Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu, IV Ka 1112/17

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2018 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu IV Wydział Karny – Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Piotr Gerke Sędziowie: SSO Hanna Bartkowiak (spr.) SSO Małgorzata Ziołecka Protokolant: st. sekr. sąd. Aleksandra Langocz przy udziale Pawła Karpiesiuka Prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań – Stare Miasto w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy L. W. (1) oskarżonego z art. 233 § 6 kk w zw. z art. 233 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt VIII K 518/17 1. Utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok. 2. Kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa. Małgorzata Ziołecka Piotr Gerke Hanna Bartkowiak UZASADNIENIE L. W. (1) stanął pod zarzutem popełnienia trzynastu przestępstw z art. 233 § 6 kk w zw. z art. 233 § 1 kk . Prokurator skierował sprawę do Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu z wnioskiem o warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec L. W. (1) . Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2017 r. wydanym na posiedzeniu w trybie art. 341 § 5 kpk , pod sygn. akt VIII K 518/17, uznając, że oskarżony L. W. (1) dopuścił się zarzucanych mu czynów wyczerpujących znamiona przestępstwa z art. 233 § 6 w zw. z art. 233 § 1 kk , a wina i społeczna szkodliwość jego czynów nie są znaczne, na podstawie art. 66 § 1 kk oraz art. 67 § 1 kk warunkowo umorzył wobec niego postępowanie karne na okres 1 roku tytułem próby. Na podstawie art. 67 § 3 kk i art. 39 pkt 7 kk Sąd nałożył na oskarżonego obowiązek uiszczenia świadczenia pieniężnego w wysokości 5.000 złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Na podstawie art. 627 kpk i art. 7 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (t.j. Dz. U. z 1983 r. Nr 49 poz. 223 z późn. zm.) zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa zwrot wyłożonych kosztów postępowania w kwocie 70 złotych i wymierzył mu opłatę w kwocie 60 złotych (k. 693-697). Postanowieniem z dnia 4 października 2017 r. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu sprostował oczywistą omyłkę pisarską w wyżej opisanym wyroku z dnia 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt VIII K 518/17 w ten sposób, iż w wersie 1 od góry (karta 697) po zapisie „ art. 67 § 1 kk ” dopisał „w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie w dniu 1 lipca 2015 roku ustawy z dnia 27 września 2013 roku kodeks karny, postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw” oraz w wersie 3 od góry (karta 697) po zapisie „ art. 39 pkt 7 kk ” dopisał „w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie w dniu 1 lipca 2015 roku ustawy z dnia 27 września 2013 roku kodeks karny, postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw” (k. 715-716). Odpis tego postanowienia został doręczony prokuratorowi, oskarżonemu oraz obrońcy oskarżonego. Żaden z wymienionych podmiotów nie wniósł zażalenia. Natomiast apelację od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu z dnia 29 sierpnia 2017 r. w ustawowym terminie wniósł prokurator zaskarżając orzeczenie w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonego. Apelujący podniósł zarzut obrazy prawa materialnego. W związku z tym, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w punkcie 1 sentencji wyroku, przez powołanie w części dyspozytywnej normy art. 4 § 1 kk (k. 719-721). Obrońca oskarżonego złożył odpowiedź na apelację prokuratora, w której wniósł o oddalenie apelacji oskarżyciela publicznego i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku (k.738-740). Prokurator podtrzymał wywiedziony środek odwoławczy na rozprawie apelacyjnej w dniu 18 stycznia 2018 r. