233 § 1 i 2 kpc , art. 328 § 2 kpc poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i ustalenie, że pozwany winien powodowi zapłacić kwotę 722,34zł, podczas gdy winien zapłacić 720,34zł. Podnosił naruszenie art. 355 § 1 kpc , art. 203 § 1 kpc poprzez ich błędną interpretację i uznanie, że w zakresie kwoty 22893,37zł cofnięto skutecznie pozew za zgodą pozwanego mimo braku takich oświadczeń, art. 203 § 1 kpc poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że w zakresie kwoty 22895,37zł powód złożył skuteczne oświadczenie o cofnięciu pozwu a pozwany wyraził na to zgodę, mimo braku takich oświadczeń w sprawie. Ostatecznie wskazywał pozwany na naruszenie art. 98 kpc poprzez błędną interpretację i zasądzenie zwrotu kosztów procesu na rzecz powoda, który przegrał sprawę, a także naruszenie art. 132 kpc poprzez uznanie, że powód skutecznie doręczał pisma procesowe pełnomocnikowi pozwanego. Apelujący motywował, że strony umówiły się, że jeśli ojciec pozwanego dokona dwóch płatności w kwotach wskazanych przez powoda, to całość należności między stronami uzna za rozliczną, a następnie nie wywiązał się z tego ustalenia. Powód wniósł o oddalenie apelacji pozwanego i zwrot kosztów postępowania za drugą instancję. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanego nie mogła odnieść skutku. Stan faktyczny został przez Sąd pierwszej instancji ustalony prawidłowo, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, stosownie do niesionej przez niego treści i właściwie oceniony. Stąd Sąd drugiej instancji przyjął te ustalenia za własne, bez konieczności ponownego ich przytaczania. Zaakceptować wypadało również motywy prawne, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Przede wszystkim godzi się wskazać, iż zarzuty dotyczące błędnych ustaleń faktycznych w zakresie dotyczącym okoliczności cofnięcia pozwu, nie dotyczą w istocie stanu rzeczy między stronami, na kanwie którego oceniono roszczenie powoda, a kwestii procesowych, podlegających prawnej ocenie Sądów obu instancji. Tak też zarzuty te zostały zakwalifikowane przez Sąd Odwoławczy. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż postanowienie o umorzeniu postępowania, zawarte w punkcie 3 wyroku, nie zostało przez żadną ze stron zaskarżone, uprawomocniło się zatem, z wszelkimi tego konsekwencjami. Pozwany nie złożył w terminie adekwatnego do tego rozstrzygnięcia środka zaskarżenia, nie mógł zatem w ramach apelacji wzruszyć orzeczenia w przedmiocie umorzenia postępowania; badanie oraz orzekanie w tym zakresie było więc wyłączone w ramach rozpatrywania niniejszej apelacji. Skoro tak, bezprzedmiotowym było odnoszenie się przez Sąd drugiej instancji do zarzutów dotyczących prawidłowości przyjęcia podstaw do umorzenia postępowania, orzeczonego prawomocnym postanowieniem, w zakresie zarówno błędnych zdaniem apelującego ustaleń faktycznych, jak i odnoszących się do naruszenia przepisów prawa procesowego w postaci art. 232 kpc , art. 233 § 1 i 2 kpc , art. 355 § 1 kpc , art. 203 § 1 kpc . Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 132 kpc poprzez nieskuteczne doręczanie pełnomocnikowi pozwanego pism procesowych przez stronę powodową, nie wskazano w apelacji konkretnej korespondencji dotyczącej niniejszej sprawy, która w ten sposób byłaby doręczana, co wpłynęłoby ba treść zaskarżonego orzeczenia, za wyjątkiem pisma zawierającego cofnięcie pozwu w zakresie kwoty 22895,37zł. W tym zakresie natomiast ocena została już dokonana przez Sąd pierwszej instancji, co doprowadziło do wydania prawomocnego orzeczenia o umorzeniu postępowania i nie ma wpływu na zakres zaskarżenia w ramach orzekania przez Sąd Odwoławczy. Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia normy art. 233 § 1 i 2 kpc oraz art. 328 § 2 kpc poprzez dokonanie niezgodne z zasadami zawartymi w tych przepisach oceny dowodów zebranych w sprawie i uznanie, że zadłużenie pozwanego wobec powoda wynosi 722,34zł, podczas gdy w istocie wynosi 720,34zł, zdaniem Sądu drugiej instancji był on nieskuteczny. Z operacji matematycznych przeprowadzonych prawidłowo przez Sąd Rejonowy oraz poddanych weryfikacji przez Sąd Okręgowy wynika, iż zasądzona od apelującego suma została wyliczona prawidłowo. Nadmienić wypada, iż skarżący nie wskazał, w którym wypadku doszło do nieprawidłowego wyliczenia zasądzonej należności Ostatecznie pozwany zarzucał nieprawidłowość w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu w wysokości 3598zł, składając jednocześnie w terminie apelację co do istoty sprawy w zakresie należności głównej 2zł, zgłaszając zarzut naruszenia art. 98 kpc . Sąd Odwoławczy uznał, iż pozwany zasadnie został przez Sąd pierwszej instancji postawiony w pozycji strony przegrywającej proces, aczkolwiek podstawą rozstrzygnięcia winien był uczynić art. 100 zd. 2 kpc , bowiem powództwo zostało w nieznacznej części jednak oddalone. Powód został zaspokojony w toku procesu i ograniczał powództwo adekwatnie do kolejnych wpłat. Skoro jednak następowało to już po wniesieniu pozwu, zasadnie uznano powoda za stronę wygrywającą, bowiem pozwany w istocie realizując swoje zobowiązanie uznawał jego zasadność. Wprawdzie w wypadku cofnięcia (ograniczenia) pozwu zasadą jest, że obowiązek zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego, na jego żądanie, obciąża powoda ( art. 203 § 3 kpc ), jednakże odstępstwa od tej zasady są dopuszczalne w sytuacji, gdy powód wykaże, że wystąpienie z powództwem było niezbędne dla celowego dochodzenia praw lub celowej obrony, z uwzględnieniem okoliczności istniejących w dacie wytoczenia powództwa; w szczególności sytuacją taką jest zaspokojenie przez pozwanego roszczenia wymagalnego w dacie wniesienia pozwu (tak: postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27 lutego 2015r., VI ACa 632/14). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie pozwany nie realizował swojego wymagalnego zobowiązania do chwili wytoczenia powództwa, natomiast zaspokajał stopniowo powoda w toku procesu. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego wypadało zatem uznać za trafne co do zasady, zaś wysokość zasądzonych od pozwanego kosztów została także ustalona prawidłowo, zgodnie w wyliczeniem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Z tych to przyczyn oddalono apelację pozwanego jako bezzasadną na mocy art. 385 kpc . Konsekwencją tego rozstrzygnięcia było zasądzenie od pozwanego przerywającego sprawę w drugiej instancji zwrotu kosztów procesu na rzecz powoda. Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika powoda będącego adwokatem, obliczone stosownie do § 2 pkt 2 w zw. z § 10 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. SSR (del.) Maryla Majewska-Lewandowska SSO Lucyna Morys-Magiera SSO Barbara Braziewicz