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja prokuratora okazała się bezzasadna. Na wstępie należy podnieść, że skarżący nie kwestionował poczynionych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych, ani zastosowanej do przypisanych oskarżonemu czynów kwalifikacji prawnej, jak i samego orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania. Ponieważ Sąd Okręgowy nie dostrzegł podstaw do ingerencji w powyższym zakresie w zaskarżony wyrok (brak przesłanek z art. 439 kpk i art. 440 kpk ), dlatego też rozważania swoje ograniczy do zarzutu apelacji, to jest zarzutu obrazy przepisu prawa materialnego, a konkretnie art. 4 § 1 kk . Dodatkowo jednak należy zaznaczyć, że związku z ustaleniem, iż w sprawie doszło do prawomocnego sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, kontrola instancyjna Sądu Okręgowego obejmowała wyrok Sądu Rejonowego z dnia 29 sierpnia 2017 r., w brzmieniu po jego sprostowaniu w trybie art. 105 § 1 kpk (k. 733 – 735). Poza dyskusją pozostawała przy tym kwestia dopuszczalności w taki sposób zmienionej treści wyroku, skoro orzeczenie to nie zostało zaskarżone. Jest to istotna okoliczność, która niewątpliwie miała wpływ na ostateczną decyzję Sądu odwoławczego w związku z rozpoznawaną apelacją prokuratorską. Rozpatrując zaś zgłoszony w apelacji zarzut odwoławczy niepowołania w zaskarżonym wyroku art. 4 § 1 kk należało stwierdzić, że zapis punktu 1 części dyspozytywnej wyroku Sądu I instancji nie pozostawiał wątpliwości, że orzeczenie o warunkowym umorzeniu postępowania zapadło na podstawie przepisów Kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej, co miało miejsce 1 lipca 2015 r. Analogiczna sytuacja zachodzi odnośnie treści punktu 2 części rozstrzygającej zaskarżonego wyroku, w którym to orzeczeniu również znalazło się stwierdzenie o stosowaniu przepisów sprzed wejścia w życie wspomnianej ustawy nowelizującej z dnia 27 września 2013 r. Zdaniem Sądu Okręgowego takie sformułowanie opisowe zaistniałej sytuacji prawnej, w istocie zastąpiło potrzebę powołania art. 4 § 1 kk , który to przepis stanowi, że jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. Co warte podkreślenia, w przedmiotowej sprawie bezspornym było, że ustawą względniejsza dla podsądnego L. W. , wobec którego warunkowo umorzono postępowanie, korzystniejsze były przepisy prawa materialnego regulujące tą instytucję sprzed nowelizacji, czyli obowiązujące do dnia 30 czerwca 2015 r. Nie kwestionował tego w żadnym razie autor apelacji. Stąd z kolei płynie wniosek, że w rzeczywistości skarżący nie wykazywał obrazy prawa materialnego, a apelacja nie została wniesiona na niekorzyść podsądnego. Należy w tym miejscu przypomnieć, iż zarzut obrazy prawa materialnego może być zasadny tylko wówczas, gdy dotyczy zastosowania lub niezastosowania przepisu zobowiązującego sąd do jego bezwzględnego respektowania. Co istotne, zarzut ten, z art. 438 pkt 1 kpk może być podniesiony wyłącznie w sytuacji, gdy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zastosowano niewłaściwy przepis prawa materialnego lub gdy nie zastosowano danego przepisu w sytuacji wymagającej jego zastosowania ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 2017 r., IV KK 430/16, Legalis nr 1576697; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2017 r., V KK 404/16, Legalis nr 1587132 ). Mając na uwadze powyższe Sąd II instancji uznał, że Sąd Rejonowy w zaskarżonym wyroku zastosował prawidłowe przepisy prawne, warunkowo umarzając postępowanie karne wobec oskarżonego L. W. (1) . Sąd I instancji podając przepisy karne stanowiące podstawę tego rozstrzygnięcia dopuścił się jednak uchybienia natury procesowej, gdyż w swym orzeczeniu, wbrew wymogom z art. 413 § 1 pkt 6 kpk , nie wskazał wszystkich zastosowanych przepisów ustawy karnej, gdyż nie powołał art. 4 § 1 kk . Dostrzeżona nieprawidłowość mogłaby zaś stanowić istotę zarzutu obrazy przepisów prawa procesowego i być podniesiona w apelacji, pod warunkiem wykazania przez skarżącego, iż owa obraza art. 413 § 1 pkt 6 kpk mogła mieć wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Natomiast Sąd odwoławczy stwierdził, że skoro rozpatrywana apelacja prokuratorska tego rodzaju względnego zarzutu apelacyjnego z art. 438 pkt 2 kpk , nie podnosiła i nie była ukierunkowana na wykazanie, że wskazywany błąd Sądu Rejonowego, tj. brak przywołania art. 4 § 1 kk do podstawy orzeczeń o warunkowym umorzeniu postępowania, mógł rzutować na zasadność zaskarżonego wyroku, dalsze rozważania w tym temacie byłyby bezprzedmiotowe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 437 § 1 kpk , Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy orzekł w pkt 2 , na podstawie art. 636 § 1 kpk . Ponieważ postępowanie odwoławcze zostało zainicjowane przez prokuratora, a jego apelacja okazała się nieskuteczna, Sąd Okręgowy kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa. Małgorzata Ziołecka Piotr Gerke Hanna Bartkowiak